بالاد – قسمت دوم

سنت سرودن ترانه های داستانی درباره وقایع و شخصیتهای روز، هنوز هم ادامه دارد و کمتر پیش می آید که یک واقعه با جذابیت عمومی از چشم تیزبین سرایندگان تصنیف دور بماند.

ماجرای تصادف قطار کیسی جونز (Casey Jones) مهندس راه آهن، فلوید کالینز (Floyd Collins) غار نورد و حتا فضانوردان، همه موضوع تصنیفهای عامیانه بوده اند.

ترانه های مردم پسند، به خصوص آن دسته که با جنبشهای معترضانه جوانان به وجود آمده بودند، مانند تصنیفهای باب دیلن (Bob Dylan) و جون بائز (Joan Baez) اینگونه تصنیفها را احیا کردند. البته اگر بخواهیم دقیق باشیم، اینها با توجه به تعریف سنتی، تصنیف نیستند و شاید بالاد، قالبی باشد که مربوط به گذشته های دور است.

انواع تصنیف
تصنیفهای ورقه ای یا Broadsheet ballads؛ این تصنیفها که با روشهای ارزان چاپ میشد و معمولا تک موضوعی، فکاهی و حتا خرابکارانه بود که از قرن شانزدهم، توسط دوره گردها در خیابانهای انگلستان فروخته میشد، افسانه رابین هود از جمله داستانهایی بود که به این شکل پخش شد.

تصنیفهای نو؛ درباره اتفاقات جدیدی مانند آتش سوزی، به دنیا آمدن جانوران غول آسا و مانند اینها بود و در طی آن نام و مکان دقیقی هم در اختیار شنونده قرار داده میشد.

تصنیفهای هزل آمیز و سلطنت طلبانه به شکل گیری آزادی مباحثات سیاسی در قرن ۱۷ منجر شدند. میتوان گفت که این تصنیفهای چاپی، به نوعی از اجداد روزنامه های امروز بوده اند.

قالب تصنیف یا بالاد؛ در شعر مدرن هم مورد تقلید قرار گرفته است و در موسیقی فولک امروز هم جایگاه ویژه ای دارد.

تصنیفهایی درباره قتل؛ یک زیر مجموعه مشخص بالاد، تصنیف درباره قتل یا murder ballad نام دارد. این تصنیفها معمولا از زبان قاتل بیان میشوند. وجه مشترک آنها در تعریف جزئیات جنایت – اینکه قربانی کیست، چرا قاتل تصمیم به قتل او گرفته است، چگونه قربانی اغوا شده و به محل جنایت رفته و قتل چگونه انجام شده است – بوده و با حکایت عاقبت قاتل – فرار یا دستگیری – به پایان میرسند. در این تصنیفها معمولا قاتل در زندان و یا در مسیر رسیدن به چوبه دار است.

تصنیفهای مرزی یا Border ballads؛ این تصنیفها زیر مجموعه تصنیفهای قومی هستند که در ناحیه مرزی انگلستان و اسکاتلند سروده شده اند و بیشتر درباره یاغیان ساکن در این مرز که اصطلاحآ border reivers نامیده میشدند و یا وقایع تاریخی در مرزها هستند.

از جمله مشهورترین این تصنیفها میتوان به تصنیف “نبرد اوتربرن” (Battle of Otterburn) و تصنیف چوی چیس (The Ballad of Chevy Chase) و از تصنیفهایی که درباره قانون شکنان ساخته شده به جانی آرمسترانگ (Johnnie Armstrong) و کینمونت ویلی (Kinmont Willie) اشاره نمود.

تصنیفهای ادبی Literary ballads؛ تصنیفهای ادبی آنهایی هستند که با رعایت قواعد صحیح نگارش سروده شده اند. در اواخر قرن ۱۸ و با ظهور سبک رمانتیک، این قالب با تشبیهات ساده فولکلوریک خود محبوبیت بسیاری یافت.

تصنیفهای ادبی بعدها با موسیقی ترکیب شدند که از جمله میتوان تصنیف Der Erlkönig از گوته (Goethe عالم آلمانی قرن نوزده) را نام برد که شوبرت (Schubert آهنگساز اطریشی قرن ۱۹) برای آن موسیقی نوشت.

در اپرای رمانتیک یک تصنیف که با بافت موسیقی درهم تنیده شده میتواند توسط لحظات نمایشی شدت یافته و یا در تضاد با آن جلوه کند.یک مثال برای اینچنین تصنیفهایی، تصنیف Salce است که دزدمونا Desdemona در اپرای اتللو Otello اثر وردی (Verdi آهنگساز ایتالیایی قرن نوزده و بیست) است.

ساختار بند و ترجیع بند و فضای روایتگرانه را در بالادهای موزیکال Musical ballades برای تکنوازی پیانو اثر شوپن (Chopin آهنگساز لهستانی قرن ۱۹) و برامس (آهنگساز آلمانی قرن ۱۹) میتوان مشاهده نمود.

بالاد اپرا (ballad opera)
یک فرم تمام انگلیسی است که مشهورترین مثال آن، اپرای گدایان (The Beggar’s Opera) اثر جان گی (John Gay شاعر و نویسنده انگلیسی قرن ۱۷ و ۱۸) است که الهام بخش کاباره اپراهای برتولت (برتولد) برشت (Bertolt Brecht نمایشنامه نویس و کارگردان آلمانی قرن ۲۰) و کورت ویل (Kurt Weill آهنگساز آلمانی قرن ۲۰) شد.

writing.upenn.edu, en.wikipedia.org, britannica.com

5 دیدگاه

  • سامان
    ارسال شده در تیر ۲۳, ۱۳۸۵ در ۸:۰۵ ب.ظ

    سرکار خانم شهاب ، بسیار آموزنده بود و خیلی زیبا. تشکر می کنم از زحماتتون.

  • sima yegane
    ارسال شده در تیر ۲۳, ۱۳۸۵ در ۱۱:۱۸ ب.ظ

    salam, matlabe jalebei bood.

  • saeed1922
    ارسال شده در تیر ۲۴, ۱۳۸۵ در ۱۱:۱۳ ق.ظ

    مطلب جالبی بود اما فکر میکنم اگه توضیح بیشتری درباره هر کدام بدید بهتر باشه. اگه میشه قطعاتی رو هم به عنوان نمونه قرار بدید
    ممنون از زحمات شما

  • pooria
    ارسال شده در مهر ۱۲, ۱۳۸۹ در ۱۲:۱۲ ق.ظ

    با تشکر از شما، در راستای سخنانتان مطلبی به ذهنم می رسد که بیان می کنم. خطاب به معلمان سختگیر و خشک پیانو که معتقدند یک بالاد از شوپن برای مثال باید منطقی و با موازین زیباشناختی یکسان نواخته شود باید بگویم اینان وجه روایی یک بالاد را که در گذر زمان ای کارکرد را پیدا کرده از یاد برده اند. بالاد را باید روایت کرد. باید سرود. ممنون. پوریا ۱۹ ساله مشهد.

  • الهام
    ارسال شده در دی ۹, ۱۳۹۱ در ۳:۱۶ ب.ظ

    سلام.خیلی استفاده کردم. من دانشجوی ادبیات انگلیسی هستم و فردا امتحان اصطلاحات ادبی دارم.ممنون.خیلی متشگرم.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر آلبوم «ایران زمین»

سوال این است که آیا می‌توان خلاقیت را آموزش داد؟ و جواب این که حتا اگر هم نتوان، حداقل می‌شود با برانگیختن و آزاد گذاشتن، آدم‌های صاحب خلاقیت را تشویق به استفاده از آن کرد و پروراند. آنچه هشت آهنگساز نوجوان آلبوم ایران‌زمین و مدیر هوشیار «پروژه‌ی آهنگسازان جوان»، امیرمهیار تفرشی پور، به اعتبار موسیقی‌شان به صحنه‌ی امروزین موسیقی ما می‌آورند دقیقا پاسخی است که دیدیم.

آلبوم «در محاصره» با آهنگسازی منتشر شد

یکی از کنسرت‌های ارکستر «خنیاگران مهر» به سرپرستی و آهنگسازی بهزاد عبدی در قالب آلبوم صوتی تصویری «در محاصره» به خوانندگی محمد معتمدی، توسط نشر «پردیس موسیقی معاصر» منتشر شد. آلبوم «در محاصره» مشتمل بر یکی از کنسرت‌های ارکستر «خنیاگران مهر» به سرپرستی بهزاد عبدی که مرداد ماه سال ۱۳۹۵ به خوانندگی محمد معتمدی در تالار وحدت تهران روی صحنه رفت، در قالب یک اثر صوتی تصویری توسط نشر «پردیس موسیقی معاصر» وارد بازار موسیقی شد. این مجموعه همزمان با کنسرت‌های اروپایی ارکستر «خنیاگران مهر» در کشورهای فرانسه، سوئیس، کانادا و آمریکا نیز به صورت فیزیکی و دیجیتال در دسترس مخاطبان قرار گرفته است.

از روزهای گذشته…

مصاحبه با ایگور ایستراخ (III)

مصاحبه با ایگور ایستراخ (III)

سالهاست که گیدون کرمر (Gidon Kremer) را می شناسم، و رافائل الگ (Rafael Oleg) را از زمانیکه جایزه مسابقات مسکو را برنده شد می ستایم. من و او اکنون از اعضای هیئت داوران هستیم. من همیشه مشغول نواختن و تدریس هستم. اکنون، در حالت کلی با نوازندگان با استعداد چینی، ژاپنی و کره ای در ارتباطم مانند جولیا کرانک (Julia Krank)، نوازنده کانادایی متولد کره که جایزه مسابقات ایندیانا پولیس را برد… تعدادشان زیاد است!
منیره خلوتی

منیره خلوتی

وضعیت موسیقی ایران قبل از ورود اعراب (I)

وضعیت موسیقی ایران قبل از ورود اعراب (I)

ایرانیان به طور علمی موسیقی را بررسی کردند و الحان موسیقی را بر اساس روزهای هفته به هفت لحن تقسیم کردند که آنها را هفت خسروانی نامیدند. بعدها خسروانی به دستان و دستان به دستگاه تغییر نام داد و در نهایت هفت خسروانی به هفت دستگاه تبدیل شد.
ایزایی پادشاه ویولون (I)

ایزایی پادشاه ویولون (I)

اوژن ایزایی (Eugène Ysaÿe) ویلنیست، آهنگساز و رهبر بزرگ بلژیکی است. تئو ایزل (۱۸۶۵-۱۹۱۸) برادر وی: آهنگساز و پیانیست بود. اوژن ایزایی به نام “پادشاه ویلن” شهرت دارد. اگرچه ایزل در خانواده ای روستایی به دنیا آمد اما بیشتر اعضای خانواده نسل در نسل ساز می زدند.
گزارش جلسه چهارم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (VI)

گزارش جلسه چهارم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (VI)

مدرس در ادامه بخشی از یک نمونه‌ی –به گفته‌ی او- افراطی و بزرگنمایی شده را از وبلاگی با عنوان «شجریانی‌ها» که به دست نویسنده‌ای ناشناس نوشته شده است نقل کرد: «دستگاه نوا که خیلیها معتقدن دستگاه نیست بلکه نغمه است چون بسیار نزدیک به مایه افشاری دستگاه شور می باشد. اگر کسی بخواهد نوا بخواند میتواند نزدیک سی گوشه مختلف رو بخواند که بعصی اصلا تو مایه افشاری نیستند. شجریان آوازی دارد به نام نوا – مرکب خوانی […]. یه بخشی از این آواز واقعا فاجعه است واقعا فاجعه. […] این آلبوم مرکب-نوا از همین فاجعه هاس.
مرور آلبوم «شب پیانوی ایرانی»

مرور آلبوم «شب پیانوی ایرانی»

«پیانوی ایرانی» چیست؟ اجرای محتوای دستگاه‌ها و چهارمضراب و رنگ و … با پیانو، همان که مشهورترین نمایندگانش مرتضی محجوبی و جواد معروفی‌اند یا همان که اگر قدری بیشتر با تاریخ موسیقی آشنا باشیم نام‌هایی چون مشیرهمایون شهردار، حسین استوار، سیروس شهردار و حتا اردشیر روحانی را نیز دربر می‌گیرد. این شبه تعریف تا زمان افول این شکل از پیانونوازی در میانه‌ی قرن حاضر کافی می‌نمود. هویت اصطلاح در برابر «پیانوی کلاسیک» قرار می‌گرفت و جز موارد مرزی بسیار خاص برای بیشتر شنوندگان معلوم بود که چه چیزی پیانوی ایرانی است و چه چیزی نه.
چارلی پارکر، اسطوره جاودان جز

چارلی پارکر، اسطوره جاودان جز

در دنیای موسیقی جز وقتی صحبت از اسطوره های فراموش نشدنی این سبک میشود بی هیچ اغراقی باید از چارلی پارکر یاد نمود. نوازنده ای که در زندگیش فراز و نشیب های زیادی را بخود دیده اما همگان وی را بعنوان یکی از شخصیت های بنیادین این موسیقی می شناسند. چارلی پارکر (Charles Parker)در ۲۹ آگوست سال ۱۹۲۰ در شهر کانزاس آمریکا بدنیا آمد. در خانواده ای نه چندان با ثبات. وی لقب “Bird” را برای خود انتخاب نمود عنوانی که بر روی بسیاری از کارهایش میتوان مشاهده کرد مانند : Yardbird Suite
گزارش اختصاصی از اجرای ارکستر سمفونیک تهران در آلمان

گزارش اختصاصی از اجرای ارکستر سمفونیک تهران در آلمان

ارکستر سمفونیک تهران، ۲۰ آگوست ۲۰۰۶ (۲۹ مرداد ۱۳۸۵) در شهر اوسنـابـروک (Osnabruck) در آلمان کنسرت داد. در این برنامه که در واقع سرآغاز جشنـواره شرقـی (Morgenland Festival) در تالار شهر اوسنابروک بود حدود ۱۴۰۰ شنونده حضور یافتند. پیش از اجـرای موسیقـی، شهـردار اوسنابروک، هانـس یورگـن فیـپ (Hans-Jürgen Fip) در سخنانـی کوتاه، با توجه به دشواری های برگزاری این برنامه گفت: «تا امشب باور نمی کردم که ارکستر سمفونیک تهران در اوسنابروک کنسرت خواهد داشت!»
۱۱۰۰ Bel Air Place

۱۱۰۰ Bel Air Place

موفقیت بی نظیر و جهانی خولیو با آلبوم “۱۱۰۰ Bel Air Place” بوجود آمد که مجموعه ای از ترانه های دو صدایی بود و ترانه To All the Girls I’ve Loved Before, که خولیو با همراهی ویلی نلسون Willie Nelson خواننده مشهور و صاحب سبک کانتری اجرا کرده بود بسیار موفق و در فهرست ده تایی (top 10) قرار گرفت.
نگاهی به موسیقی در سال ۱۳۹۴ (VI)

نگاهی به موسیقی در سال ۱۳۹۴ (VI)

اما در این سال بسیاری از هنرمندان و فعالان این عرصه به امید آنکه کلید تدبیر رئیس جمهور منتخب مردم – که از قضا مورد حمایت بسیاری از هنرمندان نیز بود – بتواند قفل مشکلات عدیده موسیقی ایرانی را بگشاید، چشم انتظار حرکتی مثبت در عرصه رفع محدودیت ها و ممنوعیتهای پیش روی هنرمندان بودند که متاسفانه نه تنها محقق نگردید که همانند سالیان گذشته هنرمندان و فعالان این عرصه با مشکلات بیشماری من جمله لغو و عدم صدور مجوز کنسرتها، عدم حمایت دولت از منتقدان خانه موسیقی و مهمتر از همه آنها ممنوع الکاری بسیاری از هنرمندان و فعالان موسیقی مواجه شدند البته در این میان سالار عقیلی که بارها پای خود را از خطوط قِرمز فراتر گذاشته و آخرین بار نیز با حضور در یکی از شبکه های ماهواره ای خبر ساز شده بود نه تنها ممنوع الکار نگشت که با حضورش در کشور مجددا وارد صحنه موسیقی شده، مجاز به اجرا در جشنواره موسیقی فجر نیز گشت و بلافاصله پس از بازگشت اش به ایران آلبوم جدیدش نیز با نام “قصه باران” و سپس “عاشق می شویم” و نسخه تصویری کنسرت مشترکش با کیوان ساکت با نام “یک خانه پر زمستان” را منتشر نمود!