ارول گارنر، ترانه میستی و جز استاندارد

Erroll Louis Garner ,  1921 –  1977
Erroll Louis Garner , 1921 – 1977
برای نوشتن شرح حال نوازنده ای که بیش از هر چیز به “آن کسی که میستی – Misty – را ساخته” شهرت دارد، بد نیست ابتدا کمی درباره ترانه جز استاندارد و اهمیت آن بگوییم، زیرا این ترانه که موسیقی آن- به قصد اجرای بدون کلام – در سال ۱۹۵۴ توسط پیانیستی به نام ارول گارنر ساخته و سپس اشعار آن توسط جانی برک (Johnny Burke) سروده شد، یک ترانه جز استاندارد به شمار میرود.

جز استاندارد
یک ترانه جز استاندارد – standard jazz، قطعه ای از موسیقی جز است که در میان موسیقی دانان جز، بسیار شناخته شده باشد و بارها و بارها به روشهای مختلف اجرا و ضبط شده باشد. البته برای این اصطلاح معانی دقیق تری نیز وجود دارد، با این وجود هیچ فهرست قطعی از الگوها و استانداردها برای آن وجود ندارد.

از آنجایی که جز در اصل نوعی از انواع سبکهای موسیقی است، نوازندگان و گروهها میتوانند استانداردهای خود را در قالب نوع جزی که مینوازند، اجرا کنند. بسیاری از گروههای موسیقی حرفه ای، برای برنامه های خود به غیر از قطعات استاندارد، مجموعه موسیقی بزرگی در آرشیو اجرایی خود دارند، اما همواره برای شب اجرا چند قطعه استاندارد را نیز تمرین میکنند تا آنها را هم در برنامه اصلی خود بگنجانند و هم در صورت درخواست شنوندگان، آمادگی اجرا داشته باشند.

audio fileEroll Garner – Misty

زمانی که صحبت از استاندارد باشد، محدودیت اجرایی در میان انواع مختلف جز وجود ندارد و هر قطعه ای میتواند توسط گروهی با شیوه اجرای متفاوت جز، نواخته شود. برای مثال، بعضی از گروههای نوگرا (آوانگارد) از نواختن یک موسیقی قدیمی به سبک نو خود، لذت میبرند و بالعکس، یک گروه جز سنتی دیکسی لند (Dixieland جز اوایل قرن بیستم که در نیواورلئان شکل گرفت و تا دهه ۱۹۱۰ در بسیاری از ایالات مهم آمریکا پخش شد.) نیز میتوانند با نواختن یک قطعه موسیقی جز مدرن به شیوه خودشان، موجب مباهات هم مسلکان خود شوند.

Erroll Garner
ارول گارنر (Erroll Garner) نوازنده خودآموخته پیانو، هرگز نت خوانی را نیاموخت، اما بدون شک یکی از محبوبترین چهره های جز در دهه ۵۰ به شمار میرود. شیوه موزون نوازندگی گارنر و استعداد درخشانش در کشف و اجرای ملودی، او را در طی دوران فعالیتش در اوج نگه داشت.

ترانه خاطره انگیز میستی، در طی سالهای ۱۹۵۹ تا ۱۹۷۵، موجب شد تا پنج خواننده مختلف با اجرای آن در صدر فهرستهای رده بندی قرار گیرند. گارنر در سال ۱۹۷۱، ترانه میستی را یک بار دیگر برای فیلم اول کلینت ایستوود (در مقام کارگردان) به نام Play Misty For Me (میستی را برایم بنواز) اجرا و ضبط کرد.

ارول گارنر، متولد ۱۹۲۱ در پیتزبورگ، پنسیلوانیا، یکی از ممتازترین نوازندگان پیانو در تمام دوران است. او ثابت کرد که میتوان بدون داشتن توانایی نت خوانی، یک نوازنده سطح بالا بود و ثابت کرد که یک موسیقی دان خلاق جز، میتواند بدون تقلیل دادن و به اصطلاح “رقیق کردن” موسیقی خود، بسیار محبوب بماند و اینکه یک نوازنده، پس از یافتن سبک ویژه خود میتواند بدون تغییر دادن آن، همواره مشتاق و علاقمند به نواختن باقی مانده و شنوندگان خود را نیز مشتاق نگه دارد.

او هنرمندی درخشان و متفاوت با هر شخص دیگر بود. ارول گارنر در اجرای قطعات با تمپوی معتدل، عمومآ نوعی اجرای روباتو را رعایت می کرد. همراهی را با دست چپ مینواخت، در حالی که ملودی اصلی را اندکی عقبتر از دست چپ، اجرا میکرد و به همین دلیل کارهای اجرایی او اغلب تاثیری فراموش نشدنی برجای میگذاشت.

audio fileBilly Holiday – Misty

پیش درآمدهای سرشار از شوخ طبعی او که سرخوشانه به سبک آزاد اجرا میشد (و همراهانش را به خوب شنیدن وادار میکرد)، توانایی او در بداهه نوازی و بسط دادن نتها به شکلی گیج کننده و بدون اینکه حتا یک مرتبه به کلیدهای پیانو نگاه کند و نمایش لذت نابی که با حرکات و زمزمه های خود در هنگام نواختن اجرا میکرد، بخشی از جادوی ارول گارنر بود.

گارنر که برادر بزرگترش لینتون (Linton) هم پیانیستی عالی بود، در سن ده سالگی همراه با گروه Kan-D-Kids در رادیو ظاهر شد. او سپس در گروه های محلی به نوازندگی ادامه داد و سپس در شانزده سالگی توسط مری لو ویلیامز (Mary Lou Williams 1981-1910 پیانیست، آهنگساز و تنظیم کننده موسیقی جز) کشف شد.

او در اوایل دهه ۴۰ به نیویورک رفت و در چند برنامه گروهی (jam session) همراه با چارلی پارکر Charlie Parker و پیشگامان دیگر موسیقی بی باپ bebop (سبکی در جز با ضرباهنگ سریع و بداهه نوازیهایی مبتنی بر ساختار هارمونیک) به نوازندگی پرداخت.

اولین صفحه او با کمپانی ساووی (Savoy) بود که با اسلم استوارت (Slam Stewart) نوازنده مشهور بیس همراهی شد. کمی پس از همراهی با ارل کولمن (Earl Coleman)، خواننده ترانه (This Is Always) گارنر اولین تریو خود را تشکیل داد، که این شکل اجرا را در باقی دوران حرفه ای خود حفظ کرد. این گروه دو آلبوم با کمپانی مرکوری Mercury و دیسک Disc ضبط کردند و سپس به مدت دو سال به کالیفرنیا رفتند.

audio fileFrank Sinatra – Misty

ترانه لورا (Laura)، که اولین موفقیت بسیار بزرگ او بود، در این دوران ساخته و منتشر شد. گارنر قبل از پیوستن به کمپانی کلمبیا، تعداد زیادی آلبوم با کمپانیهای مشهور دیگر ضبط نمود و سپس در اوج شهرت خود، ترانه میستی را برای کلمبیا اجرا نمود. این ترانه در سالهای قبل از جنگ، بیش از هر ترانه دیگری اجرا شد و اجرای آن توسط جانی ماتیس (Johnny Mathis)، لوید پرایس (Lloyd Price) و ری استیونس (Ray Stevens) به فروش میلیونی دست یافت.

از ابتدای دهه ۵۰، سبک قابل درک و دست یافتنی گارنر بسیار محبوب شد و او تا زمان بازنشستگی اجباری خود در سال ۱۹۷۵ (به دلیل بیماری) حتا یک روز از کار خود دست نکشید. او میتوانست بدون آمادگی قبلی پشت پیانو بنشیند و در یک روز، سه آلبوم ضبط کند که همه به طرزی عالی در همان برداشت اول اجرا میشد.

ارول گارنر در سال ۱۹۷۷، در سن ۵۶ سالگی درگذشت، اما همواره به عنوان سازنده میستی، یکی از زیباترین ترانه های جز، در خاطر خواهد ماند.

lentriola.com, vh1.com

5 دیدگاه

  • saman
    ارسال شده در مرداد ۱۴, ۱۳۸۵ در ۱۱:۰۹ ب.ظ

    besiar ziaba bood. merci az zahematetoon

  • Babak
    ارسال شده در مرداد ۱۴, ۱۳۸۵ در ۱۱:۵۰ ب.ظ

    zende bashid. man ke kheili lezzat bordam

  • Farzad..V
    ارسال شده در مرداد ۱۵, ۱۳۸۵ در ۲:۲۰ ق.ظ

    Vaghan Az Zahamate BESIARetoon Tashakor mikonam … Movafagh bashid

  • سعید
    ارسال شده در مرداد ۱۵, ۱۳۸۵ در ۱:۰۵ ق.ظ

    خیلی باحال بود میستی رو با اجرای سیناترا نشنیده بودم. دستتون درد نکنه.

  • babak
    ارسال شده در شهریور ۱, ۱۳۸۵ در ۹:۰۵ ب.ظ

    mikhstam bebinam shoma barname baraye neveshtane note mosighi darid
    kheyli mamnoon misham javab bedid

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

نقد آرای محمدرضا درویشی (II)

اگرچه محمدرضا درویشی کتاب «بیست ترانه‌ی محلی فارس» را در سال ۱۳۶۳ با انتشارات چنگ منتشر کرده بود ولی می‌توان گفت، او فعالیت قلمی و نوشتاری در حیطه‌ی موسیقی را با چاپ نخستین مقاله‌اش با عنوان «موسیقی محلی ایران، سنّت یا نوآوری» در فروردین ماه ۱۳۶۷ در مجله‌ی آدینه (شماره‌ی ۲۱) آغاز کرد.

امیرآهنگ: تقریبا تمام کتاب های آموزشی موسیقی نظری غربی ایران کپی است

با قاطعیت می توان گفت بجز چند مورد بسیار نادر و اِستثنایی، تقریباً تمامِ کتاب ها و مِتُد های آموزشی ای که در خصوص آموزشِ تئوری موسیقی عمومی، سُلفِژ، هارمونی و غیره توسط موسیقی دانان ایرانی نوشته شده و چاپ شده اند، رونویسیِ دوباره و کپی برابر با اصل بطور عینی از کتاب های تألیفیِ نویسندگان خارجی آن هم اغلب بطور ناقص ارائه شده اند. آن هم بدونِ در نظر گرفتن اینکه آیا اصلا طریقه و شیوه موردِ نظرِ آموزش از نظر طریقه بیان در آن کتابِ مربوطه متناسب با درک و فهم هنرجوی ایرانی می باشد یا نه؟!

از روزهای گذشته…

کیونگ- وا چانگ (I)

کیونگ- وا چانگ (I)

خانم کیونگ- وا چانگ (Kyung-wha Chung) متولد ۲۶ مارچ ۱۹۴۸ سئول – کره جنوبی، ویولنیست و پیشرو موسیقی کلاسیک آسیا است. خانم چانگ در سن سه سالگی حرفه موسیقی را آغاز نمود. در سن هفده سالگی شهرتی در رده دیگر ویولنیستهایی همچون پینچاس زوکرمن (Pinchas Zukerman) و ایزاک پرلمن (Itzhak Perlman) به دست آورد. وی به عنوان نوازنده آثار رومانتیک و مدرن شهرت دارد. او همچنان در زمینه شرکت در کنسرتها بسیار فعال است و دامنه نوازندگیش را تا آثار باروک در سالهای اخیر گسترش داده.
خانم ها، ساکت لطفا! (II)

خانم ها، ساکت لطفا! (II)

شاید به علت جوان بودن هنرمندان، ترس از آن بود که نتوانند به خوبی از پس اضطراب صحنه برآمده و قطعه ای را جداگانه بنوازند. البته این علت چندان هم به جا نیست، چون جوان ترین نوازنده این گروه یعنی مرجان راوندی (نوازنده عود- متولد ۱۳۶۸) هم سابقه اجرایی بسیاری دارد و حتی در دانشگاه علمی-کاربردی تدریس می کند
خیام و موسیقی نظری، بررسی مقایسه ای (III)

خیام و موسیقی نظری، بررسی مقایسه ای (III)

خیام در رساله موسیقى خود ضمن ذکر انواع ذو الاربع‏ها یا دانگ‏هاى موسیقى زمان خود فواصل بین نت‏هاى آن را با اعداد دریافتى معرفى کرده است. او در رساله خود از سه نوع ذو الاربع با نام‏هاى: قوى ملون و رخو یاد کرده است. موسیقى‏دانان قدیم گاه دو یا چند ذو الاربع را بطور متصل یا منفصل بهم مربوط میساختند و به اصطلاح فارابى آنها را «جنس» مى‏نامیدند.
روش سوزوکی (قسمت چهل و هفتم)

روش سوزوکی (قسمت چهل و هفتم)

موتسارت را همیشه تحسین خواهم کرد. لطافت و عشقی را که فقط روح و جانی متعالی می‌تواند درک کند و این عشق می‌تواند عمق درد انسان را دریابد، می‌تواند تولد، مرگ، ناپایداری، فنا، تنهایی و انزوای زندگی را و عشق را با تمام عظمتش نه تنها در آثار مینورش بلکه در آثار ماژورش با غمی نافذ بیان کند.
آکوستیک اتاق – ۵

آکوستیک اتاق – ۵

در ادامه مباحث مربوط به آکوستیک اتاق در این نوشته به مقدمه ای بر بررسی موضوع ضد صدا کردن یک اتاق و یا همان مقوله Soundproffing / Acoustic Isolation می پردازیم؛ شرایطی که در نظر گرفتن آنها می تواند مانع از ورود نویز و صداهای ناخواسته به اتاق و طبیعتآ مانع از خروج صدا به بیرون از اتاق شوند.
چکناوریان از عروج تا افول (II)

چکناوریان از عروج تا افول (II)

یکی دیگر از آثاری که در آن سالها توسط چکناوریان خلق شد، باله «سیمرغ» بود که با همکاری گروه فرامرز پایور به اجرا رسید. موسیقی این باله با اینکه مانند موسیقی دستگاهی ایرانی نیست ولی فضایی اسطوره ای و افسانه ای دارد، چکناوریان در این اثر به خوبی توانسته با سازهای ایرانی به خلق این فضا بپردازد.
«تلویزیون حتا تصویر ارکستر را نشان نمی‌دهد»

«تلویزیون حتا تصویر ارکستر را نشان نمی‌دهد»

در سال ۱۳۷۱ (۱۹۹۲) با حضور حدود هفتاد نوازنده‌ی سازهای مضرابی و برای نخستین بار در تاریخ موسیقی ایران، «ارکستر بزرگ مضرابی» به رهبری حسین دهلوی تشکیل شد.
نوازندگان شاخص تاریخ کمانچه نوازی

نوازندگان شاخص تاریخ کمانچه نوازی

نوشته ای که پیش رو دارید متن کامل سخنرانی سجاد پورقناد است در نشست پژوهشی”سازها و شیوه ها” ویژه ساز کمانچه که به همت خبرگزاری مهر برگزار شد؛ این سخنرانی به علت کمبود وقت نیمه تمام ماند.
حکایت یک اختراع موسیقایی ایرانی

حکایت یک اختراع موسیقایی ایرانی

شاهین مهاجری میکروتونالیست٬ محقق موسیقی و نوازنده تمبک٬ در سالهای ۸۳ و ۸۴ با شرکت صوت آذین همکاری داشته است. وی در طراحی نرم افزار موسیقی هم آوا نقش داشته و بر اساس محاسبات تغییرات فرکانسی وی ٬ تیونر چینی EMT-668 ساخت کارخانه Eno-music ٬ ربع پرده ای گشته و به ”رهاب“ تغییر نام یافت. در اینجا مطلبی از ایشان در نقد اختراع جدید شرکت صوت آذین میخوانیم:
همگون و ناهمگون (V)

همگون و ناهمگون (V)

حداقل سی‌ سال دیر رفته بودیم سی سال پیش، این سؤالات، پاسخ قابل‌توجهی داشته‌اند و به مرور زمان از یاد رفته‌اند. حالا کارها سخت‌تر شده است. صدای آقای افضلی مرا از حال خود بیرون آورد؛ عجب نقش‌خوانی است. صدای گرم و خوبی هم داشت. وسایل ضبط و تکثیر را از ساک درآوردم و صدایش را ضبط کردم: