انتشار تاریخچه هنرستان موسیقی تبریز

تصویر جلد کتاب
تصویر جلد کتاب
به مناسبت پنجاهمین سالگرد تاسیس هنرستان هنرهای زیبا در تبریز، کتاب «هنرستان موسیقی تبریز» به قلم فرهود صفرزاده (پژوهشگر موسیقی ایرانی) به چاپ رسیده است .

در نخستین بخش از این کتاب، ابتدا به کوتاهی از مراکز آموزش موسیقی تبریز در دوران پهلوی (کلاس ها یا آموزشگاه های موسیقی و کلاس های دولتی آموزش موسیقی) سخن به میان آمده و برای نمونه به کلاس های محمد حسن عذاری، جعفر ارمغانی و حسن جوان اشاره شده است.

سپس به فعالیت های مرکز آموزش آزاد موسیقی تبریز که از آذر ۱۳۴۷ به سرپرستی علیمحمد رشیدی در هنرستان موسیقی تبریز تشکیل شد و تا مهر ۱۳۵۴ فعالیت داشت و همچنین کارگاه موسیقی رادیو و تلویزیون مرکز تبریز (مرکز حفظ و اشاعه موسیقی تبریز) که غلامحسین بیگجه خانی، علی سلیمی، مهدی آذرسینا، احمد بهجت و … در آن تدریس می کردند پرداخته شده است. در پایان فصل، یادداشت ها و سپس اسناد جالبی از موارد مورد بحث، همچون اعلان کلاس حسن عذاری در سال ۱۳۱۶ درج گردیده است.

فصل دوم، روند شکل گیری و فعالیت هنرستان موسیقی تبریز و دانش سرای تبریز را مورد بررسی قرار می دهد. «هنرستان موسیقی تبریز که با همت و تلاش علی دهقان، اسماعیل دیباج معاون اداره کل فرهنگ آذربایجان شرقی و رییس اداره فرهنگ تبریز، عزیز شعبانی و رحمت الله کلانتری، رییس بازرسی اداره کل فرهنگ آذربایجان شرقی تاسیس شده بود، از ۲۰ مهر ماه ۱۳۳۵ در محل منزل اجاره ای فردی ارمنی واقع در خیابان شریعتی (شهناز) شمالی نرسیده به تقاطع خیابان محققی شروع به کار کرد.» نویسنده خاطرنشان می سازد تاسیس هنرستان موسیقی در تبریز با موانع زیادی مواجه بوده و چندین عامل در دامن زدن به مخالفت ها نقش اصلی داشته که از آن میان باید به فعالیت ارامنه در هنرستان به عنوان هنرآموز و هنرجو، اختلاط هنرجویان پسر و دختر، کلیمی بودن عزیز شعبانی و وجود زمینه های ذهنی در بین عوام برای مخالفت با موسیقی که پیش فرض های خود از فضای غالب موسیقی در تبریز را که موسیقی مطربی بود به هرگونه فعالیت موسیقی تعمیم می دادند اشاره کرد. در ادامه تصاویر جالبی از دوران مختلف فعالیت هنرستان و گردانندگان نیز به چاپ رسیده است.

فصل سوم ویژه روسای هنرستان موسیقی تبریز و دانش سرای تبریز است. فعالیت های فرهنگی و هنری اسماعیل دیباج، عزیز شعبانی، مصطفی کسروی، یوسف یوسف زاده، هدایت الله خیرخواه، علی محمد رشیدی و احسن الله هوربد در این بخش آمده است. در قسمت اسناد فصل سوم نیز مدارک متعددی که با فعالیت های هنرستان و روسای آن ارتباط دارد ارائه شده است.

در چهارمین فصل از کتاب، طرح فعالیت و برنامه آموزشی هنرستان موسیقی و دانش سرای هنر تبریز مورد توجه قرار گرفته است و در فصل بعدی عملکرد هنرستان موسیقی تبریز بررسی شده است. نویسنده معتقد است که «مطالعه و بررسی نحوه اداره هنرستان های موسیقی در ایران نشان می دهد که این هنرستان ها و از جمله هنرستان موسیقی تبریز، همواره در اختیار طیف های جایگزینی و یا آرایه بندی بوده اند…سیاست گذاران فرهنگی و هنری نه نگاهی عمیق به مقوله فرهنگی و ریشه داری مانند موسیقی داشته اند و نه توانسته اند طرح و برنامه کاری بنیادی را در این باره فراهم آورند. لذا همواره موسیقی این دیار و هنرستان هایش را مورد خطاب آمرانه خویش قرار داده اند…»

در پایان نیز کتابنامه، نام نامه، نمایه اسناد، موضوع ها و عکس ها آمده است. این کتاب در شمارگان ۱۵۰۰ نسخه و بهای ۲۰۰۰ تومان توسط انتشارات ستوده در شهر تبریز به چاپ رسیده است.

مروری بر موسیقیِ متنِ فیلم «آندرانیک»

آنچه در موسیقیِ اغلب فیلم‌های گروه «هنر و تجربه» می‌توان شناسایی کرد این است که به نظر می‌رسد چنین باوری شکل گرفته‌ که فیلم‌های غیربازاری، کم‌کنش و درون‌گرایانه باید موسیقی‌ای کم‌کنش و دور از تلاطم داشته باشند. موسیقیِ «آندرانیک» گویی از چنین باوری حاصل شده‌است. درحالیکه لزوماً اینگونه نیست. به اقتضای هر فیلم این موضوع جنبه‌های متفاوتی می‌یابد و موسیقی گاه می‌تواند به جای تصویر، یک آشوب درونی را بازنمایاند.

گزارشی است از مراسم رونمایی از آلبوم به‌یاد بهاری (I)

مطلبی که پیش رو دارید، گزارشی است از مراسم رونمایی از آلبوم به‌یاد بهاری: تک‌نوازی کمانچه در فرهنگسرای سرو به تاریخ سوم بهمن ۱۳۹۸ که توسط شهاب مِنا تهیه شده است:

از روزهای گذشته…

کاظم داوودیان و موسیقی ایرانی با ارکستر سمفونیک

کاظم داوودیان و موسیقی ایرانی با ارکستر سمفونیک

بیشتر ما موسیقی های سمفونیکی که در دهه ۶۰ و ۷۰ شمسی از تلویزیون بر روی برنامه هایی با موضوعات، خود کفایی و استقلال بر روی تصاویری از مزرعه ها، بندرگاه ها و پالایشگاه ها به نمایش در می آمد را به خاطر داریم. موسیقی هایی که ریتم و مایه های موسیقی ملی در آنها موج میزد؛ القای ریتم از سوی ویولنسل ها و کنترباس ها به همراه تیمپانی و گاهی همراهی سازهای ایرانی.
آلبوم فراموش شده پینک فلوید

آلبوم فراموش شده پینک فلوید

خواه از موسیقی پینک فلوید لذت ببرید و خواه از آن متنفر باشید، هیچ شکی نداشته باشید که نام گروه پینک فلوید در سراسر جهان شناخته شده است و تنها شاید نام گروهی مانند بیتلز بتواند با نام پینک فلوید رقابت داشته باشد.
شنگ

شنگ

شنگ (sheng) یکی از سازهای بادی قدیمی و سنتی چین است که درحال حاضر نیز مورد استفاده قرار می گیرد. قدمت آن به ۳۰۰۰ سال پیش می رسد و در میان مردم چین در دوره دیناستی (B.C. Yin Dynasty) بین سالهای۱۴۰۱ – ۱۱۲۲ رایج بوده است. شنگ از ۱۷ تا ۳۷ لوله ی عمودی نی بامبو که با طول های مختلف در استوانه که بر سر آن یک قطعه دهانی ضمیمه شده، کنار هم قرار گرفته اند درست شده است. با این خصوصیات ساختمانی، شنگ تنها ابزار موسیقی بادی چینی است که توانایی اجرای ملودی و آهنگ های گوناگون (حتی بصورت چند صدایی) را دارد.
تحقیقی درباره باربد؛ موسیقیدان دوره ساسانی (II)

تحقیقی درباره باربد؛ موسیقیدان دوره ساسانی (II)

سال ۲۲۴ میلادی، پس از انحطاط سلسله های هخامنشی و اشکانی سلسله نوین ساسانیان تاسیس شد که حدود ۴۰۰ سال دولتداری کرد. اولین پادشاه ساسانی اردشیر بابکان بود و پس از او بهرام گور به پادشاهی رسید. پس از بهرام، شاپور و پس از او خسرو انوشیروان و خسروپرویز به پادشاهی رسیدند.
نگاهی به «اینک از امید» (IV)

نگاهی به «اینک از امید» (IV)

در بیت بعدی باز به اصفهانک می رسیم ولی اینبار با ایست روی درجه ششم اصفهان و در نهایت فرود به ماهور. این تغییر مدها می تواند نشان دهنده تسلط بالای آهنگساز اثر بر روی موسیقی دستگاهی ایران باشد. در بیت بعدی یک تغییر مد دیگر روی می دهد که اینبار جسورانه تر از دفعات گذشته است. اینبار از روی نت شاهد ماهور با تغییر پرده ها، نوایی ساخته می شود که همخوانی خوبی با شعر دارد و باز نشاندهنده هوشمندی آهنگساز در استفاده از خصوصیات موسیقی دستگاهی ایران است.
علوانی فقط یک آواز نیست (III)

علوانی فقط یک آواز نیست (III)

پس در چنین وضعی مردی از روستای برومی از توابع اهواز از خانواده شعر دوست و با فرهنگ و از طبقه فقیر در سال «۱۲۷۷ هجری» بنام «علوان الشویع» به دنیا می آید. (۷) تا بتواند بخش کوچکی از این فرهنگ را از خطر نابودی حفظ کند.
گفتگو با عبد الحمید اشراق (III)

گفتگو با عبد الحمید اشراق (III)

خاطرهء دوم اینکه: روزی با استاد و مرتضی نی‏داود در منزلش وعدهء ملاقاتی داشتم. نی‏داوود علاوه بر استادی در رشتهء تار فردی بود مردم‏ دار صبور و بیش از حد با ادب که مورد احترام همه‏ بود، او گفت پسرم، قبل از اینکه صحبتهایمان را شروع کنیم، قصه‏ای برایت می‏گویم. گفتم‏ خواهش می‏کنم.
کنسرت لیلی افشار در نیاوران

کنسرت لیلی افشار در نیاوران

رسیتال گیتار کلاسیک لیلی افشار در تاریخ ۱۸ و ۱۹ مرداد ماه طی دو شب در فرهنگسرای نیاوران برگزار خواهد شد. افشار در این کنسرت به اجرای قطعاتی از آهنگسازانی چون تدسکو، باخ، لئو براور، آلبنیز و همچنین قطعات محلی تنظیم شده برای گیتار کلاسیک خواهد پرداخت. بلیط فروشی این کنسرت از طریق گیشه فرهنگسرای نیاوران آغاز شده است.
موسیقی هند و مقایسه آن با موسیقی ایران (II)

موسیقی هند و مقایسه آن با موسیقی ایران (II)

همانطور که دستگاه های موسیقی ما بر روی گام ها و مقامات مختلف بنا شده راگا هم دارای گامها و مقامات جداگانه ای است چنانکه آنها نیز دارای ده راگای اصلی هستند و از همین جا می توان به وسعت و اهمیت موسیقی هند پی برد. همچنانکه در موسیقی ما فواصل بین پرده و نیم پرده وجود دارد در موسیقی هند هم از این نوع فاصله ها بسیار است. شباهت دیگر در روش دستگاه خوانی ماست که آنها درنواختن راگا عمل می کنند با این تفاوت که در شروع مطلب، اول گام را نشان می دهند که همیشه تغییر ناپذیر است سپس نوازنده یا خواننده در حدود همان گام خوانندگی می کند و مخصوصا موضوع بداهه سرایی و بداهه نوازی هنر بزرگی برای خواننده و نوازنده بشمار می آید و این عمل که می توان آنرا اختراع آنی نغمات نامید تقریبا به همان کیفیتی است که در موسیقی ایران هم به کارمی رود.
نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (XX)

نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (XX)

در دوران سر درگمی در تجدّد طلبی، به دلیل امکانات بیشتر و بهتری که موسیقی اروپایی در ایران داشت، در خاندان های موسیقی، نسل بعدی موزیسین ها به موسیقی اروپایی روی آوردند (مانند: سنجری، معروفی، خالقی، خادم میثاق و فروغ). به این ترتیب موسیقی ایرانی دچار کمبود استعدادی شد که برای تحوّل و تکامل آن از ضروریات اولیه است.