بررسی موسیقایی زوزه گرگ (I)

گرگ (با نام علمی: Canislupus)، از پستانداران گوشتخوار بوده و جانوری درنده، بسیار باهوش و با ساختار پیچیده اجتماعی است. این حیوان بومی اوراسیا و آمریکای شمالی بوده و بیش ترین پراکندگی جغرافیایی را در بین تمام اعضای خانواده سگ ‌سانان دارد. سگ‌ها از نسل نوعی گرگ هستند که بین ۱۸ تا ۳۲ هزار سال پیش اهلی شدند. ۳۸ زیرگونه از گرگ شناسایی شده که سگ اهلی، دینگو، گرگ خاوری، گرگ قرمز و گرگ ایرانی از جمله آن‌ها هستند. گرگ ها علاقه ی زیادی به زندگی اجتماعی دارند و از زبان آوایی و رفتاری غنی و پیچیده‌ای بهره‌مند هستند. هسته ی اصلی گروه اجتماعی گرگ‌ها از یک خانواده متشکل از زن، شوهر و فرزندان تشکیل می‌شود که معمولاً در قالب گله‌ای از چند خانواده زندگی می‌کنند (۱).

بارزترین مشخصه ی گرگ ها، زوزه ی آن ها است. گرگ بعد از تولد و در حدود ۲۴-۲۰ روزگی خود زوزه هایی با فرکانس بالا سر می-دهد (۲). زوزه ی جمعی گرگ ها به گونه ای دارای ساختاری چندصدایی است که نوعی هارمونی را تداعی می کند. تحقیقات نشان داده است که هرچه جامعه ی گرگ ها پیچیده تر باشد، ساختار و نحوه ی ارتباط صوتی آن ها با هم پیچیده تر می شود (۷).

قبلا تصور بر این بود که زوزه ی گرگ ها ناشی از تاثیر هورمون کورتیزول بر رفتار آن ها است، اما نتیجه ی یک سری تحقیقات نشان دهنده ی اولویت تاثیر روابط اجتماعی بین آن ها بر روی فیزیولوژی رفتاری بوده و اینکه اصولا زوزه کشیدن نوعی رفتار داوطلبانه است (۲۰). همچنین دانشمندان اتریشی مرکزی که به مطالعه گرگ ها می پردازند، متوجه شده اند که هرگاه یکی از اعضای گروه که نقش برجسته ای دارد غایب شود، گرگ ها زوزه سرمی دهند. این رفتار نشان دهنده ی اهمیت روابط اجتماعی بین اعضا در گروه گرگ ها است (۲۱).

زوزه ی گرگ ها تحت شرایط محیطی خاص می تواند تا کیلومترها شنیده شود (۷). زوزه کشیدن کاربردهای مختلفی دارد، ازجمله دورکردن غریبه ها، جمع کردن گروه در کنار هم، نشان دادن محدوده ی تحت کنترل گرگ ها و ارتباط با یکدیگر. بهترین زمان شنیدن زوزه از زمان عصر به بعد است زیرا در این زمان گرگ ها بیشتر فعال هستند و باد نیز آرام شده است ((۲).

گرگ ها از زوزه ی خود یکدیگر را شناسایی می کنند. به همین دلیل گرگ های هرگروه، به گروه همسایه یا گرگ غریبه پاسخ متفاوتی می دهند (۱۹).

در این نوشتار که در حیطه موسیقی شناسی زیستی (۲۳) می گنجد، سعی شده است تا با بررسی ساختار طیف و محاسبه فواصل صوتی و زمانی موجود در یک نمونه فایل صوتی ضبط شده از زوزه ی گرگ خاکستری، ساختار ملودیک آن مشخص گردد.

زوزه و ساختار صوتی آن
زوزه (به انگلیسی Howl)، مهم ترین شیوه ی ارتباط صوتی گرگ ها است. زوزه دارای زمان طولانی و دامنه صوتی بلند است. ساختار صوتی زوزه نشان دهنده ی یک فرکانس پایه ای است که از ۱۵۰ تا ۱۰۰۰ هرتز تغییر می کند (۹). در تحقیقی که روی گرگ های توسکانی غربی در ایتالیا صورت گرفت، مشخص شد که زوزه ی گرگ محدوده ی بین فرکانس های ۲۷۴ تا ۹۰۸ هرتز را پوشش می دهد (۲۲). تغییر فرکانس در ابتدا و انتهای زوزه، شاخص تر است و در میانه نیز گاه به گاه صورت می گیرد. به طور کلی چند نوع زوزه قابل شناسایی است (۹):
۱- زوزه هایی با ساختار طیفی تقریبا ممتد و مسطح که نشان دهنده یک تغییر ناگهانی فرکانس در شروع و ثبات اندازه فرکانس پایه هستند (“Flat”).
۲- زوزه های دارای شکستگی در ساختارطیف (Breaking).
۳- زوزه هایی با ساختار طیف ممتد و مواج (Continuous wavy).
۴- زوزه هایی با ساختار طیف مواج و دارای شکستگی (Breaking wavy).



فرکانس پایه می تواند اطلاعات دیگری را نیز به دست دهد. تغییرات آن، مشخصه ای است برای تشخیص و تفکیک گرگ ها. همچنین فرکانس پایه ی زوزه در گرگ های بالغ، بم تر است (۵). از طرفی گروه گرگ های غریبه، به زوزه افراد بالغ پاسخ می دهند (۹).

نتایج تحقیقات “Filibeck” و همکاران که در ژورنال ایتالیایی جانورشناسی “Bolletino di zoologia”در سال ۱۹۸۲ منتشر شد (۸)، تاییدکننده مطالب قبلی است که صدای گرگ را دارای ساختار هارمونیک می دانند. “Filibeck” در مقاله خود با آنالیز صدای ضبط شده از یک گرگ طیف زیر را ارئه داده است:



در طیف بالا، صدای پایه ۳۰۰ هرتز بوده (۲۳۶٫ ۹۲ سنت بالاتر از نوت (C4 و پنج صدای فرعی مرتبط، دارای فرکانس های زیر هستند:

همان طور که در جدول بالا مشخص است طیف صدای گرگ، علی رغم داشتن میزانی اختلاف فرکانسی با حالت ایده آل، دارای ساختار هارمونیک خوبی است. در ادامه ی این آزمایشات، “Filibeck” نمونه های صوتی دیگری از زوزه ی جمعی گرگ ها ضبط کرد که طیف زیر را به دست می دهد:



از آنجا ئیکه بم ترین صدای فرعی دارای فرکانس ۳۴۰ هرتز است، با محاسبه ی فاصله ی بین صدای این چهار گرگ بر اساس سیستم فواصل ۳۴۰-ADO (24)، اندازه های زیر به دست می آیند:

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر آلبوم «سالنامه»

سالنامه در میان آثار فیاض، بیش از همه در مسیرِ «در گذر» است. علاوه بر مشابهت در فرایند آهنگسازی و نوعِ کنار هم نشاندنِ و برخورد با مواد و مصالح موسیقی، حضور صریحِ برخی نقش‌­مایه­‌های «در گذر»، مدگردی­‌های متنوع، استفاده از نوازندگانِ گروه در مقامِ خواننده و ساختار کلی مجموعه، این همانندی را پررنگ­‌تر می­‌کند.

آرنولد شونبرگ و آهنگسازی ددکافونیک (III)

آنچه شونبرگ دنبالش می گشت، همان بود که باخ می جست: دست یافتن به وحدت کامل در یک ترکیب موسیقی. شونبرگ احساس می کرد که این روش نوین مبتنی بر ادراک کامل و جامع فضای موسیقی است. ولی به هر حال موسیقی نوشته می شد، با تمام شیوه ها، و شونبرگ اصرار داشت شنونده و آهنگساز هر دو باید شیوه ها را فراموش کنند، و موسیقی را به عنوان موسیقی بشنوند و قضاوت کنند. گفته است: «اغلب درست نمی توانم توضیح دهم: کار من ساختن موسیقی ۱۲ صدایی است نه ساختن موسیقی ۱۲ صدایی.»

از روزهای گذشته…

جلیل شهناز و چهارمضراب (VI)

جلیل شهناز و چهارمضراب (VI)

در میان چهارمضراب‌هایی که در این بررسی به شکل دقیق‌تر به آن‌ها پرداخته شده چهارمضراب چهارگاه دو بیش از بقیه خصوصیات قدیمی‌تر این نوع قطعه را با خود دارد. الگوی قدیمی و ساده‌ی پایه (شکل ۵) که به وضوح از همان ابتدای قطعه خود را نشان می‌دهد، تقسیم ملودی میان فاصله‌ی تکرار پایه‌ها، قرار گرفتن تمام ملودی بر الگوی وزنی-مضرابی پایه، تقید بیشتر به حرکت فواصل دستگاه، ویژگی‌های این چهار مضراب‌ است.
خلق آهنگ دریا

خلق آهنگ دریا

دبوسی، سیبلیوس و بریت همگی سعی کردند اقیانوس را وارد موسیقی خود کنند. زمان آن رسیده است که به سودمندی این قطعه ها که از آبریزگاه برآمده اند نگاه کنیم. منظره ای بین زمین مسطح ارکنی و صخره های هوی را در نظر بگیرید. ایستاده اید و به یکی از دراماتیک ترین مناظر دریایی انگلستان نگاه می کنید. در این سحرگاه گرگ و میش عجیب، زمانی که هنوز هوا نیمه تاریک و نیمه روشن بود در وسط باد و باران که جزر و مد پرخروش به سرعت در باد می تاخت و طغیان می کرد، مواجه شدن با طبیعت این جزیره حس عجیبی را القا می نمود.
نقد آرای محمدرضا درویشی (VI)

نقد آرای محمدرضا درویشی (VI)

درویشی درباره‌ی عالَم مثال می‌نویسد: «متفکران و هنرمندان بزرگ ما فضای آفاقی عالم مثال را در جزء مقابل آن، در فضای انفسی مشاهده می‌کردند.» (درویشی۱۳۷۳/ج: ۱۱) و شایگان معتقد بود: «به‌این خاطر است که فضای آفاقی عالم مثال، جزء مقابل خود را در فضای انفسی می‌یابد.» (شایگان۱۳۵۵: ۸۱)
خالقى از زبان خالقی (II)

خالقى از زبان خالقی (II)

در اوایل زمستان ۱۳۰۲روزی آگهی افتتاح مدرسه عالی موسیقی را در روزنامه خواندم و بی درنگ برای اسم نویسی به کوچه آقا قاسم شیروانی واقع در خیابان نادری رفتم. علی نقی خان در اطاق، پشت میز نشسته بود.
موسیقی شنیداری و تصویری

موسیقی شنیداری و تصویری

همه ما بدون شک موسیقی را ابزاری شنیداری محسوب میکنیم، یعنی ابزاری که از راه گوش و حس شنوایی منتقل میشود. این به دلیل عناصر سازنده موسیقی است که متشکل از نوانسهای مختلف صوتی و حالت هماهنگ آن برای گوش و در نهایت ذهن که مرکز تعقل و احساسات انسان است، لذت بخش خواهد بود.
کریمی: ویبراسیون سونوریته ساز را بهتر نمیکند!

کریمی: ویبراسیون سونوریته ساز را بهتر نمیکند!

طبق معمول مثل سال گذشته قطعات مختلفی داریم از دوره های مختلف؛ مثل سال گذشته با یک قطعه باروک شروع می کنیم، من هم این قطعه را با سر فلوت چوبی اجرا می کنم تا صدای گرم موسیقی باروک با ویبراتوی کم تولید شود. سوناتی اجرا می کنیم از تلمان در فا مینور که خیلی زیباست و بعد از جولیانی میزنیم و بعد قطعات کلاسیک داریم، امپرسیونیسم و اسپانیش داریم، موزیک مثل یک باغ است که شنوندگان باید وارد این باغ بشوند و از عطرهای مختلف لذت ببرند.
سه مرحله آموزش موسیقی ایرانی (I)

سه مرحله آموزش موسیقی ایرانی (I)

چندین سال است که دکتر حسین عمومی نوازنده نی و پژوهشگر موسیقی ایرانی، در برنامه ای کوتاه مدت به تدریس روشی می پردازد که بوسیله آن، گوشه های مدال ردیف به هنرجویان غربی و ایرانی آموخته می شود؛ این شیوه آموزش را او «پیش ردیف» نامیده است. دکتر حسین عمومی برای سهولت درک هنرجو در فهم ردیف، ابتدا گوشه های مدال ردیف را به عنوان «گوشه های باز» معرفی می کند و آموختن این گوشه ها را برای دانشجویان موسیقی ایرانی الزامی می شمارد، سپس به دیگر گوشه های ثبت شده می پردازد که آموزش آنها برای هنرجویان ضروری نیست و تنها به جهت آشنایی بیشتر با موسیقی ایرانی تدریس می شود؛ این گوشه ها با عنوان «گوشه های بسته» تدریس می شود.
گفتگو با فروغ کریمی و حامد پورساعی

گفتگو با فروغ کریمی و حامد پورساعی

در تاریخ ۲ و ۳ مرداد ماه شاهد اجرای دو تن از نوازندگان برجسته کشورمان در خانه هنرمندان هستیم. پرفسور فروغ کریمی نوازنده فلوت مقیم اتریش که در مطالب گذشته به تفضیل در مورد ایشان صحبت کرده ایم، به همراه حامد پورساعی یکی از نوازندگان توانای گیتار کلاسیک کشورمان دو نوازی فلوت و گیتار را با اجرای آثاری از دوره های مختلف موسیقی، بر روی صحنه میبرند که این مصاحبه، ماحصل گفتگویی است که در یکی از تمرینهای این دو هنرمند. لازم به ذکر است، کلاسهای پرفسور فروغ کریمی در تاریخ ۴ الی ۸ مرداد ماه در تهران برگزار میشود، برای اطلاعات بیشتر به سایت خبری ایشان www.iranflute.ir مراجعه نمایید.
نگاهی به جوایز گرمی (II)

نگاهی به جوایز گرمی (II)

در ادامه مطلب قبل راجع به جوایز گرمی باید افزود که این جوایز توسط بسیاری از هنرمندان جدی گرفته نمی شود. چرا که آراء داده شده از طرف هیئت داوران اغلب تا حد زیادی محافظه کارانه می باشد و کمپانیهای ضبط صفحه پشتیبان این جوایز هستند و بسیاری از شناخته شده ترین دسته جوایز مانند بهترین گروه یا بهترین هنرمند، به هنرمندانی تعلق میگیرد که یا در کار خود به خوبی جا افتاده باشند یا توسط کمپانیها به برایشان تبلیغات وسیعی شده باشد.
تفاوتهای صوتی استردیواری و گوارنری (III)

تفاوتهای صوتی استردیواری و گوارنری (III)

نمودار ۲ نشان دهنده طیف های بدست آمده از نواختن یک قطعه با استفاده از هر سی ساز است.