ارول گارنر، ترانه میستی و جز استاندارد

Erroll Louis Garner ,  1921 –  1977
Erroll Louis Garner , 1921 – 1977
برای نوشتن شرح حال نوازنده ای که بیش از هر چیز به “آن کسی که میستی – Misty – را ساخته” شهرت دارد، بد نیست ابتدا کمی درباره ترانه جز استاندارد و اهمیت آن بگوییم، زیرا این ترانه که موسیقی آن- به قصد اجرای بدون کلام – در سال ۱۹۵۴ توسط پیانیستی به نام ارول گارنر ساخته و سپس اشعار آن توسط جانی برک (Johnny Burke) سروده شد، یک ترانه جز استاندارد به شمار میرود.

جز استاندارد
یک ترانه جز استاندارد – standard jazz، قطعه ای از موسیقی جز است که در میان موسیقی دانان جز، بسیار شناخته شده باشد و بارها و بارها به روشهای مختلف اجرا و ضبط شده باشد. البته برای این اصطلاح معانی دقیق تری نیز وجود دارد، با این وجود هیچ فهرست قطعی از الگوها و استانداردها برای آن وجود ندارد.

از آنجایی که جز در اصل نوعی از انواع سبکهای موسیقی است، نوازندگان و گروهها میتوانند استانداردهای خود را در قالب نوع جزی که مینوازند، اجرا کنند. بسیاری از گروههای موسیقی حرفه ای، برای برنامه های خود به غیر از قطعات استاندارد، مجموعه موسیقی بزرگی در آرشیو اجرایی خود دارند، اما همواره برای شب اجرا چند قطعه استاندارد را نیز تمرین میکنند تا آنها را هم در برنامه اصلی خود بگنجانند و هم در صورت درخواست شنوندگان، آمادگی اجرا داشته باشند.

audio fileEroll Garner – Misty

زمانی که صحبت از استاندارد باشد، محدودیت اجرایی در میان انواع مختلف جز وجود ندارد و هر قطعه ای میتواند توسط گروهی با شیوه اجرای متفاوت جز، نواخته شود. برای مثال، بعضی از گروههای نوگرا (آوانگارد) از نواختن یک موسیقی قدیمی به سبک نو خود، لذت میبرند و بالعکس، یک گروه جز سنتی دیکسی لند (Dixieland جز اوایل قرن بیستم که در نیواورلئان شکل گرفت و تا دهه ۱۹۱۰ در بسیاری از ایالات مهم آمریکا پخش شد.) نیز میتوانند با نواختن یک قطعه موسیقی جز مدرن به شیوه خودشان، موجب مباهات هم مسلکان خود شوند.

Erroll Garner
ارول گارنر (Erroll Garner) نوازنده خودآموخته پیانو، هرگز نت خوانی را نیاموخت، اما بدون شک یکی از محبوبترین چهره های جز در دهه ۵۰ به شمار میرود. شیوه موزون نوازندگی گارنر و استعداد درخشانش در کشف و اجرای ملودی، او را در طی دوران فعالیتش در اوج نگه داشت.

ترانه خاطره انگیز میستی، در طی سالهای ۱۹۵۹ تا ۱۹۷۵، موجب شد تا پنج خواننده مختلف با اجرای آن در صدر فهرستهای رده بندی قرار گیرند. گارنر در سال ۱۹۷۱، ترانه میستی را یک بار دیگر برای فیلم اول کلینت ایستوود (در مقام کارگردان) به نام Play Misty For Me (میستی را برایم بنواز) اجرا و ضبط کرد.

ارول گارنر، متولد ۱۹۲۱ در پیتزبورگ، پنسیلوانیا، یکی از ممتازترین نوازندگان پیانو در تمام دوران است. او ثابت کرد که میتوان بدون داشتن توانایی نت خوانی، یک نوازنده سطح بالا بود و ثابت کرد که یک موسیقی دان خلاق جز، میتواند بدون تقلیل دادن و به اصطلاح “رقیق کردن” موسیقی خود، بسیار محبوب بماند و اینکه یک نوازنده، پس از یافتن سبک ویژه خود میتواند بدون تغییر دادن آن، همواره مشتاق و علاقمند به نواختن باقی مانده و شنوندگان خود را نیز مشتاق نگه دارد.

او هنرمندی درخشان و متفاوت با هر شخص دیگر بود. ارول گارنر در اجرای قطعات با تمپوی معتدل، عمومآ نوعی اجرای روباتو را رعایت می کرد. همراهی را با دست چپ مینواخت، در حالی که ملودی اصلی را اندکی عقبتر از دست چپ، اجرا میکرد و به همین دلیل کارهای اجرایی او اغلب تاثیری فراموش نشدنی برجای میگذاشت.

audio fileBilly Holiday – Misty

پیش درآمدهای سرشار از شوخ طبعی او که سرخوشانه به سبک آزاد اجرا میشد (و همراهانش را به خوب شنیدن وادار میکرد)، توانایی او در بداهه نوازی و بسط دادن نتها به شکلی گیج کننده و بدون اینکه حتا یک مرتبه به کلیدهای پیانو نگاه کند و نمایش لذت نابی که با حرکات و زمزمه های خود در هنگام نواختن اجرا میکرد، بخشی از جادوی ارول گارنر بود.

گارنر که برادر بزرگترش لینتون (Linton) هم پیانیستی عالی بود، در سن ده سالگی همراه با گروه Kan-D-Kids در رادیو ظاهر شد. او سپس در گروه های محلی به نوازندگی ادامه داد و سپس در شانزده سالگی توسط مری لو ویلیامز (Mary Lou Williams 1981-1910 پیانیست، آهنگساز و تنظیم کننده موسیقی جز) کشف شد.

او در اوایل دهه ۴۰ به نیویورک رفت و در چند برنامه گروهی (jam session) همراه با چارلی پارکر Charlie Parker و پیشگامان دیگر موسیقی بی باپ bebop (سبکی در جز با ضرباهنگ سریع و بداهه نوازیهایی مبتنی بر ساختار هارمونیک) به نوازندگی پرداخت.

اولین صفحه او با کمپانی ساووی (Savoy) بود که با اسلم استوارت (Slam Stewart) نوازنده مشهور بیس همراهی شد. کمی پس از همراهی با ارل کولمن (Earl Coleman)، خواننده ترانه (This Is Always) گارنر اولین تریو خود را تشکیل داد، که این شکل اجرا را در باقی دوران حرفه ای خود حفظ کرد. این گروه دو آلبوم با کمپانی مرکوری Mercury و دیسک Disc ضبط کردند و سپس به مدت دو سال به کالیفرنیا رفتند.

audio fileFrank Sinatra – Misty

ترانه لورا (Laura)، که اولین موفقیت بسیار بزرگ او بود، در این دوران ساخته و منتشر شد. گارنر قبل از پیوستن به کمپانی کلمبیا، تعداد زیادی آلبوم با کمپانیهای مشهور دیگر ضبط نمود و سپس در اوج شهرت خود، ترانه میستی را برای کلمبیا اجرا نمود. این ترانه در سالهای قبل از جنگ، بیش از هر ترانه دیگری اجرا شد و اجرای آن توسط جانی ماتیس (Johnny Mathis)، لوید پرایس (Lloyd Price) و ری استیونس (Ray Stevens) به فروش میلیونی دست یافت.

از ابتدای دهه ۵۰، سبک قابل درک و دست یافتنی گارنر بسیار محبوب شد و او تا زمان بازنشستگی اجباری خود در سال ۱۹۷۵ (به دلیل بیماری) حتا یک روز از کار خود دست نکشید. او میتوانست بدون آمادگی قبلی پشت پیانو بنشیند و در یک روز، سه آلبوم ضبط کند که همه به طرزی عالی در همان برداشت اول اجرا میشد.

ارول گارنر در سال ۱۹۷۷، در سن ۵۶ سالگی درگذشت، اما همواره به عنوان سازنده میستی، یکی از زیباترین ترانه های جز، در خاطر خواهد ماند.

lentriola.com, vh1.com

5 دیدگاه

  • saman
    ارسال شده در مرداد ۱۴, ۱۳۸۵ در ۱۱:۰۹ ب.ظ

    besiar ziaba bood. merci az zahematetoon

  • Babak
    ارسال شده در مرداد ۱۴, ۱۳۸۵ در ۱۱:۵۰ ب.ظ

    zende bashid. man ke kheili lezzat bordam

  • Farzad..V
    ارسال شده در مرداد ۱۵, ۱۳۸۵ در ۲:۲۰ ق.ظ

    Vaghan Az Zahamate BESIARetoon Tashakor mikonam … Movafagh bashid

  • سعید
    ارسال شده در مرداد ۱۵, ۱۳۸۵ در ۱:۰۵ ق.ظ

    خیلی باحال بود میستی رو با اجرای سیناترا نشنیده بودم. دستتون درد نکنه.

  • babak
    ارسال شده در شهریور ۱, ۱۳۸۵ در ۹:۰۵ ب.ظ

    mikhstam bebinam shoma barname baraye neveshtane note mosighi darid
    kheyli mamnoon misham javab bedid

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

آگاهی بی پایان (I)

نوشته ای را که ملاحظه می کنید، بیان دیدگاه و اندیشه ای است که در قالب تجربه فردی با قید نسبی بودن به اهمیت کشف آگاهی– شناخت و درک ماهیت وجودی انسان در ارتباط با هستی بیکران به عنوان یک بنیاد و شالوده اساسی برای خلق اثر هنری فاخر پرداخته شده است.

گزارش مراسم رونمایی «ردیف میرزاعبدالله به روایت مهدی صلحی» (VIII)

در هر حال، دکتر صفوت خودشان در این زمینه خیلی داشتند کار می‌کردند و می‌دانیم که ایشان هم شاگرد ابوالحسن صبا بودند، هم شاگرد حبیب سماعی و هم شاگرد حاج‌آقامحمد ایرانی مجرد. حاج‌آقامحمد ایرانی مجرد قبل از اینکه نزد میرزاعبدالله کار کند شاگرد مهدی صلحی (منتظم‌الحکما) سه‌تار زده بوده و تخصص اصلی‌اش هم در نواختن سه‌تار بوده است. آقای دکتر صفوت روایت دیگری از ردیف میرزاعبدالله را که از حاج‌آقامحمد ایرانی مجرد یاد گرفته بودند کار می‌کردند و آقای دکتر پورجوادی که از شاگرد و نوجوانی شاگرد دکتر صفوت بودند ضبط‌های کلاسش را برای ما می‌گذاشت و می‌شنیدم.

از روزهای گذشته…

نگاهی به فعالیت ها و آثار مزدک خامدا

نگاهی به فعالیت ها و آثار مزدک خامدا

مزدک خامدا، نوازنده پیانو و آهنگساز ایرانی مقیم آمریکا، در سال ۱۳۵۱ در تهران متولد شد و فراگیری موسیقی را از یازده سالگی آغاز کرد. او همراه با خانواده در سال ۱۳۶۳ ایران را ترک گفت و در کالیفرنیا اقامت گزید.
زنان و فضای موسیقی در ایران (I)

زنان و فضای موسیقی در ایران (I)

خانه، کار، فراغت و معبر چهار رکن زیست انسانی اند.خانه قلمروی عاطفی و وابستگی آفرین دارد ضمن آن که می تواند تحت تاثیر کار تبدیل به میدانی برای فراغت و زایش شود. کار قلمرو استقلال در مبارزه با ضرورت های اجتماعی را می آفریند. فراغت که خود حاصل مازاد ارزش تولیدی کار است، می تواند در میدانی میان بازآفرینی نیروی کار تا زایش هنر فعال شود و سرانجام معبر قلمرو تجلی و ارتباط حوزه های سه گانه است.
پنج لم مولووا برای نواختن باخ

پنج لم مولووا برای نواختن باخ

دیدیم که ویولن نواز روسی، کاترین مولووا تازگی شش سونات و پارتیتای باخ را ضبط کرده و پس از آن لمهایی را که در طول سالها برای نواختن این آثار پیدا کرده بروز داده در صحبت با آندرو پالمر تا در مجله استرینگز منتشر شود. پالمر بحثش را به شخصیت حساس مولووا ابتدا می‌کند. می‌گوید کاترین مولووا در یک روز معمولی روی آیپادش به باخ و هندل گوش می‌دهد و موسیقی کولی و البته موسیقی گیتار پرتغالی، هر نوع موسیقی که احساسی و عاطفی باشد، مثل شخصیت خودش… اینک ادامه داستان.
ریتم در موسیقی جز – قسمت اول

ریتم در موسیقی جز – قسمت اول

هنگامی که شما به موسیقی گوش می دهید المانهای بسیاری دست به دست هم می دهند تا سبک و نوع موسیقی را مشخص کنند. از رنگ آمیزی سازها گرفته تا مشخصه های ملودی، هارمونی، ریتم و … موسیقی Jazz نیز از این قاعده مستثنا نیست، اما ممکن است تعجب کنید اگر بدانید که به نظر بسیاری از اهل موسیقی، آنچه در موسیقی در Jazz مهمتر از قطعه نوشته شده روی کاغذ است، به نحوه اجرای قطعه توسط نوازنده بر می گردد و…
مرثیه ای فنی برای یک سنتورنواز (III)

مرثیه ای فنی برای یک سنتورنواز (III)

پی آمدن چپ و راست، بی شک توان وی را در پیاده کردن ریتم ها و الگوهای ضربی متفاوت تری می افزاید. توان را فزون می سازد اما این قدرت چون هر قدرتی باید مهار شود. وقتی با کشش های مطول کار می کنید و ضرباهنگ موسیقی را زیر آن کپه ریزها می سازید، حساسیت ها کمتر است، دقت بر تک ضربه ها نیست. نه اینکه تک ضربه بی اهمیت باشد، نه، اما چون به دور هر گام ریتم، گوشتی تنیده شده از گستره زمان که با ضربات پر شده است، اگر کمی از این گوشت نیز ساییده شود، به استخوان نخواهد رسید و ریتم سلیس خواهد ماند.
زلتان کودای، خادم موسیقی فولک

زلتان کودای، خادم موسیقی فولک

زلتان کودالی (Zoltán Kodály) آهنگساز، محقق موسیقی و فرهنگ فولکلور، اتنوموزیکولوژیست، زبان شناس و فیلسوف مجار، بیشتر کودکیش را در گالانتا (امروزه: ترناوا-اسلواکی) گذراند. پدرش رئیس ایستگاه قطار و موسیقیدانی غیر حرفه ای بود و با حضور وی، کودالی به عنوان یک کودک نواختن ویلن را آموخت. با وجود تحصیلات بسیار کم او در آن زمان در زمینه موسیقی، در گروه کر کلیسا می خواند و قطعاتی نیز برای اجرا می نوشت.
استفاده از تیونر برای کوک سنتور (V)

استفاده از تیونر برای کوک سنتور (V)

پیشنهاد میکنم ابتدا سیمهای سفید را کوک کنید سپس به سراغ سیمهای زرد بروید. به این خاطر که سیمهای سفید از مقاومت بالاتری برخوردار هستند و احتمال پاره شدن آنها نسبت به سیمهای زرد کمتر است تا زمانی که دست شما آشنایی مختصری با انجام عملیات کوک پیدا کند.
بزرگداشت محمود کریمی

بزرگداشت محمود کریمی

محمود کریمی (۱۳۰۶- ۱۳۶۳) در موسیقی ایران شخصیت بی نظیر و استثنایی است؛ او سالها به تدریس ردیف آوازی موسیقی ایران پرداخت و هنوز هم ردیف آوازیش، بهترین ردیف برای آموزش آواز و مرجع خوانندگان است.
موسیقی با تمام وجود احساس می شود

موسیقی با تمام وجود احساس می شود

تحقیقات دانشمندان نشان داده است هنگامی که به موسیقی گوش می دهید اگر بطور ناخودآگاه پاها و دستهای شما شروع به انجام حرکات منظم کنند و بقولی با ریتم موسیقی همنوازی کنند، پیام های عصبی خاصی به مغز انسان ارسال می شود که باعث تحریک مغز می شود.
دیگر هیچ اثرى از ویوالدى اجرا نمى کنم

دیگر هیچ اثرى از ویوالدى اجرا نمى کنم

آن سوفى موتر CD جدیدى منتشر کرده است. او در این CD به رهبرى و نواختن ویولن سولو پرداخته و در آن قطعه «چهار فصل» ویوالدى و «ابلیس» تارتینى را اجرا کرده است. ویوالدى در سال ۱۷۲۵ هنگام اولین اجراى این چهار سونات درباره هرکدام از آنها توضیحاتى داده است که عبارتند از: