الا فیتزجرالد، بانوی اول آواز (II) – گفتگوی هارمونیک Harmony Talk

الا فیتزجرالد، بانوی اول آواز (II)

الا فیتزجرالد در کنار دوک الینگتون
الا فیتزجرالد در کنار دوک الینگتون
از سال ۱۹۴۶ به طور منظم به کار با ارکستر جز فیلارمونیک نورمن گرنز (Norman Granz) پرداخت. گرنز به زودی مدیربرنامه های فیتزجرالد شد. در این دوره تغییری اساسی در آوازخوانی فیتزجرالد ایجاد شده بود.

او همراه با دیزی گیلسپی (Dizzy Gillespie) – نوازنده ترومپت، آهنگساز، تنظیم کننده و رهبر گروه جز بی باپ – توری برگزار کرد و سبک باپ (bop) را به عنوان بخشی از شیوه خوانندگی خود اختیار کرد و در همین زمان بود که اصوات هیجان انگیز و بی معنای scat را به کار گرفت.

audio fileElla Fitzgerald & Duke Ellington – Misty

انتشار ترانه های Lady Be Good، How High the Moon و Flying Home در طی سالهای ۱۹۴۵ تا ۱۹۴۷ موقعیت او را به عنوان یک خواننده مهم جز تثبیت کرد. مجموعه ترانه های دوئت او با الیس لارکینز (Ellis Larkins) نوازنده پیانو، در سال ۱۹۵۰ و همکاری مجدد آنها در سال ۱۹۵۴ بسیار موفق بود و فیتزجرالد با اجرای ترانه های جورج گرشوین (George Gershwin)، مقدمات کار بر مجموعه Songbooks خود را آغاز کرد.

فیتزجرالد پس از حضور در فیلم Pete Kelly’s Blues در سال ۱۹۵۵، قراردادی با کمپانی Verve نورمن گرنز امضا کرد و در طی سالهای بعد به ضبط مجموعه بزرگ Songbooks پرداخت که شامل مجموعه ترانه های کول پورتر (Cole Porter)، گرشوین، راجرز و هارت (Rodgers & Hart)، دوک الینگتون (Duke Ellington)، جانی مرسر (Johnny Mercer) و…پرداخت.

هرچند این پروژه ، به استثنای آثار الینگتون، تنها در زمینه جز نبود، اما اعتبار آن موجب ترفیع قابل ملاحظه قدر و منزلت فیتزجرالد بود. آثار فیتزجرالد با کمپانی Verve، به خصوص نسخه بسیار جالب اجرای زنده او از ترانه Mack the Knife – که در آن الا در اوج شهرت و محبوبیت، اشعار را فراموش کرده و تمام ترانه را با اشعاری فی البداهه خوانده است- بسیار با ارزش هستند.

الا فیتزجرالد در احال اجرا به همراه لوئیس آرمسترانگ
آثار فیتزجرالد برای کمپانیهای Capitol و Reprise در طی سالای ۷۰-۱۹۶۷ در سطح آثار قبلی او نیستند. بخصوص به این دلیل که الا برای به روز کردن مجموعه ترانه های خود، به اجرای ترانه های پاپ از جمله Sunny و I Heard It Through the Grapevine پرداخت که در نهایت کاملا ناپخته و سبک به نظر میرسیدند.

اما او در سالهای بعدی فعالیتش ، با تصمیم نورمن گرنز برای ایجاد یک کمپانی جدید به نام Pablo، راه صحیح را دنبال کرد. این مسیر تازه با کنسرت سال ۱۹۷۲ در سانتا مونیکا آغاز شد که او در نقطه اوج آن با اجرای بی نظیری از C Jam Blues به یک جدال موسیقایی و نمایشی زیبا با پنج نوازنده جز کلاسیک پرداخت.

audio fileElla Fitzgerald & Cole Porter – Night and Day

فیتزجرالد در طی دهه ۷۰ به همراهی کنت بیسی (Count Basie)، اسکار پیترسون (Oscar Peterson) و جو پس (Joe Pass) و دیگر هنرمندان، صحنه موسیقی جز را در دست داشت. دراواخر این دوره صدای او رو به ضعف گذاشت و در سالهای ۸۰ این ضعف ناشی از کهولت، بسیار مشخص شده بود.

ممشکلات بینایی و نارسایی قلب او را در دوره های مختلف از اجرا ناتوان میساخت اما در همین تعداد محدود و رو به کاهش برنامه هایش، فیتزجرالد همچنان سبک سرخوش و آهنگین خود را حفظ کرده بود. الا فیتزجرالد رسما در سال ۱۹۹۴ بازنشسته شد و دو سال بعد در سن ۸۰ سالگی درگذشت.

یک دیدگاه

  • گیتی خسروی
    ارسال شده در شهریور ۱۳, ۱۳۹۵ در ۱۲:۴۷ ق.ظ

    یادش گرامی

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

تار و پودِ نشانه (I)

تار و پود بیش از آن که یک آلبوم باشد یک نشانه است؛ نشانی از دشواری‌های یک راه نکوبیده و نپیموده در موسیقی کلاسیک ایرانی. با آن، حمید متبسم که پیش از این طبع خود را رویاروی بلندترین قله‌ی شعر حماسی فارسی (شاهنامه‌ی فردوسی در قطعه‌ی سیمرغ) آزموده بود، حالا به صرافت طبع‌آزمایی موسیقایی با یکی از بلندترین ستیغ‌های شعر غنائی فارسی (خسرو و شیرین نظامی) افتاده است. به این ترتیب مجموعه‌ی تار و پود بدل به نشان مسئله‌ی موسیقی ما با روایت داستانی شده است. سیمرغ را می‌توانستیم «یک تجربه‌ی منفرد» (یا نادر) بشماریم و بگذریم یا همچون یک راه تازه‌گشوده با آن برخورد کنیم و منتظر آنچه در تداوم راه پیش می‌آمد بمانیم. اما با آمدن تار و پود، هنگامی که کار از یک گذشت، به وادی مقایسه می‌رسیم و خواه‌ناخواه آنچه پیش‌تر مبهم بود آشکار می‌شود. موقعیت این مجموعه به‌عنوان دومین تلاش است که آن را نشانه می‌کند.

امامی: استقبال خوبی از برنامه ما در سوئیس شد

من علاقه زیادی به موسیقی قدیم ایران داشته ام و سعی کرده ام در حد توانم بر روی آن حوزه موسیقی کارکرده و بر روی موسیقی دوره قاجار و هم قبل از آن دوره مطالعات مختصری داشته ام و به طبع در آثارم از آن ها بهره می برده ام در این سال ها آلبوم های تولید کرده ایم با همراهی دوستانم مثل آلبوم برافشان و آلبوم چهار سو که با آهنگسازی دوست خوبم حمید شریفی بوده و همچنین آلبوم بزم ۲ با آهنگسازی دوستانم سعید کورد مافی و علی کاظمی که همه این آلبوم ها توسط انتشارات ماهور منتشر شده است و تمامی این آثار رویکردی که ما داشته ایم استفاده از امکانات بالقوه موسیقی قدیم ایران بوده است و اینکه این امکانات بالفعل کرده و امکاناتی نظیر فرم و دورها و متدهای متفاوتی که در آن موسیقی وجود داشته است و الان کمرنگ شده است و یا کمتر استفاده می شوده است. این امکانات در هر صورت به ما راهی را نشان می دهند که شاید از این طریق بتوان رنگ و بوی تازه از موسیقی ایران رو شنید، البته شاید! در هر صورت راهی است که می شود در بستر تاریخی اصالت ها را حفظ کرد و موسیقی گذشته را به این شکل منتقل کرد.

از روزهای گذشته…

مایکل جکسون «سفیری برای هنر موسیقی»

مایکل جکسون «سفیری برای هنر موسیقی»

پس از مدت‌ها که اخبار ایران تیتر اول رسانه‌های جهان بود، یک خبر جای اخبار ایران را گرفت: مایکل جکسون، ستاره موسیقی پاپ آمریکا، در سن پنجاه سالگی درگذشت. مایکل جکسون، پنج‌شنبه ظهر (۲۵ ژوئن) در محل سکونت‌اش در لوس‌آنجلس دچار غش شد و در نهایت به دلیل ناراحتی قلبی حدود ساعت سه بعد از ظهر (به وقت لس‌آنجلس) در مرکز پزشکی دانشگاه کالیفرنیا درگذشت.
مارسین دیلا؛ آقای برنده (I)

مارسین دیلا؛ آقای برنده (I)

در سال های اخیر بیش از هر زمان، شاهد برگزاری مسابقات و همایش های موسیقی در زمینه نوازندگی بوده ایم. این مسابقات هنوز نتوانسته اند موافقت همه هنرمندان و دست اندرکاران موسیقی را با خود همراه کنند؛ انتقاداتی از این دست که: “نمی توان همه را با یک سنگ، محک زد”؛ “سلیقه داوران تاثیری انکار نشدنی در انتخاب برندگان دارد” و “کسانی که شایستگی کسب رتبه دارند اما حائز رتبه نمی شوند” بر این مسابقات وارد شده است. با این همه، کسب رتبه در مسابقات معتبر، تاییدی است بر کیفیت کار نوازندگان.
اصول نوازندگی ویولن (XIV)

اصول نوازندگی ویولن (XIV)

باید دقت داشت که در هیچ از یک از آرشه های چپ و یا راست، دست گیری آرشه و یا آرشه کشی نبایستی باعث ایجاد حالت گرفتگی در ناحیه سمت راست قفسه سینه و یا بالا گرفتن غیر عمدی شانه گردد. یک اشتباه بسیار رایج در این زمینه، بالا آمدن تدریجی شانه در آرشه کشی با جهت چپ و با نزدیک شدن به پاشنه است و مورد دیگر بالا گرفتن غیرعمدی شانه در هنگام دست گیری آرشه در ناحیه پاشنه، در آرشه راست می باشد.
مصاحبه با دیوید گیلمور ، قسمت آخر

مصاحبه با دیوید گیلمور ، قسمت آخر

سئوال : الان در باره کارهای اولیه ات مانند Atom Heart Motherو Ummagumma چه نظری داری؟
جواب : به نظرم هردو وحشتناک هستند. حالا اجرای زنده Ummagumma بد نبود اما متاسفانه ضبط خوبی ندارد.
مقدمه‌ای بر تجربۀ شنیداری معماری (IV)

مقدمه‌ای بر تجربۀ شنیداری معماری (IV)

بررّسی‌های انجام شده دربارۀ ساختار کالبدی آمفی تئاترها و آکوستیک آن نشان می‌دهد که در طراحی آن‌ها حجم جمعیّت استفاده کننده از بنا مؤثر است. حجم و تعداد جمعیّت شنونده مشخص می‌کند که معماری شنیداری بنا به چه شکل باید کالبد یابد. مسئله صرفاً فراهم‌کردن تجربۀ شنیداری خوب برای گروه کوچکی از شنونده‌هایی که در بهترین نقطۀ آکوستیکی قرار دارند نیست؛ بلکه، رضایت تمامی افراد حاضر در فضا مورد نظر است و بنابراین، در مصداق بعدی معماری آمفی تئاتر است.
اپرای لا بوهم (II)

اپرای لا بوهم (II)

خود مارگور چنین گفته است: “بوهمیا صحنه ای است در زندگی هنری، مقدمه ای است برای یک فرهنگستان هنر.” اگرچه اپرای پوچینی به زبان ایتالیایی است اما عنوان فرانسوی خود را حفظ نموده است. در واقع استفاده از این کلمه به هیچ عنوان به منظور بیان معنی لغوی و جغرافیایی آن یعنی کولی نبوده و تنها مفهومی شاعرانه و هنری دارد.
لورنا مک کینت، اسوه نیو ایج

لورنا مک کینت، اسوه نیو ایج

لورنا یکی از محبوبترین خوانندگان سبک Celtic میباشد. لورنا در ۱۷ فوریه سال ۱۹۵۷ در Morden ،Manitoba کانادا و از پدر و مادی با اصالت اسکاتلندی و ایرلندی بدنیا آمد. وی در شاخه موسیقی World / New Age / Celtic طبقه بندی میشود، هرچند در اقصی نقاط دنیا کار وی را با عناوین دیگری نیز میشناسند و حتی موسیقی محلی کشوری چون ایرلند و یا اسکاتلند نیز شناخته میشود.
ضرابی: هر قطعه باید به زبان همان ساز دربیاید

ضرابی: هر قطعه باید به زبان همان ساز دربیاید

یکی از دلایل دیگر ساده تر کردن این قطعات بود برای هنرجویان سنتور که بتوانند به راحتی آن را اجرا کنند و در اجرای آن مشکلی نداشته باشند. این قطعات به خاطر زیبایی شان مورد علاقه هنرجویان است ولی اگر نت آنها نباشد شاگرد با گوش به شکل نادرستی آنها را مینوازد.
استنلی کلارک

استنلی کلارک

استنلی کلارک نوازنده گیتار بیس، جدا از شهرتش در نوازندگی، به عنوان یک آهنگساز موفق و خلاق در زمینه موسیقی فیلم و تلویزیون نیز شناخته میشود. کلارک در ۳۰ ژوئن سال ۱۹۵۱ در پنسلوانیا آمریکا بدنیا آمد. در زمینه آشنایی اش با گیتار بیس، آنرا یک نوع اتفاق قلمداد میکند؛ زمانیکه در سر کلاس موسیقی دیر حاضر میشود و بالاجبار تنها سازی که باقیمانده بود یعنی آکوستیک بیس را انتخاب میکند!
گاه های گمشده (X)

گاه های گمشده (X)

در عرف موسیقی ایران شور می، سه گاه فا سری، چهارگاه سل به عنوان چپ کوک و شور لا، سه گاه سی کرن و چهارگاه دو به عنوان راست کوک شناخته می شوند که در واحد یکپارچه مرتضی حنانه بالعکس ارائه شده است. یعنی با فرض صحیح بودن کلیه عناصر این واحد یکپارچه، گام راست تحتانی وی باید یک پنجم بم تر و از نت سل (شروع دوبل گامی که پیش از این معرفی شد) شروع می شد.