مقدمه ای بر بینارشتگی

نوشته ای که پیش رو دارید، مقدمه ای است از سجاد محرابی (کارشناس دیزاین، نوازنده و سازنده آلات موسیقی) بر مقاله بینارشته ای که توسط رسول صادقی (نوازنده، سازنده و دندانساز) درباره اثرِ دندان ها در تولید سونوریته نی نوشته شده است.

در سده های اخیر در پی پیشرفت همه جانبه ی علوم و بروز تنوع در زیر رده های دانش ها، نیاز به تخصص در یک رشته به وجود آمد. اما همواره موضوعات مشترک در رشته های مختلف محل مداقه و بحث متخصصان علوم بوده است. مثلا چگونگی فعل و انفعالات شیمیایی درون بدن محل برخورد نگاه محققان حوزه های شیمی و زیست شناسی بوده است و این اشتراک موجب تولد دانشی تخصصی به نام بیوشیمی شده است.

چنانکه تعداد موضوعات مشترک علوم مختلفه رو به فزونی گرفت، برای طبقه بندی و اندازه گیری روشن تر، این پدیده را «میان رشته ای» یا «بینا رشته ای» یا «اندررشته‌ای» (Interdisciplinary) نامیده اند. اصطلاح میان رشته ای را اولین بار در دهه ۲۰ میلادی اعضای شورای پژوهش در علوم اجتماعی به کار بردند تا بین رشته های علمی مختلف که به واسطه تخصصی شدن در حال گسستگی روز افزون بودند تلفیق ایجاد شود. (کلاین، ۱۹۹۰ به نقل از اعتمادی زاده و دیگران، ۱۳۸۸: ۲۰)

روش برخورد میان‌رشته‌ای فرصت عبور از مرزهای سنتی رشته‌های گوناگون دانش را در راه رسیدن به نتیجه مطلوب در یک رشته فراهم می‌سازد. به عبارت دیگر، یک حوزه میان‌ رشته‌ای، عبارت است از تلفیق دانش، روش و تجارب دو یا چند حوزه علمی و تخصصی برای شناخت و حل یک مسئله که یک دانش یا یک تخصص به تنهایی توانایی حل آنرا ندارد. دانش طراحی صنعتی نمونه ی بارز میان رشتگی است که محصولات آن تمام جوانب زندگی بشر را در نوردیده است.

آنگونه که پیداست در اولین برخورد با تعریف میان رشتگی، ما با اجتماع و اجماع متخصصان علوم مختلفه برای پاسخ به پرسش میانوند آن علوم روبرو هستیم و لازمه ی یافتن آن پاسخ کار گروهی و رفتار حرفه ای تیمی است.

مسائلی مانند بهداشت نوازندگی، روش علمی فرآوری مواد ساخت ابزار موسیقی، بهینه سازی ابزار موسیقی و… از جمله سوالات بینا رشته ای هستند که پاسخگویی به آنها نیازمند اجماع متخصصان علوم مختلفه است. در اجتماعی که فعالیت های گروهی خودجوش مخصوصا در حوزه ی هنر ندارد، کمتر شاهد شکل گیری تیم هایی برای پاسخ به سوالات میان رشتگی هستیم و فعالیت میان رشتگی وقتی صورت می گیرد که یک نفر در دو رشته دارای تخصص باشد؛ رفع نقایص ساختمان سازها به عهده ی یک «موسیقیدان-طراح-صنعتگر» است؛ همچنانکه متد های مفید برای آموزش کودکان در موسیقی بومی را یک نفر «موسیقیدان-بوم شناس-روانشناس» باید بنویسد و…

چندی پیش خبری در فضای مجازی مبنی براینکه یکی از استادان با سابقه ی نی به علت انجام عمل ایمپلنت دیگر نمی تواند نی بنوازد منتشر شد. متاثر از آن حال استاد را جویا شدیم و خوشبختانه ایشان خبر را تکذیب کردند. اما روشنگری پیرامون این سوال که آیا عمل ایمپلنت میتواند نواختن نی را مختل کند لازم آمد.

پاسخ به این چالش خود نمونه مشخصی از یافتن راه حل از طریق میان رشتگی است. برای حل این مسئله به یک نوازنده نی و یک دندانساز احتیاج داریم و از قضا در مقاله پیش رو این دو تخصص را در یک نفر مجموع خواهیم دید، به اضافه اینکه نگارنده مقاله «رسول صادقی» مبدع الگوی سه کلید برای افزایش گستره صدای بم به یک اکتاو نیز هست.

او در کنار نوازندگی نی، سالها تجربه دندانسازی دارد و در این سالها شانس ساختن دندان برای نوازندگان نی را نیز داراست؛ از این رو تجربیات میان رشتگی ایشان برای نوازندگان نی می تواند سودمند باشد.

منبع
اعتمادی زاده، هدایت الله و دیگران. ۱۳۸۸٫ نگاهی کلی به برنامه درسی میان رشته ای. فصلنامه مطالعات میان رشته ای در علوم انسانی. سال اول، شماره سوم

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

موسیقی و شعر در «گرگیعان و گرگیعان» (XIII)

قطعا راه های مختلفی برای آموزش دادن به کودکان وجود دارد. آموزش نکات اخلاقی و مهارتهای زندگی یکی از آموزشهای مهمی است که از طرق مختلف می‌توان به کودکان ارائه داد و یکی از راههایی که می‌توانید به کودکان این آموزشها را بدهید، اشعار و ترانه های کودکانه است.

رحمت الله بدیعی: تجویدی چیز دیگری بود

آقای شهرام صفارزاده که در امریکا هستند. ایشان ۵ سال پیش من ویولون کار کرده اند، البته بعدها پیش حبیب الله بدیعی رفتند اما در شرح حالی که خود صفارزاده نوشته بود گفته اند که «من ۵ سال شاگرد رحمت اله بدیعی بوده ام»، اگر ایشان نمی گفتند، شاید من هم یادم نبود! در حقیقت گرفتن ویولون از آرشه، انگشت گذاری و کلاً تکنیک ویولون را پیش من بودند. آقای گرگین زاده شاگرد من بودند، پروین پیشه و…

از روزهای گذشته…

موسیقی در کوهستان

موسیقی در کوهستان

اگر بتاریخ بنگریم بی شک مظاهر طبیعت را اولین مربی بشر در زمینه هنرمییابیم خصوصا در هنر موسیقی که بسیاری از مورخان و محققان اولین آموزگار موسیقی را اصوات طبیعت میدانند.
او پیانیست بود یا شوپنیست؟ (IV)

او پیانیست بود یا شوپنیست؟ (IV)

شوپن که به شدت از تضاد بین فرهنگ روستایی اصالتش با زندگی اشرافی که از زندگی با اسکاربک­ ها یاد گرفته بود بسیار رنج می­ برد، تصمیم به سفر به مونیخ گرفت و پس از رفتن به مونیخ به مدت ۳ سال از کالک برنر بهره گرفت، ولی این مدت به ۱ ماه هم نرسید.
اِدیت پیاف، گنجشککِ آواز فرانسه (III)

اِدیت پیاف، گنجشککِ آواز فرانسه (III)

ماه مارس سال ۱۹۳۷، ادیت پیاف حرفه ی موزیک هال را در آب ثِ پاریس آغاز کرد و خیلی زود به ستاره ی بسیار بزرگ آواز فرانسه تبدیل شد و مورد ستایش مردم قرار گرفت و همه ی آوازهایش از طریق رادیو پخش شد. در همین دوره بود که او با دَنیل بونِل (Danielle Bonel) آشنا شد. او منشی و شخص مورد اعتماد پیاف در تمام طولِ زندگیِ حرفه ایش شد.
جنبش اتنوموزیکولوژی

جنبش اتنوموزیکولوژی

اولین اسناد نوشته شده در زمینه پژوهش بر اساس موسیقی شناسی قومی، نوشته های ژان ژاک روسو، نویسنده و اندیشمند سوئیسی است. در اواخر قرن نوزدهم، همزمان با فعالیت های روز افزون جنبش های ملی گرایانه دراروپا، توجه به موسیقی های قدیمی و محلی اروپایی و در ادامه آن توجه به فرهنگ و موسیقی دیگر ممالک، رشد چشمگیری پیدا کرد.
کنسرت لیلی افشار در نیاوران

کنسرت لیلی افشار در نیاوران

رسیتال گیتار کلاسیک لیلی افشار در تاریخ ۱۸ و ۱۹ مرداد ماه طی دو شب در فرهنگسرای نیاوران برگزار خواهد شد. افشار در این کنسرت به اجرای قطعاتی از آهنگسازانی چون تدسکو، باخ، لئو براور، آلبنیز و همچنین قطعات محلی تنظیم شده برای گیتار کلاسیک خواهد پرداخت. بلیط فروشی این کنسرت از طریق گیشه فرهنگسرای نیاوران آغاز شده است.
بررسی جنبش احیای موسیقی دستگاهی در نیمه سده‌ حاضر (VI)

بررسی جنبش احیای موسیقی دستگاهی در نیمه سده‌ حاضر (VI)

از آن‌جا که تقریبا تمامی مراکز و شوراهای تصمیم‌گیری موسیقی در اختیار احیاگرایان بود، جنبش احیا -دستکم در آن سال‌ها- ماهیتی رسمی یافت. با توجه به تعریف لیوینگستُن از احیا، می‌توان گفت در ایران یک جنبش ذاتا مخالف خوان بر اثر اتفاقی که اصلا موسیقایی نبود و ربطی هم به خود جنبش نداشت، تبدیل به نگاه رسمی شد، در نتیجه برای این جنبش نیز احتمالا همان اتفاقی افتاد که برای دیگر جنبش‌های مخالف فرهنگی که در موضع رسمی قرار می‌گیرند، رخ می دهد۱۸؛ یعنی احتمال گم شدن هدف احیا، چرا که دیگر هیچ نیروی معارضی باقی نمی‌ماند که سنت در مقابل آن نیاز به حفاظت داشته باشد.
بنیادهای موسیقی (III)

بنیادهای موسیقی (III)

حال در این قسمت به دومین عامل یعنی قوه شنوایی می پردازیم، همانطور که می دانیم عملکرد ویژه این سیستم باتوجه به موقعیت فعلی آن قابل اهمیت است. همه میدانیم که با گوش ها می شنویم اما آموختن این که چگونه این اندام کار می کند نیازمند مطالعات وسیعتری است. گوش انسان با توجه به تمام جزئیات و بخشهای مختلف به ۳ قسمت اصلی تقسیم می شود، گوش بیرونی، گوش میانی و گوش درونی
مایلز دیویس، سولیستی با توانایی های خارق العاده

مایلز دیویس، سولیستی با توانایی های خارق العاده

مایلز دیویس (Miles Davis) را باید بیش از یک موسیقیدان جز (Jazz) دانست، او برای بسیاری از مردم – حتی آنان که تفاوت بی باپ (Bebop) را با فشن (Fusion) و دیگر سبکهای موسیقی جز نمی دانند، – نماینده فرهنگ خاصی از موسیقی جز است.
ماریا آندرسون، صدای نژاد سیاه (III)

ماریا آندرسون، صدای نژاد سیاه (III)

آندرسون اگرچه در سال ۱۹۶۵ خود را بازنشسته کرده بود، اما هم چنان اجراهای عمومی داشت. در چندین مناسبت، “چهره لینکولن” اثر آرون کوپلند را خواند و همچنین چندین اجرا به همراه اپرای فیلادلفیا در ساراتوگا در سال ۱۹۷۶ ایفای نقش نمود. موفقیتهای وی به طور بین المللی شناخته و تقدیر شده، در میان جوایز و افتخارات بیشمارش می توان از جایزه سازمان ملل متحد در سال ۱۹۷۲، جایزه شایستگی دانشگاه پنسیلوانیا ۱۹۷۳، مدال جرج پئوبادی (Peabody Medal) در سال ۱۹۸۱، مدال ملی هنرها ۱۹۸۴ و جایزه آلمانی “پیروزی در دوران زندگی” (Lifetime Achievement) در سال ۱۹۹۱ را نام برد.
شرایط و کیفیت ارائه خدمات ساخت ساز در کارگاه رضا ضیائی

شرایط و کیفیت ارائه خدمات ساخت ساز در کارگاه رضا ضیائی

در بخش آموزش ساخت ساز که به صورت تخصصی و اختصاصی بر گزار می شود لزوم بررسی صلاحیت و توانایی های علمی و عملی از طریق مصاحبه حضوری با شخص متقاضی در زمان های از پیش تعیین شده، مطابق با آئین نامه به جهت شناسایی نسبی از وضعیت مسائل اخلاقی و اجتمائی، هوش، استعداد، خلاقیت، پشتکار و … طی خواهد شد. لزوم کیفیت در ارتباط صحیح با توجه به موارد مورد نیاز در موفقیت انتخاب اقدامات مربوطه، از هر حیث برای ما امری است جدی و اجتناب ناپذیر که تا مرحله تحقق آن، همچنان با حساسیت لازم تحت کنترل و پردازش خواهد بود.