گمانه زنی در خصوص تغییرات نظام آموزش موسیقی در ایران بعد از کرونا

با همه گیری ویروس کرونا در سرار جهان، روش آموزش موسیقی نیز دچار تحول شده است. امکانات آن لاین در این موقعیت باعث رشد استفاده هنرآموزان از فضای مجازی شده است. مقاله ای که پیش رو دارید نوشته مجید بهبهانی کارشناس ارشد اتنوموزیکولوژی و دانشجوی دکتری تکنولوژی آموزش است که در این باب نوشته شده است:

گمانه زنی در خصوص تغییرات نظام آموزش موسیقی در ایران بعد از کرونا

در حالی که بسیاری از ساکنان این کره خاکی، پزشکان و بسیاری از اصناف در انتظار پایان یافتن کابوس کرونا هستند، محققان رشته‌های اقتصاد‌، کسب و‌کار و علوم تربیتی در پیش‌بینی وضعیت پسا کرونا هستند.

تمرکز این مقاله بر تغییرات نظام آموزش موسیقی در ایران در دوران پسا کرونا با در نظر گرفتن تغییرات تکنولوژیک، اقتصادی و اجتماعی است.

آموزش موسیقی در ایران بیش از نیم قرن است که تقریباً به شیوه حضوری و استاد شاگردی برگزار می‌شود و بسیاری از اساتید این رشته تمایل چندانی به تغییر این شیوه ندارند.

در سال‌های اخیر با فراگیر شدن اینترنت و اپلیکیشن‌ها شاهد تغییر شیوه بسیاری از کسب و کا‌رها نظیر مسافربران شهری، مطبوعات، کانون‌های تبلیغات و حتی خدمات مشاوره و پزشکی بوده‌ایم.

این اتفاق در کشورهای پیشرفته در زمینه آموزش نیز درحال وقوع بود (نظیر سایت‌ها و دانشگاه‌های مجازی) اما این روند در ایران بسیار کند پیش می‌رفت. ظهور ویروس کرونا و الزام به پرهیز از ملاقات‌های حضوری غیرضروری (که آموزش موسیقی در ایران نیز همواره بخشی از آن بود) مدرسان و آموزشگاه‌های موسیقی برای بقای خود مجبور به تغییر شیوه آموزش شدند و البته اغلب، این تغییرات ناگهانی بدون وجود آمادگی قبلی و زیرساخت‌های لازم، نمی‌تواند تغییرات مثبتی ارزیابی شود.در حال حاضر مربیان و آموزشگاه‌های موسیقی برای ادامه حیات به روش‌هایی که تاکنون تجربه نکرده‌اند روی آورند بی آنکه از درستی نتیجه آن اطمینان داشته باشند. این امر در کوتاه مدت می تواند مانند مُسکّنی عمل کند اما پیامدهای بلند مدت آن چیست؟

در این چکیده فقط نتایج (گمانه‌ها) حاصل از تحقیق به صورت خلاصه بیان شده است درصورت علاقه به مطالعه نظریات و اطلاع از منابع، مقاله کامل را مطالعه فرمایید.

عوامل تکنولوژیک
قطعاً در کسب و کار فضای مجازی کسانی موفق‌تر خواهند بود که به این فضا آشنایی بیشتری دارند. در چنین وضعیتی اساتید معتبری که از این فضا دور هستند به حاشیه رانده شده و صحنه داران فضای مجازی با ظاهری عوام فریبانه و ویدئوهای تدوین شده عرصه را قرق کرده و سهم عمده این بازار را از آن خود خواهند کرد و آموزشگاه های موسیقی با حالتی نیمه جان به بقای خود ادامه خواهند داد. این فضای قریب الوقوع باعث خواهد شد روند آموزش وارد فاز جدیدی شود.

ظهور و رونق اپلیکیشن‌ها
باب شدن و همه گیر شدن آموزش مجازی در زمینه موسیقی و سرخوردگی هنرجویان از مدرسان شبکه‌های مجازی که بدون هیچ مجوز و نظارتی فعالیت می کنند (و احتمالاً شاهد کلاهبرداریی هایی در این باب خواهیم بود) باعث ظهور و رونق اپلیکیشن‌های آموزش موسیقی خواهد شد.

در این صورت اپلیکیشن‌هایی که اکنون نیز به صورت کمرنگ و در حاشیه مشغول فعالیت اند نفسی خواهند یافت و با دعوت از اساتید خوشنام و صاحب تخصص و حق عضویت بسیار کم (حتی کمتر از یک ترم کلاس) آخرین ضربه را بر پیکر نیمه جان موسسات آموزشی خواهند زد. آنگونه که اپلیکیشن‌هایی مانند «دیوار» آگهی‌های قدرتمند روزنامه همشهری را به نابودی کشاند. اما کار به اینجا ختم نخواهد شد.

عوامل اقتصادی
کمترین خسارت اقتصادی بحران کرونا در همین ماه های اول ظهور آن است که بسیاری از مردم پس اندازی از قبل دارند و به اصطلاح از جیب می خورند. با گذشت زمان بیشتر و تعدیل نیروهای شرکت‌ها و ورشکستگی بسیاری از مشاغل و برگشت چک‌ها، موج اصلی بحران اقتصادی شکل خواهد گرفت و یکی از اولین مواردی که ممکن است از سبد فرهنگی خانوار حذف شود، کلاس های آموزشی لوکس مانند کلاس موسیقی است. تعطیلی بسیاری از آموزشگاه‌های موسیقی و بیکاری بسیاری از مدرسان این حوزه، رقابت ناسالم ایجاد می نماید و قیمت کلاس‌های حضوری موسیقی به مقداری بسیار کمتر از سابق تنزّل خواهد یافت. آموزشگاه هایی نیز برای بقای بیشتر، اپلیکیشن خاص خود را خواهند ساخت که البته اقبال چندانی برای آنها پیشبینی نمی شود.

عوامل اجتماعی
در گام اول به دلیل نارضایتی برخی از هنرجویان از آموزشگاه به خاطر عدم همراهی در کنسل کردن کلاس‌ها و همچنین از بین رفتن فاکتور «بعد مسافت» جابجایی های زیادی بین هنرجویان آموزشگاه ها صورت خواهد گرفت. در گام به دلیل آموزش بی کیفیت بسیار از فعالان شبکه‌های مجازی، شاهد اُفت کیفیت آموزش و بدبینی به این صنف خواهیم بود. بسیاری از مدرسان خانه نشین شده و به انجام کارهای هنری خواهند پرداخت. این تحولات باعث به روزرسانی اساتید نیز شده و اصول مشتری مداری را به بسیاری از آنها که قبل از این، متفرعنانه برخورد می کردند، خواهد آموخت.

با کاهش شهریه ها و کمرنگ شدن موسسات آموزشی، فراگیری موسیقی از حالت کالایی لوکس خارج شده و به کالایی فرهنگی همچون خوشنویسی نزدیک می‌شود. البته تعدادی از آموزشگاه های موسیقی با سبک و سیاقی متفاوت جهت آموزشهای پیشرفته تر به بقای خود ادامه خواهند داد و موسسات جدیدی نیز ظهور خواهند کرد.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

آوازی سرشار از صفای جوانی

بازخوانی و بازنوازی آهنگ‌های قدیمی، کاری رایج در تاریخ موسیقی هر کشوری است، البته کشورهایی که حافظه تاریخی قوی دارند یا به خاطر تمدن ویژه‌شان، زود‌تر از سایر ملل به اسباب و لوازم ثبت و ضبط موسیقی دست پیدا کرده‌اند و مهم‌تر از همه، در حفظ و نگهداری آن‌ها کوشا هستند. در ۳۰ سال گذشته، استقبال از ترانه‌های قدیمی، دو عامل بنیادی دارد که مربوط می‌شود به دوره طلایی برنامه‌های گل‌ها در رادیو (۱۳۴۴-۱۳۳۴) و دوره طلایی ضبط صفحه‌های ریز شیار ۳۵ دور (۱۳۵۴ـ۱۳۴۲) و تکثیر فراوان و ارزان آن‌ها در سطح کشور که موجب شد موسیقی به خانه‌های مردم برود و ماندگار شود. عامل دیگر این استقبال، بی‌رنگ و رو شدن بیشتر آثاری است که به ویژه در ۲۰ سال گذشته ساخته شده‌اند و از لحاظ نیروی خلاقیت، خلوص هنرمند با هنرش، سلیقه در انتخاب ملودی و کلام و زیبایی در اجرا، قابل مقایسه با آثار گذشتگان نیستند. البته عده‌یی هم هستند که نوعی علاقه قلبی به موسیقی دهه‌های گذشته دارند و حساب آن‌ها از این بحث جداست.

جایگاه علم و هنر در روند جهانی شدن (VIII)

هشترودی در زمانی که هنوز جهان درگیر جنگ سرد بود و مسائل مربوط به جهانی شدن مطرح نشده بود این نکته مهم را عنوان کرد که هویت اصلی یک ملت و قدرت حضور آن در جهان، بیشتر تابعی از زایش هنری و فلسفی اوست تا صرفاً پیوستگی مجرد به علم و مباحث آن. در حقیقت او به درستی روی این نکته دست می گذارد که جریان جهانی شدن جریانی سطحی و مبتذل از فروریزی فرهنگ ها در درون حوزه یی از قدرت علمی – فنی نیست. هر فرهنگی با هویت خود که همان ظرفیت هنری و فلسفی خود است وارد این میدان می شود و حضورش نیز به اندازه همین ظرفیت صاحب ارزش می شود.

از روزهای گذشته…

مروری بر آلبوم «وَ»

مروری بر آلبوم «وَ»

تنوع مضراب‌ها و رنگ‌ها، بهره‌گیری از مناطق صوتی مختلف ساز، استفاده‌ی کارآمد از واخوان در مقامِ یک استیناتویِ همیشه حاضر -که جریان موسیقی را در بستر یک باسِ مداوم پیش می‌برد- و صدادهیِ همواره بُرّا و غرّان؛ اینها از ویژگی‌های نوازندگیِ عود در آلبومی است که نامتعارفی‌اش در عودنوازی ایران از همان نام‌اش آغاز می‌شود. اما تمام این ویژگی‌ها فرع‌‌اند در مقابل برجسته‌ترین عنصر نوازندگی در «وَ»: سرعتی که همچون خزه تمام تنه‌ی موسیقی را در بر گرفته است.
تور کنسرت های موسیقی هادی سپهری به مناسبت نوروز

تور کنسرت های موسیقی هادی سپهری به مناسبت نوروز

تور کنسرت های موسیقی «هادی سپهری» به مناسبت نوروز در چند شهر از کشور ترکیه برگزار خواهد شد. هادی سپهری سرپرست گروه موسیقی تلفیقی آواز (گروه مشترک بین ایران و ترکیه) این بار همزمان با عید نوروز در شهرهای کارص (سه شب)، ازمیر (سه شب) و آنکارا (یک شب) همراه با «سپیده شایان راد» نوازنده ی ضربی به اجرای موسیقی کلاسیک ایرانی و موسیقی مردمی ترکیه خواهند پرداخت.
روایت های دیگری از سیستم دستگاهی

روایت های دیگری از سیستم دستگاهی

ردیف متداول کنونی موسیقی دستگاهی ایران، میراثی ارزشمند و یادگار خاندان فراهانی می‌باشد. شاید اگر میرزاعبدالله و آقاحسینقلی با سخاوت و همت مثال‌زدنی شاگردانِ فراوان، سرشناس و نام آشنای این موسیقی را پرورش نمی‌دادند و اندوخته‌های ارزشمند خود را به ایشان منتقل نمی‌کردند، امروزه از این گنجینه ارزشمند بی بهره بودیم. همچنین در اواسط قرن سیزدهم هجری شمسی (اوایل قرن بیستم میلادی) {همزمان با ورود تکنولوژی های جدید و سرعت زیاد تغییرات در زمینه‌های مختلف}، رپرتوار موسیقی دستگاهی و کلاسیک ایران تدوین یافته و در قالب مجموعه‌ای تحت عنوان ردیف شکل می‌گیرد (اسعدی ۱۳۸۰ :۷۱) که این فرآیند خلاقانه، موسیقی دستگاهی ایران را از گزند هجمه‌های فرهنگی و تغییرات سریع ماهیتی مصون نگه داشت. بنابراین نقش بنیادین و تاثیرگذار خاندان فراهانی در موسیقی دستگاهی ایران پوشیده نیست و هنر ایران زمین وام‌دار ایشان می‌باشد.
آکورد مینور ۹

آکورد مینور ۹

اغراق نیست اگر بگوییم آکورد مینور۹ بنظر یکی از زیباترین آکوردهای ساده ای است که دنیای موسیقی بخود دیده.
طبقه‌بندی سازها (II)

طبقه‌بندی سازها (II)

استفاده‌ی دیگر ساز‌ها به‌کارگیری‌ آن در رقص بود. پارتیتورهای سازی به علت عدم نیاز به ندرت وجود داشت؛ چرا که موسیقی‌دانان با تکیه بر رپرتوار محدودی از ملودی‌ها بداهه‌نوازی می‌کردند. حتا نواختن ساز‌های زهی، تقلید کورکورانه‌ای از صدای انسان بود، که تا پیش از دوره‌ی باروک، نسبت به هر نوع ساز دیگر جایگاه بالاتری داشت. در طی دوره‌ی رنسانس سازها، نوازندگان و سازندگان‌شان، از منزلت خاصی برخوردار شدند. به‌تدریج اما بدون شبهه، موسیقی‌دانان که در جایگاه کم‌ اهمیت‌تری نسبت به خوانندگان قرار داشتند، با رسیدن به خود باوری همچون نقاشان، مجسمه‌سازان و شاعران دوره‌ی رنسانس جایگاه خاص خود را یافتند. اقتصاد پویای آن دوران نیز در هنر سازسازی بی‌تاثیر نبود.
موسیقی و معنا (VII)

موسیقی و معنا (VII)

تجربه‌ی موسیقایی برای تبدیل شدن به تجربه‌ای زیبایی‌شناختی، باید هر دو نوع تصدیق را داشته باشد. تنها در صورت وجود این دو شرط است که موسیقی فهمیده و معنای آن حاصل می‌شود. اسکراتون نیز معتقد است که تبلور احساس در موسیقی به شکلی کلی صورت می‌گیرد و نمی‌توان تعیین کرد که کدام ویژگی‌های موسیقی مستقیماً مسئول بیان یک احساس مشخص هستند (۱۹۸۷، ۱۹۹۷). او می‌گوید: «آدمی در واکنش به یک قطعه‌ی موسیقی به حالت هایی رهنمون می‌شود که مفهومشان را از کل مجموعه دریافت می‌کنند» (۱۹۹۷: ۳۵۷)، اما برای دریافت این وجه از معنای موسیقی، مخاطبان باید بتوانند موسیقی را به عنوان موسیقی بشنوند. بنابراین اسکراتون بر آن است که معنای موسیقی ریشه در دریافت استعاری آن دارد و این معنا در فرهنگ موسیقایی و خاصه در یک فرهنگ موسیقی تعریف می‌شود؛ این فرهنگ توانایی تفسیر شهودی مخاطبان را با طرح‌ها و اهداف آهنگ‌سازان و اجراکنندگان موسیقی همسو می‌کند.
یادداشتی بر آلبوم «موسیقی متن فیلم دلبری»

یادداشتی بر آلبوم «موسیقی متن فیلم دلبری»

انتشار جداگانه‌ی موسیقی متن یک فیلم چه زمانی می‌تواند موجه باشد؟ آیا موسیقی در این حالت راه‌اش را به تمامی از فیلم جدا می‌کند؟ وقتی موسیقی دیگر به فیلم ضمیمه نیست نقد و نظر باید ناظر و قائم به خود موسیقی باشد یا هنوز نقشِ آن در فیلم نیز باید در نظر گرفته شود؟ اگرچه مثال‌های نقض می‌توان یافت اما مرور و یادآوریِ نمونه‌هایِ موفق موسیقی متن فیلم‌ها که مستقلاً نیز منتشر شده‌اند نشان می‌دهد که این کامیابی‌ها اغلب زمانی حاصل شده است که فیلم و موسیقی، هر دو، حرفی برای گفتن داشته‌اند.
نمایش فیلم مستند رونمایی از آلبوم «میلاد فرهنگ» در زادروز میلاد کیایی

نمایش فیلم مستند رونمایی از آلبوم «میلاد فرهنگ» در زادروز میلاد کیایی

جمعه هفدهم آبان ماه،‎ در فرهنگسرای نیاوران، ساعت شش بعد از ظهر ‌‎مراسمی به مناسبت هفتاد و پنجمین سال تولد میلادکیایی برگزار می شود. در این برنامه «فیلم مستندی از زندگی نامه هنری میلاد کیایی»، با ساخت و تدوین هومن ظریف به نمایش گذاشته می شود همچنین آلبوم «میلادِفرهنگ» شامل همنوازی سنتور میلاد کیایی و تنبک آرش فرهنگ فر رونمایی خواهد شد.
فراخوان پنجمین جشنواره و جایزه «نوای خرّم» منتشر شد

فراخوان پنجمین جشنواره و جایزه «نوای خرّم» منتشر شد

دبیرخانه پنجمین جشنواره و جایزه همایون خرم (نوای خرّم ) همزمان با سالروز تولد این هنرمند فقید فراخوان نحوه حضور هنرمندان و گروه های متقاضی شرکت در این رویداد موسیقایی را منتشر کرد. به گزارش امور رسانه ای پنجمین جشنواره و جایزه همایون خرم (نوای خرّم)، دبیرخانه پنجمین جشنواره و جایزه همایون خرم (نوای خرّم) همزمان با سالروز تولد زنده یاد همایون خرم نوازنده و آهنگساز فقید موسیقی کشورمان فراخوان نحوه حضور هنرمندان و گروه های سنی متقاضی شرکت در این رویداد موسیقایی را منتشر کرد.
چهار فصل ویوالدی (بهار و تابستان)

چهار فصل ویوالدی (بهار و تابستان)

چهارفصل، عنوانی است برای مجموعه چهار کنسرتوی جداگانه، برای ویولن و ارکستر، که توسط آنتونیو ویوالدی آهنگساز ایتالیایی تصنیف گشته است و شماره های یک الی چهار اپوس هشت این مصنف را در بر می گیرد. کنسرتوی هر فصل از سه قسمت مختلف تشکیل شده و کل اثر در مجموع، مرکب از دوازده موومان است.