اپرای متروپلیتن (IV)

تکنولوژی “عنوان متروپلیتن” داری سیستم خاموش روشن شدن، عوض کردن زبان (در حال حاضر به آلمانی و اسپانیایی نیز می باشد)، فیلتری که نور صفحه، حضار پشتی یا کناری را اذیت نکند. به دلیل ارتفاع صحنه نمایش سالن متروپلیتن، گذاشتن متن ترجمه در بالای سن مناسب نبود، در حالی که در بیشتر اپراها از این روش استفاده می شد. استفاده از آن به شدت توسط کارگردان موسیقی جیمز لوین منع شد و سیستم “عنوان متروپلیتن” به عنوان بهترین راه حل نمایش ترجمه، مورد قبول هنرمندان اپرا و حضار بوده.

متروپلیتن در سال ۱۹۹۸ سیستم جدید نرم افزاری را وارد نمود که از سال ۲۰۰۰ مورد استفاده قرار گرفت به نام تسیتورا (Tessitura)؛ دیتا بیسی برای ضبط اطلاعات، ارتباط، فروش بلیط، داد و ستد و گزارشاتی از هر اجرا… این سیستم هم اکنون توسط بیش از ۲۰۰ شرکت اپرا، سمفونی، باله، تئاتر، مراکز هنری و موزه ها در آمریکا، کانادا، انگلستان، استرالیا، نیوزلند و ایرلند استفاده می شود.

اپرا متروپلیتن در شبکه های رادیوی بسیاری پخش و اجراهای زنده داشته؛ اولین آن مربوط می شود به سال ۱۹۱۰ رادیو لی د فورست، دو اجرای زنده بر روی سن متروپلیتن که به طور مستقیم از این رادیو از نیویورک تا نیوجرسی پخش شد. در حال حاضر پخش رادیویی زنده متروپلیتن هر شنبه از هفته اول دسامبر تا مه ادامه دارد. اجراهای زنده آنها اغلب از رادیو NBC، ABC و CBC Radio 2 شنیده شده.

زمانی که در سالهای ۱۹۷۰ پخشهای رادیویی کاهش پیدا کرد متروپلیتن شبکه رادیویی مستقل خود را راه اندازی نمود که امروزه نیز از شبکه های رادیویی دنیا به گوش می رسد. سیستم پخش رادیوی در طول سالها دچار پیشرفت و تغییر شده. تمام پخشها از طریق موج FM قابل دسترسی بودند. سیستم ماهواره ای بعدها پخش جهانی را با کیفیت بهتری ارائه کرد.

تامین هزینه های پخش برای متروپلیتن در سالهای افسردگی جنگهای جهانی بسیار دشوار بود. تقاضای پول از NBC تا شرکت آمریکایی تنباکو! حمایت مالی از طرف شرکت تکزاس – تکزاکو در ۷ دسامبر ۱۹۴۰ با پخش اجرای عروسی فیگارو (Le nozze di Figaro) اثر موتسارت آغاز شد. حمایت این شرکت برای ۶۳ سال ادامه داشت. رادیو اپرا متروپلیتن ۲۴ ساعته از رادیو ماهواره ای Sirius XM 3 تا ۴ اجرای زنده را در هفته و در زمانهای دیگر اجراهای متروپلیتن را از آرشیو، پخش می کند. این کانال رادیویی ماهواره ای در سپتامبر ۲۰۰۶ راه اندازی شد که مارگریت جونتوایت (Margaret Juntwait) اصلی ترین مجری آن می باشد.

اجراهای زنده تلویزیونی متروپالتن از سال ۱۹۴۸ آغاز شد. اجرای کامل اپرای اتلو اثر وردی که به طور زنده پخش شد. با اینحال تا سال ۱۹۷۷ این اپرا به عنوان اپرایی اصلی و همیشگی در تلویزیون حضور نیافت. سالهای بعد مجموعه جدیدی از اپرا درPBS که ” اجرای زنده از اپرای متروپالتن” خوانده می شد، پخش شد.

در میان اجراها و پخشهای زنده فراوان از تلویزیون، از پخش اجرای کامل اپرای حلقه نیبلانگن اثر واگنر در سال ۱۹۸۹ می توان نام برد. در سال ۲۰۰۷ اجراهای دیگری در شبکه PBS با کیفیتی بالا تولید و پخش شد. در ۳۰ دسامبر ۲۰۰۶ به عنوان بخشی از تلاش شرکت جهت جذب تماشاچیان جدید، متروپالتن مجموعه ای را از شش اجرای زنده از طریق ماهواره در سالنهای تاتر با نام “اپرا متروپالتن: اجرای زنده HD” (با کیفیت پخش بالا) پخش می کرد.

این مجموعه با نسخه ۱۱۰ دقیقه ای در بیش از ۱۰۰ سالن تاتر در آمریکای شمالی، ژاپن، انگلستان و چندین کشور اروپایی پخش شد. به گفته پیتر گلب مدیر اپرا در آن دوره؛ در حدود ۶۰۰۰۰ نفر در سالنهای سینما و تاتر شاهد اجرای زنده ۲۴ مارچ “آرایشگر شهر سویل ” بوده اند. نیویورک تایمز تعداد فروش بلیطهای این اجرا را ۳۲۴۰۰۰ بلیط دانست، درحالی که هر کدام از این پخشهای زنده با کیفیت بالا، ۸۵۰۰۰۰ تا ۱ میلیون دلار هزینه در برداشته. صدها اثر صوتی و ویدیویی متروپالتن بر روی اینترنت نیز قابل استفاده است. رادیو اپرا متروپالتن نیز از طریق اینترنت قابل دسترسی است. وب سایت رسمی متروپالتن اطلاعات کامل آهنگسازان، رهبران، خوانندگان و تاریخچه متروپالتن را در اختیار قرار می دهد.

در ۱۰ فوریه ۱۸۹۷ آرماند کستل مری (Armand Castelmary) در آخرین اجرای اپرای مارتا اثر فردریش فن فلوتو (Freiherr von Flotow) در اواسط کار بر روی سن دچار حمله قلبی شد و زمانی که پرده ها پائین کشیده شد در آغوش دوستش؛ خواننده با صدای زیر مردانه؛ ژین د رزک (Jean de Reszke) از دنیا رفت. آنان اجرا را متوقف نکردند و ژوزپه کرنوسکو (Giuseppe Cernusco) آن نقش را ادامه داد. در ۴ مارچ ۱۹۶۰ لئونارد وارن (Leonard Warren) بعد از تکمیل قسمت دوم اپرای” جبر سرنوشت” (La forza del destino) اثر وردی، سکته قلبی کرد و بر روی سن از دنیا رفت.

در ۳۰ آوریل ۱۹۷۷ بتی استون (Betty Stone) عضو گروه کر، در سفر اپرا برای اجرای ” تروبادور-شاعر قرن ۱۱ فرانسه” (Il Trovatore) در کلاولند بر اثر صانحه ای اتفاقی در پشت سن کشته شد. در ۲۳ جولای ۱۹۸۰ هلن هاگنس مینتیکس (Helen Hagnes Mintiks) ویلنیست با اصلیت کانادایی توسط کارگردان پشت صحنه؛ کرگ کریمین (Craig Crimmins) در طی اجرای باله برلین در پشت صحنه کشته شد.

در ۵ ژانویه ۱۹۹۶ ریچارد ورسال (Richard Versalle) خواننده صدای زیر مردانه (تنور) در حالی که نقش ویتک را در اپرای “ماجراهای مارکوپولو” اثر لئوز جاناک (Leoš Janáček) بازی می کرد بر روی سن از دنیا رفت. این در حالی بود که وی در قسمتی از اجرا از نردبانی بالا می رفت و ناگهان دچار حمله قلبی شد و از بالا بر روی سن به پائین افتاد.

علاوه بر آن چندین تماشاگر نیز در دورانهای مختلف در طی اجرا ی اپرا متروپالتن از دنیا رفتند. معروفترین آن؛ خودکشی یکی از تماشاگران به نام بانچو بانچفسکی (Bantcho Bantchevsky) خواننده و مترجم بلغاری-آمریکایی در ۲۳ ژانویه ۱۹۸۸ در اجرای مکبث اثر وردی بود در حالی که این اجرا به طور مستقیم از رادیو در آمریکا در حال پخش بود.

en.wikipedia.org

درباره‌ی پتریس وسکس (VI)

در آغاز این قرن در سال ۲۰۰۵ وسکس قطعه‌ی دیگری با عنوان کانتو دی فورتزه برای دوازده ویولنسل و فیلارمونیک برلین نوشت. او می‌گوید «این قطعه با قسمتی ساکن و خاموش شروع می‌شود. قلب کار شامل دو موج گسترشی است. ابتدا قطعه به آرامی فرود می‌کند و دور می‌شود تا با موفقیت به اوج برسد. سپس منجر به یک نقطه‌ی عطف می‌شود. در مقایسه، بیشتر قطعات و ترکیبات من در سکوت حل می‌شوند. نقطه‌ی اوج کانتو در فورتزه در یک فورتیسیمو بسیار پر قدرت وجود دارد. من متوجه شده‌ام که با موسیقی می‌توان جهان را متعادل نگه داشت.»

چند تصویر از حضور نوازندگان در شهر تهران: ایستگاه‌های مترو (II)

ایستگاه میدان انقلاب: در ایستگاه متروی میدان انقلاب، دو نقطه بیش از هر مکان دیگری محلّ تجمع نوازنده‌ها بوده است. اوّلی همکف ایستگاه دقیقاً پس از عبور از ورودی تنگ ایستگاه و پشت به سوپرمارکتی است که در یکی دوسال اخیر باز شده است. تنها دفعاتی که دیده‌ام نوازندگانی در این نقطه به اجرای موسیقی بپردازند دو نوازندهٔ دف و سه‌تار بوده است. این دو نوازنده یک زن و مرد حدوداً سی و چند ساله بودند. مرد سه‌تار می‌نواخت و زن هم دف. بعد از چند بار متوالی که آن‌ها را دیدم، دیگر هیچ‌گاه آن‌ها را ندیدم. ازدحام و سروصدای آن نقطه آن‌قدر زیاد است که نوازندهٔ سه‌تار همواره با میکروفون می‌نواخت و نوازندهٔ همراهش هم به‌جای آنکه مثلاً تنبک‌نواز باشد دف‌نواز بود؛ احتمالاً‌ هم برای آنکه صدای سازش راحت‌تر شنیده شود و هم اینکه ظرائف تنبک در آن فضا قابل شنیدن و درک کردن نبود.

از روزهای گذشته…

جنبش اتنوموزیکولوژی

جنبش اتنوموزیکولوژی

اولین اسناد نوشته شده در زمینه پژوهش بر اساس موسیقی شناسی قومی، نوشته های ژان ژاک روسو، نویسنده و اندیشمند سوئیسی است. در اواخر قرن نوزدهم، همزمان با فعالیت های روز افزون جنبش های ملی گرایانه دراروپا، توجه به موسیقی های قدیمی و محلی اروپایی و در ادامه آن توجه به فرهنگ و موسیقی دیگر ممالک، رشد چشمگیری پیدا کرد.
باس آلبرتی

باس آلبرتی

یکی از انواع متداول همراهی که برای سازهایی مانند پیانو، گیتار، هارپسیکورد و … امکان اجرای آن وجود دارد متد Alberti Bass نامیده میشود. Dominico Alberti موسیقیدانی ایتالیایی بود که در سال ۱۷۱۰ بدنیا آمد و سبک کاری او باروک و در اواخر عمر کلاسیک بود.
از مجله موسیقی تا ماهنامه رودکی (II)

از مجله موسیقی تا ماهنامه رودکی (II)

با شدت گرفتن جنگ دوّم جهانی و اشغال ایران از سوی نیروهای متفقین (۱۳۲۰)، همهء فعالیت‌های فرهنگی و هنری متوقف شد و مجلهء موسیقی نیز به پایان دورهء نخست زندگی خود رسید. دورهء دوّم آن نیز دولت مستعجل بود. در چند شماره‌ای که در این دوره انتشار یافت-و متأسفانه به هنگام این بررسی فشرده در دسترس نبود-موسیقی‌ سهم درخور خود را در آن پیدا کرد و نیز مقالاتی در آن آمد در بررسی ارزش‌های‌ جوهری موسیقی ملی. همین‌هاست که دورهء دوم را از دورهء نخست متمایز می‌سازد.
طراحی سازها (V)

طراحی سازها (V)

Herodotus، پدر تاریخ باستان، داستانی را درباره زایش هندسه و ارتباط آن با طغیان فصلی رود نیل، نقل می‌کند. به دنبال تقسیم اراضی میان مردم توسط شاه Sesostris در قرن ۱۴، باید شیوه‌ای برای محاسبه میزان زمین‌هایی که به علت طغیان نیل دچار خسارت می‌شدند در نظر گرفته می‌شد تا برحسب آن مالیات صاحبان این اراضی به تناسب مشخص گردد. این روند به یک سیستم مدون برای اندازه‌ گیری زمین‌ها منجر شد و در آن geo به معنی زمین و metron به مفهوم اندازه بود، در نتیجه geometry یا هندسه را می‌توان «هدیه نیل» دانست.
گفتگو با هانس زیمر آهنگساز کال آف دیوتی (I)

گفتگو با هانس زیمر آهنگساز کال آف دیوتی (I)

هانس زیمر (Hans Zimmer) برنده جایزه اسکار برای آهنگسازی فیلم شیر شاه (The Lion King) است و پنج بار نیز برای فیلم های گوناگون از جمله گلادیاتور نامزد دریافت جایزه شده است. اما موسیقی متن بسیار معروف او موسیقی بازی کال آف دیوتی ۲ (ندای وظیفه ۲) است. زیمر میگوید: “تجربه بسیار لذت بخشی بود. خیلی برایم هیجان انگیز است که با کسانی کار کنم که داستان هایشان را به شیوه هایی کاملا متفاوت ارائه می کنند.” در اینجا با او درباره این تجربه اش گفتگو می کنیم.
نقد تئوری «دودانگی» در مقام شناسی موسیقی ایرانی (III)

نقد تئوری «دودانگی» در مقام شناسی موسیقی ایرانی (III)

اما در تابلو های عرضه شده از عوامل دیگر سازنده، فقط دو دانگی ها و نت شاهد، قابل شناسایی است. علاوه بر این دو دانگی های تابلو ها مانند یازده دو دانگی ها متصل نیستند بلکه با یک پرده طنینی جدا شده اند که در مجموع یک گام پدیدار می شود:
«خُرده‌روایت‌های صوتی» (I)

«خُرده‌روایت‌های صوتی» (I)

بیش از نیم قرن از ظهور موسیقی اوانگارد گذشته است. در طول دهه‌های گذشته موسیقیدانان بسیاری در گوشه و کنار جهان و از جمله در ایران آثار بیشماری در این نوع از موسیقی خلق کرده‌ اند. مقالات و نوشته‌های فراوانی نیز در شرح و بسط این آثار نوشته ‌شده‌اند. اما به رغم تثبیت جایگاه این نوع از آثار موسیقی، نیک می دانیم چه در بین شنوندگان عام و چه در بین جامعه‌ی موسیقیدانان، شمار افرادیکه با بیان دلایل مختلف، این گونه آثار را فاقد ارزش موسیقایی و هنری می‌دانند اندک نیستند.
ریتم و هارمونی – قسمت اول

ریتم و هارمونی – قسمت اول

در موسیقی “ریتم هارمونی” به میزان یا نرخی گفته می شود که آکوردها – یا همان هارمونی هر قسمت – در طول اجرای قطعه دستخوش تغییر می شوند. به بیان دیگر اگر بتوانیم رفتار تغییرات هارمونی را در یک قطعه تشخیص داده آنرا ترسیم کنیم در نهایت به شکلی می رسیم که از آن می توان ریتم هارمونی را استخراج کرد.
سیری در تاریخ موسیقی و خنیاگری ساسانیان (IV)

سیری در تاریخ موسیقی و خنیاگری ساسانیان (IV)

به نقل از کریستنسن بر دیوارهای غار بزرگ طاق‌بستان دو مجلس از مجالس بزم خسروپرویز که در آن رامشگران دور پادشاه حلقه‌زده‌اند، نقش شده است. یکی از آن دو مجلس شکار آهو است. نوازندگان در بالای تصویر پشت سر ایستاده‌اند. دو تن از آنان کرنا و سومی نقاره‌ای در دست دارد، بر صفحه‌ای که پلکانی به آن تکیه کرده است، گروهی از زنان مشغول نواختن چنگ یا کف زدن هستند. در مجلس شکار زورقی پر از زنان آوازخوان و چنگ زن به چشم می‌خورد. زن زیبایی نیز در کنار شاه ایستاده و مشغول نواختن عود است.
مگدلنا کوزنا، اپرا خوانی از چک

مگدلنا کوزنا، اپرا خوانی از چک

مگدلنا کوزنا (Magdalena Kožená) خواننده ای با صدای متسو- سوپرانو است متولد ۱۹۷۳ برنو- جمهوری چک. مگدلنا ، اولین تجربه خوانندگی و آشنایی با موسیقی را با گروه کُر بچه های برنو آغاز کرد. از سال ۱۹۸۷ تا ۱۹۹۱ در کنسرواتوری برنو در حضور اساتیدی چون؛ نیوا مگووا (Neva Megová) خواننده و ‍ژیری پیسا (Jiri Pesa) پیانیست، به یادگیری آواز و پیانو پرداخت. کوزنا پس از آن در کالج هنرهای نمایشی براتیسلاوا هنرجوی ایوا بالهووا (Eva Blahová) شد و در سال ۱۹۹۵ از آنجا فارغ التحصیل شد.