خاچاطوریان در مقام رهبر ارکستر

زمانی که خاچاطوریان به تمرین با ارکسترهای کوچک در تئاترهای مختلف مشغول بود، این آرزو که زمانی خود قادر به اجرای آثار ارکستری اش باشد، در نظرش محال می نمود و در حقیقت در حکم یک رویای دست نیافتنی به شمار می رفت. اما دیری نپایید که این آرزوی دیرینه تحقق یافت و او در سال ۱۹۵۰ رهبری اجرای آثارش را در کشورهای مختلف آغاز نمود.

خاچاطوریان در مورد این رخداد بزرگ زندگی اش می گوید :”همه چیز با یک اتفاق ساده آغاز شد، به من پیغام دادند که در تدارک برگزاری کنسرتی از آثارم هستند و از من به عنوان آهنگساز درخواست نمودند رهبری اجرای ارکستر مربوطه را بر عهده بگیرم.” برنامه کنسرت شامل کنسرتوی ویولن و قطعاتی از باله “Gayaneh” بود. این پیشنهاد برای او کاملا غیر منتظره و باور نکردنی بود تا جایی که در ابتدا تصمیم نداشت آن را بپذیرد، اما توانایی های این هنرمند بزرگ سبب شد علیرغم نگرانی های بسیار، این امر خطیر را با موفقیت کامل به اتمام برساند.
او در این باره اظهار داشته :” از آن روز به بعد به این کار آلوده شدم. رهبری ارکستر به دلایل متعددی برایم جذابیت دارد: پیش از هر چیز، از زمان نوجوانی به اجرا علاقه فراوان داشتم و این میل باطنی همواره در وجودم در جوش و خروش بود. دلیل دیگر مهیا شدن فرصتی برای آماده کردن آثارم به منظور اجرا با سازهای مختلف در ارکستر بود، چنین موقعیتی برای یک آهنگساز بسیار استثنایی و با ارزش محسوب می شود و دلیل آخر اینکه همیشه رابطه با شنوندگان و حضور آنها برایم اهمیت و ارزش خاصی داشته، این کار یکی از روش هایی است که به تعداد حضار بستگی مستقیم دارد و طبیعتا برای فردی با خصوصیات اخلاقی من بسیار لذت بخش و ارضاء کننده است. ”

پیش از این خاچاطوریان باله “Gayaneh” را در سال ۱۹۴۲ به پایان رسانده بود، این اثر که شهرت جهانی برای خاچاطوریان به ارمغان آورد، ترکیبی بود از باله کلاسیک، موسیقی فولکلور و حرکات موزون. از عمده فعالیت های این آهنگساز بزرگ در دهه پیش از آغاز رهبری ارکستر می توان به موارد زیر اشاره نمود : در سال ۱۹۴۳، دومین سمفونی اش را که نمودی از نوآوری های خارق العاده اش بود، کامل کرد. در سال ۱۹۴۴ سرود ملی ارمنستان را تصنیف کرد. یک سال پس از آن با پایان جنگ در این کشور، سومین سمفونی اش را با نام “فاتح victorious” ارائه نمود. در تابستان ۱۹۴۶ این آهنگساز کنسرتوی ویولن سل خود را که در مسکو توسط S. Knushevitsky اجرا شد و با استقبال پرشور علاقمندان روبرو شد، تصنیف کرد.

فعالیت او در مقام رهبر ارکستر سال به سال افزایش می یافت. اولین اجرایش با ارکستر سمفونیک، در تاریخ ۱۰ فوریه سال ۱۹۵۰ بود و در تابستان همان سال او قرارداد رهبری ۱۵ کنسرت در شهرهای بزرگ روسیه را به امضاء رساند. در نخستین تجربیات رهبری، سازندگان آثار بر انعطاف پذیری دستان توانای او و القای بی عیب و نقص حس نهفته در اثر تاکید بسیار داشتند. خاچاطوریان در این سال پیشنهاد رادیوی شهر روم را برای رهبری ارکستر محلی رادیو پذیرفت و با استقبال فراوان دست اندرکاران موسیقی ایتالیا مواجه شد.

در کار با ارکستر استعداد ذاتی، خلاقیت و توانایی های خاچاطوریان بیش از پیش آشکار شد، بسیاری از بزرگان موسیقی او را یکی از کم نظیر ترین رهبران ارکستر جهان به شمار آورده اند. Victor Pikaizen نوازنده صاحب نام ویولن، همکاری با این هنرمند بزرگ را اینگونه توصیف می کند :”نوازندگی تحت رهبری خاچاطوریان بسیار راحت و لذت بخش بود. او با تبحر خارق العاده اش حداکثر توانایی های اعضای ارکستر و تک نوازان را به کار می گرفت و به کلیه مراحل کار خود اشراف کامل داشت و شنوندگان را به شدت تحت تاثیر قرار می داد.”

خاچاطوریان در شهرهای بسیاری از اقصی نقاط جهان به اجرای کنسرت پرداخته، تمامی اجراها صد در صد موفق بوده و همواره با استقبال پرشور دوستداران موسیقی مواجه شده است. شهرهایی چون پراگ، برلین، بوداپست، وین، پاریس، روم، لندن، واشنگتن، نیویورک، شیکاگو، توکیو، قاهره، بیروت، مکزیک، ناکازاکی، منچستر و دهها شهر بزرگ دیگر.

سال ۱۹۵۴ سالی بود که آرام خاچاطوریان یکی از برجسته ترین آثارش، باله “Spartacus” را خلق کرد. این باله به دلیل ایده بکر، نگاه عمیق، تناسب نمایش و فرم و نیز اجرای هنرمندانه اش در زمره بهترین باله های قرن بیستم قرار دارد. در دهه شصت او فعال تر از همیشه ظاهر شد و سه کنسرتو- راپسودی را یکی پس از دیگری ارائه نمود. در سال ۱۹۶۱ : کنسرتو- راپسودی برای ویولن و ارکستر، ۱۹۶۳ : کنسرتو- راپسودی برای ویولن سل و ارکستر، ۱۹۶۸ : کنسرتو- راپسودی برای پیانو و ارکستر. علیرغم اینکه خاچاطوریان بارها تمایلش را برای ساخت کنسرتو- راپسودی چهارمش اعلام کرده بود، متاسفانه این اثر هیچگاه ساخته نشد. در سال ۱۹۷۱ کشور ارمنستان به او جایزه ای برای کنسرتو- راپسودی های سه گانه اش اعطا نمود.

زندگی خصوصی این آهنگساز بزرگ همچون زندگی هنری اش سرشار از وقایع گوناگون بود. او از ازدواج اولش فرزند دختری به نام Nuneh داشت که بعد ها نوازنده پیانوی چیره دستی شد. در سال ۱۹۳۳ مجددا با یکی از شاگردان کلاس Myaskovsky با نام Nina Makarova ازدواج کرد و صاحب فرزند پسری شد که او را Karen نامید. کارن خاچاطوریان در حال حاضر یکی از منتقدان صاحب نام هنری است.

در سال ۱۹۶۰ او عضو فرهنگستان “Santa Cecilia ” موسیقی ایتالیا، استاد افتخاری هنرستان موسیقی مکزیک و عضو آکادمی هنری GDR شد. در سال ۱۹۶۳ نیز به عضویت دائمی آکادمی علمی جمهوری ارمنستان در آمد.

تالار موسیقی بزرگ فیلارمونیک ایروان و یک مسابقه سالیانه نوازندگی پیانو و آهنگسازی به نام آرام خاچاطوریان ثبت شده اند.

این هنرمند بزرگ در اول ماه مه سال ۱۹۷۸ اندکی پس از هفتاد و پنجمین سالگرد تولدش در شهر مسکو، چشم از جهان فرو بست. خاچاطوریان را در ایروان ارمنستان به خاک سپردند. او در زمره هنرمندانی بود که هنر ارمنستان را در دسترس جهانیان قرار داد.

در لینک زیر می توانید لیست کاملی از آثار خاچاطوریان را ملاحظه فرمایید :
khachaturian.am
khachaturian.am/eng/conductor.htm

یک دیدگاه

  • fardin
    ارسال شده در دی ۱۹, ۱۳۸۶ در ۳:۴۵ ق.ظ

    shoma dostan 100 sal zenda bashed ba hin kare farhangi tan tashakor frdin az kabul

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

شهرام صارمی از مدیریت اجرایی جشنواره موسیقی فجر استعفا کرد

در پی استعفای اعتراض آمیز علی ترابی، شهرام صارمی مدیر اجرایی سی و پنجمین جشنواره موسیقی فجر، یک روز پس انتصاب مدیر جدید دفتر موسیقی وزارت ارشاد با انتشار نامه‌ای سرگشاده از سمت خود استعفا کرد.

مروری بر آلبوم «سالنامه»

سالنامه در میان آثار فیاض، بیش از همه در مسیرِ «در گذر» است. علاوه بر مشابهت در فرایند آهنگسازی و نوعِ کنار هم نشاندنِ و برخورد با مواد و مصالح موسیقی، حضور صریحِ برخی نقش‌­مایه­‌های «در گذر»، مدگردی­‌های متنوع، استفاده از نوازندگانِ گروه در مقامِ خواننده و ساختار کلی مجموعه، این همانندی را پررنگ­‌تر می­‌کند.

از روزهای گذشته…

آریاهای تازه کشف شده ویوالدی

آریاهای تازه کشف شده ویوالدی

هفته گذشته خبر جالبی در محافل موسیقی کلاسیک دنیا منتشر شد که لازم دیدیم آنرا به اطلاع علاقمندان به موسیقی برسانیم، به ترجمه این خبر توجه کنید.
باغلاما در قرن بیستم، حالتی بین تکامل و استانداردسازی (III)

باغلاما در قرن بیستم، حالتی بین تکامل و استانداردسازی (III)

در مسئله افزایش پرده ها نقش «مظفر ساری سُزِن» (تصاویر زیر) را نباید نا دیده گرفت [مظفر ساری سُزِن که نقش بزرگی در معرفی و اجرای موسیقی مردمیِ ترکیه داشته خود در دهه ۱۹۴۰ م. سازی با ده سیم و اندازههای متفاوت می نواخته است].
اولین زنی که اسکار موسیقی گرفت

اولین زنی که اسکار موسیقی گرفت

مدتها است که ریچل پورتمن آهنگساز / ترانه سرا به خاطر سبک رمانتیک مجلل و توانایی نا متعارفش در یافتن نت صحیح ارتباطی، بین داستان روی پرده و احساسات تماشاگر شهرت یافته است. او از سال ۱۹۸۲ به طور خستگی ناپذیر و مداوم بر روی موسیقی فیلمهای مختلف برای تلویزیون و سینما، کار کرده است و بیش از ۳۰ اثر را به نام خود ثبت نموده است. خانم پورتمن با کسب جایزه اسکار بهترین موسیقی متن فیلم “اما” (Emma) توانست نام خود را به عنوان اولین آهنگساز زن برنده اسکار، در تاریخ سینما جاودان کند.
سینتی سایزهای ماجولار

سینتی سایزهای ماجولار

با وجود آنکه ممکن است اینگونه بنظر برسد که با پیشرفت تکنولوژیها ساخت سینتی سایزهای دیجیتال، استفاده از سینتی سایزهای سنتی ماجولار اشتباه است، اما کماکان بسیاری از گروه های موسیقی و آهنگسازان برای تهیه موسیقی خود تنها از این سینتی سایزرهای آنالوگ (Modular Synthesizers) استفاده می کنند؛ در این نوشته نگاهی داریم به چگونگی عملکرد آنها.
ماریا آندرسون، صدای نژاد سیاه (II)

ماریا آندرسون، صدای نژاد سیاه (II)

ماریان آندرسون در سال ۱۹۳۰ اولین کنسرت اروپای خود را در تالار ویگمور (Wigmore Hall) لندن اجرا کرد که با موفقیت فراوانی روبرو شد. دهه های اولیه ۱۹۳۰ را در سفرهایی به سرتاسر اروپا سپری کرد، جایی که با تبعیض نژادی شدیدی که در آمریکا تجربه کرده بود، مواجه نشد. در تابستان ۱۹۳۰ به اسکاندیناوی رفت و پیانیست فنلاندی کوستی فهانن (Kosti Vehanen) را ملاقات کرد، شخصی که از آن پس همراه همیشگی و استاد خوانندگی وی برای سالهای متمادی شد.
موسیقی درمانی – ۱

موسیقی درمانی – ۱

موسیقی درمانی به استفاده مستقیم و غیر مستقیم از موسیقی برای بازیافت، نگهداری و قدرت بخشیدن به سلامت روحی، جسمی ، احساسی و درونی گفته میشود که توسط فرد متخصص تجویز شده باشد. این تعریف کوتاه تمام عناصر اصلی موسیقی درمانی را در بر گرفته است و ما در اینجا به توضیح هر یک از این عناصر میپردازیم.
به مناسبت ۷ مهر تولد حسین دهلوی (V)

به مناسبت ۷ مهر تولد حسین دهلوی (V)

در نهایت می رسیم به دسته چهارم آثار او که میتوان به آنها کارهای سمفونیک وی اطلاق کرد که از یک حیث اپرای «خسرو و شیرین» را هم باید جزو همین دسته قرار داد، به اضافه باله «بیژن ومنیژه» و اپرای «مانی و مانا» که دهلوی در این آثار که قصد ارایه آنها در سطح بین المللی را داشته، از فواصل ریز پرده استفاده نکرده است.
والی: موسیقی ایرانی یک موسیقی افقی است

والی: موسیقی ایرانی یک موسیقی افقی است

مسئله هارمونی اصولا در موسیقی ایران جواب نمیدهد و موسیقی ایرانی یک موسیقی افقی است. کسانی هم که سعی کرده اند موسیقی ایران را هارمونی عمودی بدهند، تحت تاثیر هارمونی اروپایی بوده اند و تفکر مرکز اروپایی تسلط عجیبی بر موسیقی ما داشته از اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم که ناصرالدین شاه لومر را به ایران آورد.
درباره کتاب «خاطره»

درباره کتاب «خاطره»

«خاطره» آموزش موسیقی کودک با بِلز (با رویکرد تقویت دو نیمکُرۀ مغز) کتابی است با تالیف مهدی عقیلی که سال جاری بوسیله انتشارات خنیاگر روانه بازار موسیقی شده است.
منبری: صدیف مطالب زیادی دارد

منبری: صدیف مطالب زیادی دارد

بنده در سه مقطع از کلاسهای آقای شجریان استفاده کردم. دو سال قبل از انقلاب ۵۷، دوره انقلاب و کلاسهای جواب آواز ایشان بعد از انقلاب. نگاه ایشان به مقوله آواز چند وجهی بود. ردیف محض نبود مثل کلاسهای استاد کریمی برای مثال.