آنتون وبرن و تکنیک موسیقی دوازده تنی

Anton Webern 1883-1945
Anton Webern 1883-1945
آنتون وبرن Anton Webern ، آهنگساز و رهبر ارکستر اتریشی تبار در سوم دسامبر سال ۱۸۸۳ متولد و در پانزدهم سپتامبر ۱۹۴۵ دار فانی را وداع گفت. او از اعضای Second Viennese School بود و به عنوان مهم ترین دنباله روی آرنولد شوئنبرگ Arnold Schoenberg ، از نوابغ دنیای موسیقی و آهنگساز مشهور قرن بیستم خالق تکنیک twelve-tone بود، به علاوه نوآوری هایش در ارتباط با مفاهیم موسیقیایی سبکی از موسیقی را تشکیل داد که بعدها “سریالیسم serialism” نام گرفت.

آنتون فردریچ ویلهم ون وبرن Anton Friedrich Wilhelm von Webern در وین، اتریش متولد شد؛ او از سال ۱۹۱۸ به بعد هیچگاه نامش را به صورت کامل به کار نبرد. سالیان جوانی را در شهرهای Graz و Klagenfurt سپری نمود، در سال ۱۹۰۲ وارد دانشگاه وین شد، در آنجا نزد Guido Adler از پیشگامان رشته موسیقی شناسی در همین رشته تحصیل کرد و پایان نامه اش را در مورد Choralis Constantinus اثر Heinrich Isaac بزرگترین آهنگساز دوره رنسانس، تنظیم نمود. نتایج این مطالعات و تحقیقات تاثیر بسزایی در تکنیک های آهنگسازی او در آینده به جا گذاشت.

وبرن آهنگسازی را نزد آرنولد شوئنبرگ فرا گرفت و قطعه Passacaglia, Op. 1 را در سال ۱۹۰۸ هنگام فارغ التحصیلی نوشت. در همان زمان بود که با آلبان برگ Alban Berg، که او نیز از شاگردان شوئنبرگ بود، ملاقات نمود. این آشنایی رامی توان مهم ترین فاکتور در شکل گیری شخصیت هنری آینده وبرن تلقی کرد.

پس از فارغ التحصیلی او پیش از بازگشت مجدد به وین در شهرهای مختلف اتریش به رهبری ارکستر پرداخت. پس از آن نیز در اداره “انجمن اجراهای خصوصی ” شوئنبرگ کمک های شایانی ارائه کرد، در عین حال رهبری “ارکستر سمفونی کارگران وین” را از سال ۱۹۲۲ تا ۱۹۳۴ عهده دار بود.

audio file بشنوید قسمت اول واریاسون برای پیانو اپوس ۲۷اثر وبرن


در سال ۱۹۳۸ که حزب نازی اتریش را به تصرف درآورد، حضور رسمی وبرن در عرصه موسیقی به اتهام حمایت از نازی ها و هیتلر ممنوع اعلام شد. او برای گذران زندگی مجبور شد به عنوان ویراستار در “انتشارات یونیورسال” به کار مشغول شود. اواخر جنگ در جستجوی امنیت بیشتر به شهر Salzburg نقل مکان کرد، اما برخلاف تصورش در پانزدهم سپتامبر، در کشاکش تصرف اتریش توسط متحدین، یک سرباز آمریکایی کاملا تصادفی به او شلیک کرد و او را به قتل رساند. متاسفانه شرح جزئیات مربوط به مرگ تصادفی او برای همیشه مبهم باقی ماند.

وبرن آهنگساز پرکاری نبود، تنها ۳۱ عدد از ساخته های او در زمان حیاتش منتشر شد، زمانی که پیر بولز Pierre Boulez ، آهنگساز و رهبر ارکستر فرانسوی ، سرپرستی پروژه گرد آوری و ضبط آثار وبرن را عهده دار شد، نتیجه کار تنها شش سی دی بیشتر بود. با این تفاسیر تاثیر گسترده این هنرمند برجسته بر آهنگسازان پس از خودش، علی الخصوص در دوران پس از جنگ، بر کسی پوشیده نیست. آثار قدرتمند او که با استفاده از تکنیک twelve tone آرنولد شوئنبرگ، نوشته شده اند، آهنگسازانی چون پیر بولز Pierre Boulez و Karlheinz Stockhausen را که هر دو در زمره مشهورترین آهنگسازان قرن بیستم به شمار می روند را تحت تاثیر قرار داد.

audio file بشنوید stuecke برای ویولون و پیانو اثر وبرن


مانند بسیاری از آهنگسازان مطرح، موسیقی وبرن نیز دستخوش تغییرات بسیاری شد، پرهیز از تجمل از ویژگی های برجسته آثار او به شمار می رود که در آنها هر نت را می توان کاملا واضح شنید،Six Bagatelles که در سال ۱۹۱۳ نوشته شده نمونه قابل توجهی در این زمینه است که تکنیک های وبر در آن به روشنی به چشم می خورد.

آثار اولیه وبرن که هیچ یک در زمان حیاتش اجرا و منتشر نشد، بیشتر به سبک رومانتیک است، از میان این آثار می توان به قطعه ارکستری Im Sommerwind که در سال ۱۹۰۴ نوشته شده و کوارتت Langsamer Satz در سال ۱۹۰۵ اشاره نمود.

اولین قطعه ای که وبر پس از پایان تحصیلاتش نزد شوئنبرگ در سال ۱۹۰۸ تنظیم کرد Passacaglia برای ارکستر بود. این قطعه از لحاظ هارمونیک و به کارگیری زبانی پیشرفته تر، قدمی به جلو بود و به نوعی می توان آن را با بهترین آثار ساخته شده امروز مقایسه نمود. همانگونه که وجه تمایز آثار وبرن استفاده از تکنیک ها و فرم های آهنگسازی مرسوم، به زبان هارمونیک و ملودیک مدرن است، در این اثر نیز فرم به کار رفته مربوط به قرن هفدهم بود.

وبرن به مدت چندین سال قطعاتی را به سبک آثار اولیه ناموزون شوئنبرگ، تنظیم می کرد. در Drei Geistliche Volkslieder که در سال ۱۹۲۵ تنظیم نمود برای اولین بار از تکنیک twelve tone بهره جست، تکنیکی که بعدها در تمامی آثارش نیز به چشم می خورد. در تنظیم آثار وبرن نوعی تقارن داخلی وجود دارد که ویژگی مشترک کلیه آثارش تلقی می گردد.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

گزارشی از سخنرانی آروین صداقت کیش در سمینار «موسیقی و امر دراماتیک» (IV)

صداقت‌کیش ادامه داد: در امر دراماتیک اما این گونه نیست و درون و بیرون با هم یکی می‌شوند. اگر اجازه دهید مثالی در مورد امر هنری بزنم. کسانی که تئاتر بازی می‌کنند رابطه‌شان با متن نمایشی درونی است. یعنی نمی‌توانیم این رابطه را به درونی و بیرونی تقسیم کنیم و بگوییم این شخصیت واقعا وجود دارد و آن شخصیت فقط روی صحنه وجود دارد، همه‌شان وجود دارند. بنابراین این نظام باید با یکدیگر یکی و ادغام شده باشد. اگر به موضوع دادن پول به فروشنده به عنوان یک کنش برگردم، نمی‌توانیم بگوییم الان بیرون این نظام ارتباطی هستیم و نظام داخلی آن با نظام بیرونی‌اش متفاوت است. اگر کسی هم از بیرون به این رویداد نگاه کند فقط در حال نگاه کردن به یک کنش است و مانند موضوع داستان نیست که نتواند داخل آن شود، او هم می‌تواند وارد این کنش شود و مرزی ندارد.

شهرام صارمی از مدیریت اجرایی جشنواره موسیقی فجر استعفا کرد

در پی استعفای اعتراض آمیز علی ترابی، شهرام صارمی مدیر اجرایی سی و پنجمین جشنواره موسیقی فجر، یک روز پس انتصاب مدیر جدید دفتر موسیقی وزارت ارشاد با انتشار نامه‌ای سرگشاده از سمت خود استعفا کرد.

از روزهای گذشته…

موسیقی‌شناسی‌ای که نمی‌شناسیم (VI)

موسیقی‌شناسی‌ای که نمی‌شناسیم (VI)

«این کتاب یک «فرهنگ توصیفی و تحلیلی مفاهیم» است، و در توضیح مسائلی نوشته شده که در شرایط کنونی در جریان دریافت جدی و اندیشیدن به موسیقی پدید می‌آیند. این فرهنگ در گام نخست به کار هنرآموزان موسیقی می‌آید تا وقتی کتابی یا مقاله‌ای درباره‌ی موسیقی می‌خوانند از مفاهیم و نکته‌های مهمی باخبر شوند که از فضای فرهنگی و افق دانسته‌های امروزی ناشی می‌شوند و در نوشته‌های نظری و انتقادی بازتاب می‌یابند.» (احمدی ۱۳۸۹: ۲)
دیبازر: امروز مدیریت تخصصی است

دیبازر: امروز مدیریت تخصصی است

به هر حال این وضعیت یک دوره گذار از یک شکل سنی به شکل معاصر است و در جهان معاصر، کشورهای دیگر هم در حال فعالیت هستند و توقف ندارند. رسیدن به نسبتی بین آنچه که داشتیم و آنچه می خواهیم و آنچه که در حال حاضر وجود دارد و امکانات بالقوه و اینکه چطور می خواهیم آن را بالفعل کنیم به نظرم زمان می برد.
جلسه واکاوی آموزش موسیقی در ایران برگزار شد

جلسه واکاوی آموزش موسیقی در ایران برگزار شد

روز سه شنبه ۹ آبان ۱۳۹۶ در آکادمی موسیقی پوپیتر، جلسه ای با عنوان «واکاوی آموزش موسیقی در ایران» برگزار شد. جلسات پژوهشی آکادمی موسیقی پوپیتر هر دو هفته یکبار در محل این مرکز آموزشی واقع در خیابان دکتر فاطمی، روبروی خیابان های کاج و هشت بهشت، پلاک ۱۱۸، طبقه دوم برگزار می شود.
لئو فندر شخصی که نمی توانست حتی یک نت بنوازد

لئو فندر شخصی که نمی توانست حتی یک نت بنوازد

کلارنس لئونیداس فندر (Clarence Leonidas Fender) در سال ۱۹۰۹ در کالیفرنیای آمریکا بدنیا آمد. او از کودکی به مسائل برقی و مهندسی علاقه بسیاری داشت و دائم در حال ساخت و تعمیر رادیو و دیگر وسایل الکتریکی بود.

پایه گذار رمانتیک در قرن نوزدهم

پایه گذار رمانتیک در قرن نوزدهم

مورخین موسیقی معتقد هستند که کارهای کوچک پیانویی شومان به دلیل توانایی های بسیار زیاد این موسیقیدان در بداهه نوازی در ده سال اول زندگی موسیقایی او تهیه شده است.
نور، دوربین  (III)

نور، دوربین (III)

قطعات این اجرا (و البته اجراهای قبلی) تا حدودی خصوصیات شبیه به یکدیگر دارد. اولین ویژگی که در بخش قبل هم به آن پرداخته شد تنک شدن تزینات است. مهم‌ترین چیزی که در قطعات به چشم می‌خورد استقلال کم بخش‌های مختلف گروه نسبت به یکدیگر است؛ در میان قطعات کمتر قطعه‌ای را می‌توان یافت که حضور ۵ سنتور را توجیه کند.
خواهران خلاق کره ای

خواهران خلاق کره ای

خلاق و خلاقیت واژگانی جذاب برای همه ما هستند اما آیا تلفیق فرمهای مختلف هنری همچون موسیقی کلاسیک با موسیقی دی جی و یا الهام گرفتن از علم اکولوژی برای خلق یک تریو را میتوان خلاقیت نامید؟ پاسخ این سوال و اینکه هنرمندان و نوازندگان تا چه حد مجاز به قالب شکنی هستند خود مقاله ای جدا میطلبد.
کریستف پندرسکی یا مسأله ی آوانگارد در قرن بیستم

کریستف پندرسکی یا مسأله ی آوانگارد در قرن بیستم

صحبت از آثار پندرسکی برای یک فیلسوف کار بسیار دشواری است. شاید این دشواری بیشتر به دلیل ماهیت آثار پندرسکی باشد، یعنی آثار موسیقایی. از زمان روسو و با انتشار اثرش با عنوان «رساله ای در باب ریشه زبان ها»، حدود سال های ۱۷۶۰، این تفکر که موسیقی به زبان دیگری غیر از زبان فیلسوف ها سخن می گوید، باب شد. موسیقی با زبان عقل سخن نمی گوید بلکه با زبان احساسات سخن می گوید. ورای انتقال ایده ها، موسیقی احساسات را به ما منتقل می کند. این تفاوت نه تنها در فُرم و نوع بیان بلکه در محتوا نیز وجود دارد و همین تفاوت است که باعث برتری موسیقی می شود: موسیقی آن چه را که وصف ناپذیر است، می سراید. برخلاف خردگرایی فلسفی، خردگریزی موسیقایی به مفهوم رمانتیکی، در قلب عارفانه زندگی حقیقی رخنه می کند: بدین مفهوم موسیقی مقوله ای متافیزیکی است.
نگاهی به کتاب «موسیقی ایرانی»شناسی (III)

نگاهی به کتاب «موسیقی ایرانی»شناسی (III)

در صفحۀ ۸۷ کتاب «موسیقی ایرانی»شناسی، جعفرزاده این مشکل را با مطرح کردن عنوان «مقام‌های ترکیبی» تا اندازه‌ای حل کرده است. او با مثال آوردن نمونه‌های متنوعی از ترکیب مدهای متفاوت در موسیقی محلی، موسیقی ایرانی و حتی موسیقی ترکی و عربی، امکان به‌وجود آمدن مدهای جدید و روش بررسی آن‌ها را به‌اختصار معرفی کرده است.
فریادی میهن پرستانه! (II)

فریادی میهن پرستانه! (II)

پس از آن تم رود را که حالتی آوازگونه و پیوسته دارد، در تونالیته می مینور میشنویم که به وسیله ویولون ها اجرا شده و سازهای بم زهی آنها را همراهی میکنند. این تم که حرکتی کمانی دارد، همچون انسانی که باری سنگین به دوش میکشد آغاز شده و جریان میابد. گویی هنگام گذر از شهر تمامی خاطرات خوب و بد گذشته برایش زنده شده و آنها را به یاد می آورد. نوایی حزن انگیز که حسی از امید در آن قابل شنیدن است.