- گفتگوی هارمونیک Harmony Talk - http://www.harmonytalk.com -

لئوش یاناچک (I)

لئوش یاناچک (Leoš Janáček) آهنگساز چک، تئوری دان و متخصص موسیقی فولکلور، در ۳ ژوئیه ۱۸۵۴ در هوکوالدی در بخشی از امپراطوری اتریش، بدنیا آمد. او از موسیقی فولکلور موراویایی و اسلاوی برای خلق موسیقی ناب و مدرن تاثیر پذیرفت. تا سال ۱۸۹۵ خود را وقف تحقیقات روی موسیقی فولکلور نمود و تاثیر این نوع موسیقی را نیز بر روی آهنگساز معاصر خود آنتونین دورژاک (Antonín Dvořák) [1] مشاهده می کرد.

اپرای “دختر ناتنی او” (Jenůfa) اولین نمونه بارز و موفق دستیابی وی به موسیقی مدرن از بطن موسیقی سنتی و ملی است که در سال ۱۹۰۴ در برنو برای اولین بار اجرا شد.

audio file بشنوید قسمتی از اپرای ینوفارا ساخته یاناچک

موفقیت این اپرا در سال ۱۹۱۶ در پراگ امکان ورود یاناچک را به صحنه های بزرگ اپرای دنیا فراهم آورد. پوئم سمفونیک های سینفونیتا (Sinfonietta) و قطعه مس گلاگلیتک (Glagolitic Mass)، کوارتت های زهی و دیگر موسیقی های مجلسی و اپراها، از شاهکارهای وی می باشند. یاناچک در کنار دورژاک و بدریش اسمتانا (Bedřich Smetana) [2] یکی از مهمترین آهنگسازان کشور چک می باشد.

لئوش یاناچک از همان دوران کودکی استعداد ذاتی خود را در موسیقی نشان داده، وی در گروه کر آواز می خواند. پدرش می خواست که او سنت خانواده که معلمی بود را ادامه دهد اما در مقابل استعداد فوق العاده بالا و غیر قابل انکار یاناچک تسلیم شد. در سال ۱۸۶۵ یاناچک جوان از پاول کریشکوسکی (Pavel Křížkovský) خواندن در گروه کر را آموخت و خود آغاز به نواختن ارگ نمود.

یکی از همکلاسی های وی درباره او گفته است: “یاناچک یک پیانیست فوق العاده بود. سمفونیهای بتهوون را به تنهایی زیر نظر کرکواسک فوق العاده عالی می نواخت.” کرکواسک یاناچک را در کلاس مشکل ساز و هنرجویی خودسر دید و با این حال او را به مدرسه ارگ پراگ معرفی نمود. یاناچک بعدها از کرکواسک به عنوان رهبر و استادی بزرگ یاد می کرد. وی در ابتدا به یادگیری ارگ و پیانو پرداخت اما کمی بعد خود را وقف آهنگسازی نمود.

audio file بشنوید قسمتی از اپرای ینوفارا ساخته یاناچک

دوران تحصیل وی در مدرسه موسیقی پراگ در سالهای ۱۸۷۴ با فقر و نداری همراه بود. در خانه پیانویی برای تمرین نداشت، بنابراین بر روی میز کهنه با استفاده از شیارها و قسمتهای کنده شده تمرین می کرد. نقد او از اجرای استادش فرانتیشک اسکاهانسکی (František Skuherský) در مجله سیسیل سال ۱۸۷۵ به چاپ رسید و باعث اخراج وی از مدرسه شد! اما اسکاهانسکی از این اتفاق چشم پوشی کرد و یاناچک در ۲۴ ژوئیه ۱۸۷۵ با بهترین نمرات درسش را در آنجا به پایان رساند.

در بازگشت به برنو از پراگ، با آموزش موسیقی و رهبری گروههای کر خرج خود را در می آورد. در سال ۱۸۷۶ به مدت دو سال در Amálie Wickenhauserová-Nerudová به یادگیری بیشتر پیانو پرداخت. در فوریه ۱۸۷۶ به عنوان رهبر کر انجمن فیلارمونیک برگزیده شد.

به استثنای وقفه بین سالهای ۱۸۷۹ تا ۸۱، تا سال ۱۸۸۸ در این سمت باقی ماند. از اکتبر ۱۸۷۹ تا فوریه ۱۸۸۰ در کنسرواتوآر لپزیگ، پیانو، ارگ و آهنگسازی آموخت. در این زمان Thema con variazioni را برای پیانو در سی دیز ساخت. در آنجا از اساتید خود راضی نبود و به کنسرواتوآر وین رفت. در وین از فرانتس کرن (Franz Krenn) آهنگسازی را فرا گرفت.