هستی و شناخت در منظر هنر (III)

در جایی دیگر می گوید: آب کم جو، تشنگی آور به دست”. عقل هستی حضوری بی کران از قدرت می آفریند که ما صفات حاصل از آن را همان صفات خداوند تعریف می کنیم یعنی این خداوند است که صاحب عقل اول است. او در تمامی قلمرو هستی به همین دلیل حضور دارد و حضورش را به صورت ظهور گوهر عشق در ما آشکار می سازد.

از صدای سخت عشق ندیدم خوشتر
یادگاری که در این گنبد دوار بماند…

وجود همین گوهر هستی که ارتباط با خداوند را نه از جنس یقین بلکه از جنس باور و ایمان میکند، خدایی که از جنس یقین شود در حقیقت به اندازه عقل ما کوچک میشود. چنین خدایی تحمل هیچ عقلی به جز عقلی که او رابه قلمرو یقین در صاحب خود نشانده است، ندارد.

از این رو این خدا، خدایی سرکوبگر و ایستا است و در سرانجام صاحب یقین نسبت به خود را جانشین خود می کند. این همان روندی است که می توان نامش را روند بت زایی نامید.

در مقابل، خدای باوری این چنین نیست، این خدا مدام نسبت خود را با فردی که به او باور دارد، نو و نوتر می کند؛ مولانا این شور درونی حاصل از ارتباط با خدای باوری و ایمانی را در غزل زیبای زیر توصیف می کند:
وه چه بی رنگ و بی نشان که منم
کی ببینم مرا چنان که منم؟
کی شود این روان من ساکن؟
کین چنین ساکن روان که منم
بحرمن غرفه گشت هم در خویش
بوالعجب بحر بیکران که منم
این جهان وان جهان مرا مطلب
کین دو گم شد در آن جهان که منم

پس خدای باوری، نیروی اصلی شورآفرینی و زایش است. مدام پرسش‌های بسیار می‌آفریند و زائر یا بنده خود را به قلمروهای نوتر می کشاند و در هر مرحله از این قلمروها باز هم بر شور و شوق زائر خود می افزاید. به همین دلیل خدای باوری خدایی آزاده است، او از هیچ عقل جدیدی وحشت نمی کند، برعکس جریان زایش مدام عقول و نو شدن مدام آدمی را دلیل بر حضور معنوی خود تلقی می کند، بی دلیل نیست که بایزید بسطامی یکی از درخشان ترین جملات خود را در همین باب گفته است:
آنکس که می پرسد داناتر از آن کسی است که پاسخ می‌دهد

اکنون می توانید به دو ویژگی مهم شخص معنوی پی ببرید. این دو ویژگی دقیقا حاصل پیوندی فعال و خلاق است که او با خدای باوری برقرار می سازد. او به همین دلیل حضوری جذاب و امنیت آفرین دارد. ضمن آنکه در هر بار حضورش قلمرو نویی بر روی مخاطبش می گشاید، باز هم به همین دلیل قلمرو معنوی به هیچ عنوان نمی تواند قلمرو ایستا و تکراری تعریف شود. این قلمرو مدام با طوفان های پرسش و جزایر فراغت پاسخ ها و یقین های موقت همراه است.

همان گونه که عطار در منطق الطیر خود این روند را بصورت تحرک مرغان برای رسیدن به قله قاف و دیدار با سیمرغ توصیف می کند، حتی آن هنگام که مرغانی چند به قله میرسند تازه متوجه این نکته می شوند که در آغاز راهند.

سالها دل طلب جام جم از ما میکرد
آنچه خود داشت ز بیگانه تمنا می کرد

و در نهایت توجه داشته باشیم که آثار ارزشمند هنری که بشر خلق کرده است، هر یک جرقه ای از آن گوهر هستی بخش آرزومندی و عشق را ساطع میکنند، هنر موسیقی به همان اندازه که توسط نیروی عشق در آثار جاودان به صورت پیامی هستی شناسانه زاییده می شود، باید که مخاطب خود را از میان عاشقان پیدا نماید، تنها عاشقان اند که قادر به درک گوهر هستی بخش مندرج در هنر اند.

چراکه قادرند با مدد گیری از خدای باوری خود مدام نسبت معرفتی و شناختی خود را با اثر نوتر و نوتر کنند. این مخاطب اثر هنری است که راز جاودانگی اش را کشف می کند در غیر این صورت اثر هنری چیزی به جز مجموعه ای صدا، رنگ و خط کسل بار نخواهد بود.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

درباره اتصالات چسبی ویولن (I)

زمانی که در یک وسیله چوبی تغییراتی رخ می دهد، دامنه این تغییرات می تواند منجر به واکنش هایی متفاوت از سمت چوب گردد. همان طور که می دانیم چوب ماده ای پویا و تغییرکننده می باشد و تغییرات آن بر اثر دگرگونی های دما، رطوبت، فشارهای فیزیکی و مکانیکی درونی و بیرونی به وجود می آید.

مروری بر آلبوم «زمین»

«زمین» یک دونوازی است؛ دوئت برای پیانو و خوانش شعر، هوشیار خیام و احمد پوری. و نتیجه‌اش شش قطعه‌ی موسیقی است و راهی دیگر برای همنشینی خوانش و موسیقی. نام موسیقایی قطعه‌ها، پرلودیوم، سرناد، آریوزو و … هم به تمثیل همین را می‌گوید. حتا اگر ندانیم که روش ساخته شدن این آثار، اجرای همزمان بوده است، سرشت دونوازانه‌ی این خوانش خود را نخست در نسبت حضور صدای گوینده و صدای پیانو می‌یابد؛ در سکوت‌ها و مکث‌ها. آنجا که شاعر خاموشی اختیار می‌کند تا جایی به حضور همنوازش بدهد. و چه هوشمندانه و با ظرافت چنین می‌کند. می‌شنود. می‌اندیشد و در لحظه تصمیم می‌گیرد و ناگهان بافت ساخته شده از صدای پیانو/انسان دگرگون می‌شود.

از روزهای گذشته…

در جست و جوی زنانِ خنیاگر

در جست و جوی زنانِ خنیاگر

نخستین زنانی که به تصنیف یا روایتی آهنگین پرداختند، نغمه ها را از زبانِ جاریِ طبیعت فراگرفتند و رفته رفته به تذهیب و آراستنِ آن نغمات، پرداختند و اینگونه مادران به درونی کردن گوهره ای از پیوندِ بشری که همانا نسبتِ آیینی میان روایت گر و مخاطب -که در اولین دیدار، مادر و فرزند اند- دست یازیدند و هنوز پس از گذشت قرن ها، با تمام دگرگونی های جوامع، این آوای رمز آلود، همچنان دوست داشتنی و گیراست و بوی بهار می دهد.
ناکسوس اولین آلبوم آهنگسازی علی رهبری را منتشر کرد

ناکسوس اولین آلبوم آهنگسازی علی رهبری را منتشر کرد

کمپانی آلمانی ناکسوس مسئولیت پخش جهانی «نوحه‌خوان» برای ویولن و ارکستر سمفونیک را به عهده گرفته و آن را به بازار عرضه کرده است. با اینکه بیشتر از ۲۵۰ آلبوم از علی رهبری با این انتشارات در بازار جهانی منتشر شده است ولی این اولین باری است که علی رهبری اثری از خود را برای پخش توسط این کمپانی رهبری می‌کند.
موسیقی و نابینایان (II)

موسیقی و نابینایان (II)

یکی از دغدغه های من ارزیابی جایگاهی ست که هر فرد می تواند در مقابل موسیقی اتخاذ کند. بر این اساس نابینایی یکی از آن وضعیت هایی است که در نظر من میتواند تقسیم بندی و رتبه بندی دیگری از هنر ارائه دهد.
نقد تاریخ نگاری موسیقی ایرانی (X)

نقد تاریخ نگاری موسیقی ایرانی (X)

تفکیک امروزی موسیقی «غربی» از موسیقی «شرقی» براساس سیستم صداهای موجود در موسیقی غربی (گام کروماتیک دوازده قسمتی تعدیل شده) و سیستم های صداهای مورد استفاده (گام های دیاتونیک ماژور و مینور) و قواعد آهنگسازی و هارمونی حاصله از سیستم های صداها و بالاخره سازهای جوابگوی این فواصل و قواعد است. اما می دانیم که این عوامل در موسیقی غربی همه پدیده هایی هستند که در قرن هفدهم و هجدهم در اروپا به وجود آمده اند.
ریموند کورزوایل

ریموند کورزوایل

… استیو واندر از ریموند کورزوایل خواست تا در صورت امکان سینتی سایزری تهیه کند که تا آنجا که ممکن است بتواند صدایی نزدیک به سازهای آکوستیک داشته باشد. نتیجه این جلسه و پیگیری های آن تاسیس شرکتی با نام Kurzweil Music Systems بود.
مسابقات بین المللی نوازندگی پیانو شوپن (I)

مسابقات بین المللی نوازندگی پیانو شوپن (I)

هنگامی که پروفسور جزری زورالو (Jerzy Zurawlew 1887-1980)، معلم، پیانیست و آهنگساز برجسته لهستانی در سال ۱۹۲۷ اولین دوره مسابقات نوازندگی پیانو را در تالار فیلارمونیک ورشو برگزار کرد، هرگز نمی دانست روزی این مسابقات بعنوان یکی از معتبرترین رقابت های نوازندگی پیانو در دنیا مطرح شود.
امیرآهنگ: استاد حنانه متعصب نبود

امیرآهنگ: استاد حنانه متعصب نبود

هنرجویان و دانشجویان موسیقی در تمام دورانِ آموزش بطور دائم در گیرِ متدهای مختلف آموزشی هستند و البته هیچگاه هم این متدها توسط مدرسان بطور کامل آموزش داده نمی شوند!
والی: من روی چندصدایی های پنهان موسیقی ایرانی کار می کنم

والی: من روی چندصدایی های پنهان موسیقی ایرانی کار می کنم

ما دانشی که داریم را از محققان اروپایی گرفته ایم و آنها موسیقی ایرانی را از عینک اروپایی دیده اند، به همین خاطر است که باید در تمام پیش فرض های علمی مان تجدید نظر کنیم. همین بوده که سالها فکر می کردیم که موسیقی ایرانی باید با هارمونی و کنترپوان غربی چندصدایی شود. ما هم زمانی فکر می کردیم که باید روی موسیقی ایرانی عمودی آکورد بگذاریم، در صورتی که آکورد معنی نمی دهد در موسیقی ایرانی!
از بداهه نوازی تا آهنگ سازی (VI)

از بداهه نوازی تا آهنگ سازی (VI)

اگر بخواهیم تمایزات اصلی و مهم تحولات در آثار هنری و به ویژه موسیقی را در دو تمدن آب و خاک بررسی کنیم می توانیم اینگونه دو تمدن را بررسی کنیم.
چت ادکینز

چت ادکینز

بدون Chet Atkins امکان نداشت که موسیقی Country در دهه های ۵۰ و ۶۰ بتواند با سایر سبکهای موسیقی رقابت کند و به بالای جداول موسیقی برسد. او نوازنده توانای گیتار بود و بیش از اجرای کنسرت های زنده در استودیو کار میکرد، با هنرمندانی چون الویس پریسلی، ادی آرنولد، مایک نافلر و… کار کرد.