بتهوون چمن آرا

چه خوب دریافته بود سردبیر گفت وگوی هارمونیک اهمیتی را که خبرش برایم داشت، مثل آن که خبر فوت پدری بخواهند به فرزند بدهند، ندانند چه طور. بالاخره گفت: کریم چمن آرا فوت کرد. یک دنیا خاطره خراب شد بر سرم. ضربه‌های تیمپانی درآمد کنسرتو پیانوی ر مینور برامس بر سرم کوبیدند. در کسری از ثانیه، فیلمی به درازای چند سال در پس ذهن مرور شد…

اولین بار سنه ۱۳۵۲ بود، کلاس چهارم ریاضی بودیم. با علی‌رضا سیفی، دوستی که دو سال بعد در امریکا تصادف کرد و پرید، ریتم دنیس کافی را، که روی آگهی تجاری روغن موتور اسو اکسترا گذاشته بودند، روی میز با دست می‌زدیم.

گفت کجا می‌توان صفحه این آهنگ را پیدا کرد. گفتم گشته‌ام، نیست، نگرد. مهرداد جنابی، که حالا موسیقی فیلم می‌سازد، رد می‌شد، گفت بتهوون را امتحان کرده‌ای… همان ظهر انداختیم به شاهرضا (حالا انقلاب)، چهار راه پهلوی (حالا ولی‌عصر)، و رفتیم به فروشگاه بتهوون. ده دقیقیه‌ای راه بود از البرز تا آنجا. داشت صفحه را، چهل و پنج دور مارک تی چهار، استریوفونیک. نفری یکی خریدیم به سه تومن و برگشتیم مدرسه.

چندی بعد سینما شهرفرنگ فیلم والس بزرگ را گذاشت، زندگی و آثار یوهان اشتراس با بازی هورست بوخهولتز، اگر بتوانید اسمش را بخوانید! پنج‌شنبه غروبی بود که با خواهرم رفتیم دیدیمش. بعد از سینما تشنه شنیدن آن موسیقی جادویی بودم که اولین بار توجهم را جلب کرد، سوای ترانه‌های تام جونز و دمیس و گوگوش. چاره‌ای نبود جز صبر. شنبه ظهر رفتم بتهوون، چهل و پنج تومن دادم صفحه سی وسه دور والسهای اشتراس را خریدم. نپرسید کدام اجرا، کدام ارکستر، کدام رهبر، نمی‌دانم. اولین صفحه بزرگم بود.

بردم گذاشتم روی گرام استریوی مبله فیلیپس که خواهرم تازه خریده بود. رفتم به آسمانها. والس امپراطوری، پولکای پیتزیکاتو، والس خون وینی و بعد والس روی دانوب زیبای آبی… که می‌گوید موسیقی اشتراس ها سبک است؟

چند ماهی گذشت، یکی از بستگان دعوتم کرد به برنامه‌ای در سالن کوچک تالار رودکی: آثار آوازی باخ، سوپرانو یادم نیست که بود، پیانو را لوست مارتیروسیان می‌زد، ویولن هم که بود یادم نیست، این قدر می‌دانم بانویی سالخورده بود، عضلات بازویش با آرشه این طرف و آن طرف می‌رفت.

چند موتت و کانتات باخ بزرگ را اجرا کردند. دیگر فهمیدم که عاشق شده‌ام. چند روز بعد خودم به کنسرت ارکستر سنفونیک تهران رفتم، اول بار، بیژن خادم میثاق می مینور مندلسون را زد، تیر خلاص شلیک شد، عزم جزم کردم این ساز چموش را یاد بگیرم.

فروشگاه کذایی بتهوون دیگر معبدم شد. خلوتگه عشق بود. کسی کاری به تو نداشت، می‌توانستی ساعتها آنجا بگردی، صفحه‌ای برداری روی یکی از گرامهای دوئال بگذاری بخواند. بیشتر از راه که می‌رسیدم، اول کنسرتوی برامس را می‌گذاشتم، با بلندگوهای غول پیکر اشکوب دوم فروشگاه صدایی دیگر داشت.

خدمت فرهنگی کریم چمن آرا با این فروشگاهش از اندازه بیرون است. بتهوونش که پر کشید دو سال پیش، تاب نیاورد، خودش هم پر کشید، دو روز پیش. روانش شاد.

11 دیدگاه

  • Hooman Khalatbari
    ارسال شده در دی ۲۸, ۱۳۸۷ در ۹:۰۱ ب.ظ

    besiaar az shenidan xabar naaraahat shodam. fekr konam hame kasaani ke alaaqeh be musiqi daarand , paashun hattaa shode Yek baar , be un maqaazeh resideh… Karim aaqaa haqqe bozorgi be gardaneh hame ye maa daare … hic yaadam nemire zamaani ke na ketaab peydaa mishod o na navaar e musike Classic , che jur az tu Anbaare maqaazeh ye Beethoven ketaab haa ye chaape qadimi ye music va navaar baraa ye man miovord o tu kise ye pelaastiki be dastam midaad… ruhesh shaad.besiaar Afsus o Afsus

  • کیانمهر
    ارسال شده در دی ۲۹, ۱۳۸۷ در ۱:۳۲ ق.ظ

    این دوست عزیز ما آقای فاریا با قلب هم سن و سالهای من صحبت می کنن ! همسن های من متاثر شدن از درگذشت کریم آقای بتهون و این نامه نمک روی زخم ما پاشید چون تجربه مشترک هم سن و سالهای ما بود
    روحش شاد

  • Mehrdad
    ارسال شده در دی ۲۹, ۱۳۸۷ در ۲:۴۱ ق.ظ

    Farya jaan, I was actually with you when for the first time visited Beethoven music Shop.It was one unique centre in Iran that I ever knew of and had absolutely huge contribution in encouraging classic music in our country.Afsoos. are there any other new shops in Tehran working in similar grounds? thank you for keeping everyone around the world informed. Your mate, From Sydney-Australia. MEHRDAD GHADERI

  • sorya hariri
    ارسال شده در دی ۳۰, ۱۳۸۷ در ۱۰:۵۰ ق.ظ

    نمیدانم فاریای عزیز تو تاچه اندازه از رفتن چمن آرا غمگین شدی ؟ اما من برای آنکه آخرین یادبود روزهای خوبم را نیر از دست دادم خیلی گریه کردم روانش شاد وعمر تو دوستانت دراز باد. ثریا

  • hosein
    ارسال شده در دی ۳۰, ۱۳۸۷ در ۱۲:۱۱ ب.ظ

    yadash gerami bad…

  • فریاد
    ارسال شده در دی ۳۰, ۱۳۸۷ در ۱:۲۷ ب.ظ

    زیبا نوشتید بسیار زیبا…
    به اندازه ی حیات موسیقی یادش جاودان

  • ارسال شده در بهمن ۱, ۱۳۸۷ در ۲:۰۹ ق.ظ

    روانش شاد.

  • ارسال شده در بهمن ۱, ۱۳۸۷ در ۶:۲۰ ق.ظ

    ممنونم، هزار بار، از همه کامنت نویسان: هومن، کیانمهر، مهرداد، ثریا، حسین، و فریاد. نمی‌دانید نویسنده چه حس خوبی دارد وقتی نوشته‌اش را دوست دارند، حتی بعد از سی سال قلم زدن. ممنونم، هزاران بار!

  • سینا
    ارسال شده در بهمن ۸, ۱۳۸۷ در ۲:۵۲ ق.ظ

    فقط اینو میدونم که تو این ایرانستان اسلامی از راه فرهنگ و هنر معاش کردن کار بسیار سختیست.روحش شاد.یادش گرامی

  • sara deihimi
    ارسال شده در اردیبهشت ۸, ۱۳۹۰ در ۵:۲۴ ب.ظ

    roohash shad ba arameshe abadi

  • JAVAD AMIRI 1979
    ارسال شده در تیر ۷, ۱۳۹۲ در ۶:۲۹ ب.ظ

    Az fote on marhom kheyli
    Gozashte.rohesh.shad k
    Yadame sale 79 80 bod az bethoven caset ziyad migerftam che hali midam Santana.joe sat.vay music filme ROSH eric clapton .kheyli khob bod

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

تحقیقی درباره باربد؛ موسیقیدان دوره ساسانی (VI)

نمونه اولین چکامه در منظومه درخت آسوریک آمده که تا زمان ما حفظ شده است. باربد را بزرگترین شخصیت ناقل فهلویات به شمار آورده اند. یکی از شکلهای معمول شعری و موسیقی زمان باربد پتواژه بوده است. پتواژه از دو واژه پت و واژه یعنی سخن بزرگ تشکیل شده متن آن از اشعار ستایشی و وصفی ترکیب یافته، بیشتر به قصیده های منبعده ی اسلامی شباهت داشت.

مروری بر آلبوم «لیله راست»

برخورد مستقیم گوش ایرانی با نغمات موسیقیِ عربی، در دوره‌ای (دهه‌های۴۰و۵۰) در کنارِ اشتهار ام‌کلثوم در ایران، در شاخه‌ی منحصربه‌فردی از موسیقی مردم‌پسند در خوانده‌های خوانندگانی چون قاسم جبلی یا داود مقامی و بعد از انقلاب بیش از همه عموماً در تلاوت قرآن بوده‌است. «لیله راست» (شبِ مقامِ راست) فرصتِ شنود و مواجهه‌ی مستقیم با اثری از موسیقی عرب را برایمان فراهم کرده‌است.

از روزهای گذشته…

نگاهی به موسیقی رپ با رویکرد جامعه شناسی (II)

نگاهی به موسیقی رپ با رویکرد جامعه شناسی (II)

اعتراضی بودن این سبک موسیقی را به این قضیه تاریخی نسبت می دهند که اولین بار رپ در زبان سرخ پوستی بومیان جنگل های آمریکایی برای اعتراضات قومی و قبیله ای به کار رفت. تا این جا می توان رپ و هیپ هاپ را فرزندان یک مادر به حساب آورد و آن چیزی نیست جز موسیقی جز.
«بعد از تو هم در بستر غم می‌توان خفت»

«بعد از تو هم در بستر غم می‌توان خفت»

تورج نگهبان، ترانه‌سرای ایرانی که از اواسط دهه ۱۳۷۰ در آمریکا ساکن شده بود، در سن ۷۶ سالگی در لس‌آنجلس درگذشت. تورج نگهبان در سال ۱۳۱۱ در شهر اهواز متولد شد و ترانه‌سرایی را از سال ۱۳۲۸ با شعری بر روی آهنگ همایون خرم آغاز کرد. همکاری وی با خوانندگانی چون ملوک ضرابی، دلکش، مرضیه، الهه، پوران، عهدیه، هایده، مهستی، بنان، ایرج، پروین و گوگوش ادامه پیدا کرد.
کلد پلی پایه گذار سبک جدیدی از موسیقی راک (II)

کلد پلی پایه گذار سبک جدیدی از موسیقی راک (II)

قصه کلد پلی، سپتامبر ۱۹۹۶ در کالج دانشگاه لندن شروع شد، جایی که اعضای گروه با هم ملاقات کردند. مارتین و باکلند اولین اعضای گروه بودند که در هفته اول کالج با هم آشنا شدند و در تمام مدت سال در کالج برای تشکیل گروه خود برنامه ریزی می کردند. آنها نام “Pectoralz” را برای گروه انتخاب کردند. بعد از مدتی بریمن به گروه اضافه شد، در سال ۱۹۹۷ گروه نام خود را به “Starfish” تغییر داد و در کلاب های کوچک شروع به اجرای برنامه کردند. فیل هاروی (Phil Harvey) دوست دوران مدرسه ی مارتین به عنوان مدیر برنامه به گروه پیوست (که تا امروز هم به عنوان عضو پنجم گروه او را می شناسند). با ورود چمپیون به گروه (درامر) این بند، تکمیل شد.
چارلز براون

چارلز براون

اگر بخواهیم در دنیای پیانو – بلوز تنها نام یک موسیقیدان را ببریم، بدون هیچ شک و تردیدی، ناخودآگاه نام چارلز براون را خواهیم آورد. چراکه توانایی غیر قابل تصور او در نواختن پیانو به همراه صدای باز، گرم و نحوه خواندنش که آمیخته با نغمه های Jazz-Blues بود، به اتفاق هم موسیقی ای را پدید می آورد که تا به امروز کسی نتوانسته همانند آن را بیافریند.
پرکار در جزییات، سردرگم در کلیّت (I)

پرکار در جزییات، سردرگم در کلیّت (I)

در سالهای اخیر و در فضای موسیقایی کشور، خبر از اجرای آثاری می رسد که در تلاش و تقلا برای خلق دنیایی نو و جهانی تجربه نشده توسط موسیقی دستگاهی ایرانی می باشند. در این میان، موسیقی کلاسیک غربی، به عنوان گونه ای از موسیقی که از بدو تولدش مدام در حال پیشرفت و پیشروی در طی زمان و متناسب با آن بوده است، به دلیل تجربه آزمایی های هزاران آهنگساز و متفکر در طی حیات چند سده ای خویش، الگویی تمام عیار در مقابل آهنگسازان ماست. از این رو، چندان مایه ی شگفتی نیست که تلاش برای پوییدن اکثر راه های تازه در موسیقی ما، سابقه و الگویی پیشینی در موسیقی کلاسیک غربی داشته باشد.
هنر شنیدن موسیقی (I)

هنر شنیدن موسیقی (I)

بیشتر مردم به موسیقی گوش نمیدهند، فقط به آن عکس العمل نشان میدهند. این در واقع پایه و اساس موسیقی پاپ است. شما میتوانید از هر طرفدار پرو پا قرص یک گروه یا خواننده پاپ بخواهید تا به شما بگوید موسیقی مورد علاقه اش درباره چیست و میتوانید مطمئن باشید که تعدادی جمله بی سر و ته یا حداکثر چیزی درباره “اشعار” خواهید شنید که صد البته ربطی به “موسیقی” آن ندارد. پرسش درباره ساختار موسیقایی مانند تونالیته یا بخشهای هارمونیک ترانه معمولا با سکوت و نگاهی تهی و بی احساس روبرو خواهد شد.
A Whiter shade of Pale

A Whiter shade of Pale

موسیقی با نوای روحانی و حزن انگیز ارگ شروع می شود که روی تم قطعه معروفی از باخ به نام “Air on G String” از سوئیت شماره ۳ در D ما‍‍ژور ساخته شده است. زمانی که این هنگ برای اولین بار از رادیو پخش شد، شبیه به هیچ یک از آهنگهای پخش شده تا آن زمان نبود. این قطعه که به واقع اولین آهنگ ساخته و تنظیم شده توسط گروه Procol Harum بود طی مدت کوتاهی تبدیل به یکی از پر فروش ترین قطعات آن زمان شد و ۶ میلیون نسخه از آن در سراسر جهان فروش رفت و معروفترین قطعه در مراسم عروسی شد.
آن هنگام که گریه می‌دهد ساز

آن هنگام که گریه می‌دهد ساز

˝باده تویی˝، از جهاتی، در مقایسه با آن دسته از آثار علیزاده که در سال‌های اخیر با آنسامبل و به صورت آهنگسازی شده ضبط شده، یک نقطه‌ی عطف به شمار می رود. از جهاتی دیگر امّا، چیزی جز تکرار ایده‌های پیشین آهنگساز به صورت بسته‌ای منسجم و پرداخت شده‌تر نیست. به همین دلیل است که همانقدر که می‌توان سخن تکراری ˝آن روزهای خوب˝ علیزاده را در نقد این کار بازگو کرد، می‌توان بر ارزش‌های فراوانِ این اثر، به عنوان یک ˝آلبومِ خوب˝ نیز تاکید کرد.
جانِ آوازِ امروز

جانِ آوازِ امروز

محسن کرامتی صدای آشنای سه دهه آواز ایران، جزو معدود خوانندگانی است که آوازش را در اختیار نمایندگان حاکمیت قرار نداده و همیشه در اجراهایش نمایشگرِ آرمان های زیبای انسانیِ خود بوده است.
Live 8 و همکاری راجر واترز با پینک فلوید پس از ۲۴ سال

Live 8 و همکاری راجر واترز با پینک فلوید پس از ۲۴ سال

باب گلدوف، موسیقیدان راک فعال در عرصه سیاسی و اجتماعی، پس از گذشت بیست سال از کنسرت جهانی و بسیار موفق Live Aid در سال ۱۹۸۵، که برای کمک به آفریقای دچار قحطی، به اجرا در آورده بود…