گزارشی از برنامۀ «بررسی آثار محمد سعید شریفیان»

جمعه یکم خرداد ۱۳۹۳، فرهنگسرای ارسباران میزبان برنامه‌ای بود که به همت باشگاه موسیقی ارسباران برگزار شد. بررسی آثار محمد سعید شریفیان، یکی از آهنگسازان با سابقۀ کشور هدف این برنامه بود و در آن سعی شده بود تا از طریق نمایش فیلم، اجرای زنده و بحث و گفتگو، تعدادی از این آثار معرفی و مورد تحلیل قرار گیرند.

در ابتدا وحید افتخار حسینی، از اعضای باشگاه، توضیحاتی در مورد باشگاه موسیقی ارسباران ارائه کرد و این جلسه را نخستین جلسۀ عمومی این باشگاه معرفی کرد که در سالن اصلی ارسباران برگزار می‌شود. وی همچنین خلاصه‌ای از فعالیت‌های باشگاه در سالهای قبل و سال پیش رو را ارائه کرد. به گفتۀ وی این بیست و دومین جلسۀ باشگاه و نخستین جلسۀ عمومی باشگاه بود که برای اولین بار در سالن اصلی برگزار می‌شد. همچنین تا آخر امسال پروژه‌های دیگری نیز تعریف شده‌اند که هر ماه به یکی از آنها پرداخته خواهد شد.

شروع این برنامه با فیلمی کوتاه به نویسندگی و کارگردانی مهران پورمندان، درباره‌ی زندگی هنری محمد سعید شریفیان همراه بود. این فیلم روایتی مجمل از روند زندگی آهنگساز و اتفاقات و تأثیراتی ارائه می‌کرد که شریفیان در طول عمر هنری‌ خود با آن‌ها روبرو شده بود. همچنین این فیلم به نکته‌ای جالب اشاره می‌کرد که شریفیان به گفتۀ خود سعی کرده است تا بدون استفاده‌ی مستقیم از عناصر موسیقی ایرانی، موسیقی ایرانی بسازد.

پس از نمایش فیلم، قطعۀ «دوئو» برای کلارینت و پیانو توسط سایوری شفیعی و بهنام ابوالقاسم و سپس «رقص امواج» برای ویلن سلو توسط تینا جامه‌گرمی به اجرا در آمد.

در ادامه، حضار شاهد بخش گفتگوی برنامه بودند؛ جایی که مهران پورمندان، وحید افتخار حسینی و فرهاد پوپل به بحث و گفتگو دربارۀ آثار شریفیان پرداختند. از نظر پوپل، موسیقی شریفیان دارای هویتی ایرانی است و روحیۀعدالت‌جوی آهنگساز در آثارش نمایان است. همچنین از نظر او آثار وی دارای خصائص پست مدرن است و می‌تواند در این سبک گنجانده شود. از سوی دیگر مهران پورمندان تفکر موسیقایی شریفیان را پست رومانتیک دانست، در حالی که در لحظات مختلف از امکانات موسیقی مدرن نیز بهره برده است. همچنین وی به علائق و تمایلات آهنگساز، اعم از پرداختن به موضوعات مذهبی، ملی و اسطوره‌ای (همچون آرش، سعدی و …) اشاره داشت، و از سوی دیگر بر اساس اسامی برخی آثار، تعدادی از ساخته های شریفیان را توصیفی خواند. وحید افتخار حسینی نیز شریفیان را آهنگسازی کنجکاو معرفی کرد که در آثارش به دنبال یافتن چالش‌های موسیقایی جدید و پرداختن به علائق و تمایلات خویش دانست.

در بخش بعدی برنامه، سه قطعۀ دیگر از آثار شریفیان به نام‌های «کویر» برای پیانو سولو (با اجرای بهنام ابولقاسم)، «چهارگاه» برای ویلنسل سولو (با اجرای مجید اسماعیلی) و «چهار قطعه‌ی گرگانی» برای سکستت (کوارتت شهرزاد با اجرای: تینا جامه‌گرمی، یگانه حسینی‌نیا، آتنا زنگنه، نگار نوراد، به همراه نازنین اورمز، نوازنده‌ی گیتار و سایوری شفیعی، نوازنده‌ی کلارینت) به اجرا در آمد.

و در انتها شریفیان در صحبتی کوتاه، ضمن تشکر از باشگاه موسیقی ارسباران، از سبک متفاوت برگزاری این برنامه تمجید کرد و انجام بحث‌های تحلیلی و علمی را به جای تعریف و تمجید‌های متداول از نکات مثبت این برنامه برشمرد. وی در ضمن تصریح کرد که ترجیح می‌دهد کار وی در چهارچوب «ایسم»ها گنجانده نشده و موسیقی‌اش همان گونه که هست شنیده شود.


     
 
       
 

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

بررسی ساختار دستگاه شور در ردیف میرزاعبدالله» (V)

برونو نتل و کارول بابی راکی نیز در مقاله‌ی ارزشمند خود با عنوان «روابط درونی میان اجزای دستگاه شور»، گوشه‌های اصلی این دستگاه را در سه بلوک گنجانده‌اند که این بلوک‌بندی بر اساس نحوه‌ی توزیع گوشه‌های اصلی مشترک در ردیف‌ها (هجده نمونه ردیف مورد استفاده در این پژوهش) بنیان نهاده شده‌است.

درباره‌ی پتریس وسکس (IV)

در دهه‌ی ۱۹۸۰ در موسیقی او تغییراتی پدید آمد. او ابتدا روی ساخت قطعات سازی بر اساس ژانرهای متفاوت تمرکز کرد. توجه او به ژانرهای دیگری به غیر از ژانر کلاسیک موجب جذاب‌تر شدن قطعاتش شد. او در این راستا کوارتت زهی خود را با نام آهنگ‌های تابستانی، دو سونات برای سولو کنترباس (Sonata Per Contrabasso Solo 1986) و سونات بهاربرای سیکستت ویولن (Spring Sonata For Sextet 1989) همچنین کنسرتوهای متعددی را مانند کانتوس اِد پیسم (Cantos Ed Pacem)، کنسرتو برای ارگ (Concerto Per Organ 1984) و کنسرتو برای انگلیش هورن و ارکستر نوشت. میل شخصی‌اش در استفاده از موسیقی‌های سازی محلی لتونی سبب به وجود آمدن ژانری آزاد در فرم‌های سونات، سمفونی و کوارتت زهی با بافتی آوازین همراه با تصویر سازی است.

از روزهای گذشته…

از سمفونی ۹ بتهوون تا قدرت فاشیسمی آدلف هیتلر (II)

از سمفونی ۹ بتهوون تا قدرت فاشیسمی آدلف هیتلر (II)

متأسفانه در برخی از موارد ترس از طبقه‌بندی و ارزشگذاری دقیق هنری است که باعث می‌شود هنرمندان شرایط فعلی را به شرایطی که در آن، جایگاه هنری هر هنرمند آشکار می‌شود ترجیح ‌بدهند. نگاهی مختصر به کشورهای دیگر و دسته‌بندی هنرمندان آنها و آثارشان و معرفی آنها، تفاوت را به خوبی آشکار می‌سازد.
کتاب‌شناسی: کتابی درباره‌ی کتاب‌ها (I)

کتاب‌شناسی: کتابی درباره‌ی کتاب‌ها (I)

کتاب‌شناسی یا معادل انگلیسی‌اش (Bibliography) ترکیبی است که در آن واژه‌ی Bible به معنای انجیل و مطلق کتاب مورد استفاده قرار می‌گیرد. استفاده‌ا‌ی شبیه آن‌چه در زبان فارسی در ترکیب «اهلِ کتاب» از واژه‌ی کتاب می‌شود که در این‌جا مراد از آن «نوشتنی» و اثر مکتوب است. بنابراین کتاب‌شناسی‌ها به ثبت و دسته‌بندی آثار مکتوب درباره‌ی یک موضوع خاص می‌پردازند. در زبان فارسی برای انواع اختصاصی‌تر کتاب‌شناسی (برای مثال فهرست و دسته‌بندی مقالات مربوط به یک موضوع) اصطلاح مقاله‌شناسی یا گاهی مرجع‌شناسی یا منبع‌شناسی نیز به کار رفته است که همگی بر کلی‌ یا جزئی‌تر شدن دایره‌ی شمول موضوع دلالت دارند نه تغییر ماهوی در کارکرد.
هنر خیابانی، موسیقی (I)

هنر خیابانی، موسیقی (I)

در واژه نامه‌ها به نوعی از خلق هنر که در مقابل آثار هنری رسمیِ موزه، کلیسا و گالری‌ها سربرآورده‌اند، “هنر خیابانی” گفته شده است. هنری که در مکان‌های عمومی، توسط هنرمندانی به‌وجود می‌آید که خیابان را برای خلق انتخاب می‌کنند: تاتر خیابانی، نقاشی خیابانی، موسیقی خیابانی و…
پاتتیک شماره یک (I)

پاتتیک شماره یک (I)

در جنگل های دور افتاده بزرگ شدم و از همان کودکی، درونم را از زیبایی توصیف ناپذیر و خاص موسیقی بومی روسیه می انباشتم… عاشق سودا زده عنصر روس در تمام جلوه هایش هستم. آثار “چایکوفسکی” بیش از آثار معاصرانش، یعنی گروه پنج نفره، به سبک و سیاق موسیقی غرب است. او عناصر ملی و جهانی را در هم آمیخت تا موسیقی بسیار شخصی و سودایی خود را بیافریند. در نوشته هایش آمده است: “هنگام آهنگسازی، شور و احساس چنان مرا می گدازد و در ذهنم شعله ور می شود که تمام کسانی که موسیقی ام را می شنوند، بازتابی از آنچه بر من گذشته است را تجربه خواهند کرد.”
فلورنس فاستر جنکینز (I)

فلورنس فاستر جنکینز (I)

در پاییز سال ۱۹۴۴، اعلام شد که فلورنس فاستر جنکینز Florence Foster Jenkins قصد دارد آواز خود را در تالار ارزشمند و “مقدس” کارنگی هال Carnegie Hall نیویورک سر دهد. جهان موسیقی بلافاصله از هیجانی نادر پر شد. بلیطهای کنسرت تا چندین هفته متوالی پیش فروش شد و قیمت آنها تا ۲۰ دلار برای هر بلیط (در سال۱۹۴۴!) افزایش یافت.
جایی میان آفرینش و تفسیر (II)

جایی میان آفرینش و تفسیر (II)

در روی‌کرد‌های سخت‌گیرانه و بسیار بنیادگرایانه دایره‌ی آنچه که موجب روا شدن انگ «تحریف» می‌شود، چنان تنگ است که عملا کار اجرای مجدد به نسخه‌برداری می‌کشد و احتمالا بازسازی شایسته‌ترین عنوان برای آن می‌شود. در چنین دیدگاهی تاریخ زیست یک اثر پس از خلق همیشه رو به پس دارد همیشه بهترین‌ها در گذشته رخ داده‌اند و امیدی هم برای بهبود به چشم نمی‌خورد. خلاقیت فردی نوازنده کم‌تر دیگرگونه دیدن و تفسیر در اجرای مجدد کارآیی دارد.
کنسرواتوار ایروان در گفت وگو با نیک‌رای کوثر (قسمت اول)

کنسرواتوار ایروان در گفت وگو با نیک‌رای کوثر (قسمت اول)

نیک‌رای کوثر ویولنیستی جوان است متولد ۱۳۶۵ شیراز. در یازده سالگی موسیقی را با ساز ریکوردر آغاز کرد و بعد از یک سال به ویولن تغییر ساز داد. مدتی محضر شجاع‌الدین لشکرلو را درک کرد و با ارکستر آذرگون، ارکستر مجلسی دیبا و کوارتت آرشه همکاری داشته است. نیک‌رای هم‌اکنون از دانشجویان موفق کنسرواتوار ایروان در ارمنستان است.
اختراع چاپ و ترویج موسیقی

اختراع چاپ و ترویج موسیقی

در ۱۴۵۰ یوهان گوتنبرگ (Johann Gutenberg) مخترع آلمانی موفق به اختراع ماشین چاپ شد و در سال ۱۵۰۱ اوتویانو دو پتروچی (Ottaviano de’Petrucci) ایتالیایی، این دستگاه را در راه خدمت به موسیقی به کار گرفت.
گزارش نشست پژوهشی تنبک کوکی و نی کلیددار(III)

گزارش نشست پژوهشی تنبک کوکی و نی کلیددار(III)

نشست پژوهشی نی کلید دار و تنبک کوکی در تاریخ سوم دی ماه، در کنسرواتوار تهران برگزار شد. در این برنامه دکتر حسین عمومی نوازنده نی و استاد دانشگاه ارواین آمریکا، درباره ساخت و نحوه نوازندگی این سازها به سخنرانی پرداخت. در ادامه این برنامه شاهین مهاجری محقق و نوازنده تنبک به سخنرانی درباره تاریخچه و فیزیک ساز تنبک و بعضی از سازهای کوبه ای جهان پرداخت که در این نوشته قسمت سوم متن این سخنرانی را می خوانید.
اپرای متروپلیتن (III)

اپرای متروپلیتن (III)

اجرای ۴ اپرا برای اولین بار در دنیا و ۲۲ اپرای جدید از برنامه خاص متروپلیتن بود. اجرای آثار جدید در دوره ولپ بیش از دیگر دوران بود. ولپ، والری گرگیف (Valery Gergiev) را در سال ۱۹۹۷ به عنوان رهبر اصلی میهمان منصوب نمود و اجرای قطعات روسی را در اپرا وسعت بخشید.