امینی: تکنوازی های مجید وفادار منتشر خواهد شد

علیرضا امینی
علیرضا امینی
در مورد این آلبوم به طور کلی صحبت کنید. اسمش چیست؟
تصنیف به «سوی تو» یکی از آثار تاریخ موسیقی ماست که متاسفانه خواننده‌های مختلفی هم رفته اند سراغش و اجراهای خیلی سبکی از آن شنیده ایم و در این ضبط و اجرا سعی می کنیم روایت فاخری از آن را به اجرا بگذاریم. به خاطر همین تصنیف و حجم خاطرات فرهنگی زیادی که پشت آن است، ما اسم این آلبوم را گذاشته ایم «بگو کجایی؟» و فکر می‌کنم این نام می‌تواند اثر خوبی در خاطرات مردم داشته باشد.

همچنین ما یک فیلم مستند آماده کرده ایم که در آن تعدادی مصاحبه هم از مشاهیر موسیقی امروز و دیروزمان جمع آوری شده است. این افراد شامل کسانی هستند که در دوره‌ فعالیت مجید وفادار بوده اند و همینطور افرادی هستند که بعد از این دوره با او ارتباط داشته اند.

دکتر شایان‌فرد در رابطه با آهنگسازی مجید وفادار مقاله‌ای دارد، از ایشان مصاحبه گرفتیم. از آقای فرهاد فخرالدینی و دو تن از نوازندگان ارکستر آقای وفادار که در قید حیات هستند یعنی آقای بزرگ لشگری و یوسف رشیدی (که آقای لشکری در ارکستر وفادار ویولون می‌زدند و آقای رشیدی ترومپت) این دو نفر را پیدا کردیم و مصاحبه گرفتیم. خانم پوراندخت وفادار در این فیلم صحبت کرده اند. آقای سلمکی به عنوان آهنگسازی که آن دوره حضور داشته، صحبت کرده است.

آقای امین‌الله رشیدی، کسی که یکی از کارهای آقای وفادار را خوانده و آقای میلاد کیایی به عنوان آهنگسازی که حرف های جالبی در مورد وفادار دارد صحبت کرده است.

امیدوارم کارگردان این مجموعه بتواند در بازگرداندن این عواطف به جامعه اثر داشته باشد.

سی‌دی صوتی به همراه دی‌وی‌دی تصویری منتشر می شود یا به صورت مجزا در داخل کتاب «خنیاگر آسمانی»؟
این دی‌وی‌دی ضمیمه کتاب است با سی‌دی صوتی همراه نیست. این دی‌وی‌دی ضمیمه کتاب است یعنی کسی که کتاب را تهیه می‌کند یک سی‌دی داخل جلد کتاب متصل شده که بتواند فقط این فیلم مستند را بگذارد و در رابطه با این کتاب ببیند. انشالله برای این کنسرت محمد معتمدی و این ارکستر نیایش یک برنامه‌ریزی برای فیلمبرداری حرفه‌ای طراحی شده که امیدواریم فیلم این اجرا را بعدا منتشر کنیم.

اکثرا موزیسین‌ها اجرای تک‌نوازی از مجید وفادار یا کم شنیده اند یا نشنیده اند، در واقع بیشتر تصنیف‌هایشان مشهور است و نوازندگی شان در ارکستر توانایی‌های خاص نوازندگی ایشان را نشان نمی دهد. شما قرار است تکنوازی ایشان را هم منتشر کنید ولی این سی‌دی را که شما دارید منتشر می‌کنید کیفیت‌اش در چه حدی است؟ آیا کیفیت بالایی دارد یعنی کارهایی که مربوط به اواخر دوره فعالیت هنری شان است، بوده یا اوایل فعالیت هنری ایشان؟ کیفیت کار چطور و زمانش چقدر است؟
چیزی بین ۴۰ تا ۴۵ دقیقه ما اثر تک‌نوازی از آقای وفادار را پیدا کرده ایم که کیفیت خیلی خوبی ندارد. کیفیت بعضی‌ از ضبط صفحه و ریل که داده ایم به استادیو، در حال پالایش است و این آثار را در هر صورت به شکل قابل قبولی منتشر می‌کنیم.

حالا چرا داریم اینکار را می‌کنیم؟ به خاطر اینکه آهنگسازی که ۲۰ تصنیف ساخته ۱۰ تا هم تک‌نوازی زده است، خب مسلما اینها در کنار همدیگر خودش را نشان می‌دهد. ولی یک آهنگسازی که حدود ۴۰۰ تصنیف و قطعه ضربی و باکلام و بی‌کلام می‌سازد، اگر ۹ تراک تک‌نوازی دارد، مسلما بخش تکنوازی اش فراموش می شود، چون بیشتر ایشان را در نقش آهنگساز و رهبر ارکستر می‌شناسند.

به همین دلیل است که خیلی به تک‌نوازی وفادار توجه نشده و به آنها بی مهری شده است و جالب اینکه وارث آن آرشه‌کشی‌ها و شیوه نوازندگی رضا محجوبی، مجید وفادر است و یک ویژگی خاص که دارد و همانا استفاده از دو سیم اول و دوم به صورت دوبل است. او این دو سیم را در کنار هم قرار می داده و ساز میزده و به خاطر همین سازش صدای خاصی دارد و آن ویولون‌های سولویی که در ارکسترها می‌بینیم و آن حس و حال خاصی که یک تک‌نوازی مجید وفادار در ارکستر دارد، ناشی از همین ویژگی سازش است؛ ویولون وفادار صدای خاص می دهد.

تجربه کلاس رضا محجوبی و همکاری با علی اکبرخان شهنازی در کنار هم، یک نوازنده خاص را ساخته که این مجموعه با عنوان یک رپرتوآر تاریخی باید حتما مورد توجه قرار بگیرد و نوازندگان ویولون روی کار و تحقیق کنند تا این مسیر از بین نرود، چون ابداعی که مجید وفادار کرده با آن حالت دو سیم، دقیقا صدایی مانند آکاردون را از ویولون تولید می کند که رنگ صوتی خاصی دارد.

تمام ضبط‌هایی که از تک‌نوازی ویلون او موجود است؟
بله، فقط در این مجموعه دو یا سه ترک است که چون کاملا با الگوی ردیف‌ساز زده، دیگر دوبل سیم وجود ندارد ولی کارهایی که عموما به صورت تکنوازی در اول آثار ارکستری اش زده و یا سولو های رادیویی اش همه این ویژگی‌ دو سیم را دارد.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

یادداشتی بر آلبوم «موسیقی نظامی دوره‌ی قاجار»

در حالی‌که از بسیاری از موسیقیدانان نیم قرن قبل نیز، امروزه ضبط‌ها و اطلاعات محدودی در دسترس است، تردیدی نمی‌ماند که شنیدن نواخته‌هایی از موسیقی ایران متعلق به بیش از ۱۱۰ سال پیش، چه اندازه هیجان‌انگیز خواهد بود و به لحاظ بررسی‌های موسیقی‌شناختی تا چه حد می‌تواند اطلاعات مفیدی به دست دهد. لذا انتشار چنین آثاری رخدادی ارزشمند و مسرت‌بخش است. اما وقتی اثری منتشر می‌شود که حاوی موسیقی‌ها و اطلاعات تاریخی با ارزش است، ذکر منبع و مأخذ، اعتبار و ارزش آن را مضاعف می‌کند و سبب می‌شود تا مخاطب نیز با اعتماد و دانش بیشتری سراغ آن برود. از این‌رو شایسته بود که مشخص می‌شد ضبط‌های این آلبوم از چه منبع یا منابعی به دست آمده‌اند، تاکنون کجاها بوده‌اند و چگونه کشف شده‌اند. (۱)

پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (IV)

دلیل اینکه این کارها را کرده‌ام این است که من اساساً از سال ۲۰۰۰ از سیستم موسیقی اروپا بریده‌ام. از سال ۲۰۰۰ به‌غیراز چند تک قطعه پراکنده که در سیستم موسیقی اروپایی است دیگر از سیستم موسیقی اروپا استفاده نمی‌کنم. و تماماً از سیستم موسیقی ایران در نوشتن قطعات استفاده می‌کنم. اولین کارهایی که در نوشتن آنها از موسیقی ایرانی استفاده کردم همین مجموعه کارهای خوشنویسی بود که اولین سری این مجموعه را برای سازهای زهی نوشتم. چراکه ربع پرده‌ها را به‌خوبی می‌توانند بزنند. بعدها برای سازهای بادی هم شروع به نوشتن کردم. به‌طور مثال «خوشنویسی شماره ۷» برای سه فلوت هست. بعدتر یک نسخه آن را برای فلوت و الکترونیک نوشتم که فلوت ۲ و ۳ را در استودیو ضبط کردیم و فلوت شماره یک زنده اجرا می‌شود و از طریق بلندگوها صدای فلوت ۲ و ۳ پخش می‌گردد. این قطعه در تهران از طریق خانم «فیروزه نوایی» سال گذشته در فستیوال «موسیقی معاصر ایران» اجرا شد. اسم این قطعه هست «کیسمت» یا همان «قسمت».

از روزهای گذشته…

دارالفنون، مسیو لومر و اولین سرود ملی ایران (I)

دارالفنون، مسیو لومر و اولین سرود ملی ایران (I)

دارالفنون که نتیجه آشنایی ما با مغرب زمین بود، بیست سال پیش از دارالفنون ژاپن و سه سال پس از گشایش دارالفنون عثمانی در روز یکشنبه پنجم ربیع الاول سال ۱۲۶۸ ق / ۱۸۵۲ م، سیزده روز پیش از کشته شدن بانی آن یعنی امیرکبیر، افتتاح شد. این مدرسه که حکم دانشگاه آن زمان را داشت؛ اولین مرکز دانش اندوزی در دوره جدید بود که بعدها گسترش یافته و شعبه های مختلفی نیز به آن افزوده شد.
دبرا فوگت، هنرمندی با صدای نافذ

دبرا فوگت، هنرمندی با صدای نافذ

دبرا فوگت (Deborah Voigt) خواننده آمریکایی سوپرانو، متولد ۴ آگوست ۱۹۶۰ امروز ه برای اجراهایش از آثار ریچارد واگنر و ریچارد استرائوس شهرت جهانی دارد. همچنین با خواندن نقشهای مشهور اپرایی از جمله، توسکا، آیدا و … شناخته شده است. فوگت دیسکوگرافی وسیعی دارد و مستر کلاسهای خوانندگی فروانی را برگزار کرده است. در بین اجراها و حضور تلویزیونی اش، وی نمادی از قدرت و زیبایی خارق العاده صدا است. فصل ۲۰۰۹-۲۰۱۰ فوگت آغاز و پایانی با آثار پوچینی (Puccini) داشت.
آسیب شناسیِ کاربرد نت در موسیقی کلاسیک ایرانی (XI)

آسیب شناسیِ کاربرد نت در موسیقی کلاسیک ایرانی (XI)

در اینجا گذشته از حالت و جنس اجرا، به کشش های از پیش تعیین شده نظر داریم. شاید گروهی گمان کنند که دو نوازنده صاحب تکنیک و ماهر می توانند یک قطعه موسیقی را با کشش های یکسان اجرا کنند. اما چنین امری محال است و این نه به دلیل عدم توانایی نوازندگان در تشخیص کشش ها، که به دلیل جوهر اجرای موسیقی است، و هر فعالیت دیگر بشری که روح و حس آدمی در آن دخالت دارد، که هرگز مکانیکی و یکسان نیست.
گفتگو با ند رورم (III)

گفتگو با ند رورم (III)

به عقیده من ساخت اثری اپرایی بر پایه یک فیلم و یا یک اثر ادبی مشهور، کاری خطرناک است. نمی دانم اگر از من خواسته نشده بود اپرای “شهر ما” را بسازم، آیا آن را می ساختم یا خیر. همه می گفتند، ند رورم تا چه اندازه می تواند اصل این اثر را بهبود بخشد؟ من قصد نداشتم آنرا بیشتر از آنچه هست بهبود دهم که وردی اتلوی شکسپیر را تغییر داد!
اشتوکهاوزن، عقل گرا و عارف (I)

اشتوکهاوزن، عقل گرا و عارف (I)

کارلهاین اشتوکهاوزن که در ۷۹ سالگی درگذشت یکی از موزیسین های آینده بین و برجسته قرن بیستم بود. اشتوکهاوزن پیوسته یک بیت شعر از ویلیام بلیک را نقل می کرد: «کسی که لذت را در لحظه در می یابد، در طلوع جاودانگی به سر می برد». اشتوکهاوزن که مانند بلیک، تصویر های ذهنی خود را دنبال می کرد؛ همانند او به راه های عجیب غریب کشانده شد. در نتیجه او احترام فرقه ای را به خود جلب کرد که پیروی از آن در بین آهنگسازان قرن بیستم منحصر به فرد است. البته باید اشاره کرد که نتیجه فعالیت های او همچنین به تمسخر این آهنگساز نیز منجر شد. شاید این جمله از راجر اسکروتن که می گوید: «اشتوکهاوزن بیشتر از اینکه امپراطوری برهنه باشد، ستی از لباس های با شکوه است که یک امپراطور کم دارد» این دید تردید آمیز درباره اشتوکهاوزن را به خوبی توضیح می دهد. این دیدگاه از دهه ۷۰ قرن بیستم در کشورهای آنگلوساکسون حاکم است.
درباره کتاب «شورانگیز» (III)

درباره کتاب «شورانگیز» (III)

ملودیِ گوشه‏ ها برگرفته از ردیف‏های معتبر و گوناگون موسیقی ایرانی است و در گزینش و نگارش آنها ملاک اصلی تنها جمله‏ بندیِ روان، فضای مُدالِ واضح و روشن و سادگیِ نسبی ازنظر تکنیک اجرایی بوده است و نه تعلق به مکتب یا شیوه‏ای خاص. قطعات ضربی نیز بر همین سیاق از شیوه‏ ها و سبک‏های مختلف آهنگسازی و نوازندگی انتخاب شده ‏اند.
دیزی گیلیسپی و جز مدرن (II)

دیزی گیلیسپی و جز مدرن (II)

در سال ۱۹۴۵ دیزی گروه بزرگ اکستین را به منظور نواختن در گروههای کوچکتر ترک نمود. این نوع گروهها که معمولا بیش از پنج نوازنده نیستند؛ ترومپت، پیانو، ساکسیفون، باس و درام. بی‌باپ به عنوان اولین سبک مدرن موسیقی جاز شناخته شده، اگرچه این نوع موسیقی در ابتدا محبوب نبوده و به اندازه سبک سوئینگ (swing) در موسیقی جاز مورد توجه قرار نگرفت.
تعریف تمرین و تعیین عادت های تمرین

تعریف تمرین و تعیین عادت های تمرین

مقاله ای که پیش رو دارید، ترجمه ای است از نوشته جرالد کیکشتاین (Gerald Klickstein) با عنوان «تعریف تمرین و تعیین عادت های تمرین» (Practice definition, assessing your practice habits) که توسط امین عبدلی ترجمه شده است. این مقاله گزیده ای از نوشته ای با عنوان «راه موسیقیدان» از دانشگاه آکسفورد (excerpted from The musician Way, oxford university press, 2009) است.
نگاهی به همنشینی سازهای محلی و ملی

نگاهی به همنشینی سازهای محلی و ملی

پس از تجربیات تاثیرگذار فرامرز پایور در زمینه گروه نوازی سازهای ایرانی، نوع انتخاب انواع سازها برای گروه نوازی توسط او به شکل استانداردی در گروه نوازی موسیقی ایرانی درآمد. سازهای مورد استفاده او در گروه، کمانچه چهار سیم (که مدتها بود به مانند ویولون ۴ سیم شده بود)، تار، سنتور (سنتور مورد استفاده پایور نه خرک بود که آن هم امروز به صورت استاندارد در آمده گرچه گاه از انواع دیگر سنتور با خرک های بیشتر هم استفاده میشود)، تنبک، عود، نی (هم به صورت سنتی هفت بند و هم به شکل کلید دار که توسط حسین عمومی در گروه او استفاده میشد ولی برخلاف دیگر سازها، این نی هنوز ناشناخته مانده است)، قیچک (به شکل تغییر یافته چهار سیم، به همراه نوع آلتوی آن) و رباب (به شکل تغییر یافته) بود.
کنسرتو  پیانوی شماره سه راخمانینف

کنسرتو پیانوی شماره سه راخمانینف

راخمانینف (Rachmaninoff) کنسرتو پیانو سوم خود که به Rach-3 مشهور است را به عنوان اثر اصلی و برای نمایش توانمندی خود در اولین تور کنسرتش در ایالات متحده آماده کرد.