واپسین سالهای زندگی بتهوون – قسمت دوم

تصویری از مراسم تشییع جنازه بتهوون.
تصویری از مراسم تشییع جنازه بتهوون.
در روزهای آخر زندگی بتهوون دوستانش شیندلر (Schindler)، هوتنبرنر (Hutenbrenner) و استفان برورینگ (Stephan Breuring) در کنارش بودند. او این روزها را در اتاقی کهنه و کثیف که به هیچ وجه فضای مناسبی برای یک فرد بیمار نبود، به دور از برادرزاده محبوبش در نهایت تنگدستی سپری نمود. علاوه بر این مشکلات او به بیماری بی خوابی نیز دچار شده بود و وضعیت جسمی اسفناکش روز به روز وخیم تر می شد.

درست پیش از مرگ، با تلاش های بسیاری که موشلس (Moscheles) یکی از شاگردانش به عمل آورد، بتهوون مبلغ هنگفتی را از طرف انجمن فیلارمونیک لندن دریافت نمود.

شیندلر صمیمی ترین دوست او در این مورد می نویسد : “با دریافت این مبلغ بتهوون توانست غذای مورد علاقه اش و یک صندلی راحتی مناسب برای خود خریداری کند. زیرا قبل از آن، او از ترس اینکه ثروتی که برای برادرزاده اش به ارث گذاشته بود کاهش یابد حتی ابتدایی ترین احتیاجات را نیز از خود دریغ می کرد. ”

بتهوون در آخرین نامه ای که یک هفته قبل از مرگش برای موشلس نوشت از او درخواست کرد به انجمن فیلارمونیک لندن اعلام نماید که بتهوون تصمیم دارد برای جبران این لطف، یک سمفونی جدید برای آنها بسازد.

آخرین روز زندگی
در ۲۴ مارس، بتهوون آخرین وصیت نامه اش را تنظیم کرد و طی آن کلیه اموالش را به برادرزاده اش کارل بخشید. دو روز پس از آن، دو تن از دوستانش Breuning و Schindler که با او زندگی می کردند، بتهوون را با هدف در نظر گرفتن محل خاکسپاری او در قبرستان ترک گفتند.

رومانین رولند (Romain Rolland) آخرین روز زندگی بتهوون را اینگونه تصویر می کند: “روز بسیار غم انگیزی بود، ابرهای تاریک و سنگینی در آسمان بودند. حدود ساعت ۵-۴ بعداز ظهر توفان سهمگینی آغاز شد. بتهوون برای آخرین بار چشمانش را گشود و با ترس دست راستش را به طرف آسمان بلند کرد، ناگهان دستش به روی زمین افتاد و چشمانش برای همیشه بسته ماند. بتهوون دیگر در میان ما نبود.”

مراسم تدفین
مراسم خاکسپاری او در روز ۲۹ مارس برگزار شد. یکی از روزهای آفتابی بهار که تبدیل به یکی از غم انگیزترین روزهای تاریخ شد. جمعیتی در حدود بیست هزار نفر، یک دهم از کل جمعیت وین در آن زمان تابوت بتهوون را همراهی می کردند.

کلیه مدارس به علت سوگواری تعطیل اعلام شده بود. آنشوتز (Anschutz) از هنرپیشگان آن زمان که بتهوون را از نزدیک می شناخت، در محوطه قبرستان او یک سخنرانی انجام داد:

“بتهوون یک هنرمند و یک انسان بزرگ بود، او همواره تنها زندگی کرد و هیچگاه شریک زندگی مناسبی نیافت، اما قلب گشاده اش سرشار از نوع دوستی بود. بتهوون اینگونه زیست و اینگونه از دنیا رفت، اما یاد او تا ابد در خاطره ها جاودان خواهد ماند. او از گله و شکایت گریزان بود و در عوض روحش در احساسات والای بشری غرق بود. بتهوون به دور از ناپاکی زندگی پرباری را پشت سر گذاشت.”

“اکنون در مراسم خاکسپاری او غمگین نباشید، بلکه با آرامش کامل یک شاخه گل از کنار قبر او به عنوان یادگاری از یک انسان بزرگ که کارهای بزرگ به انجام رسانده، بردارید و با خود به منازلتان ببرید. در آینده نیز هر گاه با شنیدن آثارش در قدرت آسمانی این آهنگساز بزرگ غرق شدید، خاطره امروز را در ذهنتان زنده کنید. ”

در آن زمان سخنرانی در محل خاکسپاری از طرف حکومت ممنوع شده بود، هزاران نفر در سکوت نظاره گر تابوت بتهوون بودند که به آرامی داخل قبر قرار می گرفت. اما با خاتمه زندگی این آهنگساز بزرگ، تاریخچه جاودانگی بتهوون آغاز شد. پس از آن در سوم آوریل در یکی از کلیساهای وین رکوییم های موتزارت به یاد این هنرمند برگزار شد.

اموال بتهوون پس از مرگ
در تابستان همان سال متعلقات بتهوون از جمله نت های دست نوشته او در یک حراج به فروش رسید. دو ویراستار به نام های هسلینگر (Hasslinger) و آرتریا (Artaria) دست نوشته های بتهوون از جمله نت های مربوط به سمفونی پنجم او را با قیمتی ناچیز خریداری نمودند.

متاسفانه آنچه بر سر دست نوشته های بتهوون آمد بسیار غم انگیز است. تنها شش هفته پس از مرگ او شیندلر (Schindler) توانست به تنهایی مسئولیت نگهداری از مدارک و دست نوشته های آهنگساز بزرگ را بر عهده بگیرد.

اما او نتوانست پس از مرگ بتهوون محل سکونتش را مهر و موم کرده و در امنیت نگه دارد. تا چندین ماه پس از مرگ این آهنگساز، منزلش بدون هیچ کنترلی مورد بازدید عمومی قرار می گرفت، در همان ایام بود که دست نوشته هایش ربوده شد.

جالب است که حتی فهرستی از اموال او تهیه نشد، حجم کثیری از دست نوشته ها و دفاتر بتهوون به دلیل قصور برادرزاده و دیگر افراد فامیل از بین رفت. چه بسا دست نوشته های مفقود شده ای که می توانست نقش مهمی در زندگی و آثار این آهنگساز ایفا نماید.

آهنگسازی انقلابی
بدون شک بتهوون یکی از بزرگترین هنرمندان تاریخ است. شرافت، تعالی و کمالی که در زندگی او وجود داشت، تا چندین دهه پس از مرگش به عنوان سمبل یک زندگی قهرمانانه به شمار می رفت. آثار او امروزه بخشی از تاریخ موسیقی را تشکیل می دهد و زندگی اش الگویی برای تک تک هنرمندان است.

13 دیدگاه

  • علي
    ارسال شده در اسفند ۲۷, ۱۳۸۵ در ۱۰:۰۲ ب.ظ

    مرسی خدا رحمتش کنه شما هم خسته نباشید.

  • ارسال شده در اسفند ۲۸, ۱۳۸۵ در ۱۲:۲۷ ب.ظ

    قطعه پیانوی بتهوون که روی کارتون سارا کوچولو بود را خیلی دوست دارم ولی نه اسمش را میدونم نه تونستم درست گوشش بدم دوستان راهنمایی کنید درضمن از کجا میتونم دانلودش کنم – باتشتکر

  • ارسال شده در اسفند ۲۸, ۱۳۸۵ در ۱:۱۸ ب.ظ

    بعید می دانم بتهوون از ترس دستش را به آسمان بلند کرده باشد!

  • Babak
    ارسال شده در اسفند ۲۸, ۱۳۸۵ در ۳:۴۰ ب.ظ

    Long Live Beethoven

  • سارا
    ارسال شده در فروردین ۸, ۱۳۸۶ در ۹:۲۸ ب.ظ

    کارت فوق العاده بود دستت درد نکنه

  • osture
    ارسال شده در فروردین ۱۵, ۱۳۸۶ در ۱۲:۲۷ ق.ظ

    بتهوون برای من یه قهرمانه،ولی این کافی نیست.آدمایی با آرمان های بتهوون خیلی باارزشن و اینه که اونارو تک و موندگار می کنه.من فکر میکنم هیچ وقت موسیقی بتهوون کهنه و نخ نما نمی شه چون محتوای موسیقی اون از خودش مهمتره.

  • keyvan
    ارسال شده در اردیبهشت ۵, ۱۳۸۶ در ۲:۰۹ ب.ظ

    ba salam ,chizi ke baes mishe honarmad emkane roshde bishtari dashte bashe ine ke khodesho az charchobe sonat va afkare mahdod konande biron bekeshe
    in karo bethoven ba nahayate ghodrat karde va ine ke mishe ghodrate gheire adiye ono dar melodiha va harmoniye karash did kari ke hossine alizadeh ham dar irane khodemon dare anjam mide
    in ensanha hastan ke cheraghe rahe por picho khame residan be marzhaye ensani hastan

  • yazdan
    ارسال شده در بهمن ۲۵, ۱۳۸۷ در ۳:۴۰ ق.ظ

    salam

    besiar motasefam.man jedan khaily narahat shodam,motarjem be hichvaje manozreh aghaye Romain رومانین رولند Rolland ro dark nakardeh”’be vaseteh inke manozreh roland dar radicaltarin halat tardid mibashad na tars”albateh bayad khater neshan konam man beethoven ra khob mishnasam va etlaaghe tars ya tardid baraye on ejhafe””on be rasty yadavareh jomlye Espinoza mibashad””amon die intellectuale”’yani mojodi ke az har ghaidi rahast va faghat be tafakoreh mahz eshteghal darad”’dorod bar ravane bikaraneh van beethoven

  • mohamad farvardin
    ارسال شده در اسفند ۱۶, ۱۳۸۷ در ۲:۴۱ ق.ظ

    age mishe az tamamie ahangsazan benevisid
    mamnoonam

  • ناشناس
    ارسال شده در اسفند ۳, ۱۳۸۹ در ۲:۱۳ ب.ظ

    چه طور به اقای شیندلر که در رابطه با بتهوون کلی جعل کرده می گید دوست صمیمی
    بتهوون؟

  • فرهاد
    ارسال شده در شهریور ۲۸, ۱۳۹۳ در ۲:۵۵ ق.ظ

    اسم آهنگه سارا کورو Für Elise هستش

  • یاس
    ارسال شده در شهریور ۲۸, ۱۳۹۳ در ۱۰:۴۸ ق.ظ

    سلام. تنها آهنگی که از زمان بچگی دوست داشتم و دارم آهنگ کارتون سارا کورو بوده. هر جا تو اینترنت سرک کشیدم لینک دانلودش نیست.

  • ارسال شده در خرداد ۲۳, ۱۳۹۴ در ۱۰:۰۶ ب.ظ

    خوش به حالش که تونست همیشه به اصول و باوراش پایبند بمونه کاملا راست و رو راست بود با خودش خود خود خودش بود

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

پیرگلو: نسبت به گذشته افت داشتیم

در آن زمان من هم ماندم و به هر حال یک سری مسائل خانوادگی هم بود، برادرم فوت شده بود و دختراشان را باید نگه می داشتم، مادرم هم که سرطان گرفته بودند و فوت کردند، این شد که فعلا دیگر ماندگار شدم.

ویژگی‌های رابطه‌ی موسیقی و برآمدن دولت-ملت مدرن در ایران (VI)

این گواه کوتاه نشان می‌دهد پیش از تولد دولت-ملت مدرن هم تصوری از یک فرهنگ موسیقایی که بتوان آن را «موسیقی ایرانی» خواند در مراکز اصلی شهری، یعنی تجمع‌گاه‌های قدرت و ثروت، وجود داشت. با یک جستجوی سردستی نیز دست‌کم تا میانه‌ی دوره‌ی قاجار می‌توان پیشینه‌ی چنین مفهومی را عقب برد. برخلاف نمونه‌های اروپایی در ایران این زبان موسیقایی نه تنها ممنوع (۲۵) یا گمشده نبود بلکه حمایت‌شده و رسمی هم بود. موسیقی دستگاهی افزون بر تمایز بسیار روشن از موسیقی اروپایی، به قدر کافی از همتایانش، یعنی حوزه‌های موسیقایی عربی و ترکی نیز فاصله گرفته بود.

از روزهای گذشته…

شیوه ای برای نت نویسی سیستمهای میکروتونال ۱۲ قسمتی (I)

شیوه ای برای نت نویسی سیستمهای میکروتونال ۱۲ قسمتی (I)

موسیقی میکروتونال بر اساس فواصل کمتر یا بیشتر از ترکیبات پرده و نیم پرده شکل می گیرد. این فواصل متنوع بوده و اندازه های گوناگون را شامل می شوند. همچنانکه امروزه برای نشان دادن تغییر فاصله به اندازه نیم پرده از علائم “بمل” و “دیز” استفاده می شود برای نشان دادن فواصل میکروتونال نیز علائم عرضی متفاوت ابداع شده است. به هنگام مطالعه نوشته های مرتبط با میکروتونالیته با انبوهی از مدلهای پیشنهادی برای نوشتار موسیقی مواجه می شویم. تعدد مدلها گویای عدم اتفاق نظر برای ابداع علائمی واحد است. دلیل این مسئله می تواند تاکید بر دقت درتعیین اندازه فاصله یا اعمال سلیقه شخصی فرد ارائه دهنده علامت باشد. مثالی از این مورد تفاوت علائم ربع پرده در دیدگاههای مختلف است:
طراحی سازها (V)

طراحی سازها (V)

Herodotus، پدر تاریخ باستان، داستانی را درباره زایش هندسه و ارتباط آن با طغیان فصلی رود نیل، نقل می‌کند. به دنبال تقسیم اراضی میان مردم توسط شاه Sesostris در قرن ۱۴، باید شیوه‌ای برای محاسبه میزان زمین‌هایی که به علت طغیان نیل دچار خسارت می‌شدند در نظر گرفته می‌شد تا برحسب آن مالیات صاحبان این اراضی به تناسب مشخص گردد. این روند به یک سیستم مدون برای اندازه‌ گیری زمین‌ها منجر شد و در آن geo به معنی زمین و metron به مفهوم اندازه بود، در نتیجه geometry یا هندسه را می‌توان «هدیه نیل» دانست.
کنسرتی بزرگ در آسمان!

کنسرتی بزرگ در آسمان!

از زیباترین و در عین حال متفاوت ترین آهنگهای آلبوم Dark Side of the Moon می توان به The Great Gig in the Sky اشاره کرد. یکی از بهترین کارهایی که Richard Wright که در مدت فعالیت موسیقی خود آنرا درست کرد است.
تولد یک اثر جامعه‌شناسی موسیقی (I)

تولد یک اثر جامعه‌شناسی موسیقی (I)

پس از دو تلاش به‌نسبت ناموفق که اتفاقا یکی از آنها اشتراکی هم با موضوع مورد بحث این نوشتار دارد (۱) اکنون با انتشار «تا بردمیدن گل‌ها»، کتاب تازه‌ی «محمدرضا فیاض» فضای نوشتاری و مطالعاتی موسیقی کلاسیک ما صاحب اولین نوشته‌ی جامعه‌شناختی درخور خود شده است. نویسنده‌ی کتاب که پیش از این به عنوان منتقد موسیقی به خوبی شناخته شده و مهارت خود را برای «دیگرگونه دیدن» به ظهور رسانده است در این کتاب از توانایی‌اش به بهترین شکل بهره می‌گیرد به نحوی که نیروی بازنگری را به شاه‌کلید درک رویدادها و روابط موسیقی و جامعه بدل ساخته است.
مغالطات ایرانی – مکتب وزیری (I)

مغالطات ایرانی – مکتب وزیری (I)

اصطلاح «مکتب وزیری» در نوشته های مربوط به موسیقی دستگاهی ایران به کرات مورد استفاده قرار می گیرد ولی معنی این اصطلاح دقیقا مشخص نیست؛ بعضی از نویسندگانی که از این اصطلاح استفاده کرده اند مقصودشان تنها گروه شاگردان وزیری بوده است، شامل گروه بزرگی از شاگردان هنرستان او و شاگردان تار او مانند ابوالحسن صبا، روح الله خالقی، احمد فروتن راد، حسین سنجری، حشمت سنجری و دیگران. ولی آیا همه شاگردان وزیری را می‌توان مکتب‌دار او تصور کرد؟ قطعا این گمان اشتباهی است، چراکه می دانیم بعضی از شاگردان وزیری به کلی راه و روشی غیر از وزیری را برگزیده اند.
نگاهی به کتاب «موسیقی و سازهای موسیقی نظامی»

نگاهی به کتاب «موسیقی و سازهای موسیقی نظامی»

دفتر پژوهش های فرهنگی در تهران، هفتمین اثر از مجموعه «فرهنگ و مردم» خود را به پژوهشی در موسیقی و سازهای موسیقی نظامی در دوره قاجار اختصاص داده است. این پژوهش توسط علی بلوکباشی و یحیی شهیدی صورت پذیرفته است. این کتاب که در واقع، گزارشی است تاریخی، مصور و مستند درباره چگونگی شکل گیری و دگرگونی ها در موسیقی و نوع سازهای موسیقی در قشون قاجار، در ده گفتار تدوین شده است.
جان کیج و ذن بودیسم (I)

جان کیج و ذن بودیسم (I)

پژوهش در خصوص آثار “جان کیج” به عنوان یکی از چهره های شاخص موسیقی مدرن که به مثابه پلی، گذر از موسیقی مدرن به پست مدرن را امکان پذیر می کند، با اکتفای تنها به تحلیل و آنالیز آثار وی حاصل نمی شود. چرا که موسیقی او به عنوان یک اثر موسیقائی مورد توجه است که حاصل نوع نگرشی است که او به چیستی و چرائی حیات دارد. با این توجه، این گونه هنرمندی،اگر به جای موسیقی هر حرفه ی دیگری را هم برگزیده بود، آنقدر در حوزه فعالیتش با اهمیت می نمود که امروزه بتواند اهل قلم را به تفحص در آثارش وادار کند. در این نوشتار با نگاهی گذرا به زندگی شخصی و ویژگی های زمانه ای که جان کیج را اینگونه تربیت کرده بود تا راه باشد نه تنها راهرو، بیشتر به جستجو در سیر تفکر کیج که آن را عامل اصلی خلق آثارش می شناسیم، خواهیم پرداخت.
بررسیِ مقاله‏ «مُدلی جدید برای اتنوموزیکولوژی» (I)

بررسیِ مقاله‏ «مُدلی جدید برای اتنوموزیکولوژی» (I)

موضوع مقاله‏ ای که مورد بررسی قرار گرفته ‏است، ارائه‏ مدلی دیگر برای رشته‏ اتنوموزیکولوژی است و مؤلف در آن با ارجاع به آثار این رشته در مورد لزوم مدل‏ها، ویژگی‏ها و مزایای آن‏ها بحث کرده ‏است. تیموتی رایس، پیش از تشریحِ مدل تازه، به بررسی اندیشه و عملِ اتنوموزیکولوژیِ معاصر خود پرداخته و مؤثرترین و پرنفوذ ترین مدل موجود (مدل مریام) را از لحاظ اجزا و نوع ارتباط میان آن‏ها در پژوهش و تحلیل واکاوی کرده‏ است. او، به قصد برطرف کردن مشکلات در تحقیقات این رشته، مدلی تازه ارائه می‏دهد و به توضیح بخش‏های آن، رابطه‏ بخش‏ها با مقولات این رشته و سطوح تحلیلی مدل پرداخته ‏است و کارآیی آن را در یک نمونه تحقیق انجام شده شرح می‏ دهد.
ویلنسل (IV)

ویلنسل (IV)

چسب: در ساخت و تعمیر ویولنسل از چسبی به نام چسب پنهان (Hide Glue) بکار می رود که اتصالاتی محکم و ماندگار و با این حال قابل جداسازی در موارد لازم را پدید می آورد. این چسب یکی از انواع چسب های حیوانی است که از جوشاندن بلند مدت بافت پیوندی جانوری تهیه می شود. صفحه رویی ممکن است با چسب رقیق شده چسبانده شود، چرا که برای برخی تعمیرها برداشتن بخش رویی ساز ضرورت پیدا می کند.
گریگوریان: حضوری دربرگیرنده (II)

گریگوریان: حضوری دربرگیرنده (II)

درباره فرهنگ ارمنی از گریگوریان سئوال میکنم. خیلی حرف میزنم. درباره ویژگی های آن میپرسم، درباره خط مشترکی که در شکل های مختلف فرهنگ و هنر ارامنه وجود دارد، درباره استحکام شخصیت فرهنگی ارامنه، در مورد پایگاهش، تاثیراتی که گرفته است، تاثیراتی که داشته است و چیزهای دیگر. اما تمام اینها از آن رشته سئوال هایی است که گریگوریان در پاسخ آن، حرف خودش را می زند: