گفتگویی با آگوستا رید توماس (III)

آگوستا رید توماس
آگوستا رید توماس
بخشی از کار شما در اینجا بازنگری ساخته های آهنگ سازان مختلف است. آیا متوجه گرایش یا تمایلات خاصی در بین کارهای آن ها شده اید؟
آهنگ های متفاوتی از تمام نقاط دنیا توسط آهنگ سازانی در سن های مختلف و با سابقه های متفاوت به دست من می رسد. بعضی از آن ها را ناشران و بعضی را خود افراد ارسال می کنند. می توان آن ها را در گروه های گوناگونی طبقه بندی کرد. اما بهترین طبقه بندی بر اساس صدای خود موسیقی است. در بعضی از کار ها از «زبان های» محافظه کارانه استفاده شده و در برخی دیگر حالت های تجربه گرایانه به کار رفته است و هر چیزی در حالت بینابینی است.

در این مقطع از قرن بیستم، موسیقی برای هر آهنگ سازی معنای متفاوتی دارد و آن چه که به دست من می رسد بازتابی از این گوناگونی است. از آنجایی که از کاوش در تجربه های موسیقایی جدید لذت می برم سعی می کنم با روحیه ای پذیرا به این آهنگ ها گوش کنم در نتیجه این جنبه از بودن در این جا برایم بسیار طبیعی و آگاهی بخش است.

چقدر مهم است که موسیقی در همان اولین بار که شنونده به آن گوش می کند برایش قابل دست یافتنی باشد؟
یک از زیباترین جنبه های موسیقی، چه مَس بیرد، سمفونی موزار، کوارتت بتهوون، آهنگی از ماهلر، یا ساخته ای از استراوینسکی باشد، رمز و رازیست که در خود نهفته دارد. صرفنظر از آشنایی ما با آثاری همچون واریاسیون های گولدبرگ باخ، کنسرتو پیانوی کارتر، “Pli Selo Pli” از بولز، هر بار که به آن ها گوش می کنیم ویژگی های جدید آن ها را کشف می کنیم و آگاهی جدیدی را تجربه می کنیم و از این یافته ها لذت می بریم.

در نتیجه در پاسخ به پرسش شما باید بگویم که روانشناسی فرایند گوش دادن بسیار پیچیده است. در عین حال باور دارم که تمام آهنگ های با ارزش باید مستقیم و بی واسطه باشند. موسیقی باید بتواند رایحه معنایی از خودش ساطع کند که این با دست یافتنی بودن فرق دارد. اگر موسیقی بی واسطه باشد، یک حضور تأثیر گذار، یا قابلیت دسترسی نیز با تلاش زیاد به دنبال آن می آید. رضایت آنی تنها بخش کوچکی از گنج موسیقی است.

اگر با یک بار گوش دادن به یک آهنگ به همه چیز آن پی بردید، دیگر نیازی نمی بینید که دوباره به آن گوش کنید.
خوب، وقتی با اثری احساس آشنایی کنید طبعا شنیدن آن برایتان راحت تر است. اما وقتی در زندگی چیزی را راحت هضم می کنیم؛ چیزهایی که واضح هستند – دیگر تمایلی نداریم که همه عمرمان برای فکر کردن به آن ها وقت بگذاریم. ما به چیزهای مبهم مانند طبیعت، جاذبه، کیهان، سفر فضایی، خدا، مذهب، ریاضیات پیشرفته، اسطوره ها، عشق و … جذب می شویم. به نظرم چنین راز هایی را در هنر می یابیم. نباید خودمان را نگران کنیم – سر در گم بودن خیلی هم بد نیست!

آیا پیشنهادی برای چگونه گوش دادن به موسیقی جدید دارید؟
البته! فکر نکنید که افراد دیگر تنها درک «معتبر» از موسیقی را دارند و اینکه شما «به اندازه کافی درباره آن نمی دانید» که بتوانید درگیر شوید. تنها قلب، گوش ها و ذهن تان را باز کنید و به شیوه خودتان به آن گوش دهید.

آیا وارد کردن موسیقی جدید به رپرتوار استاندارد ارکستر دشوار است؟
اگراز نظر آرمانی؛ یا حتی تاریخی؛ به مسئله نگاه کنیم پاسخ منفی است! در واقع این بدیهی ترین کار است. به خاطر داشته باشید که این سوال تنها به این دلیل مطرح می شود که ما یک «رپرتوار استاندارد» جمع آوری کرده ایم. در بخش گسترده ای از تاریخ موسیقی غرب، رپرتوار مورد توجه نبود، بلکه تنها موسیقی جدید مورد اهمیت بود. جای شکرش باقیست که ما گنجینه موسیقی های گذشته را که رپرتوار را تشکیل می دهند جمع آوری و نگهداری کرده ایم اما همین موضوع به مسئله موسیقی قدیمی در برابر موسیقی جدید دامن زده است و این معادله را در ذهن بسیاری از افراد بوجود آورده است که موسیقی قدیمی خوب است در نتیجه آثار جدید از کیفیت پایین تری بر خوردارند.

به طور خلاصه و برای جمع بندی باید بگویم که موسیقی در حال رشد است؛ هیچ چیزی در موسیقی ماهلر نمی توان یافت که شبیه موسیقی پالسترینا (Palestrina) باشد. موسیقی به رشد خود ادامه می دهد اما در عین حال مکانیزم های حمایت از آن نیز باید قادر باشند چنین موقعیت هایی را برای آن فراهم کنند، و صرفنظر از اوامر اجتماعی-اقتصادی، سیاسی، و فرهنگی ِ جامعه امروزی، شکست در حمایت از موسیقی نه تنها برای موسیقی بلکه برای بشر نیز فاجعه آمیز خواهد بود.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

زیستن با هنر سلوکی عاشقانه (III)

انتشار آلبوم بیداد با تکنوازی تار استاد غلامحسین بیگجه خانی و پس از آن درگذشت استاد در فروردین ماه سال هزار و سیصد و شصت و شش باعث شد که توجه بسیاری از نوازندگان دوباره به شیوه ایشان جلب شود. من به شیوه نوازندگی ایشان علاقمند بودم و به همین دلیل، وقتی جناب داوود آزاد از تبریز به تهران آمدند حدود یک سال البته به طور پراکنده درخدمت ایشان، بعضی از بخش های ردیف موسیقی و تعدادی از آثار استاد بیگجه خانی را نواختم که البته فراگیری آثار خیلی برایم مهم نبود؛ بلکه لحن و شیوه نوازندگی ایشان برایم اهمیت بیشتری داشت. پس از آن نیز به تدریج به آوانگاری تعدادی از آثار استاد بیگجه خانی پرداختم.

از بحران اندیشه تا نااندیشیدگی بحران در موسیقی ایران (IV)

در چنین شرایطی حتی امر هنری که دیگر نقش وجودی خود را از کف داده و با فاصله گرفتن از نقش اثرگذار و هستی بخش خود، تنها به یک ابزار در دست قدرتها و یا حتی یک شیء تزئینی بدل شده است، ناتوان از ایجاد بسترهای یک جریان تاریخی نوشونده و پویا به ورطه های تکرار و فراموشی فرومیغلتد و فرد مصداق جریان کلی جامعه، اندک اندک خود را در مغاک توهم غرقه می یابد: از نگاه اراده گرایانه و کوشش بیهوده برای اعمال آن به واقعیت جریان تاریخی، تا اشکال گوناگون جزم اندیشی و حتی غرقه شدن در بسترهای فروبستۀ تجرید و تفکر محدود انتزاعی، همه و همه به نظر می رسد که محصول چنین وضعی باشند.

از روزهای گذشته…

جواب آواز (I)

جواب آواز (I)

از فرمهای اصلی موسیقی کلاسیک ایران، فرم آواز است. در مورد جایگاه آواز و نقش آن در بیان حالات موسیقی و نیز ارزش آواز در حفظ ملودیها و نواهای اصیل موسیقی ایرانی، به قدر کافی بحث شده شده ولی آنچه که بصورت علمی و هنری به آن پرداخته نشده، مقوله جواب آواز است. در آواز، همراهی یک ساز تنها یا چند ساز با آواز، از ارکان این فرم محسوب میشود.
لیپت: استاد نباید مقلد تربیت کند!

لیپت: استاد نباید مقلد تربیت کند!

یک معلم باید برای حل هر کدام از این اشکالات در هنرجویش، راهکارهایی داشته باشد. فکوس کردن صدا، تشدید کردن، ساپورت عضلات و… باید برای هنرجو تشریح شود و همه با دقت کار شود.
تاثیر لیست بر موسیقی

تاثیر لیست بر موسیقی

در باره موسیقی لیست بحث و جدل فراوان است. برخی آن را سطحی و گزافه گو می دانند و برخی از شیوایی برون گرایانه رمانتیک آن لذت می برند، اما کمتر کسی نو آوری، تاثیر گذاری و اهمیت لیست را به عنوان یک پدیدآورنده پویم سنفنیک (Symphonic Poem) نفی می کنند.
«آسمان، مهتاب» منتشر شد

«آسمان، مهتاب» منتشر شد

آلبوم «آسمان، مهتاب» با صدای هادی فیض آبادی و آهنگسازی کاوه سروریان به مناسبت نوروز ۹۲ منتشر شد. پس از گذشت ماه ها بالاخره آلبوم «آسمان، مهتاب»، توسط شرکت هزار نغمه بسته نگار روانه بازار موسیقی شد. آسمان مهتاب اثری در باب احیای موسیقی سنتی نیست، بلکه تلاش می کند تا با بهره گیری از امکانات موسیقی دستگاهی ایران سخنی به فراخور زمان ارائه کند، این نکته ای است که امروزه در میان آثار منتشر شده از هنرمندان موسیقی ایران کمتر دیده می شود.
گفتگو با فیلیپ میرس (V)

گفتگو با فیلیپ میرس (V)

با وزن بالای ۱۶۳ کیلو نواختن در حالت ایستاده برایم دشوار است. پس اگر قرار باشد تکنوازی کنم می نشینم. واقعیت این است که با وزن ۱۷۷ کیلو به تنهایی نواختن برایم دشوار است. با وزن ۱۹۶ که خیلی راحت از نفس می افتم.
روش سوزوکی (قسمت دوازدهم)

روش سوزوکی (قسمت دوازدهم)

ادامه جنگ رفته رفته بد و بدتر می شد و تامین مواد غذایی غیر ممکن می شد. شهر کوچک کیسوــ فوکوشیما (kiso-Fukushima) در سرپایینی قسمت بالای رودخانه کیسو (kiso) قرار گرفته است و از آنجائی که این قسمت در بین کوه ها و دره ها محاصره شده است، از لحاظ محصولات غذایی خود کفا نیست. در مراحل آخر جنگ ما مانده بودیم بدون سهمیه مواد غذایی ولی از آنجائیکه کارخانه ما جزو صنعت جنگ به حساب می آمد، این امکان برای ما وجود داشت که از بازار سیاه خرید بکنیم، اما من به هیچ عنوان حاضر به این کار نبودم! خواهر کوچکتر من که در آن زمان همسرش را ازدست داده بود، با دو فرزندش پیش من آمدند که با هم زندگی کنیم.
درباره تازه ترین اثر گروه نور

درباره تازه ترین اثر گروه نور

گروه نور با آلبوم «آلبا» به جست وجوى ریشه هاى کهن موسیقى برخاسته اند. جست وجویى که واکنش انسان معاصر به گم شدن ریشه ها در دوره مدرن و فرامدرن است.
پیشرفت همچون یک اصل بنیادین (III)

پیشرفت همچون یک اصل بنیادین (III)

این تلقی خاص از پیشرفت یا پیشرو بودن ممکن است تنها مرتبط با زمان حال (هم‌عصر شونبرگ) تعبیر شود اما نکته‌ای بسیار ظریف‌تر هم در اینجا نهفته است و آن گرایش به آینده است. این نوع نگاه به پیشرفت موسیقایی به این معناست که آهنگساز یا منتقد نه تنها آینده را حدس بزند بلکه از رخ‌دادن آن مطمئن باشد و به اثر موسیقایی کنونی از نگاه ناظری در آن آینده‌ی مفروض بنگرد و ببیند که در آینده این بیان موسیقایی پذیرفته شده و تلاش‌های امروز نیز نقشی با اهمیت در آن بازی کرده است.
افسوس از آن همه…

افسوس از آن همه…

مسئلۀ بعدی دربارۀ نت‌کردن ردیف در آن عصر است که به قصد حفظ و نگهداری ردیف به‌عنوان یک میراث انجام شده است و بَعد آموزش. در حالی‌که الآن کاملاً برعکس است. با این‌همه وسایل ضبط و ثبت که امروزه در اختیار داریم مسئلۀ حفظ ردیف‌ها مطرح نیست؛ آموزش آن مطرح است که باید بیشتر به این بُعد توجه شود.
اِدیت پیاف، گنجشککِ آواز فرانسه (IV)

اِدیت پیاف، گنجشککِ آواز فرانسه (IV)

سال ۱۹۴۶ پیاف با گروه “Les Compagnons de la Chanson” آشنا شد. او با این گروه برایِ حمایت از سربازانِ دور از خانه کنسرت برگزار می کردند. پیاف قطعه ی «سه ناقوس» (Les Trois Cloches) اثر ژان ویار (Jean Villard) را با این گروه اجرا کرد و به موفقیت چشمگیری دست یافت. این ترانه گذرِ زمان را وصف می کند که توسط زنگِ ناقوس هایِ دهکده که رویدادهای مهمِ زندگی: « تولد، ازدواج و مرگ» را اعلام می کند، آهنگین شده است.