موسیقى رنگ ها (III)

حال با یک پرومناد دیگر به قصه قدیمى هدایت مى شویم – قصرى قدیمى در ایتالیا – این قسمت احساس قرون وسطایى دارد و با نت هاى باس اجرا مى شود و این نت ها کم کم بالا مى روند. به نظر مى رسد موسورگسکى هنگام دیدن این تابلو بیشترین درنگ را کرده است و آن را در تمپوى آندانته (کند معتدل، با ضرباهنگ گام زدن) نوشته.

یک پرومناد دیگر شنونده را به باغ هاى تویلرى در پاریس مى برد. تصویر اصلى این اثر هم گم شده، ولى ما مى دانیم بازى بچه ها را توصیف مى کرده است. این تابلو به نام «شکایت کودکان از بازى» نام گذارى شده بود و موسورگسکى در آن از فواصل سوم پائین رونده، بسیار زیاد استفاده کرده است و در آن به خوبى صداى خنده کودکان به گوش مى رسد و آهنگساز از تمپوى آلگرو نن تروپو (تند ولى نه خیلى زیاد) استفاده کرده است.

بدون پرومناد دیگرى به موومان بعدى یعنى بیدلو مى رسیم. هارتمن در این تابلو یک کالسکه لهستانى با دو قاطر را کشیده بود که در گل گیر کرده اند. موسورگسکى با مهارت خاصى به کمیک کرشندو و وى کرشند گیر کردن آنها و بیرون آمدنشان را توصیف کرده است. این موومان با تمپوى سمپر مودراتو (میانه و معتدل بدون تغییر در تمپو) نوشته شده.

مجدداً پرومناد دیگرى شنونده را براى شنیدن موومان بعدى که (باله جوجوى از تخم سر در نیاورده) نام دارد، آماده مى کند. این اثر براساس ۱۷ طراحى هارتمن براى لباس باله تریبلى، ساخته شده است. متاسفانه از بین این تعداد طرح فقط ۴ عدد از آنها باقى مانده اند. هارتمن این لباس ها را براى کودکان و به شکل قنارى طراحى کرده بود.

موسیقى این موومان بسیار سرزنده و چالاک است. این در حقیقت یک اسکرتزوى* کوتاه است و آن در تمپوى ویوو دجرو (سبک و سرزنده) است. موومان بعدى ساموئل گلدنبرگ و شموئیل نام گرفته است.

این در واقع دو طرحى از هارتمن بوده که در یکى از آنها ساموئل گلدنبرگ، یک یهودى خوش لباس و ثروتمند و در دیگرى شموئیل یهودى فقیر و لاغر را کشیده است. موسورگسکى احساس این دو نقاشى را با هم آمیخته شاید این کار او براى تاکید تضاد بین این دو یهودى باشد.

او ساموئل را در این موومان با تن غالب و اول معرفى مى کند و شموئیل برخلاف آن با ملودى هاى مشکل دار شناسانده مى شود.

موسورگسکى به صورتى این قطعه را ساخته است که ما این دو یهودى را کاملاً جلوى چشم هاى خود مى بینیم. حتى صداى حرکت پالتوى پوست ساموئل در باد و قباى شموئیل کاملاً واضح شنیده مى شود. این موومان تنها قسمتى از این سوئیت است که خود موسورگسکى نامى براى آن انتخاب نکرده است و این اسم را هم استاسف منتقد، نویسنده و دوست موسورگسکى انتخاب کرده.

موسورگسکى این موومان در تمپوى آندانته و کند معتدل، با ضرباهنگ گام زدن نوشته است. موومان بعدى به توصیف بازار لیموژ مى پردازد. هارتمن آن را با تنوع رنگى بسیار کشیده است و موسورگسکى هم منظره بازار را پرشور و رنگارنگ نوشته است. در نسخه اصلى موسورگسکى حتى گفت وگوى فرضى بین فروشندگان و مردم هم کاملاً به گوش مى رسد. این موومان در تمپوى آلگرو ویوو (تند سرزنده) نوشته شده است.

* اسکرتزو: به معناى بذله گویى و ریشخند. قطعه اى سارى است که در پایان قرن هجدهم ظهور کرد. در سونات و سمفونى جاى منوئه را گرفت چراکه مستقیماً فرم و میزان هاى سه ضربى سه چهارم را از منوئه به عاریت گرفته بود و در عین حال از جهت آکسان گذارى و تمپو از منوئه جدا شده بود. اسکرتزو مانند منوئه داراى فرم A-B-A است و در سمفونى هاى بتهوون زیاد وجود دارد.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

همه همصدا با سمفونی نهم بتهوون (II)

این تجربه‌ای است که به ندرت می‌شود به آن رسید، و به‌نظر من همین گروه کر شهر تهران چه اعضای دائمی و چه اعضایی که به آن اضافه شده‌اند، این تجربه را همراه خودشان در زمان‌های طولانی خواهند داشت و همین باعث خواهد شد که مطمئناً بیشتر علاقه‌مند بشوند و فعال‌تر بشوند و در کارشان ثابت‌قدم‌تر شوند.

مقدمه ای بر نحوۀ ترسیم و برش خطوط کانال سه زه صفحات ویولن

کانال سه زه جایگاه استقرار سه زه بر روی باند محیطی صفحه می باشد و دور تا دور محیط صفحه را در بر می گیرد. این کانال نه تنها نقش اساسی در زیبایی سه زه ها دارد بلکه عملکرد مکانیکی بسیار مهمی را نیز ایفا می نماید. اجرای دقیق کانال سه زه مستلزم داشتن مهارت بوده و همچنین صفحه ای که دارای لبه های کاملا صاف و باند محیطی مسطح باشد، تا بتوان با ترسیم خطوط راهنما مراحل اجرا و برش کانال سه زه را کاملاً تحت کنترل قرار داد.

از روزهای گذشته…

«نیاز به کمالگرایی داریم» (I)

«نیاز به کمالگرایی داریم» (I)

اگر اهل مطالعه نوشته های مربوط به موسیقی باشید حتما نام سجاد پورقناد برای شما آشناست؛ او سردبیر قدیمی ترین مجله اینترنتی روزانه موسیقی به نام گفتگوی هارمونیک است. البته فعالیت در عرصه مطبوعاتی (اینترنتی و کاغذی) تنها بخشی از فعالیت های پورقناد را تشکیل می دهد. او غیر از فعالیت گسترده در زمینه نقد، گزارش و مقاله نویسی، تلاش های قابل توجهی در زمینه تولید و اجرای موسیقی داشته است که شامل آثار مختلفی از نوازندگی، خوانندگی و در این اواخر آهنگسازی می شود.
تأملی در آرای موسیقی خیام (II)

تأملی در آرای موسیقی خیام (II)

استاد همایی در پایان خیامی‏نامه، متن عربی چهار صفحه‏ای منسوب به خیام را از روی نسخه‏ موجود در ترکیه به چاپ رسانیده و احتمال داده است که این چند صفحه، یک فصل یا صفحاتی از شرح خیام بر «کتاب موسیقی» اقلیدس باشد که به دست ما رسیده است.
مادری با تار (I)

مادری با تار (I)

تصاویر باقی مانده از دوره ی قاجار، آینه ی تمام نمای وضعیت اجتماعی آن روزگار است. بخشی از این تصاویر که مربوط به اولین عکس برداری های تاریخ ایران می باشد، شامل عکاسی های شخص ناصرالدین شاه قاجار است که سخت دلبسته ی این هنر شده بود؛ طبعا به خاطر محدود بودن حضور اجتماعی پادشاه آن روزگار ایران، سوژه های تصاویر اولیه ی تاریخ عکاسی ایران هم محدود به تصاویری از دربار و درباریان و گاهی مناظری از ییلاق ها و برنامه های شکار شاه و تیراندازهای او شده است.
اطلاعیه اول مسابقه کشوری گیتار جَز-بلوز (پاییز۸۷)

اطلاعیه اول مسابقه کشوری گیتار جَز-بلوز (پاییز۸۷)

برای نخستین بار در ایران مسابقه کشوری نوازندگی گیتار جز و بلوز در پاییز ۱۳۸۷ برگزار می شود؛ این مسابقات در دو رشته ” لید گیتار ” و ” بیس گیتار ” اجرا خواهد شد.
نقدی بر مقاله پیمان سلطانی، «آهنگ شعر معاصر» (V)

نقدی بر مقاله پیمان سلطانی، «آهنگ شعر معاصر» (V)

پیمان سلطانی می نویسد “اما هنگام خوانش همین مصرع بر اساس موسیقی بیرونی با تاکید بر روی “نه” ، “آ” ، “نه” و “به” دور ریتمیک از ۶ تایی پابت به ۴-۸-۶-۴ تایی تغییر می کند. همین طور در مصرع دیگری “به سوگواری زلف تو این بنفشه دمید” تاکیدات موسیقی بیرونی به شکل ۷-۳-۷-۴ تایی بر وزن ۶ تایی ثابتِ موسیقی درونی منطبق می شود، وزن این شعر را ۸ هجای کوتاه و ۸ هجای بلند تشکیل داده است و از آنجایی که هجای بلند دوبرابر هجای کوتاه است می توان گفت، وزن عروضی مجموعا از ۲۲ هجای کوتاه تشکیل شده است.
فرجپوری: سلیقه موسیقایی تغییر پذیر است

فرجپوری: سلیقه موسیقایی تغییر پذیر است

آقای فرج پوری می خواهیم به زمان گذشته سری بزنیم و از گذشته به زمان حال برسیم، شما سال های قبل به عنوان آهنگ ساز اثری منتشر کردید به نام “نقش پندار” و اخرین اثر شما که به صورت گروه نوازی منتشر شده و در دسترس علاقه مندان قرار دارد “غوغای عشق بازان” است که همراه با گروه آوا و صدای استاد شجریان منتشر شده، سعید فرج پوری “غوغای عشق بازان” با سعید فرج پوری نقش پندار در طوی این سال ها چه تفاوت هایی پیدا کرده؟
لونید کوگان

لونید کوگان

لونید کوگان (Leonid Borisovich Kogan) یکی از برجسته ترین نوازندگان ویولون در قرن بیستم محسوب میشود. ویلونیستی با تکنیک که در سرزمین خود (شوروی سابق) به عنوان یک نوازنده با تکنیک بالا مطرح شده بود. او به همراه دیوید اویستراخ دیگر هموطن خود سبک اجرای ویولون به شیوه سنتی روسی را به دنیا معرفی نمودند.
درباره‌ی نقد نماهنگ (II)

درباره‌ی نقد نماهنگ (II)

دیدراستای یک فرم‌گرایی موسیقایی ناب که به نقد ویرانگر رابطه‌ی معنی‌دار میان موسیقی و تصویر (و یا موسیقی و هر چیز دیگر، غیر از خودش و تا حدی رقص) بیانجامد یا دیدگاه‌های دیگری چون ضدیت با جریان مردم‌پسند نماهنگ، روابط سرمایه‌سالارانه‌ی چیره بر پیدایی و همه‌گیری‌اش و به یک واژه، مخالفت از بن با اصل…
ادامهٔ مطلب »
یادداشتی بر آلبوم «با فراقت چند سازم»

یادداشتی بر آلبوم «با فراقت چند سازم»

امروزه مقید بودن به اجرای دقیق سوئیت دستگاهی در آلبوم‌هایی در ژانر موسیقی کلاسیک ایرانی به ندرت دیده می‌شود؛ چیزی که در دهه‌های شصت و هفتاد تا حد زیادی معمول بود. همین تقید کافی‌ست که دومین اثر مستقل سپیده مشکی، ما را یاد نگرش‌های مرکز حفظ و اشاعه بیاندازد؛ آلبومی به تمامی در یک دستگاهِ واحد و با بیش از چهل دقیقه آواز دستگاهی. همچنین وزن ضربی‌ها اوزان مألوفِ قطعات متریک سوئیت دستگاهی در کارگانِ (۱) موسیقی دستگاهی هستند. در مکتبی بودن این اثر، این نکته‌ی تکمیلی را هم اضافه کنیم که عبور و عدول از تک‌صدایی و باهم‌نوازی، در قطعات این آلبوم، دغدغه‌ی صاحب اثر نبوده است.
گزارش جلسه ششم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (III)

گزارش جلسه ششم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (III)

گفته شد که اگر این تعریف (یا مشابه آن) مورد قبول باشد تاثیر چنین شاخه‌ای از فلسفه بر نقد بسیار روشن است؛ احکام و گرایش‌های زیباشناختی پایه‌ی ارزیابی‌های نقادانه قرار می‌گیرند و البته گاه هم از طریق کنش نقد دگرگون می‌شوند. گفتمان زیباشناختی با تکیه بر این تعریف‌ها از گفتمان: