اپرای مادام باترفلای

مادام باترفلای Madame Butterfly (به معنای بانو پروانه) اپرایی در سه پرده (در اصل دو پرده)، ساخته جیاکومو پوچینی است که آنرا بر مبنای اشعار اپرایی(Libretto) ایتالیایی که توسط لوییجی ایلیکا Luigi Illica و جیوزپه جیاکوزا Giuseppe Giacosa به وجود آورده است.

نسخه اولیه آن در ۱۷ فوریه سال ۱۹۰۴ در اسکالای میلان، سالن اپرای بزرگ ایتالیا، اجرا شد. این اجرا شامل دو پرده بود و چندان مورد توجه قرار نگرفت. چهار ماه بعد، مادام باترفلای مجددا در برسکیا Brescia روی صحنه رفت.در این نسخه جدید، پرده دوم که به طور نامتناسبی طولانی بود، به دو قسمت تقسیم شده و چند تغییر جزئی دیگر نیز در آن انجام گرفته بود. شاهکار پوچینی این مرتبه با موفقیتی عظیم روبرو شد و در سال ۱۹۰۷، در اپرای متروپولیتن Metropolitan Opera نیویورک به اجرا درآمد. امروزه، نسخه دو پرده ای این اپرا در ایتالیا و اجرای سه پرده ای آن بر صحنه اپرای آمریکا محبوب تر است. مادام باترفلای، بیش از هر اپرای دیگر در آمریکای شمالی اجرا شده است.

شرح کوتاهی بر داستان

مادام باترفلای در اصل داستانی به قلم جان لوثر لانگ Long John Luther بوده و دیوید بلاسکو David Belascoآنرا به نمایشنامه برگردانده است.اولین اجرای این نمایشنامه در نیویورک سال ۱۹۰۰، با موفقیت بسیاری همراه بود و پس از آن به سرعت به لندن رسید و در آنجا بود که جیاکومو پوچینی Giacomo Puccini، آهنگساز شهیر ایتالیایی به دیدن آن رفت و به ساختن یکی از مشهورترین اپراهای خود دست زد.

اپرای باترفلای با اپراهای دیگر تفاوت دارد، خودمانی و صمیمانه و عاری از مناظر و جلوه های خیره کننده بوده و تمام ماجرای آن در خانه ای واقع در شهر ژاپنی ناگازاکی Nagasaki میگذرد. طرح قصه تنها یک ماجرا را دنبال میکند و در آن خبری از اتفاقات جانبی نیست. به این ترتیب که زن، مرد را به دست می آورد، او را از دست میدهد و خودکشی میکند. آنچه توانسته است موجب موفقیت این قصه ساده شود، شخصیت پردازی قهرمانان اصلی، مادام باترفلای و کاپیتان پینکرتون Captain Pinkerton محبوب او در داستان و همچنین در اپرای دلپذیر پوچینی است.

ما از همان اولین دیدار با پینکرتون که یک افسر جذاب نیروی دریایی آمریکا است، متوجه میشویم او مردی زنباره است که مفتون باترفلای پانزده ساله شده و با وجود اینکه از شکنندگی او آگاه است، اما از آنجایی که “تا زمانی که از هر بندری گلی نچیده، از زندگی خود خشنود نخواهد بود”، دختر جوان را به پروانه (باترفلای) تشبیه کرده و میگوید:” من او را به دست خواهم آورد، حتا اگر موجب آسیب دیدن بالهایش شوم.”

حالا صحنه برای تراژدی آماده شده است، ما با چو-چو سان Cio-Cio San زیبا آشنا میشویم که چندان هم دختر معصومی نیست، زیرا زمانی گیشا بوده است، اما باز هم موجودی شکننده، فرا زمینی و گرفتار عشق دریانورد زیباست. او علی رغم زنگ خطرهایی که بر سر راهش قرار میگیرد، خود را فریب داده و عشق کاپیتان را واقعی می پندارد.

داستان با گفتگوهایی بسیار روان پیش میرود، این گفتگوها که همراه با موسیقی خوانده میشوند، به خوبی احساسات مختلفی چون عشق، اشتیاق و رنج را بازگو میکنند و این تجربه عاشقانه را به اوجی از هنر مبدل میکنند که به شدت تاثیر گذار است. این گره داستانی ساده، دست آهنگساز را برای استفاده از آریا هایی درباره عشق، سقوط، امید و نا امیدی باز میگذارد. آریا هایی که بهترین موسیقی اپرایی از آنها به وجود آمده است.

از آرتور لازیر (Arthur Lazere)

منتقدان چه میگویند

از دهه ۱۹۹۰ تا کنون، بسیاری از منتقدان مادام باترفلای را بخشی از برنامه مستعمره چیان برای به وجود آوردن تصویری از آسیا به شمار می آورند. این منتقدان بر این باورند که این اثر، آسیا را در شمایل چو-چو سان، با کیفیتی ظریف و زنانه تصویر میکند که در انتها، به عنوان شخصیتی فرعی، کنار انداخته میشود. یک مثال از این دیدگاه انتقادی، نسخه پسا مدرنی از داستان به نام M. Butterfly، نوشته دیوید هنری هوانگ David Henry Hwang، نویسنده آسیایی-آمریکایی معاصر است. بسیاری از افراد آسیایی (در اینجا منظور اهالی خاور دور بوده است) و آمریکایی-آسیایی از این برخورد منفعل، قالبی و تراژیک با قوم خود اظهار تنفر میکنند و آنرا به عنوان بخشی از طرز تفکر نژادپرستانه/استعمارگرانه ای میدانند که در زمان نگارش اپرا، بسیار رایج بوده است.

عده دیگری از منتقدان، بیشتر بر جنبه ضد آمریکایی این اثر صحه میگذارند، به خصوص که این اپرا توسط شاعرانی ایتالیایی و برای تماشاگر اروپایی ساخته شده است. این منتقدان اشاره میکنند که شخصیت اصلی آمریکایی، در واقع دکتری فرانسوی بوده و دلیل تبدیل شدن او به یک آمریکایی “پر نخوت” به دلیل احساسات ضد آمریکایی اروپاییان بوده که هنوز خاطرات ناگوار جنگ ۱۸۹۸ اسپانیا-آمریکا برایشان تازه بود. گذشته از این، ژاپن در سال ۱۹۰۴ مستعمره هیچ کشوری نبود و در جنگ با روسیه پیروز گشته بود. بنابراین، تصویر آمریکای استعمارگر و یک ژاپن منفعل و ضعیف میتواند به درگیریهای دیگر غرب و آسیا (از جمله انگلستان و چین) مربوط باشد.

در زمان ساخته شدن اپرا، احساسات ضد آمریکایی در اروپا اساسا متفاوت از امروز بود، آمریکا هنوز در مقابل تسلط بزرگ کشورهای اروپایی بر آسیا و آفریقا، استعمارگر و امپرسیالیست به شمار نمی رفت.

در هر حال هر دو دسته این منتقدان با این دیدگاه موافقند که این اثر اصولا از سرزمینهای دور تصویری کلیشه ای و حاکی از جهالت ارائه داده که جنبه شاعرانه و عاشقانه آن بزرگتر از واقعیت است.

www.culturevulture.net

www.wikipedia.com

3 دیدگاه

  • ali
    ارسال شده در مرداد ۶, ۱۳۸۵ در ۶:۴۹ ق.ظ

    matalebeton vaghan ba arzesh va mofideh,agar emkane in bashe ke majmoe e nesbatan jame az asare bartare classic va makhsosan modern ro be soorate cd be forosh bezarid kheyli mamnon misham

  • دارا
    ارسال شده در آذر ۹, ۱۳۹۳ در ۳:۵۵ ب.ظ

    من دانشجوی رشته آواز اپرا هستم و بسیار ممنونم از مطالبتون

  • دارا
    ارسال شده در آذر ۹, ۱۳۹۳ در ۳:۵۸ ب.ظ

    امروز دارم میرم همین اثر رو در تاتر ولأی شهر رجوامیلیا ببینم و نوشت اون خیلی کمک کرد مخصوصا نظر منتقدها رو نوشته بودید

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (XI)

همانطور که قبلا تاکید کردم، آهنگساز باید آزاد باشد که به هر نوع زبان موسیقایی و به هر نوع استیل که می خواهد آهنگسازی کند. آشنایی با موسیقی ایران افق دید آهنگساز را باز می‌کند صرف نظر از هر استیلی و هر زبان موسیقایی که آهنگساز بخواهد در آن کار کند.

محمدرضا امیرقاسمی «شبی برای پیانوی ایرانی» را به روی صحنه می برد

کنسرت گروه موسیقی برف با عنوان «شبی برای پیانوی ایرانی» در تاریخ جمعه ۱۰ اسفند ساعت ۲۰ در سالن خلیج فارس فرهنگسرای نیاوران روی صحنه خواهد رفت. سرپرست و تکنواز پیانوی گروه برف محمدرضا امیرقاسمی و خواننده این کنسرت علی امیرقاسمی و اجرای تمبک با سحاب تربتی می باشد. در این برنامه علاوه بر اجرای آثار اساتید بزرگ پیانوی ایرانی نظیر جواد معروفی و مرتضی محجوبی، از چند نوازنده پیانوی دوره قاجار مانند اساتید محمود مفخم (مفخم الممالک) و مشیرهمایون شهردار هم قطعاتی اجرا خواهد شد. اجرای آثاری کمیاب و خاص از پیانو نوازیِ دوره ی قاجار و عصر مشروطه اولین بار است که در یک کنسرت اتفاق می افتد.

از روزهای گذشته…

فراخوان دوازدهمین جشنوارۀ ملی موسیقی جوان

فراخوان دوازدهمین جشنوارۀ ملی موسیقی جوان

«دوازدهمین جشنوارۀ ملی موسیقی جوان» با مشارکت گستردۀ استادان برجستۀ موسیقی کشور توسط انجمن موسیقی ایران، با حمایت معاونت امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، و با همکاری دفتر موسیقی و بنیاد رودکی، در سه بخش اصلی (موسیقی دستگاهی ایران، موسیقی نواحی ایران و موسیقی کلاسیک) برگزار خواهد شد.
مبداء تاریخی به نام مسیح استرادیواری  <br>(messiah stradivari)

مبداء تاریخی به نام مسیح استرادیواری
(messiah stradivari)

ویلنی که در سال ۱۷۱۶ میلادی به دست Antonio Stradivari ساخته شد و توسط ویلن ساز مشهور فرانسوی Jean-Baptiste Vuillaume در قرن نوزدهم، مسیح نام گرفت. به راستی بعد از یافتن ویلن مسیح استرادیواریوس، چه وقایعی رخ داد؟ آنچه را که امروز از ویلن مسیح استرادیواری در قالب تصاویر و عکسها می بینیم ،بیانگر مطالبی است که سردرگمی آشکاری را در مورد صحت و حقیقت این ساز به تائید می رساند.
تفاوتهای صوتی استردیواری و گوارنری (IV)

تفاوتهای صوتی استردیواری و گوارنری (IV)

نمودار ۵ تفاوت بین منحنی های میانگین نشان داده شده در نمودار ۴ را به تصویر می کشد. منحنی ها شباهت هایی را نشان می دهند که بر اساس آنها علیرغم تنوع سازهای نواخته شده، فرکانس صدای هر ساز نیز تاثیرگذار بوده است. احتمالا یک ویولون استرادیواری متوسط در باندهای ۲۰۰ هرتز، ۲۵۰ هرتز و ۶/۱ کیلو هرتز، سطوح صوتی بالاتری دارد.
ریتم در موسیقی جز – قسمت اول

ریتم در موسیقی جز – قسمت اول

هنگامی که شما به موسیقی گوش می دهید المانهای بسیاری دست به دست هم می دهند تا سبک و نوع موسیقی را مشخص کنند. از رنگ آمیزی سازها گرفته تا مشخصه های ملودی، هارمونی، ریتم و … موسیقی Jazz نیز از این قاعده مستثنا نیست، اما ممکن است تعجب کنید اگر بدانید که به نظر بسیاری از اهل موسیقی، آنچه در موسیقی در Jazz مهمتر از قطعه نوشته شده روی کاغذ است، به نحوه اجرای قطعه توسط نوازنده بر می گردد و…
پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (III)

پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (III)

علت خاصی ندارد. همان‌گونه که گفتم از سال ۲۰۰۰ به بعد بیشتر برای سازهای زهی قطعه ساخته‌ام. یکی از دلایلش این است که سازهای زهی به‌راحتی می‌توانند ربع پرده‌های موسیقی ایران را بنوازند؛ اما برای سازهای بادی مخصوصاً سازهای بادی اروپایی این مساله خیلی مشکل است. به‌طور مثال در موسیقی ایرانی توسط نوازندگان تعزیه با یکسری تمحیداتی که روی ترومپت انجام می‌دهند می‌توانند به‌راحتی ربع پرده‌ها را بنوازند. ولی موسیقیدان‌های اروپایی یا آمریکایی نمی‌توانند ربع پرده‌ها را بنوازند. برای همین مجبور هستیم ترومپت را عوض کنیم و یا آن را تغییر بدهیم؛ همان کاری که من کردم. یک پیستون به آن اضافه کنیم که بتواند ربع پرده‌ها را هم بنوازد. درباره سازهای بادی اروپا هم این مساله هست هرچند برخی از این سازها قادر به نواختن ربع پرده‌ها هستند اما برخی مثل ابوا نمی‌توانند ربع پرده بنوازند. برای اینکه سیستم فرانسوی این ساز تماماً با کلید است و قادر نیست ربع پرده بزند مگر اینکه ابوای وینی باشد که برخی سوراخ‌های آن با دست گرفته می‌شود و نوازنده‌ها می‌توانند ربع پرده با آن بزنند و یا ابوای باروک که اگر کسی بخواهد می‌تواند با آن ربع پرده بنوازد.
حسین دهلوی، هفت دهه تلاش برای موسیقی

حسین دهلوی، هفت دهه تلاش برای موسیقی

امروز ۷ مهرماه تولد مرد خستگی ناپذیر موسیقی ایران حسین دهلوی است. با اینکه دهلوی به ۷۸ سالگی می رسد و نشانه های پیری و افسردگی بخاطر مشقاتی که بر موسیقی (که همانا بزرگترین هم و غم اوست) گذشته در چهره اش پیداست، همچنان در حال تدریس موسیقی و تصحیح آثارش برای چاپ است.
سرگشته در تودرتوی زمان (II)

سرگشته در تودرتوی زمان (II)

اندیشیدن و مهار طیف‌های صوتی در جهت بیان هنری توانایی دیگری است که او از آهنگسازان فرانسوی اواخر قرن بیستم وام گرفته است، اما آن را هم به شکلی شخصی و به‌ویژه مرتبط با تکنیک بسط و گسترشی که پیش از این در مورد آن صحبت کردیم به کار می‌گیرد.
موسیقی مردمی، موسیقی هنری، موسیقی مردم پسند: <br>امروزه این دسته بندی ها چه معنایی دارند؟ (XI)

موسیقی مردمی، موسیقی هنری، موسیقی مردم پسند:
امروزه این دسته بندی ها چه معنایی دارند؟ (XI)

حالا که تأکید تحقیقات موسیقی شناسانه از “موسیقی” به فرآیندهای موسیقایی و روش های فهم موسیقی تغییر جهت داده است، محدود شدن تقسیم کار توسط دسته های “موسیقی شناسی تاریخی”، “قوم موسیقی شناسی”، و “مطالعات موسیقی مردم پسند” به نظر زائد می رسد. با این حال، درک حوزه ی موسیقایی، که اساس پا بر جا نگه داشتن این تقسیمات و اندیشه های مردم درباره موسیقی و نیز انتخاب های موسیقایی شان است، در بسیاری از نقاط جهان هنوز هم رایج است. اگرچه اکنون ممکن است کمی بیش از برچسب “مردمی” به نظر رسند، که، به همراه دیگر برچسب ها، در فروشگاه های موسیقی برای کمک به انتخاب های موسیقایی مصرف کنندگان پراکنده شده اند، این نوع موضع گیری شان می تواند بسیار گمراه کننده باشد، چراکه میراث های بسیارِ پدید آورنده ی آنها، بر تصورات مرتبط با ارزش ذاتی گونه های مختلفِ بیانِ موسیقایی متکی هستند.
نی و قابلیت های آن (IV)

نی و قابلیت های آن (IV)

کرنای شمال: آن را «درازنای» هم می نامند. لوله فاقد سوراخ است و به همین دلیل تولید اصوات مختلف فقط با تغییر فشار هوای نفس نوازنده میسر می گردد؛ در نتیجه تعداد اصوات آن بسیار محدود است. جنس آن از نی است و طول آن زیاد و گاه تا ۳ متر می رسد. بر انتهای تحتانی ساز کدوی پرورش دادۀ خمیده ای متصل می کنند. دهانی آن در واقع استوانه کوچکی است که روی لوله محکم شده و یک سوی آن تراش خورده و از همین سو هوا وارد لوله می شود.
سیر تحول در انتخاب کتاب سال موسیقی

سیر تحول در انتخاب کتاب سال موسیقی

آنچه پیرامون موسیقی در بادی امر به ذهن متبادر می شود، حوزه اجراست. اعم از نوازندگی و آهنگسازی اما واقعیت آن که دو حوزه آموزش و پژوهش از عرصه های اساسی در پیشبرد اهداف موسیقایی است. تالیف متون آموزشی، تدوین استاندارها و روشها و فنون تدریس، ترجمه متون غنی موسیقایی سایر کشورها، شناخت و تجزیه تحلیل اتنوموزیکولوژی، ایجاد دپارتمانهای پژوهشی دربخش های مختلف موسیقایی، گسترش حیطه های صوتی سازهای ایرانی، تدوین و گسترش متدهای بومی آموزش موسیقی برای کودکان، اکوستیک صوت و رعایت اصول و استاندارهای صوتی در معماری ساختمانها و تالارها و… به عنوان بخش های پشتیبان و پرستار، در غنی سازی حوزه ساخت و اجرا ی موسیقی موثرند.