تادیوس کاهیل (Thaddeus Cahill (1867-1934

تادیوس کاهیل و دستگاه تل هارمونیم او
تادیوس کاهیل و دستگاه تل هارمونیم او
۲۰ سال بعد از اختراع فونوگراف که دستگاهی برای ضبط صدا بود اولین دستگاه تولید صدای موسیقی اختراع شد. تادیوس کاهیل در سال ۱۸۹۷ میلادی بیانگر یک نقطه شروع در موسیقی الکترونیک می باشد.

دینامافون (Dynamaphane) که به آن تل هارمونیم (Telharmonium) هم می گویند یک سیستم تولید صدای الکترونیکی بود که توسط او درست شد. دینامافون در سال ۱۹۰۶ در ماساچوست به معرض نمایش عمومی قرار گرفت و بعد از آن به نیویورک رسید. این دستگاه حاوی استوانه ها و واسطه های القا بود که تولید کننده جریان های متناوبی از فرکانسهای شنوایی متفاوت بودند.

یک صفحه کلید چند صدایی و تعدادی تنظیم کننده وظیفه تنظیم کردن این ساز را بعهده داشتند. دینامافون به وزن ۲۰ تن و طولی معادل ۲۰ متر بود که قیمت آن هم ۲۰۰ هزار دلار آمریکا در سال ۱۹۰۶ بود و به عقیده بسیاری بیشتر شبیه یک موتورخانه کشتی بود.

مقصود این دستگاه آن بود که بتوان از طریق خطوط تلفن موسیقی بخش کرد. مردم می خواستند سرویسی را عضو شوند و گروهی از نوازندگان موسیقی های متنوعی را بنوازند. رستوانها نیز می خواستند توانایی داشتن موسیقی را از طریق خطوط تلفن داشته باشند، در نتیجه دیگر لازم بود که به نوازندگانی که موسیقی زنده در آنجا اجرا می کردند پول بپردازند و از این جهت برای آنها به صرفه بود.

تل هارمونیوم نیاز به جریانی معادل یک آمپر برای هر گیرنده تلفن بروی شبکه بود، که بیشتر از طریق خود شبکه تلفن تامین می شد اما کافی بود تا به آن وسیله بتوان به موسیقی گوش داد بدون آنکه نیازی به چسباندن گوشی به بلندگوهای گیرنده باشد. هر چند سیگنال های دیگر را روی خط قطع می کرد و یا آنها را دچار اختلال می نمود. این وسیله معمولا” توسط دو نوازنده (چهاردست) نواخته می شد و موسیقی قابل احترام آن روز (یعنی باخ، شوپن، روسینی و …) را پخش می کرد.

شرکت New Evgland Electric Music که به تنهایی سرمایه گذاری کرده بود، قصد داشت تا نمونه هایی را در شهرهای دیگر به فروش برساند. این شرکت سعی کرد تا یک شبکه پخش موسیقی راه اندازی کند. (شاید دنیامافون پدر بزرگ سینتی سایزرها نباشد اما دیگر پدربزرگ اینترنت حتما” هست!)

ناگفته نماند که گیرنده های تلفنی، موسیقی را وحشتناک جلوه می دادند بعلاوه که بروی سرویس خطوط تلفن عادی نیز اختلال بوجود می آورند به اندازه ای که سیستم های سوئیچ می خواستند منفجر بشوند! عاقبت آن شرکت پیش از جنگ جهانی اول ورشکست شد.

از برخی خصوصیات جالب آن، یک صفحه کلید ۳۶ نتی در هر اکتاو می باشد که بسیار حساس نیز است. پیچیدگی این دستگاه حیرت انگیز است. سیستم تولید صدا عبارت است از ۱۲ محور که دینامهایی به آنها نصب شده اند. هر دینام، یک نوسان الکتریکی صدا یا فرکانس داده شده را تولید می کند. هر محور با سرعتی متناظر با فرکانس یکی از ۱۲ نت گام کروماتیک حول محور خود می چرخد.

سه واحد از این دستگاه ساخته شده بود که امروزه حتی یک بخش از آنها وجود ندارد. اگرچه دینامافون به یک رویای شکست خورده تبدیل شد اما چیزی که تادیوس کاهیل بپا کرد، یک حرکت انقلابی بود.

واکاوی نظری موسیقی امبینت (VIII)

به نظر می رسد همزمان با ظهور عصر فضا، در موسیقی نیز فناوری جدیدی متناسب با آن ظهور کرده است تا موسیقیدانان بتوانند احساسات خود را با آن بیان کنند. همین احساس بعدها (۱۹۸۳) هنوز در برایان انو زنده است و در پشت جلد آلبوم «آپولو» از شیفتگی خود برای خلق آثاری که در راستای دستاوردهای نوین علمی بشر باشد می نویسد.

بررسی برخی ویژگی های ساختاری آثار پرویز مشکاتیان (XIX)

بیشتر آثار پرویز مشکاتیان برای گروه ساز های ایرانی تنظیم شده اند و تعدادی معدودی از آنها توسط هنرمندانی چون محمدرضا درویشی و کامبیز روشن روان برای ترکیب ساز های ایرانی و جهانی تنظیم شده اند. این آثار به شرح زیر هستند:

از روزهای گذشته…

گروه موسیقی صهبای کهن به یاد پایور می نوازد

گروه موسیقی صهبای کهن به یاد پایور می نوازد

گروه موسیقی صهبای کهن به سرپرستی علی نجفی ملکی و آواز رامین بحیرایی، به اجرای رپرتواری از آثار فرامرز پایور می پردازد. گروه موسیقی صهبای کهن، پیش از این نیز آثاری از این آهنگساز موسیقی ایران به روی صحنه برده است ولی این اولین بار است که یکی از مشکل ترین قطعات فرامرز پایور که با همکاری احمد عبادی ساخته شده را به صورت رسمی اجرا می کند.
ویلنسل (XI)

ویلنسل (XI)

ویولنسل ها بخشی از ارکستر سمفونیک استاندارد هستند. ارکستر معمولا ۸ تا ۱۲ نوازنده ویولنسل را شامل می شود. در چیدمان استادارد ارکستر، بخش ویولنسل ها در سمت چپ و جلوی سن (از دید شنونده ها، سمت راست) روبروی بخش ویولن اول جای دارد. برخی ارکسترها و رهبران ترجیح می دهند که جای ویولنسل ها با ویولاها تعویض شود.
گزارش جلسه سیزدهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (II)

گزارش جلسه سیزدهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (II)

«نوربرت الیاس» جامعه‌شناس که کارهایی نیز در زمینه‌ی جامعه‌شناسی هنر (و از جمله مستقیماً در مورد موسیقی) انجام داده در گزارشی می‌گوید: «[…] کنفرانسی ارائه می‌دادم و طی آن توسعه‌ی معماری گوتیک را نه به دلیل اعتلای معنوی که ارتفاع ناقوس‌ها را ایجاب کند، بلکه در نتیجه‌ی رقابت شهرها که می‌خواستند با قابل‌ رویت بودنِ عبادت‌گاه‌هایشان قدرتشان را به رخ بکشند، تبیین می‌کردم.» (نقل از الیاس در هینیک ۱۳۸۴). همان‌طور که در اینجا کاملاً قابل لمس است به جای تفسیر یک دگرگونی هنریِ منجر به شکل‌گیری سبک بر اساس دلایل دینی یا تقسیم‌بندی‌هایی براساس ذوق و سلیقه (زیباشناسی)، «پدیده‌ی هنری با علت‌های خارجی نسبت به هنر تبیین شده است، که هم «مشروعیت»شان کم‌تر است و هم ارزش معنوی‌شان» (همان‌جا).
کنسرت گروه عارف

کنسرت گروه عارف

کنسرت گروه “عارف” به سرپرستی پرویز مشکاتیان وآواز شهرام ناظری، اینروزها رسانه های موسیقی کشور را تحت شعاع خود قرار داده است.
ریختر، پیانیستی برای تمام دوران (III)

ریختر، پیانیستی برای تمام دوران (III)

ریختر پیانیست روسی بود که در کنار بزرگانی چون داووید اویستراخ و روستروپویچ، مثلث هنری ای را تشکیل می دادند، همانند آرتور روبنشتاین، گرگور پیاتیگورسکی و یاشا هایفتز که مثلث هنری موسیقی کلاسیک در آمریکا بودند؛ عجیب نیست که با این اوصاف، در زمان جنگ سرد، این هنرمندان بصورت غیر مستقیم، وسیله ای برای قدرت نمایی هنری روسیه و آمریکا بودند.
وان موریسون، نوری در تاریکی (VII)

وان موریسون، نوری در تاریکی (VII)

در مصاحبه ای با آنتونی دنسلو، موریسون گفته است: “سخنان نادرست بسیاری درباره این آلبوم بیان شد. من هیچ گاه وابسته به گروهی نبودم و چنین قصدی نیز ندارم. برای کسانی که نمی دانند راهبر و هدایتگر چه کسی است باید بگویم حتی معلمی نیز نداشتم.” سال ۱۹۸۷ آلبوم “ترکیب قهرمانان شاعرانه” وی با تمی عاشقانه و رومانتیک، شامل آهنگهایی همچون: “کسی مثل تو” و “بوسه فرانسوی” (مربوط به سال ۱۹۹۵) که در این آلبوم اجرا شد.
باس آلبرتی

باس آلبرتی

یکی از انواع متداول همراهی که برای سازهایی مانند پیانو، گیتار، هارپسیکورد و … امکان اجرای آن وجود دارد متد Alberti Bass نامیده میشود. Dominico Alberti موسیقیدانی ایتالیایی بود که در سال ۱۷۱۰ بدنیا آمد و سبک کاری او باروک و در اواخر عمر کلاسیک بود.
اشتباه بزرگ هنگام اجرای کنسرت

اشتباه بزرگ هنگام اجرای کنسرت

گروه استونز، در فاصله جدایی تا مرگ جونز، میک تیلور (Mick Taylor) را جایگزین او کرده بودند که نامش برای اولین بار در آلبوم Let It Bleed آمد.
موسیقی در فلسفه شوپنهاوئر (I)

موسیقی در فلسفه شوپنهاوئر (I)

واگنرگوید: شوپنهاوئر نخستین کسی است که با روشن بینی فلسفی وضع موسیقی را درمیان هنرهای زیبای دیگر شناخت و تعیین کرد. آرتور شوپنهاوئر، فیلسوف بزرگ آلمانی، به سال ۱۷۸۸ در دانتزیگ متولد شد و در سال ۱۸۶۰ در فرانکفورت را در سال درگذشت. پس از پایان تحصیلات در رشته فلسفه، شاهکار خود کتاب۱۸۱۸ نوشت و آن را انتشار داد. ولی کتاب وی مورد استقبال قرار نگرفت و پس از سالها فقط چند نسخه آن به فروش رفت. تنها پس از حدود سی سال از انتشار کتاب مزبور در حدود سال ۱۸۴۸ بود که فلسفه او مورد استقبال قرار گرفت و ناگهان به اوج شهرت رسید.
گزارشی از همایش «نگرشی نو به ساختار ساز نی»

گزارشی از همایش «نگرشی نو به ساختار ساز نی»

همایش «نگرشی نو به میراث ساختار ساز نی» که چندی پیش در سالن آمفی تئاتر سازمان میراث فرهنگی کشور با همکاری علیرضا قندریز (دبیر انجمن های میراث فرهنگی) و با همت انجمن دوستداران فرهنگ و هنر ایران و سایت www.HarmonyTalk.com و با حضور اساتید و صاحب نظران موسیقی و به بهانه ارائه گزارشی از ۴۰ سال تلاش دکتر حسین عمومی در راه تکامل سازهای موسیقی ایرانی برگزار شده بود.