اهمیت شنیدن

شنيدن موسيقي خوب از مهمترين عوامل موفقيت هنرجويان نوازندگي است
شنيدن موسيقي خوب از مهمترين عوامل موفقيت هنرجويان نوازندگي است
هنگامی که به وضعیت موجود بسیاری ازهنرجویان نوازندگی نگاهی می کنیم متاسفانه ضعف شدید درشناخت و شنیدن آثار تصنیف شده مصنفان برای ساز مورد علاقه شان را شاهد هستیم. زمانی که هنرجویی در شناخت آثار ساز تخصصی خود ناتوان است، تکلیف شنیدن آثار موسیقایی سایر سازها و قطعات گروهی و… نیز ناگفته پیداست.

این فقر شنوایی تأثر انگیز موزیسینِ آینده، شاید در ابتدا مهم به نظر نیآید، ولی در بسیاری افراد با گذشت زمان منتهی به کنار گذاشتن ساز می شود. هنرجو، که شناختی از دایره آثار ندارد و از این نیاز بی اطلاع است اما، هنرآموز نیز با توجه به عواملی مثل کثرت مواردی که بایستی دریک جلسه به هنرجو تدریس کند و زمان بسیار محدود و ناچیز(ی که این روزها برای کلاسهای موسیقی در نظر گرفته می شود) و… فرصتی برای معرفی قطعات ندارد.

یکی از منطقی ترین راههایی که منتهی به علاقه مندی انسان به امور مختلف میشود بوجود آمدن شناخت از آن امر در فرد است. تا زمانی که شناختی از چیزی نداریم، علاقه ای نیز به آن پیدا نمی کنیم. هرچه زمان می گذرد و در راه شناخت گام بر می داریم، به موضوع علاقمند تر می شویم.

در راه طولانی آموختن نوازندگی، که هنرجو با مشکلات مستقیمی مثل بدست آوردن توانایی های تکنیکی در نواختن و … و مشکلات غیر مستقیمی نظیر مسائل مالی تحصیل یا مشکلات آمد و رفت به کلاس و … روبروست، تنها یک انگیزه و علاقه مندی شدید در طول زمان می تواند به ادامه راه کمک کند.

خیلی اوقات، تنها “آرزومندیِ” بوجود آمده از این شناخت است که نوازنده را به ادامه این راه صعب، ترغیب می کند. دراینجاست که اهمیت شنیدن آثار توسط هنرجویان رخ می نماید.

طبیعی است زمانی که شعور موسیقایی نوازنده با کسب عواملی نظیر مهارت در نواختن، شناخت سبکهای هنری و شنیدن آثار به درجات بالاتری می رسد، آرزوهای موسیقایی گذشته نیز با قطعات جدیدی جایگزین خواهند شد که ذهن او در گذشته از هضم آنها، ناتوان بوده است.

پس از این مقدمه، به موارد فنی که در اثر شنیدن به وجود می آید، می پردازیم:

از مواردی که در اجرای هر قطعه بسیار به یاری ذهن ما می آید،” شنیدن موسیقی آن از روی اجراهای ضبط شده” می باشد. به خاطر داشتن موسیقی، باعث می شود بتوانیم از تمام قطعه، کلّیتی صحیح در ذهن داشته باشیم.

هرچه تعداد اجراهای بیشتری را بشنویم، به ارزیابی کلی تری از سطح تکنیک مطلوب برای اجرای قطعه مورد نظر خواهیم رسید.

غالبا” هنگامی که اثری ضبط شده را می شنویم و خود نیز تصمیم به اجرای آن داریم، تمپوی موسیقی را بسیار بیش از آنچه در واقعیت اجرا می شود، در ذهنمان می شنویم (اصطلاحأ قطعه را سریعتر می شنویم) که این به علت ضعف در تکنیک نوازندگی است و در اثر تمرین این نقص برطرف می گردد.

سطح فهم هنری نوازنده همراه با عامل مهم گذشت زمان، دچار تغییر می گردد و شنیدن آثار موسیقایی که از موارد کلیدی است، به این تغییر کمک شایانی می کند.

تفاوت دیدگاه استادان بزرگ موسیقی نسبت به یک اثر، درشنیدن سبک اجرای آنها، مشهود می گردد و درک تفاوتها وتجربه آنها توسط نوازنده باعث شناخت عمیق تر او از اثر شده و در عین حال با بالاتر رفتن مهارت های نوازندگی به مرور زمان باعث شکوفایی سبک در او می شود. این زمان او” راوی یک اندیشه با ذهنیت خاص خود” گشته، که اجرا وسیله ای برای بیان احساساتش است.

حریم شخصی تفکر یک هنرمند حیطه ای است بسیار درونی که عناصری چون تجربه و تفکر در آن بهم گره خورده اند و بوجود آورنده سبک شده اند. در این میان تکنیک به وسیله ای برای بیان رساتر اندیشه تبدیل شده و در سایه آن قرار می گیرد .

پیچیده ترین مهارت ها در خدمت والا ترین تفکرات قرار گرفته و این سطح رویارویی تکنیک و تفکر، آفریننده شاهکارهای بشری می گردد.

نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (XIX)

تنها درویش خان تا حدودی با وزیری تفاهم داشت و برای شنیدن کنسرت ها و خطابه های او به مدرسه خصوصی اش می رفت. اما قبل از این که این رابطه و تفاهم ثمری به بار آورد – و قبل از ریاست اول وزیری در مدرسه موزیک (۱۳۰۷)، درویش خان فوت شد (۱۳۰۵). بعد از فوت او تجدد طلبی به کشمکش بین وزیری و مین باشیان ها یا «موسیقی نوین و علمی ایرانی» با «موسیقی بین المللی و علمی» محدود ماند.

«شیوه‌ی نوازندگی» در موسیقی ما چه معنایی دارد؟ (I)

اگر در موسیقی کلاسیک غربی کار می‌کنیم دادن جواب همه‌فهم به این سوال نسبتا ساده است. یعنی روشی که هر نوازنده آثار را می‌نوازد. بخشی به رابطه‌ی فیزیکی‌ای که یک نوازنده با سازش دارد مربوط است، یعنی مسائلی مثل روش دست گرفتن ساز یا پشت ساز نشستن، نحوه‌ی انگشت گذاشتن، انتقال نیرو به ساز (تقریبا اِکول) و … بخشی هم به مسایل صوتی، مثل صدایی که از ساز درمی‌آورد، دامنه‌ی شدت و ضعف‌هایی که می‌تواند به هر نت یا پاساژ بدهد، شیوش‌های مختلفی که می‌تواند هنگام نواختن هر نغمه یا تکنیک ایجاد کند و بخشی هم به مسایل تکنیکی مثل دامنه‌ی ویبراتوها و از این قبیل.

از روزهای گذشته…

گزارشی از یک ضبط میدانی (III)

گزارشی از یک ضبط میدانی (III)

به محض رسیدن به شهر کارص با رابطم، آقای سینان اُپاک، که قرار ملاقات با «عاشیق یِل‏دیز» را برای من هماهنگ کرده بود، تماس گرفته و به دیدارش رفتم. پس از تماس تلفنی قرار بر ملاقات در صبح روز بعد گذاشته شد. روز بعد پس از ملاقاتی یک ساعته با عاشیق یِل‏دیز قرار برای ظهر روز بعد جهت ضبط و مصاحبه گذاشتم. نکته‏ی جالب توجه اینکه عاشیق یِل‏دیز که بسیار با تجربه، حرفه‏ای و در کار خود مسلط است تا زمانی که رابطم من را به عنوان یک نوازنده معرفی نکرده بود برخوردی جدی با من نداشت اما پس از آنکه او متوجه شد من شخصاً نوازنده هستم برخوردش تغییر کرد و بسیار جدی‏تر با من صحبت کرد. به طور مثال در ابتدا پاسخ‏هایش کوتاه بود ولی پس از معرفی با تفصیل بیشتر سوالات را پاسخ می‏داد. باری ظهر روز بعد قبل از ساعت مقرر، جمعه دوازده ظهر، به محل قرار که «مرکز فرهنگی عاشیق شَنلیک» است رفتم و منتظر آمدنِ عاشیق یِل‏دیز شدم. «مرکز فرهنگی عاشیق شَنلیک» که به نوعی نیمه دولتی است بازمانده‏ی «خانه‏های فرهنگِ مردمی» است که پس از تأسیس جمهوری در ترکیه ایجاد شدند (Atlı ۲۰۱۳).
هفزیباه منوهین، نابغه پیانو (I)

هفزیباه منوهین، نابغه پیانو (I)

هفزیباه منوهین (۱۹۸۱ ژانویه ۱- ۱۹۲۰ مه ۲۰) پیانیست آمریکایی – یهودی، مدافع حقوق بشر، زبان شناس و نویسنده ای است که در خلق چندین کتاب و نگارش، با همسر دومش، ریچارد حائوسر (Richard Hauser) مشارکت داشت. او همچنین خواهر لرد یهودی منوهین (Yehudi Menuhin) ویولونیست و یالتاح منوهین (Yaltah Menuhin)، پیانیست، نقاش و شاعر، بود.
پرآرایش و رامش و خواسته (V)

پرآرایش و رامش و خواسته (V)

در تکرار دو بیت ذکر شده، حالات (نوانس ها) آوازی خوانده شده توسط همایون شجریان – که به هیچ عنوان قابل نگارش دقیق نیست – کاملا بیانگر است. علاوه بر آن، تکنیک هایی که پیش از این، آن ها را بیشتر در نوازندگی سازهای ایرانی شنیده بودیم نیز توسط وی شنیده می شوند. برای مثال در همین تکرار ابیات، استکاتو روی کلمات “بزد” و”نگه” اجرا می شود.
اهمیت گام در موسیقی Jazz

اهمیت گام در موسیقی Jazz

فرض کنید که یک موسیقیدان جوان در اوایل قرن بیستم هستید و میخواهید پای به عرصه Jazz در موسیقی بگذارید. چگونه می توانید بداهه نوازی یاد بگیرید؟ قاعدتا” راهی جز کنسرت رفتن و یا به دنبال افرادی باتجربه گشتن ندارید تا شاید آنها یکی دو فن از انواع روشهای Improvise خود را به شما آموزش دهند.
دورین

دورین

در مقاله پیشین به بررسی مد لیدین پرداختیم و نمونه های صوتی آن را با هم مرور کردیم. در این قسمت به مد «دورین» می پردازیم. ابتدا یک مد دورین می سازیم؛ با نیم پرده بالا بردن درجه ششم گام مینور به دورین دست پیدا می کنیم:
سعیدی: هیچ آدمی تکرار نمی شود

سعیدی: هیچ آدمی تکرار نمی شود

شما ببینید آقای عبادی که سه تار می‌زدند، آدم منقلب می شود. این بنا به آن تجربه و آن کار دراز مدتی است که او انجام داده است. شاگردان من اکثراً خوب هستند یعنی اگر من شاگردی را می دیدم که کار نمی‌کرده رد کرده‌ام، یعنی شاگردی که پیش من کار کرده است واقعاً خوب بوده است. من شاگردان خیلی خوبی الآن تربیت کرده‌ام که در جاهای مختلف در حال تدریس هستند در آموزشگاه‌های مختلف در هنرستان ها، خودم در هنرستان پسران یکی از پسرهایم {شاگردان پسر} را گذاشته ام، (یعنی شاگردانم، پسرهایم را، بچه‌های موسیقی را می گویم فرزندان هنری‌ام هستند!) در هنرستان دخترها هم در کنار خودم هستند.
موسیقی الکترونیک

موسیقی الکترونیک

ترکیب ذوق و خلاقیت انسان و امکانات تکنولوژی باعث به وجود آمدن موسیقی الکترونیک می گردد. این تلفیق اجازه تولید صداهایی را به ما خواهد داد که در موسیقی غیر الکترونیک یعنی اکوستیک نمی توان به آنها دست پیدا کرد.
کنسرت مجدد زند آوه در خانه هنرمندان

کنسرت مجدد زند آوه در خانه هنرمندان

نوید زند آوه در تاریخ ۱۶ و ۱۷ تیر ماه سال جاری (۱۳۹۰) رسیتال دیگری را در خانۀ هنرمندان ایران برگزار خواهد کرد. زند آوه در این رسیتال آثاری از آهنگسازانی چون: ناروائز، سور، گرانادوس، باریوس، دوفایا و آلبنیز و چند قطعۀ ایرانی نوشته شده برای گیتار کلاسیک از ایشان و فرزان زحمتکش اجرا خواهد نمود که رپرتواری به نسبت متفاوت در مقایسه با اجرای ماه پیش وی میباشد.
رسول صادقی: هر روز در حال پیشرفت هستیم

رسول صادقی: هر روز در حال پیشرفت هستیم

امسال ۱۲ سال از زمان انتشار اولین مطالب در مورد پیشنهادات دکتر حسین عمومی برای سازهای نی و تنبک در این سایت می گذرد. در این ۱۲ سال، نوازندگان و سازندگان جدیدی به جامعه موسیقی وارد شده و در کنار ورود نسل جدید بعضی از اساتید نسل قدیم یا وارد دوره بازنشستگی شده یا رخت از جهان بربستند. در میان نوازندگان و صنعتگران نسل جدید یک چهره پرکارتر و پر انرژی تر از دیگران با جدیدت مثال زدنی بر روی ساز نی کار کرده است که برخلاف بسیاری از سازندگان هم نسل اش، بیشتر از یکسال است که بدون هیچ چشمداشتی، تمام پیشنهادها و یافته های جدید خود را در اختیار علاقمندان این ساز می گذارد؛ رسول صادقی، نوازنده و خواننده و متخصص طراحی قالب، مدتهاست که تلاش دارد با استفاده آخرین دستاوردهای دانش قالب سازی و بهره گیری از دانش سازسازی دیگر کشور ها، به طراحی سازی بپردازد که خواسته های نسل خودش را برآروده سازد. امروز به گفتگویی با او می پردازیم:
یک ایرانی برنده مسابقه آهنگسازی میکروتونال کمپانی MOTU

یک ایرانی برنده مسابقه آهنگسازی میکروتونال کمپانی MOTU

کمپانی MOTU واقع در ایالت ماساچوست آمریکا – سازنده نرم افزار و سخت افزارهای موسیقایی از طریق موسسه تحقیقاتی AEH L’Atelier d’Exploration Harmonique اقدام به برگزاری مسابقه آهنگسازی جهت بررسی امکانات میکروتونال نرم افزار Ethno2 – Vst سازهای محلی ۵ قاره نمود.