بررسی موسیقایی زوزه گرگ (I)

گرگ (با نام علمی: Canislupus)، از پستانداران گوشتخوار بوده و جانوری درنده، بسیار باهوش و با ساختار پیچیده اجتماعی است. این حیوان بومی اوراسیا و آمریکای شمالی بوده و بیش ترین پراکندگی جغرافیایی را در بین تمام اعضای خانواده سگ ‌سانان دارد. سگ‌ها از نسل نوعی گرگ هستند که بین ۱۸ تا ۳۲ هزار سال پیش اهلی شدند. ۳۸ زیرگونه از گرگ شناسایی شده که سگ اهلی، دینگو، گرگ خاوری، گرگ قرمز و گرگ ایرانی از جمله آن‌ها هستند. گرگ ها علاقه ی زیادی به زندگی اجتماعی دارند و از زبان آوایی و رفتاری غنی و پیچیده‌ای بهره‌مند هستند. هسته ی اصلی گروه اجتماعی گرگ‌ها از یک خانواده متشکل از زن، شوهر و فرزندان تشکیل می‌شود که معمولاً در قالب گله‌ای از چند خانواده زندگی می‌کنند (۱).

بارزترین مشخصه ی گرگ ها، زوزه ی آن ها است. گرگ بعد از تولد و در حدود ۲۴-۲۰ روزگی خود زوزه هایی با فرکانس بالا سر می-دهد (۲). زوزه ی جمعی گرگ ها به گونه ای دارای ساختاری چندصدایی است که نوعی هارمونی را تداعی می کند. تحقیقات نشان داده است که هرچه جامعه ی گرگ ها پیچیده تر باشد، ساختار و نحوه ی ارتباط صوتی آن ها با هم پیچیده تر می شود (۷).

قبلا تصور بر این بود که زوزه ی گرگ ها ناشی از تاثیر هورمون کورتیزول بر رفتار آن ها است، اما نتیجه ی یک سری تحقیقات نشان دهنده ی اولویت تاثیر روابط اجتماعی بین آن ها بر روی فیزیولوژی رفتاری بوده و اینکه اصولا زوزه کشیدن نوعی رفتار داوطلبانه است (۲۰). همچنین دانشمندان اتریشی مرکزی که به مطالعه گرگ ها می پردازند، متوجه شده اند که هرگاه یکی از اعضای گروه که نقش برجسته ای دارد غایب شود، گرگ ها زوزه سرمی دهند. این رفتار نشان دهنده ی اهمیت روابط اجتماعی بین اعضا در گروه گرگ ها است (۲۱).

زوزه ی گرگ ها تحت شرایط محیطی خاص می تواند تا کیلومترها شنیده شود (۷). زوزه کشیدن کاربردهای مختلفی دارد، ازجمله دورکردن غریبه ها، جمع کردن گروه در کنار هم، نشان دادن محدوده ی تحت کنترل گرگ ها و ارتباط با یکدیگر. بهترین زمان شنیدن زوزه از زمان عصر به بعد است زیرا در این زمان گرگ ها بیشتر فعال هستند و باد نیز آرام شده است ((۲).

گرگ ها از زوزه ی خود یکدیگر را شناسایی می کنند. به همین دلیل گرگ های هرگروه، به گروه همسایه یا گرگ غریبه پاسخ متفاوتی می دهند (۱۹).

در این نوشتار که در حیطه موسیقی شناسی زیستی (۲۳) می گنجد، سعی شده است تا با بررسی ساختار طیف و محاسبه فواصل صوتی و زمانی موجود در یک نمونه فایل صوتی ضبط شده از زوزه ی گرگ خاکستری، ساختار ملودیک آن مشخص گردد.

زوزه و ساختار صوتی آن
زوزه (به انگلیسی Howl)، مهم ترین شیوه ی ارتباط صوتی گرگ ها است. زوزه دارای زمان طولانی و دامنه صوتی بلند است. ساختار صوتی زوزه نشان دهنده ی یک فرکانس پایه ای است که از ۱۵۰ تا ۱۰۰۰ هرتز تغییر می کند (۹). در تحقیقی که روی گرگ های توسکانی غربی در ایتالیا صورت گرفت، مشخص شد که زوزه ی گرگ محدوده ی بین فرکانس های ۲۷۴ تا ۹۰۸ هرتز را پوشش می دهد (۲۲). تغییر فرکانس در ابتدا و انتهای زوزه، شاخص تر است و در میانه نیز گاه به گاه صورت می گیرد. به طور کلی چند نوع زوزه قابل شناسایی است (۹):
۱- زوزه هایی با ساختار طیفی تقریبا ممتد و مسطح که نشان دهنده یک تغییر ناگهانی فرکانس در شروع و ثبات اندازه فرکانس پایه هستند (“Flat”).
۲- زوزه های دارای شکستگی در ساختارطیف (Breaking).
۳- زوزه هایی با ساختار طیف ممتد و مواج (Continuous wavy).
۴- زوزه هایی با ساختار طیف مواج و دارای شکستگی (Breaking wavy).



فرکانس پایه می تواند اطلاعات دیگری را نیز به دست دهد. تغییرات آن، مشخصه ای است برای تشخیص و تفکیک گرگ ها. همچنین فرکانس پایه ی زوزه در گرگ های بالغ، بم تر است (۵). از طرفی گروه گرگ های غریبه، به زوزه افراد بالغ پاسخ می دهند (۹).

نتایج تحقیقات “Filibeck” و همکاران که در ژورنال ایتالیایی جانورشناسی “Bolletino di zoologia”در سال ۱۹۸۲ منتشر شد (۸)، تاییدکننده مطالب قبلی است که صدای گرگ را دارای ساختار هارمونیک می دانند. “Filibeck” در مقاله خود با آنالیز صدای ضبط شده از یک گرگ طیف زیر را ارئه داده است:



در طیف بالا، صدای پایه ۳۰۰ هرتز بوده (۲۳۶٫ ۹۲ سنت بالاتر از نوت (C4 و پنج صدای فرعی مرتبط، دارای فرکانس های زیر هستند:

همان طور که در جدول بالا مشخص است طیف صدای گرگ، علی رغم داشتن میزانی اختلاف فرکانسی با حالت ایده آل، دارای ساختار هارمونیک خوبی است. در ادامه ی این آزمایشات، “Filibeck” نمونه های صوتی دیگری از زوزه ی جمعی گرگ ها ضبط کرد که طیف زیر را به دست می دهد:



از آنجائیکه بم ترین صدای فرعی دارای فرکانس ۳۴۰ هرتز است، با محاسبه فاصله بین صدای این چهار گرگ بر اساس سیستم فواصل ۳۴۰-ADO 24، اندازه های زیر به دست می آیند:

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

افق‌های مبهم گفت‌وگو (V)

متن نیز «دیگری» دریافت‌کننده است. نه چون از آنِ دیگری است یا از فرهنگ دیگری است بلکه چون خود «دیگری» است. فارغ از این که از ورای آن مؤلف را ببینیم که در بخش نخست دیدیم، خواه‌ناخواه دیگری است. خود متن امری است جدا از «خود»، ممکن است لحظه‌ای به درون بیاید اما ماندگار نمی‌شود. متن جزئی از هیچ دریافت‌کننده‌ی مثالی‌ای نیست همچنان که حتا جزئی از مؤلفش هم نیست. از این رو متن بیش از هر مؤلفه‌ی دیگری نیازمند مفاهمه و دریافت است. حلقه‌ی آنچه تاکنون گفته شد به یاری درک دیگری متن است که کامل می‌شود.

درباره «سرزمین کلاغ‌های مهاجر»

مؤسسه فرهنگی هنری «آوای ماد» آلبوم «سرزمین کلاغ‌های مهاجر» به آهنگسازی مزدک کوهستانی را روانه بازار موسیقی کرده است. این آلبوم شامل هفت قطعه برای ویولن و ارکستر زهی است که با تفکرات موسیقایی قرن بیستمی و با رگه‌هایی از موسیقی ایرانی هرچند نهفته در لایه‌های موسیقی پلی‌تنال و بعضاً آتنال موسیقی غربی تصنیف شده‌اند. به گفته مزدک کوهستانی او در این آلبوم تلاش داشته که از آنچه موسیقی مدرن گفته می‌شود فاصله بگیرد. بابک کوهستانی در نقش سولیست این اثر حضور داشته است.

از روزهای گذشته…

عدم اعتنا به بی اعتنایی! (I)

عدم اعتنا به بی اعتنایی! (I)

مقاله ای که پیش رو دارید در رابطه با نخستین آهنگساز بزرگ آمریکایی، “چارلز آیوز” (۱۹۵۴-۱۸۷۴) است، اما پیش از آنکه بحث اصلی آغاز گردد لازم است تا به نکات حائز اهمیتی اشاره شود:
ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (XXIII)

ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (XXIII)

قابل توجه مردان کاتولیک و آقایان و کشیش ها و مدیران مدارس و متخصصان موسیقی. یک مرد جوان، دارای ذوق و قریحه ی بالا، درخواست کار به صورت پاره وقت به عنوان معلم ارگ و پیانو و ویلن دارد. او سال ها تجربه ی نواختن ارگ در ارکسترها را داشته است. هدف این تبلیغ پیدا کردن شغل مناسب برای وی است. او بیست و یک سال سن دارد و دارای خلق و خویی آرام و متین می باشد. حومه ی لندن مکان مناسبی برای اوست. از اول سپتامبر در خدمت گذاری آماده می باشد.
در جست و جوی زنانِ خنیاگر

در جست و جوی زنانِ خنیاگر

نخستین زنانی که به تصنیف یا روایتی آهنگین پرداختند، نغمه ها را از زبانِ جاریِ طبیعت فراگرفتند و رفته رفته به تذهیب و آراستنِ آن نغمات، پرداختند و اینگونه مادران به درونی کردن گوهره ای از پیوندِ بشری که همانا نسبتِ آیینی میان روایت گر و مخاطب -که در اولین دیدار، مادر و فرزند اند- دست یازیدند و هنوز پس از گذشت قرن ها، با تمام دگرگونی های جوامع، این آوای رمز آلود، همچنان دوست داشتنی و گیراست و بوی بهار می دهد.
about violin design – طرح و مدل (IV)

about violin design – طرح و مدل (IV)

در مرحله دیگر باید در نظر داشت که ساختار از اشکال ساده قرار است ایجاد شود و یا از اشکال پیچیده و یا به نوعی دیگر خواسته صوتی و نیاز موسیقی با توجه به تاریخ و گذشته آن هر چند کوتاه و مختصر چه روندی را طی نموده است، این خواستگاه در اشکال ساده تعریف می شود و یا در اشکال چند بعدی، سطوح تخت هستند و یا محدب، در معیار سطوح تخت با کیفیت های ساده مواجهیم و یا چند وجهی، همچنین نیز در سطوح محدب با چه نوع کیفیتی مواجه خواهیم بود؟
سعید تقدسی: دو سال و نیم با ارکستر سمفونیک تهران کار کردم

سعید تقدسی: دو سال و نیم با ارکستر سمفونیک تهران کار کردم

من از سن ۱۲ سالگی وارد هنرستان شدم و تا دوره دیپلم متوسطه بود آنجا ادامه تحصیل دادم؛ در این مدت معلمایی که داشتم به ترتیب اسم می‌برم آقای خیرخواه بود بعد آقای منشی زاده شدند، بعد یک آقای آلمانی به اسم آقای کاییزار (Kaiser) اسم کوچیکش خاطرم نیست و دو معلم آمریکایی داشتیم که تمام این معلم ها در سمفونیک کار می‌کردند، خانم سوزان ایلور (Susan Ayler) می بود که شوهرش هم کلاینت می‌زد، یک خانمی بود به اسم سوئینتلا (Merlin Swindler)بعد از این خانم یک آقایی به نام یوهان ریستا (Johann Rista) بود. بعد از ایشان آخرین معلمی که داشتم آقای مهدی جامعی بودند که یک سال آخر را باهاش کار کردم.
به بهانه کنسرت ارکستر کامه راتا در تالار وحدت (IV)

به بهانه کنسرت ارکستر کامه راتا در تالار وحدت (IV)

تونر در سالهای اخیر به کاوش و پژوهش در مذاهب اقصی نقاط جهان پرداخته و المان های موسیقایی غیر غربی را در آثارش به کار گرفته است. در سال ۲۰۰۳، “The Veil of the Temple” را بر پایه متونی از چند مذهب مختلف، در مقیاسی فوق العاده بزرگ نوشت. این اثر برای ۴ گروه کر، چندین ارکستر و سولیست نوشته شده و حداقل ۷ ساعت به طول می انجامد.
اگر نمی توانی مشهورترین باشی، بدنام ترین باش

اگر نمی توانی مشهورترین باشی، بدنام ترین باش

بدون شک فیلم شیکاگو (Chicago) به کارگردانی Rob Marshall بهترین فیلم موزیکالی است که در دهه اخیر ساخته شده است، فیلمی سراسر موسیقی ارکسترال، موسیقی با کلام و حتی مملو از کلام موسیقایی. فیلمی که با بازی زیبای هنرمندانی چون ریچارد گیر (Richard Gere) در نقش یک وکلیل، کاترینا زتا جونز (Catherine Zeta-Jones) در نقش یک خواننده معروف Jazz و رنی زلوگر (Renée Zellweger) در نقش یک خواننده معمولی کر، به روی صحنه آمد و پس از سالها جای خالی فیلم های موفق موزیکال در سینما را پر کرد.
همکاری با بزرگان موسیقی

همکاری با بزرگان موسیقی

در ادامه مطالب قبل ‘نصرت فاتح علی خان’ و ‘او آهنگساز بزرگ فیلم بود’ توجه شما را به قسمت دیگری از این مجموعه مطالب راجع به نصرت فاتح علی خان جلب می کنیم.
بررسی برخی ویژگی های ساختاری آثار پرویز مشکاتیان (I)

بررسی برخی ویژگی های ساختاری آثار پرویز مشکاتیان (I)

هدف از این نوشتار بررسی کوتاه و گذرای چند اثر ساخته شده از هنرمند بزرگوار زنده یاد پرویز مشکاتیان است. در نگاهی کلی آثار پرویز مشکاتیان به دو بخش بداهه و قطعات ساخته شده تقسیم می شود. مسلما بررسی ویژگی های بارز بداهه پردازی و بداهه نوازی در تکنوازی های پرویز مشکاتیان با سازهای سنتور و سه تار، مجالی دیگر می طلبد و در این بحث نمی گنجد. بنابر این در ادامۀ مطلب اشاره ای گذرا به برخی ویژگی های ساختاری آثار ساخته شدۀ پرویز مشکاتیان خواهیم داشت. قطعات پرویز مشکاتیان به چند الگوی ساختاری تقسیم می شوند که عبارتند از: پیش درآمد، چهارمضراب، ضربی، چند مضراب، مضراب پرانی، رنگ، تصنیف، ترانه و آثار تنظیم شدۀ تلفیقی برای گروه بزرگ سازهای ایرانی و جهانی.
آوانگاری به روش «ابجد» در موسیقی قدیم ایرانی (I)

آوانگاری به روش «ابجد» در موسیقی قدیم ایرانی (I)

مقاله ای که در پیش رو دارید، به روش نت نگاری «ابجد» در موسیقی قدیم ایران می پردازد. این نوشته توسط ابوالفضل زنده بودی و علی علیشاهی، جمع آوری و تالیف شده است.