گفتگو با پندرسکی در مورد موسیقی آوانگارد (II)

کریستوف پندرسکی
کریستوف پندرسکی
آیا هنوز خودتان را یک انقلابی می دانید؟
بله. اما به انقلاب مداوم، مانند آنچه تروتسکی می خواست، اعتقادی ندارم (می خندد). خودتان می دانید چه اتفاقی برای او و کل آن انقلاب افتاد. بعد از انقلاب نوبت ضد انقلاب است!

با این حساب، آیا شما بخشی از ضد انقلابی هستید که علیه خودتان راه انداخته اید؟ یا هنوز به بعضی چیزها پایبند هستید؟
گاهی در جستجوی چیزی متفاوت مجبور هستم که علیه خودم بنویسم. من در سمت و سوی متفاوتی حرکت می کنم که در واقع باید متفاوت باشد. مخالفت باید وجود داشته باشد.

آیا تا به حال شده که به ایده ای که میخواهید نرسید؟
هر روز (خنده) هر روز که مینویسم، باید با خودم بجنگم، برای اینکه همیشه به دنبال چیز جدید می گردم. من دوست ندارم خودم را تکرار کنم. من همیشه به دنبال چیزهای تازه می گردم.

آیا این یک چیز کاملا جدید است یا برآمده از کارهای قبلی شماست؟
هیچ راهی برای انجام دادن چیزی کاملا جدید وجود ندارد. من یک بار این کار را کردم. کارهای اولیه من کاملا متفاوت بودند، حتی با آوانگارد غربی هم تفاوت داشتند. من در مورد دهه ۵۰ و ۶۰ صحبت میکنم.

بسیار در مورد دهه ۵۰ و ۶۰ صحبت کردیم، ولی نکته واضح این است که شما در دهه ۷۰، ۸۰ و ۹۰ هم به ساخت موسیقی ادامه دادید. کمی در مورد تغییرات موسیقی انتهای قرن بیستم بگویید.
بله، موسیقی من عوض شد، ولی این تغییر در عرض یک شب یا یک هفته رخ نداد. این یک پروسه طولانیتری بود. بعد از اینکه قطعاتی را در سال ۶۲ تمام کردم، قطعه فلورسنس (fluorescences) را برای ارکستر نوشتم، قطعه ای که واقعا ارکستر کلاسیک را نابود میکرد و اینجا بود که پی بردم دیگر راهی برای جلو رفتن وجود ندارد.

من باید راه دیگری برای موسیقی نوشتن پیدا میکردم. بنابراین من استبات ماتر (stabat mater) را نوشتم که از پلی فونی قرن ۱۶ در کنار تجربه های من در استودیو و صدای انسان استفاده می کرد.

بعد من قطعات زیادی نوشتم، مثل پاسیون سنت لوکا (St.Luke Passion) اگر من فقط قطعاتی مثل مرثیه ای برای هیروشیما می نوشتم، نمیتوانستم پاسیون لوکا را بنویسم که قطعه طولانیتری است. آثار تجربی اولیه کوتاه بودند؛ حدود ۷ تا ۸ دقیقه ، مثل کوارتت زهی، خیلی کوتاه بودند. بنابراین من به فکر یک اراتوریوی بزرگ افتادم. من خیلی علاقه به این کار داشتم، ولی میدانستم با این تکنیک، نمیتوانم قطعه ای بلند یا مهم بنویسم.

شروع به مطالعه کنترپوان قرن ۱۶ نمودم، زیرا یکبار در دانشگاه این کار را کرده بودم و اینجا بود که راه جدید را برای ساخت موسیقی متفاوت پیدا کردم. اولین باری بود که واقعا بعد از این تجربه ها روشم را عوض کردم.

شما در پاسیون سنت لوکا تمام کارهایی را که دهه ۵۰ و ۶۰ انجام دادم می بینید. سپس بعد از تمام کردن چند قطعه مثل اوترنجا، باز هم برایم کافی نبود. من میخواستم سنت را تجربه کنم. بنابراین سنت رمانتیک مخصوصا بروکنر را کشف کردم و قطعات زیادی با تاثیر از آن نوشتم.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

نگاهی اجمالی به شیوه‌ی کار واروژان (II)

گویی نام او دچار همان «نسیانی» شده است که «خورخه لوئیس بورخس»، نویسنده‌ی بزرگ آرژانتینی در آرزویش بود؛ یعنی واروژان و آثارش به‌گونه‌ای واقعی وارد فرهنگ و زندگی روزمره‌ی ما شده که این ورود مثل هوایی که هر لحظه تنفس می‌کنیم، آن‌قدر طبیعی و واقعی بوده که برای بیشتر ما ملموس نیست. از طرف دیگر عوامل متعدد که از‌جمله‌ی آن بی‌تمایلی خود واروژان به عکس‌انداختن و مصاحبه‌کردن، باعث شده تا «نسیانِ افسانه‌ای» درباره‌اش اتفاق بیفتد.

جایگاه علم و هنر در روند جهانی شدن (VII)

پس هرچه علم میدان مشترک جهان آینده را می آفریند، هنر با ایجاد حیطه های فردی و منطقه یی معرفت شناسی خود، زمینه را برای گریز از هیچ انگاری این نوع از استحاله فردی فراهم می آورد. علم به همان اندازه که عقل جمعی می آ فریند، ناچار است هنر را برای توان زایش ارزش های فردی اش پاس بدارد. بنابراین جهانی شدن به معنی استحاله فردیت ها در فرهنگ جهانی نیست، بلکه برعکس به معنی امکان بیشتر حضور خلاق و زاینده فردیت ها در میدان گسترده و جذاب تر است. هرچه علم پیشرفت کند به همان اندازه نیاز ما به هنر نیز بیشتر می شود.

از روزهای گذشته…

ارکستر (III)

ارکستر (III)

دانستیم ارکستر ها از کجا پدید آمدند و چطور در طول تاریخ پیچیده تر و بزرگتر شدند، چگونه آنها را تقسیم بندی می کنیم همچنین بحث کردیم که ارکسترهای متوسط و کوچک چه ویژگی هایی را دارند؛ در ادامه تعریف ارکستر همانطور که گفته شد میتوانیم انواع مختلفی از تقسیم بندیها را برای سازها یا نوازندگان ارکستر داشته باشیم که یکی ازاین تقسیم بندی ها روی تعداد افراد گروه بود و به ترتیب صعودی، این صورت بیان می شد: ۱- موسیقی مجلسی، ۲- ارکستر زهی، ۳- ارکستر مجلسی و ۴- ارکستر سمفونیک که این تعریف مانند بسیاری از تعاریف به یک نقطه ختم نمیشود و میتوانیم گروههای سازی و آوازی بزرگتر از ارکسترهای سمفونیک را نیز داشته باشیم که در این مقاله تا تعریف بخش سمفونیک پیش خواهیم رفت؛ در این قسمت سعی میکنم تعریف آثار مجلسی را به صورتی جامع داشته باشم.
سخنرانی صداقت کیش در نقد نغمه (II)

سخنرانی صداقت کیش در نقد نغمه (II)

حالا در سیمرغ با شعری مواجه هستیم که وضعیتش متفاوت است. به این معنی که وزنی بسیار یکنواخت دارد. از لحاظ کلامی تمامی آن هفتاد و چند بیت (و البته دیگر ابیات شاهنامه) را که مطالعه کنید وزنی مشابه دارند. به همین دلیل همنشینی معمول شعر و موسیقی از طریق وزن کلام در متن چنین قطعه‌ای اگر به کار گرفته شود به سادگی منجر به تکرار و یکنواختی ملال‌آوری می‌شود. اگر آهنگساز بخواهد تنها بر اساس وزن شعر قطعه‌ای بسازد بعد از چند بیت اولیه به بن بست ملودیک بر می‌خورد؛ ملودی‌هایش ته می‌کشد.
محمدعلی پورخصالیان

محمدعلی پورخصالیان

متولد ۱۳۵۷ تهران
ریتم و ترادیسی (XIII)

ریتم و ترادیسی (XIII)

برای مثال، شکل ۱۶ نمودار نت نویسی «نردبانی» از حرکت آبشاری، یک الگوی تردستی استاندارد سه-شئ ای، را نشان می دهد. زمان به صورت عمودی از پایین به بالا حرکت می کند. ضرب ها واقع در نقاط زمانیِ تقریباً برابرْ توسط دایره های کوچک نشان داده شده است. نت نویسی هر یک از سه توپ به وسیله ی موقعیت افقی اش نشان داده شده است: نگه داشته شده در دست چپ، در هوا، یا نگه داشته شده در دست راست. در هر نقطه ی زمانی ضرب، یک توپْ در حالِ پرتاب شدن، یک توپ در حالِ دریافت شدن، و یک توپ در حالت پرواز است. از آنجایی که سه توپ وجود دارد و هر توپ در هر سه ضرب یک بار پرتاب می شود، این الگو مختصراً با «۳» نشان داده می شود. به جز تغییرات جزئی (مانند شروع با یک دست دیگر)، این نوع حرکت کاملاً حالت آبشاری را مشخص می کند.
کر فلوت تهران در دانشگاه تهران به روی صحنه می رود

کر فلوت تهران در دانشگاه تهران به روی صحنه می رود

کر فلوت تهران در تاریخ اول اسفند ۱۳۹۷ در تالار آوینی دانشگاه تهران به سرپرستی فیروزه نوایی و با رهبری سعید تقدسی آثاری از آهنگسازان دوره های باروک، کلاسیک، رومانتیک و مدرن را به روی صحنه می برد.
موسیقی مردمی، موسیقی هنری، موسیقی مردم پسند: <br>امروزه این دسته بندی ها چه معنایی دارند؟ (VIII)

موسیقی مردمی، موسیقی هنری، موسیقی مردم پسند:
امروزه این دسته بندی ها چه معنایی دارند؟ (VIII)

سپس، در هشت سال گذشته، به واسطه ی تنش و مناظره ی قابل توجه میان اهالی محل برجسته تر شد چرا که بسیاری از مردم محل احساس می کردند که آنچه مطرح شده است، چیزی کمتر از یک تهدید برای نمادهای مهم هویت محلی شهر نیست. اما این تنها هویت نیست؛ کارگان موسیقایی کنونی ارائه شده توسط کلیسا به عنوان اهانت به احساسات زیبایی شناختی آنها قلمداد می-شود، و قابل درک است که، چنین احساساتی در میان اعضای گروه آواز جمعی و خانواده هایشان قوی تر است. بسیاری از آنها به صراحت از همراهی در آوازِ جمعی در محیط زیبایی شناختی فعلی امتناع ورزیده اند.
دنیس برین، مروج هورن (I)

دنیس برین، مروج هورن (I)

دنیس برین (Dennis Brain) هورن نواز برجسته انگلیسی بود که عمدتا به خاطر رواج دادن هورن به عنوان یک ساز کلاسیک و تکنوازی در جامعه پس از جنگ جهانی دوم در انگلیس بسیار معروف است. اجرای کنسرتوهای هورن موزار توسط برین با همکاری هربرت فون کارایان (Herbert von Karajan) و ارکستر فیلارمونیک برلین همچنان به عنوان اصلی ترین قطعات ضبط شده از این کنسرتوها به شمار می روند.
رابین گیب

رابین گیب

رابین گیب برادر دوقولوی ماریوس یکی از سه عضو گروه Bee Gees در دسامبر سال ۱۹۴۹ ، چهل و پنج دقیقه پس از برادرش در انگلستان بدنیا آمد.
یادداشتی بر آلبوم «نبودی تو»

یادداشتی بر آلبوم «نبودی تو»

موسیقیِ «نبودی تو» را می‌توان در این عبارت خلاصه کرد: کنار هم نشاندنِ بی‌ربطِ عناصری بی‌ربط و در عین حال نخ‌نما. شیوه‌ی تنظیم و هارمونیزه کردنِ نُه ترانه‌ای که در این آلبوم گنجانده شده عمده‌ترین عنصرِ تاریخ مصرف گذشته‌ی مجموعه است. صدای خواننده نیز معمولاً بی هیچ ایده‌ی مشخصی، در فواصلی مستعمل، بر فضاسازی‌هایی سوار می‌شود که حاصلِ نازل‌ترین فرمول‌های نیم قرن پیش‌اند.
رهبرانی که نخواستند رهبر باشند

رهبرانی که نخواستند رهبر باشند

نگاهی به آثار و آرای فرهاد مشکات : ساموئل هانتیگتون در باب تحلیل فرایند گذار به درستی می گوید که: «هر دگرگونی میانه روانه را نمی توان اصلاحات نامید و برای برخی دگرگونی های میانه روانه ، عنوان «تحکیم» (constellation) بیشتر برازنده است تا اصلاحات»