چرخ مولد صدا

مکانسیم تولید صدا توسط چرخ دوار Hammond
مکانسیم تولید صدا توسط چرخ دوار Hammond
تولید و فروش رادیوهای A-Box برای کمپانی هموند (Hammond) در عرض یکسال معادل ۱۷۵ هزار دلار سود به ارمغان آورد.

در سال ۱۹۲۸ فردی بنام جورج اچ استفنز (George H. Stephens) بعنوان مدیر فنی کارخانه هموند انتخاب شد و طرح جدیدی برای برقراری کنترل کیفی محصولات تولیدی در کارخانه راه اندازی کرد. او علاوه بر آن مسئول مستقیم و نهایی طراحی کلیه محصولات بود، از انواع ساعت موتوری گرفته تا رادیو، ارگ های الکتریکی و تجهیزات رادیویی و کنترل هواپیما برای جنگ جهانی دوم.

کارخانه تولید ساعت های بدون تیک (Tickless) کمپانی هموند سودی معادل ۵۰۸ هزار دلار در سال اول نشان داد.

تنها مشکل این ساعت ها آن بود که دقت کار موتورهای سنکرون آنها به دقت فرکانس ۶۰Hz برق شهر مربوط می شد اما با اینحال جزو دقیقترین ساعت های ساخته شده در زمان خود بود.

۱۹۳۰ کارخانه هموند به شهر شیکاگو منتقل شد و هنگامی که بسیاری از کارخانه های بزرگ سازنده ساعت رو به ورشکستگی بودند، هموند با بستن یک قرارداد بزرگ با شرکت پست و تلگراف توانست با دریافت ۷۵ هزار دلار پیش پرداخت برای تولید ساعت های بزرگ دیواری خود را از ورشکستگی نجات دهد.

بدون شک کمپانی هموند قبل از سال ۱۹۳۳ مطالعاتی در زمینه تولید اصوات موسیقی بصورت الکتریکی داشته است. اما آنچه باعث شد که لورنس هموند تولیدات شرکت را به سمت محصولات موسیقی سوق دهد ایده استفاده بهتر و مفیدتر از موتورهای سنکرون بود.

Tonewhell waves
نمونه های ساده امواج صوتی چرخهای دوار
در مدت کوتاهی از طبقات مختلف ساختمان جدید کارخانه هموند در شیکاگو سر و صداهای گوناگون شبیه به ادوات موسیقی به گوش می رسید اما هیچ کدام از آنها از دید موسیقی دانان شبیه به نت های موسیقی نبودند تا اینکه فردی بنام ویلیام ال لی (William L. Lahey) یکی از نوازندگان ارگ کلیسای محله با کمپانی هموند مشغول به همکاری شد.

روزی لورنس هموند پس از انجام مراسم دعا در کلیسا از وی پرسید که: “ویلیام، آیا این روزها در خیابان سر و صدای موسیقی خاصی نشنیده ای؟”

وی در پاسخ به هموند گفت : “خب، بله بنظر من اخیرا صدای یک نوع فلوت از خیابان شنیده می شود.”

لورنس به سرعت پاسخ داد که : “بله آن فلوت را من درست کرده ام، البته این یک فلوت الکتریکی می باشد.”
Tonewhell waves
نمونه پیچیده تر امواج صوتی چرخهای دوار
اما فلوت بیش از ۴۰۰ سال بود که رسما” به عنوان یک ساز موسیقی مورد استفاده قرار می گرفت پس این چه چیزی بود که هموند آنرا ساخته بود؟ سازی که در اصل او ساخته بود نوعی چرخ مولد صدا (Tone Wheel Generatoor) بود. روش کار بسیار ساده بود، دندانه هایی که روی صفحات دواری که با سرعت های مختلف می چرخیدند، هسته ای که درون سیم پیچهای روبروی آنها قرار داشتند را عقب و جلو می کردند و القای الکتریکی باعث بوجود آمدن جریان الکتریکی و طبیعتا” یک موج متناوب در درون سیم پیچ می شد.

هموند با استفاده از تعدادی از این صفحات دوار و تغییر حالت دندانه ها می توانست انواع موج های تقریبا” سینوسی را با فرکانسها و دامنه های مختلف تولید کند. ترکیب همزمان الکتریکی موجها می توانست اصوات موسیقایی بسیار زیبا را موجب شود.

نگاهی اجمالی به شیوه‌ی کار واروژان (II)

گویی نام او دچار همان «نسیانی» شده است که «خورخه لوئیس بورخس»، نویسنده‌ی بزرگ آرژانتینی در آرزویش بود؛ یعنی واروژان و آثارش به‌گونه‌ای واقعی وارد فرهنگ و زندگی روزمره‌ی ما شده که این ورود مثل هوایی که هر لحظه تنفس می‌کنیم، آن‌قدر طبیعی و واقعی بوده که برای بیشتر ما ملموس نیست. از طرف دیگر عوامل متعدد که از‌جمله‌ی آن بی‌تمایلی خود واروژان به عکس‌انداختن و مصاحبه‌کردن، باعث شده تا «نسیانِ افسانه‌ای» درباره‌اش اتفاق بیفتد.

جایگاه علم و هنر در روند جهانی شدن (VII)

پس هرچه علم میدان مشترک جهان آینده را می آفریند، هنر با ایجاد حیطه های فردی و منطقه یی معرفت شناسی خود، زمینه را برای گریز از هیچ انگاری این نوع از استحاله فردی فراهم می آورد. علم به همان اندازه که عقل جمعی می آ فریند، ناچار است هنر را برای توان زایش ارزش های فردی اش پاس بدارد. بنابراین جهانی شدن به معنی استحاله فردیت ها در فرهنگ جهانی نیست، بلکه برعکس به معنی امکان بیشتر حضور خلاق و زاینده فردیت ها در میدان گسترده و جذاب تر است. هرچه علم پیشرفت کند به همان اندازه نیاز ما به هنر نیز بیشتر می شود.

از روزهای گذشته…

«رویای شیرین»

«رویای شیرین»

با سازی که دارید با تمپویی حدود ۱۲۰ همین دوتا میزانی را که در این نوشته آمده است را تکرار کنید. جالب است نه؟ نتیجه زیبایی بدست می آید.
برگزاری مستر کلاسهای فلوت و تنفس توسط فیروزه نوایی

برگزاری مستر کلاسهای فلوت و تنفس توسط فیروزه نوایی

با همکاری موسسه چنگ فرزانه مستر کلاس‌های فیروزه نوایی برگزار می‌گردد. این کلاس‌ها شامل مباحث مختلفی می‌باشد؛ در کارگاه های ایشان شرکت برای همه هنرجویان در هر سطحی امکان پذیر است و اصول اولیه نوازندگی و آشنایی بیشتر و تخصصی تر با قسمتهای مختلف ساز بیشتر بررسی می‌شود.
“رازهای” استرادیواری (X)

“رازهای” استرادیواری (X)

اگر عریض ترین قسمت ساز در قسمت پائین را (V-Z) تقسیم بر ۵ کنیم و حاصل را در عدد ۹ ضرب نماییم، ارتفاع یا طول (H-I) بدست می آید. بنابراین ۷/۳۶۲=۹*۵-۵/۲۰۱ برابر است با ۹ انس در واحد کرمونایی. حال اگر عریض ترین قسمت ساز در قسمت بالا را تقسیم بر چهار کنیم و سپس عدد حاصل را در عدد ۹ ضرب کنیم مجدداً ارتفاع یا طول (H-I) بدست خواهد آمد؛ بنابراین چنین میشود: ۷/۳۶۲=۹*۴-mm2/161. در ویلن ها نسبت بین این دو عرض یعنی عرض بالا و عرض پائین ۵ به ۴ است.
تروایس، گروه موسیقی موفق انگلیسی

تروایس، گروه موسیقی موفق انگلیسی

تراویس “Travis” یک گروه راک اهل گلاسکو، اسکاتلند متشکل از فران هیلی Fran Healy ، دوگی پین Dougie Payne، اندی دانلوپ Andy Dunlop و نیل پریمروز Neil Primrose است. این گروه از محبوب ترین گروههای موسیقی انگلستان است که در ادامه راه گروههای موفقی چون Coldplay و Keane تا کنون دو بار موفق به دریافت جایزه بهترین آلبوم سال Brit awards شده است.
از جان موسیقی ما چه می خواهید؟

از جان موسیقی ما چه می خواهید؟

چند روز پیش یک فایل سخنرانی از بهراد توکلی پژوهشگر موسیقی دستگاهی و نوازنده سه تار به دستم رسید با این عنوان: «سلسله مباحث تخصصی فرهنگ و هنر ایران – موسیقی ایران در دوران گذار (جلسه ی نخست شانزدهم مارچ ۲۰۱۸) دانشکده موسیقی دانشگاه مریلند – آمریکا»، در این نشست به تاثیرات متقابل فرهنگی و فلسفه غرب و اثرپذیری موسیقی ایرانی از موسیقی اروپا و همچنین تعریف مدرنیته و سنت پرداخته شد و در پایان این نشست به سئوالات مخاطبین پاسخ داده شد. پس از شنیدن این سخنرانی که حاوی مطالب ارزشمندی بود لازم دیدم به بعضی از مسائل (به زعم من) نادرستی که در این سخنرانی وجود داشت اشاره کنم.
کلاسهای محسن الهامیان در فرهنگسرای ارسباران

کلاسهای محسن الهامیان در فرهنگسرای ارسباران

دوره های جدید آهنگسازی محسن الهامیان در اواخر پاییز در فرهنگسرای ارسباران شروع خواهد شد و علاقمندان میتوانند با مراجعه به فرهنگسرای ارسباران ثبت نام را انجام داده و در صورت نیاز، بصورت حضوری و یا تماس با واحد موسیقی فرهنگسرا، سوالات خویش را در این زمینه مطرح سازند.
فرایند خم کردن زه وارها و اتصال آن به ساختمان کلافها در ویولن (I)

فرایند خم کردن زه وارها و اتصال آن به ساختمان کلافها در ویولن (I)

محتوای این مقاله بخشی از دروس ارائه شده در شهریورماه ۱۳۹۷ در کارگاه رضا ضیائی (RZW) توسط رضا ضیائی است که فرشاد شالپوش آن را گردآوری و تدوین کرده و امیر خمسه ویراستاری آن را بر عهده گرفته است. متن کامل و دیگر مقالات مرتبط در آرشیو کارگاه موجود است.
ضرابی: در سنتور فقر نت بیشتر از تار و سه تار است

ضرابی: در سنتور فقر نت بیشتر از تار و سه تار است

سونوریته ها فرق زیادی دارند، به نظر من بیش از ۵۰درصد! اگر دقت کنیم تفاوت زیاد است. سنتور شباهت زیادی به پیانو دارد از نظر مکانیسم؛ اگر دو نوازنده سطح بالای پیانو یک قطعه را بنوازند یکی با ظرافت بیشتر و یکی کمتر بنوازد با گوش دقیق اختلاف مشخص است ولی در سنتور به این خاطر که ارتباط نوازنده و ساز نزدیکتر است و مستقیم تر است، این تفاوت بیشتر شنیده میشود.
در باب چالش‌ها و ابهامات داوری درباره‌ی یک متن موسیقایی در فضای مجازی

در باب چالش‌ها و ابهامات داوری درباره‌ی یک متن موسیقایی در فضای مجازی

«نخستین جشنواره‌ی وبلاگ‌ها و سایت‌های موسیقی ایران» دوباره به راه افتاده است. شاید تنها در شرایطی مانند ایران است که نخستین بارِ یک اتفاق می‌تواند پس از توقف «دوباره» رخ دهد. ما هیات برگزاری (داوران و غیره) قصد داریم که امسال این نخستین مرتبه را بالاخره به سرانجام برسانیم تا جایی برای دومین، سومین و… هم باز شود. حال که قرار است چنین شود باید به برخی پرسش‌ها که دست‌کم در ذهن خودمان (و دست‌بالا در ذهن خودمان و دیگران) باقی مانده است، پاسخ دهیم.
مرور آلبوم «مثنوی صبا»

مرور آلبوم «مثنوی صبا»

بازنویسی/تنظیم آثار برای سازهای دیگر در اولین سطح به کار گستراندن کارگان (رپرتوار) می‌آید، حال با هدف آموزش باشد یا دسترسی‌پذیری قطعات برای نوازندگان آموزش دیده. از این رو نفس حضور آلبوم «مثنوی صبا» (و بیش از آن کتاب نغمه‌نگاری‌‌اش) مغتنم است. آنچه در خود آلبوم شنیده می‌شود ۲۱ قطعه و نواخته از «ابوالحسن صبا» موسیقیدان افسانه‌ای و پرجاذبه‌ی تاریخ ماست که اگر از سطح نخست برگذریم ابعادی از مساله‌ی کارهای مشابه را بر ما هویدا می‌کند.