نگاهی به یک دهه فعالیت مجید یحیی نژاد

مجید یحیی نژاد
مجید یحیی نژاد
بیشتر از ده سال پیش بود که در فضای مجازی کلوب های یاهو با نام مجید یحیی نژاد آشنا شدم؛ آن زمان او نوازنده ای تازه کار ولی پیگیر و فعال در زمینه پژوهشی عود بود. در آن زمان بیش از دو یا سه نوازنده در محیط گروه های یاهو، به صورت جدی نوازندگی نمی کردند. او در روز اول مرداد سال ۱۳۸۱ گروهی به نام “بربط” تاسیس کرد و نتیجه پژوهشها و گرد آوری های خود را در زمینه عود نوازی ایران و جهان در آن فضا ارائه داد.

فایلهای صوتی و تصویری در گروه بربط، نشان دهنده نوع نگاه متفاوت و خاص یحیی نژاد در زمینه عود بود. در این گروه بدون تعصب به نوع نوازندگی خاصی از عود، به شکل کلاسیک و جهان شمول به این ساز نگاه می شد و همه ملیتهای عود نواز می توانستند، در این محیط جایی داشته باشند.

یحیی نژاد، فعالانه این گروه را به روز می کرد و فایلهایی از عود نوازان برجسته دنیا را در دسترس علاقمندان قرار می داد و از اطلاعاتی که در مورد این نوازندگان داشت، علاقمندان را بی نصیب نمی گذاشت.

در اوایل کار، به خاطر وجود جو متعصب و سنتگرا، معرفی عود نوازان غیر ایرانی در جامعه کوچک عود نوازی ایران، یک تابو بود و مخصوصا عرب ستیزی بهانه ای شده بود برای سرپوش گذاشتن روی نقایص تکنیکی بسیاری از عود نوازان ایرانی. از طرفی دیگر، دو یا سه نوازنده ایرانی نیز بودند که در میان رپرتوار اجرایی شان، قطعاتی غیر ایرانی نیز داشتند و گاهی در زمینه تفاوت تکنیک عود نوازی ایرانیان و اعراب، انتقاداتی مطرح می کردند که در محدوده همان کلاس و شاگردان می ماند.

خوشبختانه با گسترش فعالیت یحیی نژاد و گسترش اعضای گروهش (در سایت یاهو) و نفوذ منطق این نوع نگاه به جامعه عود نواز جوان، این جو شکسته شد و امروز می بینیم که نگاه علمی و بدون تعصب نوازندگان جوان عود در ایران، باعث ارتقای سطح تکنیکی نوازندگان شده است؛ در این میان خصوصیات اخلاقی خاص یحیی نژاد، بی تاثیر نبوده است.

اصولاً مجید یحیی نژاد مردیست مؤدب و محجوب؛ با وجود صراحت رای و گفتار، هیچگاه عملکرد رادیکالی نداشته است. با تمام استادان عود ارتباط برقرار کرده و با وجود زاویه هایی که در نگاهش با بسیاری از استادان داشته، همواره برخوردی سرشار از خضوع و احترام با آنها داشته است.

از هر استادی که احساس کرده نیاز به آموختن از او دارد درس گرفته و دانش موسیقی و رپرتوار نوازندگی اش را ارتقا داده است؛ به همین جهت است که در میان استادان او غیر از: محمد فیروزی، حسین بهروزی نیا، سعید نایب محمدی و مجید ناظم پور به نامهایی همچون کیوان میرهادی و سامان ضرابی هم برخورد می کنیم.

فعالیت های مجید یحیی نژاد در گروه خورشید به سرپرستی مجید درخشانی و همکاری اش با ارکستر کامراتا به رهبری کیوان میرهادی، نه تنها انگیزه او را برای فعالیت های پژوهشی کم نکرد بلکه باعث شد با ارتباطات جدیدی که پیدا کرده بود، به تکمیل پروژه اصلی خود بپردازد.

مجید یحیی نژاد در حال تمرین برای کنسرت با ارکستر کامراتا به رهبری کیوان میرهادی

این پروژه، ساخت یک سایت جامع در زمینه عود نوازی ایران بود که نه تنها باعث جمع آوری و نمایش سمپل هایی از آثار عود نوازان ایرانی می شد بلکه به آشنایی عود نوازان ایران با نوازندگان غیر ایرانی نیز کمک می کرد.

گاهی پیدا کردن یک اثر از یک عود نواز نسل اول، ده ها روز دوندگی را به دنبال داشت ولی نهایتا بعد از حدود ده سال تلاش، این سایت به سطحی از اطلاعات رسید که هفته گذشته، آغاز به کار کرد.

شاید تاثیر گذاری مجید یحیی نژاد بر عود نوازی ایران، به قدری آرام و نامحسوس بوده است که امروز، یک نوازنده نوجوان عود، نتواند باور کند که شکسته شدن سدی که باعث رکود چند ده ساله تکنیک عود نوازی در ایران بود، با همت همین نوازنده جوان انجام شده است و انتشار این مطلب هم در واقع بدین منظور است که تلاشهای چنین افرادی در غبار روزمرگی ها فراموش نشود.

سایت “عود ایران” که با تلاش و پیگیری یحیی نژاد بوجود آمده، خط اتصالی است که تلاش های استادان این ساز را از دیروز تا امروز، به هم پیوند می دهد. مطمئنا اگر تلاش های این نوازنده و پژوهشگر جوان نبود، ساز عود (که هنوز هم تا رسیدن به استانداردهای سازی فاصله دارد) در وضعیت فعلی هم قرار نداشت و مانند گذشته هر استادی در محدوده بسته کلاس خود و دانسته های خود، شاگردی همچون خودش تولید می کرد و تعاملی میان سبکها بوجود نمی آمد.

6 دیدگاه

  • مازیار
    ارسال شده در خرداد ۲۲, ۱۳۹۱ در ۲:۲۷ ب.ظ

    دست مریزاد مجید یحیی نژاد.

  • احمد استیری
    ارسال شده در خرداد ۲۵, ۱۳۹۱ در ۱۰:۵۶ ق.ظ

    با سلام خدمت شما عزیزان
    آقای مجید یحیی نژاد برای من یک معجره است من او را بسیار دوست دارم و همیشه به او افتخار می کنم او بسیار انسانی مهربان با ادب و بسیار دلسوز است از خوبی های او نمی توانم بگویم چون بقدری در زندگی به من کمک کرده و من را یاری کرده که فقط می توانم بگم متشکرم
    امیدوارم همیشه شاد و سلامت در کنار همسر مهربان و دوست داشتنی اش باشد

  • حسین شریفی
    ارسال شده در خرداد ۲۶, ۱۳۹۱ در ۱۰:۳۷ ب.ظ

    وقتی من با مجید یححی نژاد آشنا شدم او بیش از ۱۷ سال نداشت. از طریق وب با هم آشنا شدیم- قرار گذاشتیم و کمک کرد برایم ساز عود خرید.مجید را در آن موقع من بسیار جلو تر از سنش و سالش دیدم. جوانی مودب- پرکار و محجوب. برایش آرزوی موفقیت روز افزون را دارم.

  • رضوان
    ارسال شده در خرداد ۲۸, ۱۳۹۱ در ۹:۰۹ ب.ظ

    خیلی ممنون از آقای پور قناد و بیشتر ممنون از آقای یحیی نژاد برای زحماتشان . من تازه دیدم که سایت به روز شده. حقیقتا در این ده سال کار بزرگ و ماندگاری انجام شده.

  • ارسال شده در فروردین ۱۹, ۱۳۹۲ در ۴:۱۱ ب.ظ

    یادم میاد حدودای سال ۸۳ یا ۸۴ بود که تشنه ی گوش دادن نمونه های صوتی مربوط به عود بودم .
    اما در شیراز حتی مضراب عود هم گیر نمیومد
    خلاصه در همین گشتن ها و گشتن ها تو اینترنت با آقای یحیی نژاد آشنا شدم
    در جا یه بسته پستی از تهران به دستم رسید که توش یه کارت پستال بود و . . .
    مجموعه ای از چندین فایل که به کوشش خودشون جمع آوری شد
    هنوز که هنوزه مدیون و ممنونشونم
    برایشان آرزوی سلامتی و تندرستی دارم

  • مهرزاد
    ارسال شده در آذر ۱۹, ۱۳۹۵ در ۱۰:۳۵ ق.ظ

    اقای استاد ناظم پور به حقیقت که در ترویج و تعلیم عود و بربط جای خسته نباشید و طول عمر پربرکت را امیدوارم

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

کنسرت ارکستر باربد در سومین جشنواره موسیقی معاصر تهران به روی صحنه می رود

ارکستر زهی باربد به رهبری کیوان میرهادی و سرپرستی محمد هادی مجیدی در سومین دوره جشنواره بین المللی موسیقی معاصر تهران در تاریخ سوم اردیبهشت ماه ۹۷ ساعت ۱۸ در تالار رودکی به روی صحنه خواهد رفت.

درباره کتاب «موسیقی ایرانی» شناسی (II)

وزنه اصلی در این بررسی، استوار کردن ساختار موسیقی ایرانی از «مجموعه گوشه ها و ردیف آنها» به «مجموعه مقام ها و جنسیت هایشان» است. به عبارت دیگر شناسایی علمی و سیستماتیک موسیقی از راه شناسایی سیستم های صدا ها، به جای شناسایی عامیانه با کمک آهنگ ها (گوشه ها). بنا بر این در این کتاب در پی شناسایی «دستگاه» ها و «آواز» ها و «گوشه» ها نیستم، بلکه در پی شناسایی سیستم های سازنده آنها، خواهم بود، به عبارت دیگر «مقام زابل» یا مقام «مویه» که در این نوشته شناسایی شده است، تفاوتی اساسی با «گوشه زابل» یا «گوشه مویه» دارد.

از روزهای گذشته…

چالشهای یک موسیقی

چالشهای یک موسیقی

موسیقی ایران از دیرباز متاثر از فرهنگ و آداب و رسوم ایرانی و همواره به فراخور شرایط زمانی در حال تغییر و تحول بوده است. این موضوع به گونه ای موجب شده است که بیان عواطف و احساسات مردم به عنوان یکی از اهداف موسیقی تلقی شود. هدفی که اکثر موسیقیدانان و آهنگسازان در تلاشند تا با بررسی اوضاع و احوال اجتماعی و تطبیق آن با فعالیتهای هنری خود به آن نایل آیند.
فخرالدینی: رهبری ایرانی اصول دیگری دارد

فخرالدینی: رهبری ایرانی اصول دیگری دارد

من آرزو کردم کاش قطعات با کلام یا بی‌کلام که آن دوران نوشته بودم را استاد صبا می‌دیدند؛ چون آنها از نظر خودم بسیار بهتر بود اما هیچوقت نتوانستم به استاد صبا بگویم که قطعاتی که قبلا نوشته‌ام را ببیند و نظرشان را بشنوم ولی بعدها پشیمان شدم که چرا این کار را نکردم… استاد صبا مرد بسیار مهربانی بود و بعضی‌ وقت‌ها بیشتر از نیم ساعت از خاطرات خود برای ما تعریف می‌کرد و همینطور فرصت مناسبی برای من بود که کارهایم را به ایشان نشان دهم ولی هیچ وقت چنین اجازه‌ای ندادم که از استادم چنین درخواستی داشته باشم، اگر امروز بود چنین کاری را می‌کردم.
وضعیت موسیقی ایران قبل از ورود اعراب (IX)

وضعیت موسیقی ایران قبل از ورود اعراب (IX)

بزرگ ترین فیلسوف این دوران است که در همه ی علوم سرآمد بود. او را بزرگترین دانشمند قرون وسطی جهان اسلام نامیده اند. او مفسر آثار ارسطو بود و به گفته ی خودش سماع طبیعی ارسطو را چهل بار خوانده است. حتی نسخه ای از کتاب النفس ارسطو یافت شده که در آن فارابی با خط خودش نوشته که این کتاب را صد مرتبه خوانده است. ارسطو را معلم اول و فارابی را معلم دوم یا معلم ثانی می نامند. فارابی درباره ی پرده های عود و گام تنبور خراسانی تحقیقات گسترده ای را انجام داده است چنان که دکتر مهدی برکشلی می گوید، پرده بندی تنبور خراسانی برابر گام فیثاغورث است.
در باب متافیزیک موسیقی (IX)

در باب متافیزیک موسیقی (IX)

یک رشته آکورد کنسونانت، همچون کرختی ناشی از برآورده شدن امیال، ملال آور و خسته کننده و پوچ می شود. از این رو گرچه دیسونانس ها ناراحت کننده اند و تاثیری تقریبا دردناک دارند، با این حالب باید به کار روند، اما تنها برای آنکه دوباره و با آمادگی مناسب در کنسونانس ها حل شوند. در حقیقت، در سرتاسر موسیقی تنها دو آکورد اصلی وجود دارد، یعنی آکورد دیسونانت هفتم و تریاد هارمونیک و تمامی آکوردهای موجود را می توان به این دو آکورد برگرداند.
موسیقی ایرانی و اینترنت

موسیقی ایرانی و اینترنت

از ۱۰ سال پیش، فعالیت سایتهای ایرانی موسیقی در اینترنت آغاز شده و بیش از ۵ سال است که این فعالیت جدی و فراگیر شده است. البته همواره، استقبال علاقمندان موسیقی از این محیط مجازی، با فراز و فرودهایی مواجه بوده است به صورتی که در هر دوره دو یا سه ساله گرایش خاصی پدید می آید، مثلا در دوره اول میتوان گرایش اصلی ایرانیان در اینترنت را به گروپهای یاهو مشاهده کرد، در دوره دوم گرایش به وبلاگها و وبلاگ سازی شکل گرفت (که عمدتاً بر روی محیط پرشین بلاگ و بلاگ اسکای رواج داشت.) بعد از این دوره فعالیت سایتها آغاز شد و همزمان وبلاگها کم کم غیرفعال شدند.
راپسودی آبی – قسمت دوم

راپسودی آبی – قسمت دوم

از آنجائیکه گرشوین برای ساخت این اثر چند هفته بیشتر زمان در اختیار نداشت، با عجله مقدمات نوشتن را آغاز کرد. در حقیقت ایده اصلی راپسودی آبی در قطار به هنگام سفر به بوستون به ذهن گرشوین خطور کرد.
گزارش جلسه ششم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (VII)

گزارش جلسه ششم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (VII)

اجرای زنده اما تفاوتی بنیادی با ضبط‌ها دارد؛ فرار بودن. یک کنسرت، اگر فرض کنیم ضبط نشود، ماندگار نیست بنابراین منتقد که معمولا با حضور در محل و از طریق شنیدن زنده می‌خواهد نقدی بنویسد باید از پیش آمادگی داشته باشد. این آمادگی با شناخت آثار از طریق مطالعه‌ی نغمه‌نگاره (پارتیتور) یا شنیدن اجراهای دیگر یا مطالعه‌ی دیگر آثار مرتبط و… میسر است.
نگاهی به موسیقی محمدسعید شریفیان (I)

نگاهی به موسیقی محمدسعید شریفیان (I)

دکتر شریفیان آهنگساز برجسته معاصر دارای آثار متعددی در بافتهای مختلف سازی، الکتروآکوستیک و… است. در این آثار ویژگیهایی دیده می شوند که قابل بررسی هستند. از جمله تکنیک بسیار قوی و دانش بالای او در آهنگسازی. و جالبتر این که آهنگساز با وجود دارا بودن قدرت تکنیکی بالا هیچ گاه در پی نمایش دانش و قدرت خود نیست. بلکه همواره تکنیکها در جهت زیبایی شناسی و بیان موسیقایی به کار می روند.
بوطیقای ریتم (III)

بوطیقای ریتم (III)

حال ببینیم وقتی شنونده‌ی اجرای حقیقی موسیقی هستیم –و نه بیننده‌ی تصویر گرافیکی موسیقی حبس شده در کاغذ-چه چیز به ما می‌گوید کدام‌یک از این دوسیستم مختصاتی درست است؟ چگونه می‌فهمیم به ازاء هر سه نت یک بار دست بزنیم یا به ازاء هر دو تا؟ روشن است، تاکیدگذاری (Accentuation) موجود در متن قطعه این موضوع را به ما دیکته می‌کند. پیش از آن باید بپرسیم چه چیزی چنین تاکیدگذاری‌ای را می‌سازد؟ ساختار تاکیدی یک خط ملودی از کجا می‌آید؟ پاسخ به این پرسش را نیز به پیروی از کامبوروپولوس (Combouropoulos) به مشخص شدن محدوده‌ی یک ملودی از طریق هویت و مشابهت واگذار می‌کنیم. به این معنی که ساختار تاکیدی به طور خودکار برآمده از گروه‌بندی است.
Pachelbel  – Canon in D

Pachelbel – Canon in D

جان پچلبل – متولد نورنبرگ آلمان – مدرس موسیقی، آهنگساز و نوازنده ارگ دوران باروک است که در دوران زندگی خود توانست هنر نوازندگی ارگ را به بالاترین نقطه خود برساند.