اعظم علی، وس، نیاز، شبهای برره

از آلبوم های گروه وس
از آلبوم های گروه وس
گروه VAS
اگر بخواهیم بدانیم که اعظم علی (Azam Ali)، خواننده ایرانی الاصل و گرگ الیس (Greg Ellis) نوازنده پرکاشن آمریکایی، چگونه با موسیقی رابطه برقرار کرده اند، باید به نام گروه موسیقی آنها توجه کنیم، وس (VAS)، در لاتین به معنای رگ (Vessel) است و نامی مناسب برای موسیقیدانانی است که موسیقی آنها را کامل کرده و بهانه زندگی آنها است.
سبک موسیقی آنها را “جهانی دیگر” نام داده اند که خودشان آنرا چنین تعریف میکنند “موسیقیی که فراتر از تمام مرزهای فرهنگی و جغرافیایی است”.

گرگ الیس و اعظم علی در سال ۱۹۹۵ و در یک کنسرت استادان موسیقی جاجوکا (Jajouka ، یک گروه موسیقی از دهکده ای در شمال مراکش که به اجرای موسیقی سنتی و باستانی خود پرداخته اند) آشنا شدند و در گردهمایی بعد از کنسرت، زمانی که از موسیقی دانان حاضر در مجلس خواسته شد قطعه ای را اجرا کنند، این دو برای اولین بار موسیقی یکدیگر را شنیدند. آنها بلافاصله متوجه شدند که دیدگاه مشابهی دارند و درست از فردای همانروز به کار با یکدیگر پرداختند. گروه موسیقی وس متولد شده بود.

audio.gif In the Shadow of Life

در مدت یک سال آنها موفق شدند قراردادی با کمپانی نارادا (Narada) امضا کنند و در سالهای بعد، پنج آلبوم منتشر کنند که سه تای آن به نامهای (Sunyata (1997)، Offerings (1998 و (In The Garden Of Souls (2000 کار گروهی وس و دو آلبوم به نامهای Kala Rupa اثر گرگ الیس (محصول سال ۲۰۰۱) و Portals of Grace اثر اعظم علی (محصول سال ۲۰۰۲) سولو بود. این آثار تحسین منتقدان و موفقیت فراوان این دو را، چه به عنوان یک گروه و چه به تنهایی، به دنبال داشت.

آلبوم چهارم آنها که Feast of Silence نام دارد، در سال ۲۰۰۴ منتشر شد. این آلبوم اولین اثر وس پس از سه سال وقفه بود، پس از اینکه آنها بیشتر اوقات خود را در سالهای ۲۰۰۲-۲۰۰۱ برای ضبط آلبومهای سولو و همچنین برگزاری تورهایی مفصل با میکی هارت (Mickey Hart)، نوازنده انواع سازهای کوبه ای و طبالهای کودو تایکو (Kodo Taiko) افسانه ای ژاپنی، صرف کردند.

آنها همچنین تجربیات تازه ای در کار با هنرمندان متفاوت و منحصر به فردی چون بک (Beck)، سرژ تنکیان (Serj Tankian) از گروه System of a Down، بیلی آیدول (Billy Idol) و جون راکتور (Juno Reactor) به دست آوردند و همچنین با آهنگسازانی چون تایلر بیتس (Tyler Bates) و گرایم رول (Graeme Revell) کار کردند و آوای آنها را میتوان در فیلمهایی چون ماتریکس (Matrix) دو و سه، Tomb Raider و Fight Club و همچنین سریالهای تلویزیونی Alias و The Agency شنید.

اعظم علی
اعظم علی در ایران متولد شده است و از سن چهار سالگی در هندوستان رشد و تحصیل نموده، فرهنگ و موسیقی غنی این شبه قاره را در مدت این دوران به خوبی جذب کرده است.

اعظم در سال ۱۹۸۵ به لوس آنجلس رفت و به زودی زیر نظر استاد منوچهر صادقی، به نواختن سنتور پرداخت. این فعالیتها در راه آموختن موسیقی، به کشف صدای آوازیش منجر شد و او در خواندن، به آزادی و خلاقیتی دست یافت که راه ارتباطی او و نابترین شیوه بیان درونیاتش، شد.

اعظم علی به یادگیری صحیح چندین سبک و سنت خوانندگی – از جمله موسیقی کلاسیک غربی، اروپای شرقی و هندی – پرداخت زیرا منتهای آرزوی او نمایش کامل قابلیتهای صدای انسان بود و او میخواست تا جایی که امکان دارد، انواع سبکها را بیاموزد. در نهایت وی توانست شیوه ای برای نوشتن ترانه های خود بیابد که تحت تاثیر آوازهای هندی، خاور میانه، بلغاری و اروپای غربی و بیش از هر چیز ترانه های فولکلور فارسی و غزلهای هندی بود.

در ابتدا او موسیقی را برای اشعار سروده خودش میسازد و سپس با رعایت کامل قواعد آوازی، میخواند و برای دست یابی به زبانی جهانی، تا جایی که ممکن است از صدای خود مانند یک ساز استفاده میکند و به کمک آن تمام مرزهای بشری را پشت سر میگذارد.

گرگ الیس
گرگ الیس در لوس گاتوس (Los Gatos) ایالت کالیفرنیا متولد شد و از زمانی که به یاد دارد، غرق در موسیقی شهرهای حاشیه خلیج کالیفرنیا بوده است که طیف وسیعی را، از فستیوال جاز مونتری (Monterey) تا موسیقی قومی سانتا کروز Santa Cruz و صحنه پر تنوع موسیقی سان فرانسیسکو را دربر میگرفته است.

او با جذب این سبکهای گوناگون، در سن ۹ سالگی با نواختن ترومپت وارد دنیای موسیقی میشود و با دریافت یک ست درامز در سن ۱۲ سالگی، نواختن درامز به بزرگترین اشتیاق او مبدل میشود. گرگ نواختن درامز را به کمک همنوازی کردن با نوارهای موسیقی مورد علاقه اش می آموزد.

او در سال ۱۹۸۴ به لوس آنجلس نقل مکان میکند و ده سال با گروههای مختلف مینوازد، صفحه ضبط میکند و به سفر میرود. او در این مدت به جمع آوری سازهای کوبه ای از کشورهای مختلف جهان میپردازد. آشنا شدن با شیوه نواختن این سازها، موجب میشود که گرگ به قابلیتهای ملودیک و آهنگین آنها نیز بسیار علاقمند شود.

سرانجام گرگ موفق میشود استودیوی شخصی خود را به وجود بیاورد و کار آهنگسازی و همچنین تهیه موسیقی فیلم و تلویزیون را ادامه دهد. او اعتقاد دارد که موسیقی باید به صورت واقعی و زنده ضبط شود و از حقه های استودیویی مانند تدوین و تکرار ماشینی ترجیع بندها، استفاده نمیکند. او اعتقاد دارد که تنها به این ترتیب میتواند به روح صمیمانه و واقعی موسیقیی دست یابد. این شیوه برخورد با موسیقی، پایه و اساس کار او در گروه وس است.

گروه نیاز
اعظم علی در حال حاضر به اتفاق رامین ترکیان نوازنده گروه Axiom of Choice، گروهی تشکیل داده اند تا با ساختن موسیقیی که خودشان آنرا “موسیقی جهانی برای قرن بیست و یکم” نام نهاده اند، به هدف خود که شکستن مرزهای زبانی و فرهنگی است، دست یابند.

این گروه که “نیاز” نام دارد موفق شد در اولین آلبوم خود به همین نام، با موسیقی منحصر به فرد خود، به بهترین شکلی ترکیبی از موسیقی سنتی جهان و موسیقی الکترونیک را به وجود بیاورند.

ترکیان میگوید: “ما میخواستیم موسیقیی را به وجود آوریم که هم برای جوامعی که موسیقیشان الهام بخش این آلبوم بوده است- فارسی، ترکی و هندی- قابل درک باشد و هم برای مخاطبین دیگر.”

” ما امیدواریم که این موسیقی از مرزها عبور کند. موسیقی سنتی ما با سازهای آکوستیک است که محصول آن یک موسیقی خودمانی و با حسی درونگرایانه است. ما برای این آلبوم به دنبال چیزی برون گرایانه تر بودیم و باید مسیر تازه ای را امتحان میکردیم.”

audio.gif نهان ، از کارهای گروه نیاز

آنها با این هدف، از کارمن ریتزو (Carmen Rizzo کاندید دو جایزه گرمی) دعوت کردند تا با نظریات ممتاز خود به گروه بپیوندد. ریتزو میگوید :” ما به دنبال چیزی بودیم که هم باب روز باشد و هم به هر دو موسیقی بومی و الکترونیکی احترام بگذارد. اعظم و رامین از هنری زمینی تر برخوردارند و من بیشتر در حال و هوای موسیقی مدرن هستم.”

به گفته اعظم علی “این آلبوم وسعت مخاطب بیشتری از کارهای قبلی من و رامین دارد، ما واقعا میخواستیم اثری مستحکم و قابل لمس به وجود بیاوریم. هرچند که این کار، موسیقی رقص است و برای خوشی و سرگرمی است، اما هنوز در اعماق آن غذای روح هم پیدا میشود.”

اغلب اشعار فارسی این آلبوم متعلق به شاعر و عارف قرن سیزدهم، مولانا جلال الدین رومی است. اعظم از وجود آلبومهایشان در ایران بسیار خوشحال است و میگوید “هر چند آلبومهای تکی من و رامین برای فروش در ایران پخش نشده بود، اما دوستانی که در رفت و آمد به ایران هستند به ما گفته اند که آلبومهایمان را در منزل دوستان و اقوام خود دیده اند. ما از اینکه توانسته ایم چنین ارتباطی را ایجاد کنیم، بسیار خوشحال و مفتخریم.”

شبهای برره
موسیقی فیلم همواره از جمله عوامل بسیار مهمی است که در موفقیت یک فیلم می تواند موثر باشد و بدون شک یکی از دلایل موفقیت سریال تلویزیونی شبهای برره، ترانه ای است که بعنوان موسیقی تیتراژ اول این سریال انتخاب و اجرا شده است. حتی به جرات می توان گفت که در هفته های اول هنگامی که سریال در حال بدست آوردن مسیر اصلی خود بود و پیش از آنکه جایگاه هم اکنون خود را میان مردم پیدا کند، این موسیقی توانسته بود توجه بسیاری از علاقمندان را به خود جلب کند.

زیبایی و دلنشینی موسیقی تیتراژ سریال را می توان از آن ترانه محلی خراسانی دانست که با سبک خاص خوانندگی و تنظیم جدید (حالت تعدیل یافته شور و دشتی)، زیبایی انکار ناپذیری را به ترانه داده است؛ بطوری که حتی بدون توجه به سریال شبهای برره این ترانه را می تواند یک کار موفق موسیقی مردمی دانست.

اما نکته جالبی که به آن برخورد کردیم، شباهت بسیار زیاد تنظیم و سازبندی این ترانه سریال شبهای برره با یکی از اجراهای گروه نیاز بود؛ که خوب یا بد ما را برآن داشت تا راجع به گروه نیاز نوشته ای تهیه کنیم. به قسمتی از یکی دیگر از کارهای گروه نیاز با نام Hunt (شکار) که در ماه April سال ۲۰۰۵ تهیه شده است ، گوش کنید.

audio.gif قسمتی از ابتدای ترانه شکار، Hunt از گروه نیاز

audio.gif قسمتی از انتهای ترانه شکار، Hunt از گروه نیاز

در اینجا می توانید موسیقی تیتراژ سریال طنز “شبهای برره” را با صدای مهران مدیری و موسیقی بهرام دهقانیار بشنوید و آنرا با اجرای گروه “نیاز” مقایسه کنید :

audio.gif موسیقی تیتراژ شبهای برره

با تشکر از شاهین محمدی
vasmusic.com , niyazmusic.com

ویژگی‌های رابطه‌ی موسیقی و برآمدن دولت-ملت مدرن در ایران (I)

اکنون مدتی است که سخن گفتن از و اندیشیدن به «ایران»، خواه به مفهوم فرهنگی و خواه به مفهوم یک واحد سیاسی-اجتماعی، مساله‌ی روز است و دغدغه‌ی بسیاری از اندیشوران. تحت تاثیر قوم‌گرایی فزاینده‌ی برآمده از جهانی‌شدن (۱) و بازپخش گفتمان‌های پسااستعماری و پسامدرن در حوزه‌های جغرافیایی-فرهنگیِ کوچک‌تر، بازاندیشیدن به مفهوم ملیت، ملت و دولت-ملت (به گسترده‌ترین یا باریک‌ترین مفهوم‌ها) اجتناب‌ناپذیر شده است (۲). از این رو هر پرسش از چنان واحدهایی امروزه پرسشی بااهمیت و آگاهی‌بخش است و ما را در دیدن تهدید ترسناک فاشیسم‌های ریز و درشتی که از هر سو به زشتی سرک می‌کشد، یاری می‌دهد.

حنانه: پدرم هارمونی زوج را به هیچ کس تدریس نکرده است

به تازگی شایعه ای منتشر شده است که رساله «هارمونی زوج» مرتضی حنانه در انتظار انتشار است. از طرفی افرادی نیز خود را صاحب صلاحیت در آنالیز و حتی تدریس هارمونی زوج معرفی می کنند. این مسائل باعث شد تا از زبان فرزند مرتضی حنانه، امیرعلی حنانه، موضوع را بررسی کنیم:

از روزهای گذشته…

من صدا هستم (II)

من صدا هستم (II)

در دهه های ۶۰ و ۷۰ وقتی که تکنولوژی صدای کامپیوتری به یک به حدی از پیشرفت رسید که بتواند صدای خالص غیر آکوستیک را تولید کند، ذهن برخی از موسیقی دانان به این نکته معطوف شد که می توان با استفاده از صداهای فرعی نهفته در صدای اصلی به یک نوع بافت صوتی دست یافت که این بافت می تواند به خودی خود دستمایه ی خلق اثری موسیقایی قرار بگیرد.
گفتگو با تیبو (VII)

گفتگو با تیبو (VII)

کرایسلر که استعداد زیادی در پیاده کردن نت ها داشت تنظیم های شگفت انگیزی را انجام داده است. همچنین تیوادار ناچز (Tivadar Nachèz) و آرتور هارتمن آثار خوبی را تنظیم کرده اند. این آثار همراه با کارهای کوتاه تر ویوتام و وینیاوسکی، مثل Ballade et Polonaise از ویوتام، آثار خوبی برای اجرا هستند؛ هرچند پیوریست های موسیقی (musical purists) ممکن است این اثر را تأیید نکنند. به نظر من Polonaise در سطح آثار شوپن است یا مثلا از نظر ویرتوز بودن Gypsy Airs از سارازات را در در نظر بگیرید که با هر کدام از راپسودی های لیست برابرند.
هیچ تقدیری جوابگوی زحمات بی دریغ<br /> این بزرگ مرد موسیقی نیست

هیچ تقدیری جوابگوی زحمات بی دریغ
این بزرگ مرد موسیقی نیست

هفته پیش با شنیدن اعلام حکم بازنشستگی آقای شریف لطفی بعد از ۳۰ سال خدمت بی وقفه این بزرگ مرد، دانشجویان، اساتید، مدرسین، اعضائ هیات علمی و کارکنان و کارمندان دانشکده موسیقی دانشگاه هنر به یکباره احساس کردند که حامی بزرگ دانشکده موسیقی را از دست دادند. این تغییر و تحول در حالی انجام شد که همین چند ماه پیش آقای شریف لطفی با همکاری آقای “دکتر محسن حجاریان” رشته “اتنوموزیکولوژی” (موسیقی شناسی قومی) را در وزارت علوم به تصویب رساندند تا از سال آینده نیز در دانشکده موسیقی دانشگاه هنر پذیرای دانشجو باشند و همزمان برنامه تفصیلی “کارشناسی ارشد آکوستیک” پیشنهاد شده از طرف آقای دکتر خسرو مولانا در دست بررسی و اقدام بود.
پرآرایش و رامش و خواسته (III)

پرآرایش و رامش و خواسته (III)

سابقه ی گروه نوازی در موسیقی ایرانی، با رعایت و توجه به قواعد مرسوم آن به گروه مرحوم فرامرز پایور بازمیگردد. سازبندی این گروه به استانداردی برای گروه نوازی در موسیقی ایرانی بدل شد: یک کمانچه و یک قیچک (به عنوان سازهای زهی کششی، و قیچک به عنوان قسمتی از صدای آلتوی گروه)، نی، تار، عود، سنتور، رباب و بالاخره تنبک که تکنیکی ترین ساز کوبه ای در موسیقی ایرانیست. به دلیل سابقه ی کم گروه نوازی، سازهای موسیقی ایرانی بی توجه به چنین نیازی ساخته شده اند؛ به گونه ای که با دقت در سازهای ارکستر سمفونیک درمی یابیم که در هیچ یک از سه گروه سازهای آن سازی مضرابی (به عبارت بهتر، سازی با صدای غیر ممتد) وجود ندارد و حتی پیانو نیز جزو سازهای ارکستر نیست.
چهار فصل ویوالدی (بهار و تابستان)

چهار فصل ویوالدی (بهار و تابستان)

چهارفصل، عنوانی است برای مجموعه چهار کنسرتوی جداگانه، برای ویولن و ارکستر، که توسط آنتونیو ویوالدی آهنگساز ایتالیایی تصنیف گشته است و شماره های یک الی چهار اپوس هشت این مصنف را در بر می گیرد. کنسرتوی هر فصل از سه قسمت مختلف تشکیل شده و کل اثر در مجموع، مرکب از دوازده موومان است.
گفتگو با مائوریزو پُلینی (II)

گفتگو با مائوریزو پُلینی (II)

خب، هم نوازی همیشه سخت تر است و نیاز به ریسک دارد. در عین حال با لذتی فوق العاده همراه است، مثل امشب! باید به شما بگویم که کنسرتوی شومان به همراه دانیل بارنبویم (Daniel Barenboim) اجرایی بود که همیشه به خاطر خواهم سپرد، به این دلیل که احساس می کردم کنسرتوی شومان حقیقاتا در اجرای امشب زنده شد، چیزی که همیشه اتفاق نمی افتد.
موسیقی و معنا (I)

موسیقی و معنا (I)

مراد از «معنا» چیست؟ وقتی می‌گوییم چیزی دارای «معنا»ست، در حقیقت ادعا می‌کنیم که آن چیز، به چیزِ دیگری ورای خود اشاره دارد، یا با آن همراه است، یا می‌تواند برای پی بردن به وجود آن به کار آید. میان پدیده یا پیشامد نخست با آنچه در ورای آن است، نوعی ارتباط وجود دارد. به بیان دیگر، آن چیز دارای دلالت است و یا به زبان ساده‌تر به امری ورای خود ارجاع می‌دهد. هنگام پرداختن به موسیقی تمایل داریم معنایی برای آن قائل شویم. به نظر می‌رسد موسیقی دارای معناییست، هرچند که این معنا می‌تواند برای ما کاملاً شخصی باشد. بررسی بحث‌ها و پژوهش‌های نظری درباره‌ی موسیقی نشان می‌دهد که «معنای موسیقی» عموماً موضوعی محوری‌ست؛ به ویژه زمانی که موسیقی در بستر اجتماعی آن پژوهش می‌شود (نک. Feld & Fox 1994). هر چند ممکن است موسیقی نیز دلالتی داشته باشد، در مقایسه با زبان نمی‌توان گفت موسیقی به چه چیزی ارجاع می‌دهد، یا از اساس به چیز مشخصی اشاره می‌کند یا نه.
امیرآهنگ: استاد حنانه متعصب نبود

امیرآهنگ: استاد حنانه متعصب نبود

هنرجویان و دانشجویان موسیقی در تمام دورانِ آموزش بطور دائم در گیرِ متدهای مختلف آموزشی هستند و البته هیچگاه هم این متدها توسط مدرسان بطور کامل آموزش داده نمی شوند!
بیایید موسیقی بسازیم – ۲

بیایید موسیقی بسازیم – ۲

در نوشته قبل مشاهده کردید که چگونه بسادگی می توان با تشکیل بلوکهای چهارتایی و انتخاب هارمونی برای آنها موسیقی ساده ای را تهیه کرد. در این قسمت سعی می کنیم برخی تکنیک های دیگر از جمله استفاده از مدولاسیون را برای توسعه و گسترش طرح موسیقی خود ارائه دهیم.
مینی مالیسم، فیلیپ گلاس و کامه راتا (I)

مینی مالیسم، فیلیپ گلاس و کامه راتا (I)

اگر چه تقاضا برای موسیقی معاصر در مقایسه با دوره های قبل بسیار کم شده است، اما بسیاری از آهنگ سازان با استعداد در پنجاه سال گذشته به محبوبیت گسترده ای دست یافته اند، یکی از آن گروه ها مینی مالیست ها هستند.