نگاهی به یک دهه فعالیت مجید یحیی نژاد

مجید یحیی نژاد
مجید یحیی نژاد
بیشتر از ده سال پیش بود که در فضای مجازی کلوب های یاهو با نام مجید یحیی نژاد آشنا شدم؛ آن زمان او نوازنده ای تازه کار ولی پیگیر و فعال در زمینه پژوهشی عود بود. در آن زمان بیش از دو یا سه نوازنده در محیط گروه های یاهو، به صورت جدی نوازندگی نمی کردند. او در روز اول مرداد سال ۱۳۸۱ گروهی به نام “بربط” تاسیس کرد و نتیجه پژوهشها و گرد آوری های خود را در زمینه عود نوازی ایران و جهان در آن فضا ارائه داد.

فایلهای صوتی و تصویری در گروه بربط، نشان دهنده نوع نگاه متفاوت و خاص یحیی نژاد در زمینه عود بود. در این گروه بدون تعصب به نوع نوازندگی خاصی از عود، به شکل کلاسیک و جهان شمول به این ساز نگاه می شد و همه ملیتهای عود نواز می توانستند، در این محیط جایی داشته باشند.

یحیی نژاد، فعالانه این گروه را به روز می کرد و فایلهایی از عود نوازان برجسته دنیا را در دسترس علاقمندان قرار می داد و از اطلاعاتی که در مورد این نوازندگان داشت، علاقمندان را بی نصیب نمی گذاشت.

در اوایل کار، به خاطر وجود جو متعصب و سنتگرا، معرفی عود نوازان غیر ایرانی در جامعه کوچک عود نوازی ایران، یک تابو بود و مخصوصا عرب ستیزی بهانه ای شده بود برای سرپوش گذاشتن روی نقایص تکنیکی بسیاری از عود نوازان ایرانی. از طرفی دیگر، دو یا سه نوازنده ایرانی نیز بودند که در میان رپرتوار اجرایی شان، قطعاتی غیر ایرانی نیز داشتند و گاهی در زمینه تفاوت تکنیک عود نوازی ایرانیان و اعراب، انتقاداتی مطرح می کردند که در محدوده همان کلاس و شاگردان می ماند.

خوشبختانه با گسترش فعالیت یحیی نژاد و گسترش اعضای گروهش (در سایت یاهو) و نفوذ منطق این نوع نگاه به جامعه عود نواز جوان، این جو شکسته شد و امروز می بینیم که نگاه علمی و بدون تعصب نوازندگان جوان عود در ایران، باعث ارتقای سطح تکنیکی نوازندگان شده است؛ در این میان خصوصیات اخلاقی خاص یحیی نژاد، بی تاثیر نبوده است.

اصولاً مجید یحیی نژاد مردیست مؤدب و محجوب؛ با وجود صراحت رای و گفتار، هیچگاه عملکرد رادیکالی نداشته است. با تمام استادان عود ارتباط برقرار کرده و با وجود زاویه هایی که در نگاهش با بسیاری از استادان داشته، همواره برخوردی سرشار از خضوع و احترام با آنها داشته است.

از هر استادی که احساس کرده نیاز به آموختن از او دارد درس گرفته و دانش موسیقی و رپرتوار نوازندگی اش را ارتقا داده است؛ به همین جهت است که در میان استادان او غیر از: محمد فیروزی، حسین بهروزی نیا، سعید نایب محمدی و مجید ناظم پور به نامهایی همچون کیوان میرهادی و سامان ضرابی هم برخورد می کنیم.

فعالیت های مجید یحیی نژاد در گروه خورشید به سرپرستی مجید درخشانی و همکاری اش با ارکستر کامراتا به رهبری کیوان میرهادی، نه تنها انگیزه او را برای فعالیت های پژوهشی کم نکرد بلکه باعث شد با ارتباطات جدیدی که پیدا کرده بود، به تکمیل پروژه اصلی خود بپردازد.

مجید یحیی نژاد در حال تمرین برای کنسرت با ارکستر کامراتا به رهبری کیوان میرهادی

این پروژه، ساخت یک سایت جامع در زمینه عود نوازی ایران بود که نه تنها باعث جمع آوری و نمایش سمپل هایی از آثار عود نوازان ایرانی می شد بلکه به آشنایی عود نوازان ایران با نوازندگان غیر ایرانی نیز کمک می کرد.

گاهی پیدا کردن یک اثر از یک عود نواز نسل اول، ده ها روز دوندگی را به دنبال داشت ولی نهایتا بعد از حدود ده سال تلاش، این سایت به سطحی از اطلاعات رسید که هفته گذشته، آغاز به کار کرد.

شاید تاثیر گذاری مجید یحیی نژاد بر عود نوازی ایران، به قدری آرام و نامحسوس بوده است که امروز، یک نوازنده نوجوان عود، نتواند باور کند که شکسته شدن سدی که باعث رکود چند ده ساله تکنیک عود نوازی در ایران بود، با همت همین نوازنده جوان انجام شده است و انتشار این مطلب هم در واقع بدین منظور است که تلاشهای چنین افرادی در غبار روزمرگی ها فراموش نشود.

سایت “عود ایران” که با تلاش و پیگیری یحیی نژاد بوجود آمده، خط اتصالی است که تلاش های استادان این ساز را از دیروز تا امروز، به هم پیوند می دهد. مطمئنا اگر تلاش های این نوازنده و پژوهشگر جوان نبود، ساز عود (که هنوز هم تا رسیدن به استانداردهای سازی فاصله دارد) در وضعیت فعلی هم قرار نداشت و مانند گذشته هر استادی در محدوده بسته کلاس خود و دانسته های خود، شاگردی همچون خودش تولید می کرد و تعاملی میان سبکها بوجود نمی آمد.

6 دیدگاه

  • مازیار
    ارسال شده در خرداد ۲۲, ۱۳۹۱ در ۲:۲۷ ب.ظ

    دست مریزاد مجید یحیی نژاد.

  • احمد استیری
    ارسال شده در خرداد ۲۵, ۱۳۹۱ در ۱۰:۵۶ ق.ظ

    با سلام خدمت شما عزیزان
    آقای مجید یحیی نژاد برای من یک معجره است من او را بسیار دوست دارم و همیشه به او افتخار می کنم او بسیار انسانی مهربان با ادب و بسیار دلسوز است از خوبی های او نمی توانم بگویم چون بقدری در زندگی به من کمک کرده و من را یاری کرده که فقط می توانم بگم متشکرم
    امیدوارم همیشه شاد و سلامت در کنار همسر مهربان و دوست داشتنی اش باشد

  • حسین شریفی
    ارسال شده در خرداد ۲۶, ۱۳۹۱ در ۱۰:۳۷ ب.ظ

    وقتی من با مجید یححی نژاد آشنا شدم او بیش از ۱۷ سال نداشت. از طریق وب با هم آشنا شدیم- قرار گذاشتیم و کمک کرد برایم ساز عود خرید.مجید را در آن موقع من بسیار جلو تر از سنش و سالش دیدم. جوانی مودب- پرکار و محجوب. برایش آرزوی موفقیت روز افزون را دارم.

  • رضوان
    ارسال شده در خرداد ۲۸, ۱۳۹۱ در ۹:۰۹ ب.ظ

    خیلی ممنون از آقای پور قناد و بیشتر ممنون از آقای یحیی نژاد برای زحماتشان . من تازه دیدم که سایت به روز شده. حقیقتا در این ده سال کار بزرگ و ماندگاری انجام شده.

  • ارسال شده در فروردین ۱۹, ۱۳۹۲ در ۴:۱۱ ب.ظ

    یادم میاد حدودای سال ۸۳ یا ۸۴ بود که تشنه ی گوش دادن نمونه های صوتی مربوط به عود بودم .
    اما در شیراز حتی مضراب عود هم گیر نمیومد
    خلاصه در همین گشتن ها و گشتن ها تو اینترنت با آقای یحیی نژاد آشنا شدم
    در جا یه بسته پستی از تهران به دستم رسید که توش یه کارت پستال بود و . . .
    مجموعه ای از چندین فایل که به کوشش خودشون جمع آوری شد
    هنوز که هنوزه مدیون و ممنونشونم
    برایشان آرزوی سلامتی و تندرستی دارم

  • مهرزاد
    ارسال شده در آذر ۱۹, ۱۳۹۵ در ۱۰:۳۵ ق.ظ

    اقای استاد ناظم پور به حقیقت که در ترویج و تعلیم عود و بربط جای خسته نباشید و طول عمر پربرکت را امیدوارم

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

برخی از مشکلات پزشکیِ نوازندگانِ سازهای بادی‌برنجی (V)

بسیاری از نوازندگان سازهای بادی‌برنجی دچار دردهای مختلفی هستند. آن‌ها از دردِ مچ، بازو، التهاب تاندون‌ها، مشکلات شانه، کشیدگی گردن و کمردرد و پشت درد مزمن رنج می‌برند. به این آسیب‌ها که ناشی از تکرار حرکات یکسان یا نشستن طولانی مدت در یک موقعیتِ ثابت یا هر دو مورد است، آسیب‌های استفادۀ مکرر می‌گویند و مسلماً بهترین رویکرد، پیشگیری از بروز چنین آسیب‌هایی است. نوازندگان سازهای بادی‌برنجی از بازوها به‌صورت مکرر در جلوی بدن استفاده می‌کنند. از این‌رو به مرور زمان، عضلات جلویی شانه و سینه قوی و عضلات پشتی شانه و پشت ضعیف می‌شوند. عضلات قوی کوتاه‌تر می‌شوند درحالی‌که عضلات ضعیف بلندتر می‌شوند. این عدم تعادل منجربه درد در ناحیۀ بازوها، شانه‌ها، قفسۀ سینه، گردن یا پشت می‌شود. اما راه حل ساده است: تمرینات کششی برای عضلات در جلوی بدن و تقویت عضلات در پشت بدن. پرورش عضلات این نواحی منجر به کمک به عضلاتی می‌شود که کشش‌ها را متحمل می‌شوند.

گزارش مراسم رونمایی «ردیف میرزاعبدالله به روایت مهدی صلحی» (VI)

مسئلۀ بعدی دربارۀ نت‌کردن ردیف در آن عصر است که به قصد حفظ و نگهداری ردیف به‌عنوان یک میراث انجام شده است و بَعد آموزش. در حالی‌که الآن کاملاً برعکس است. با این‌همه وسایل ضبط و ثبت که امروزه در اختیار داریم مسئلۀ حفظ ردیف‌ها مطرح نیست؛ آموزش آن مطرح است که باید بیشتر به این بُعد توجه شود.

از روزهای گذشته…

گزارشی از یک کنسرت چهارساعته (III)

گزارشی از یک کنسرت چهارساعته (III)

در کنسرت یادشده به سرپرستی علی صمدپور، در تاون‌هال شهر سیاتل بیش از ۳۰ قطعه از آهنگسازان ایرانی در سبک‌ها و شیوه‌های مختلف اجرا شد. کارگان این کنسرت به شرح زیر بود: ۴ قطعه از دوره‌ی تیموریان، ۱ قطعه از دوره‌ی صفویه، ۳ قطعه از قاجاریه قبل از مشروطه، ۴ قطعه از قاجاریه بعد از مشروطه، ۴ قطعه از دوره‌ی پهلوی اول، ۵ قطعه از دوره‌ی پهلوی دوم، ۵ قطعه از دوران بعد از انقلاب و در نهایت ۳ قطعه از ساخته‌های سال ۹۲-۹۳. این مجموعه به تسلط و شناخت بلامنازع خواننده به این سبک‌ها و شیوه‌ها احتیاج داشت.
مرور آلبوم «پوئم سمفونی تختی»

مرور آلبوم «پوئم سمفونی تختی»

هیچ چیز، دقیقا هیچ چیز، نمی‌تواند اثری را که خودش بر پای خویش نمی‌ایستد استوار کند. نه نام رهبر ارکستر نام‌آور، علی رهبری (احتمالا شناخته‌شده‌ترین رهبر ایرانی)، نه اجرای خوش‌آهنگ و حرفه‌ای «ارکستر فیلارمونیک پراگ»، نه خوش‌صدایی خواننده‌ی مشهور، محمد معتمدی، نه شعر حماسی یادآور پهلوانان شاهنامه، و نه حتا بار عاطفی نام و سرنوشت تراژیک کسی که در ذهن مخاطب ایرانی یکی از اسطوره‌های معاصر است (غلامرضا تختی)، هیچکدام کمکی به «پوئم سمفونی تختی» نمی‌کند.
میک پرتنی

میک پرتنی

میک پرتنی (Michael Stephen Portnoy) در ۲۰ آوریل سال ۱۹۶۷ در شهر Long Beach نیویورک آمریکا بدنیا آمد. پدرش بعنوان DJ در رادیو محلی مشغول به کار بود و همین زمینه ای شد برای علاقمندی وی به موسیقی. گروههایی مانند Queen Led Zeppelin, The Who, Yes و Beatles نیز تاثیرات بسزایی در گرایش وی به موسیقی داشتند. او بصورت خود آموز شروع به یادگیری درام نمود و دروس تئوری را در دوران دبیرستان فرا گرفت.
استاد شجریان آیا ثابت می‌کنید؟ (II)

استاد شجریان آیا ثابت می‌کنید؟ (II)

“سه سیم یا سه تار در حدود ۱۵۰ سال قبل به دست درویشی به نام مشتاق علی شاه که خود نوازنده برجسته‌ای نیز بود دارای سیم چهارمی شد. افزودن این سیم برای بهتر شدن صدا دهی و همراه کردن بیشتر صدای واخوان در هنگام نوازندگی بوده‌است، و این عمل را می‌توان اقدامی در جهت سیر تکاملی تدریجی این ساز دانست. این کار که بدون گرته برداری از هر گونه ساز غربی انجام شد، به قدری لازم و واجب بود که به رغم تناقض آشکار با نام ساز، مورد تایید اکثر موسیقی دانان آگاه آن روزگار که ردیف و موسیقی دستگاهی را از درون مقامی، پایه ریزی کردند قرار گرفت. قطعا اضافه کردن یک سیم به سه تار تغییر زیادی در بلندی صدای آن ایجاد نکرد اما تا مدت‌ها پس از آن اساتیدی نیز بودند که سه‌تار را با سه سیم می‌نواختند و یا حتی امروز نیز می‌نوازند” (رامین جزایری – فصلنامه ماهور ۱۰)
رابرت فارنون : افسانه ای در عرصه موسیقی لایت ( بخش اول)

رابرت فارنون : افسانه ای در عرصه موسیقی لایت ( بخش اول)

رابرت فارنون را می توان بزرگترین آهنگساز موسیقی لایت نیمه دوم قرن بیستم در جهان به شمار آورد. این آهنگساز کانادایی الاصل که آثار برجسته ای در زمینه موسیقی فیلم نیز ارائه کرده، بدون شک در صورت اقامت در هالیوود به شهرت و ثروت قابل توجهی دست می یافت، اما در کمال ناباوری و برخلاف تصور همگان، کشور انگلستان را به عنوان محل اقامتش برگزید.
ویژگیهای ارتعاشی چوب و کوک کردن صفحات ویولن (X)

ویژگیهای ارتعاشی چوب و کوک کردن صفحات ویولن (X)

سازندگان ویلن در مورد طراحی دریچه های صوتی ff و باس بار و سازندگان گیتار در رابطه با طراحی خرک و مقاوم سازی کلافها کمی آزادی عمل دارند. کوک کردن صفحات ویلن بسیار متداول است که در ادامه مطالبی در مورد آن خواهیم داشت. خطوط نودال موجود در ۵ صفحه رو با تمام جزئیات مورد بررسی قرار گرفت که شما می توانید نتایج آن را در جدول ۴-۱ و تصویر ۱۸-۱ ملاحظه کنید. از این تصاویر در می یابیم که در تمام صفحات خطوط نودال مربوط به رزونانس دوم و پنجم همدیگر را در جاهای مشخص قطع می کنند که وجود دریچه های صوتی ff و باس بار جای این نقاط مشابه را تغییر نمی دهد. در مورد ۵ صفحه زیر هم بدین صورت می باشد.
نقدی بر «چرا جسم در آواز ایران گم شد؟»

نقدی بر «چرا جسم در آواز ایران گم شد؟»

«محسن پورحسینی» از معدود خوانندگان و مدرسین آواز کلاسیک است که بعد از انقلاب به برگزاری مسترکلاسهایی در مورد آواز در ایران پرداخته است. وی در مستر کلاسهای مختلف به موضوعات متنوعی مربوط به شیوه اجرای آواز ایرانی و ارتباط آن با «فضا» پرداخته است. (۱) وی در سمیناری با عنوان «چرا جسم در آواز ایران گم شد؟» (۲) به تشریح نظرات خود درباره آواز ایرانی پرداخته است و با استدلالهایی به ویژگی های امروزی آواز اشاره داشته است. پورحسینی در این برنامه -برخلاف سخنرانی ای که در خانه هنرمندان اجرا کرده است (۳) سعی داشته از ارزش داوری بپرهیزد و تنها به شرح خصوصیات آواز ایرانی و عوامل اثر گذار بر آن بپردازد.
ژان میشل ژار و کنسرتهای نمایشی

ژان میشل ژار و کنسرتهای نمایشی

در سال ۷۸ دومین آلبوم ژار یعنی Equinoxe آماده شد و در ۳۵ کشور با استقبال فوق العاده روبرو شد. ژار در این سال با بازیگر بریتانیایی، شارلوت رامپلینگ (Charlotte Rampling) ازدواج کرد و با استفاده از موسیقی “Equinoxe” در فیلمی با بازی او و ساخته پیتر فلیشمان (Peter Fleischman) به نام بیماری هامبورگ (The Illness Of Hamburg) موافقت کرد.
موسیقی pop دهه ۶۰ ، ریشه Rock

موسیقی pop دهه ۶۰ ، ریشه Rock

با پایان گرفتن جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۴۵، سربازان آمریکایی پس از چهار سال به جمع خانواده باز گشتند. در طی پنج تا ده سال بعد از آن تعداد نوزادان و کودکان در آمریکا چنان به طرز بی سابقه ای افزایش یافت که این دوران در تاریخ آمریکا “Baby Boom” نام گرفته است.
بداهه نوازی، معضلی در موسیقی ایران

بداهه نوازی، معضلی در موسیقی ایران

در مطلب قبلی راجع به محاسن و معایب بداهه نوازی بحث و نتیجه گیری شد که بداهه نوازی اگرچه محاسنی هم دارد، ولی اگر روی صحنه اجرای بیاید میتواند تاحد زیادی مخرب باشد.