“MTV و اعتباری که از بین رفت” افول اقتدار موسیقی در جهان (I)

بزرگانی چون رابرت موگ (Robert Moog)، برت باکاراک (Burt Bacharach) و جان بری (John Barry) دهه شصت میلادی را پربارترین و شکوفاترین دهه قرن بیستم می‌دانند. دهه شصت دهه‌ای بود که علاوه بر معرفی هنرمندان بزرگی چون بیتلز (Beatles)، باب دیلن (Bob Dylan)، لد زپلین (Led Zeppeline)، اتیس ردینگ (Ottis Redding)، دورز (Doors) و کمپانی آهنگ‌سازی موتاون (Motown)، دهه‌ای پر از ساختارشکنی بود.

موسیقی سایکه دلیک (Psychedelic) و پروگرسیوراک (Progressive Rock) که اولی دست‌پخت گروه Cream و دومی دست‌پخت Beatles بود، هر دو سبک‌هایی بودند که ادامه آن‌ها در دهه هفتاد چهره موسیقی را دگرگون کردند. ضمن اینکه تحول موسیقی سول (Soul) و تلفیق المان‌های R&B و Doo-Wop تاثیر مستقیمی بر موسیقی پاپ دهه هفتاد گذاشت که جرقه تمام این تحولات در دهه شصت بر موسیقی اصابت کرد. همچنین دهه شصت هنرمندانی را به جهان معرفی کرد که در برابر بی‌عدالتی‌ها و حق‌کشی‌ها سکوت اختیار نمی‌کردند بلکه با صدای رسا به مخالفت با زورگویان آن‌ زمان، می‌پرداختند.

در آن زمان جیمی هندریکس (Jimi Hendrix) نابغه سیاهپوستی که روح تازه‌ای به گیتار الکتریکی داد، باب دیلن که به‌خاطر تلفیق موسیقی فولکلور با الکترونیک و اشعار ضد جنگ با گوجه‌فرنگی و تخم‌مرغ پذیرایی شد، جیم موریسون (Jim Morrisson) که به بهانه اعتیاد به مواد مخدر اما به‌دلیل مخالفت با سیاستمداران دوره مک کارتی (McCarty) از آمریکا اخراج شد، زبان مردمی بودند که جنگ و خونریزی نمی‌خواستند.

سیاستمداران آن زمان که این جوانان را خطرناک می‌دانستند، از طرق مختلف دست به کم کردن شر این موزیسین‌ها زدند. قتل‌هایی رخ داد و جلادان مک کارتی صحنه‌سازی‌هایی برای مرگ افرادی مثل جیمی هندریکس و جیم موریسون ترتیب دادند که ظاهر مرگ را مصرف بیش از حد مواد مخدر نشان می‌داد.

در تیتراژ پایانی کنسرت بزرگ ووداستاک (Woodstock) فهرست افرادی آمده که در اواخر دهه شصت و در طول دهه هفتاد به مرگ طبیعی یا غیرطبیعی از دنیا رفته‌اند. در میان نام این افراد، نام‌هایی چون جیمی هندریکس، جیم موریسون، جان لنون (John Lennon)، جنیس جاپلین (Janis Japlin) و جان بن‌هام (John Bonham) دیده می‌شود و آخرین عبارت تیتراژ پایانی، عبارت معروف “جرات داشته باشید” است که زیر نام باجراتان فقید دهه شصت و هفتاد آورده شده است.

برعکس دهه هفتاد و شصت که هنرمندان زیر پوتین نظامیان و کفش‌های براق سیاستمداران له شدند، در دهه هشتاد، نود و سال‌های اخیر، این سیاستمداران بودند که به انحای مختلف از طریق هنرمندان برای خود کسب محبوبیت، رای و آبرو می‌کردند.

همگی ما دوران انتخابات رونالد ریگان را با راهپیمایی و سخنرانی و دوستی با مایکل جکسون به‌خاطر می‌آوریم.

کمی بعدتر ال‌گور نامزد انتخاباتی ریاست جمهوری آمریکا با جان بن جوی (John Bon Jovi) طرح دوستی ریخت و جرج بوش هم که با حمایت بی‌سابقه خواننده پاپ بریتنی اسپیرز (Britney Spears) در انتخابات شرکت کرد و سناتور جان کری (John Kerry) هم که رفیق شفیق بروس اسپیرینگ تین شد تا در دومین دوره انتخابات ریاست جمهوری، بوش را کنار بزند که نتوانست.

روزی را هم که بیل کلینتون رییس‌جمهور سابق آمریکا پس از افتضاح رابطه نامشروع با مونیکا برای کسب آبروی از دست رفته با آنتونی‌هاپکینزهنرپیشه معروف سینما در محافل عمومی حاضر می‌شد از یادنرفتنی است.

اگر قدرت موسیقی در دهه شصت به حدی بود که سیاستمداران آن زمان مجبور به خفه‌ کردن آن در نطفه می‌شدند و اگر دهه هشتاد و نود و اوایل هزاره دوم قدرت و وجهه هنرمندان دستاویزی برای استفاده ابزاری سیاستمداران بوده، امروز این موسیقی بی‌مایه و بی‌محتوای شهر فرنگ است که با توسل به سیاستمداران می‌خواهد زنده بماند.

هر کس که شعار “موسیقی راک مرده” را سر می‌دهد، بیاید و ضیافت ام‌تی‌وی (MTV) را به بهانه جشن اعطای جوایز ویدئوکلیپ ۲۰۰۶ (VMA) در شهر نیویورک، تماشا کند.

باب دیلن وقتی با خونسردی در جواب سؤال خبرنگاری که از وی در مورد نرم‌افزارهای اشتراک موسیقی (Share wares) می‌پرسد، می‌گوید: “نباید نگران بود که موسیقی، مجانی در اختیار مردم قرار گیرد چون این نوع موسیقی امروزی اصولا بی‌ارزش است”، باید عمق فاجعه را درک کرد.

9 دیدگاه

  • mahan
    ارسال شده در مهر ۵, ۱۳۸۵ در ۸:۰۴ ب.ظ

    akhiran neveshteha khyeli kam mohtava va gheyre ghabele estefade shode and
    lotfan dar moree moosighie classic boshtar benevisid

  • saeed1922
    ارسال شده در مهر ۷, ۱۳۸۵ در ۲:۰۵ ب.ظ

    ببخشید میشه نام منبع یا نویسنده رو ذکر کنید؟

  • ارسال شده در مهر ۱۰, ۱۳۸۵ در ۱۲:۴۲ ب.ظ

    daghighan ba nazare bob dylan bayad 1000 darsad movafegh bod chon ke vaghan dige dore music khob gozashte va bayad fatehasho khond .alan madod gorohaee hastan mesle radio head-coldplay &…ke music khobi tahvil midan.

  • ارسال شده در بهمن ۱۶, ۱۳۸۵ در ۸:۰۶ ب.ظ

    این مسئله ای است که باید بیشتر از این به آن پرداخته شود . واقعا چرا امروز دیگر کسانی همچون جیمی پیج یا پت تانشد یا جنیس جاپلین ظهور نمیکند؟

  • mp2
    ارسال شده در شهریور ۲۲, ۱۳۸۶ در ۲:۴۴ ق.ظ

    ————————————————–
    لطفاٌ از Doors بنویسید.
    تشکر

  • آریا
    ارسال شده در دی ۲۵, ۱۳۸۶ در ۹:۲۸ ب.ظ

    حرفات تقریبا درسته؛ ولی تند نرو، مرد!

  • علیرضا
    ارسال شده در بهمن ۴, ۱۳۸۶ در ۲:۵۴ ب.ظ

    به نظر من بر عکس این موزیسین های غیر حرفه ای هستند که امروزه در دنیای سیاست مداخله خارج از صلاحیت میکنند.
    در حال حاضر هم گروههایی متفکری مثل anathema, placebo, muse, … وجود دارند. البته سلیقه مردم عامیانه تر و سطح پایین تر شده و گروه های خوب کمتر شده اند ولی نه با این شدت و حدت که میگید.

  • علیرضا
    ارسال شده در بهمن ۴, ۱۳۸۶ در ۲:۵۹ ب.ظ

    تازه، بفرمایید با چه مدرکی میگید خوانندگان دهه ۶۰ و ۷۰ را کسانی کشته اند، بفرمایید ما هم بدانیم.

  • پدرام
    ارسال شده در آذر ۷, ۱۳۸۷ در ۱۰:۳۸ ب.ظ

    زیبا ترین مطلبی بود که تا بحال خوندم چون دقیقا حرف دل من بود

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

حنانه: پدرم هارمونی زوج را به هیچ کس تدریس نکرده است

به تازگی شایعه ای منتشر شده است که رساله «هارمونی زوج» مرتضی حنانه در انتظار انتشار است. از طرفی افرادی نیز خود را صاحب صلاحیت در آنالیز و حتی تدریس هارمونی زوج معرفی می کنند. این مسائل باعث شد تا از زبان فرزند مرتضی حنانه، امیرعلی حنانه، موضوع را بررسی کنیم:

نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (III)

عصر جدیدی است که خود محصول رنسانس و روشنگری در اروپا است؛ همراه با شکست نیروهای ارتجاعی در جنگ اول جهانی، فرهیختگان و هنرمندان اروپایی به خصوص دربرلین، پاریس و وین، با امیدواری و خوشبینی به آینده ای چشم دوخته بودند که ملت های رها شده از سلطه حکومت های خود کامه با استفاده از دانش و صنعت پیشرفته یک «نظام جدید جهانی»، شکل یافته از ایده های دموکراسی و سوسیالیزم، به وجود آورند. انگیزه و موضوع فعالیت های هنری یکسره دگرگون شده بود. برنامه «جهان نو» و «انسان نو» در دستور کار هنرمندان قرار داشت. درگیری و رویاروئی هنرمندان با ضابطه ها و معیارهای جدید آنها را در پی شیوه های جدید بیان به جستجو وا داشته بود. در تمام رشته های هنری به یک باره مکتب های مختلف و متنوع هنری، با برداشت های جدید و«مدرن» به وجود آمدند. برنامه «هنر مدرن»، پا به پای ایدئولوژی های جدید، آزاد کردن هنر از قیدهای تاریخی، سنتی، بومی، دینی و طبقاتی و قابل استفاده کردن آن برای عموم مردم دنیا یا همگانی کردن آن بدون تفکیک های نژادی، قومی و دینی و طبقاتی بود. به عبارت دیگر دو ویژگی مهم هنر مدرن، یکی «جهانی بودن» هنر در سطح جهان و دیگری «همگانی بودن» آن در عمق جامعه بود. سومین ویژگی هنر را می توان «پیراسته بودن» نامید. در ادبیات آلمانی، شروع ادبیات مدرن به مکتب ناتورالیسم موسوم شد. یعنی تعریف و توصیف هرچیز به خصوص انسان آن طور که «هست».

از روزهای گذشته…

هنر موسیقی و مولانا

هنر موسیقی و مولانا

شعر و موسیقی چنان در هم تنیده اند که هیچ یک بدون دیگری کمال خود را نمی یابد. مولانا مصداقی بارز از این نمونه است. شعرش تجسم پایکوبی، رقص و ریتم است؛ معنایی بس شگرف و عرفانی، تمام مصادیق لازم برای یک پیوند عمیق با موسیقی را فراهم کرده است. در نوشته ای که پیش رو دارید، نوشته ای پیش رو دارید، گرآوری نظریات اندیشمندان علوم انسانی است در اینباره.
ابوای ارکستری، ریشه در سورنای محلی

ابوای ارکستری، ریشه در سورنای محلی

تاریخچه سازهای هم خانواده سورنا با رجوع به فرهنگ باستانی خاورمیانه و اروپا قابل تعمق است. این سازها معمولا به صورت دوتایی نواخته می شدند، هم اکنون سورنای محلی از چوب یا فلز ساخته میشود. سورنا هم همانند ابوا متشکل از یک زبانه دوبل است که از نی (بوریای خشک)ساخته شده است. سورناها دارای صوتی تیز و وزگونه بوده واکثرا در جشنها نواخته می شوند.(سور به معنای جشن +نای=سورنای).
گفتگوی هارمونیک سیزده ساله شد

گفتگوی هارمونیک سیزده ساله شد

گفتگوی هارمونیک به سیزدهمین سال فعالیت خود رسید و امروز قدیمی ترین مجله روزانه موسیقی به زبان فارسی به صورت آن لاین محسوب می شود. در سال گذشته سعی کردیم بخشی از مطالب سایت که مربوط به مباحث تاریخی بود و در چند سال گذشته تا حدی مورد غفلت قرار گرفته بود را فعال تر کرده و مطالبی در این زمینه منتشر کنیم.
میکرو تنالیته (II)

میکرو تنالیته (II)

کاربرد میکروتن به عنوان فواصل کوچکتر از نیم پرده و پرده که هویت مستقل دارند. در دیدگاه نوین تمام فواصل میکروتنال، هویتی مستقل داشته و به عنوان فاصله فرعی و جمع شدنی یا کم شدنی با فواصل اصلی پرده ونیم پرده محسوب نمی شوند.
نگاهی به آثار و توانایی های حسین خواجه امیری (VI)

نگاهی به آثار و توانایی های حسین خواجه امیری (VI)

یکی از برنامه های استثنایی و شاخص ایرج گلهای تازه شماره ۲۸ می باشد که نه تنها در آثار خود او بی مانند است بلکه نمونه آن در آثار دیگر آواز خوانان نیز یافت نمی شود. این برنامه در دستگاه ماهور است (و به قول علی جهاندار ماهور بسیار عجیب و غریبی است) که بسیار بدیع و خلاقانه اجرا شده است. پیش درآمد این برنامه به نام اتود ماهور اثر داریوش دولتشاهی در ماهور می باشد که فریدون شهبازیان آنرا تنظیم کرده که تکنوازی این اثر را حسین علیزاده در جوانی اجرا کرده است (۱)
لئوپاد آئور (III)

لئوپاد آئور (III)

هیچ گاه آرشه را بر نمی داشت تا پاساژها را توضیح دهد. اگرچه خود هوادار و استاد تکنیک بود. بنابر ترسی که هنرجویان از سوال پرسیدن از آئور داشتند از یکدیگر سوال میکردند. وی استعدادها را تخمین می زد اما هیچ بهانه ای را برای عدم دقت، بی نظمی و غیبت نمی پذیرفت. وی به وقت شناسی بسیار اهمیت می داد، انتظار داشت هنرجویانش به جزئیات توجه کنند، کلاسهای وی به همان میزان اجراهای رسیتال سخت بودند!
سالی بدون محسن قانع بصیری…

سالی بدون محسن قانع بصیری…

سالی که گذشت در کنار تمام اندوه ها و غم هایی که به جای گذاشت، تلخ ترین سال برای ژورنال گفتگوی هارمونیک بود. تنها یک ماه از جشن تولد سیزده سالگی سایت در منزل زنده یاد محسن قانع بصیری می گذشت که خبر شوکه کننده درگذشت این دانشمند برجسته به ما رسید. مقام علمی و گستره نظریه های محسن قانع بصیری در جایگاهی است که حتی مرور آرا و اندیشه های او نیز نیازمند پژوهشی عمیق و چند بعدی است؛ شناخت دستگاه فکریِ وی، مخاطب را از معابر فلسفه، جامعه شناسی، اقتصاد، اخلاق و… می گذراند تا به یک نگاه منشوری از مسائل برساند.
ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (XXI)

ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (XXI)

برای ارضای حس ادبی خویش (البته که او نویسنده ای دارای چند کتاب چاپی بود) و همچنین برای تامین سوخت برای آتش موسیقی های الگار، آلیس در بسیاری از قطعات نقش ترانه سرا را ایفا کرده است:
چند تصویر از حضور نوازندگان در شهر تهران: ایستگاه‌های مترو (III)

چند تصویر از حضور نوازندگان در شهر تهران: ایستگاه‌های مترو (III)

ایستگاه قیطریه: ماجرای نوازندگان ایستگاه قیطریه هم در نوع خود جالب است. خودبسندگی و سیستم کمابیش پیچیدهٔ نوازندگان این نقطهٔ شهر تهران تا آن‌جا پیش رفته بود که نوازنده‌ها، که به‌ندرت یک‌نفر بودند، گاه در نوبت می‌ماندند و بین خودشان وقت تعیین می‌کردند. این‌جا برخلاف متروی انقلاب نوازنده‌ها تنها قطعات بسیار شناخته‌شده را اجرا نمی‌کردند و به‌هیچ‌وجه به سبک‌هایی خاص محدود نبودند. از سه سال پیش که رفت‌و‌آمدم به این ایستگاه شروع شد، چندوچون این اجراها تفاوت‌های زیادی کرده است. اوّلین آن‌ها معمولاً دو نوازندهٔ گیتار بودند که بیرون فضای ایستگاه می‌ایستادند.
بررسیِ مقاله‏ «مُدلی جدید برای اتنوموزیکولوژی» (I)

بررسیِ مقاله‏ «مُدلی جدید برای اتنوموزیکولوژی» (I)

موضوع مقاله‏ ای که مورد بررسی قرار گرفته ‏است، ارائه‏ مدلی دیگر برای رشته‏ اتنوموزیکولوژی است و مؤلف در آن با ارجاع به آثار این رشته در مورد لزوم مدل‏ها، ویژگی‏ها و مزایای آن‏ها بحث کرده ‏است. تیموتی رایس، پیش از تشریحِ مدل تازه، به بررسی اندیشه و عملِ اتنوموزیکولوژیِ معاصر خود پرداخته و مؤثرترین و پرنفوذ ترین مدل موجود (مدل مریام) را از لحاظ اجزا و نوع ارتباط میان آن‏ها در پژوهش و تحلیل واکاوی کرده‏ است. او، به قصد برطرف کردن مشکلات در تحقیقات این رشته، مدلی تازه ارائه می‏دهد و به توضیح بخش‏های آن، رابطه‏ بخش‏ها با مقولات این رشته و سطوح تحلیلی مدل پرداخته ‏است و کارآیی آن را در یک نمونه تحقیق انجام شده شرح می‏ دهد.