Posts by آروین صداقت کیش
مروری بر کتاب «فرهنگ موسیقی هاروارد»
مدخلهای A و B ویراست چهارم «فرهنگ موسیقی هاروارد» را «انجمن موسیقی گیلان» و انتشارات کردگار با ترجمهی عادل شاهنده و ویراستاری علمی علی احمدیفر منتشر کردهاند که یعنی دست فرهنگوران گیلانی (ازجمله ویراستار که از فعالان به نام است) در کار بوده است. تا آنجا که میدانیم این نخستین بار است که یک دانشنامهی معتبر نسبتاً گسترده (اصل ۱۰۰۸ صفحه) موسیقی به فارسی ترجمه میشود. پس گذشته از دیگر جنبهها کتاب از همین یک جنبه هم شایستهی توجه است.
مروری بر آلبوم «اسکریابین | آثار پیانویی»
چه چیز بیش از خود نغمهها (تُنها)، کیفیت نغمههای تنها، برای اجرای آثار یک «شاعر نغمهها» (۱) ممکن است اهمیت داشته باشد؟ اولین قطعه از ۲۴ پرلود برای پیانو اپوس ۱۱ (که آهنگساز به پیروی از شوپن ساخته) که شروع میشود صدادهی خشک پیانو و کیفیت نغمههایی که علی یگانه استخراج میکند (مخصوصاً کمبود تعادل کیفیت بین دست راست و چپ) این اهمیت را به یاد شنونده میآورد.
مروری بر کنسرت «شب پیانوی آهنگسازان معاصر ایرانی»
در شب پیانوی آهنگسازان معاصر ایرانی سه نوازنده آثاری از نُه آهنگساز را اجرا کردند. آثار اجراشده که بازهی زمانی ۶۵ ساله (از توکاتای فرهت که در ۱۳۳۱ ساخته شده تا قطعات امروزی) را میپوشاندند، شامل بخشی از تاریخ آهنگسازی برای پیانو در ایران بود. شنیدن نام پیشکسوتان نامآور مثل امانوئل ملیک اصلانیان، فوزیه مجد، هرمز فرهت و محمد سعید شریفیان تا نسلهای بعدی مثل آزاد حکیم رابط، امیرمهیار تفرشیپور، محمدرضا تفضلی، امین هنرمند و نگین زمردی برنامهی اجرا را رنگارنگ میکرد.
مروری بر کتاب «تاریخ موسیقی غرب»
کتاب «تاریخ موسیقی غرب» انتشارات نورتن را به تازگی «کتابسرای نیک» با ترجمهی کامران غبرایی و ویرایش تخصصی ناتالی چوبینه منتشر کرده است. این سومین بار است که در سالهای گذشته منابعی تقریبا کامل از تاریخ موسیقی (گاه غرب و گاه جهان و غرب) ترجمه میشود. بار نخست بهزاد باشی کتاب تاریخ موسیقی انتشارات پلیکان ویراستهی آلک رابرتسون و دنیس استیونس را با عنوان «تاریخ جامع موسیقی» ترجمه کرد و بار دوم ناتالی چوبینه و پریچهر زکیزاده تاریخ فشردهی موسیقی آکسفورد نوشتهی جرالد آبراهام را ترجمه کردند که چاپ امروزینش با ویرایش و بازنگری گستردهی سیدعلیرضا سیداحمدیان در دسترس است.
مروری بر آلبوم «خداوند رخش»
۴۴ قطعهی کوتاه موسیقی «خداوند رخش»، علاوه بر آنکه همراهِ ۱۰ فصل روایتخوانی امیرحسین ماحوزی آمده است، در یک سیدی جداگانه نیز پشت سر هم ردیف شده. با این کار، آهنگساز که خود ناشر اثر نیز است، به موسیقیهایی که اغلب بهعنوان تیتراژ یا اینترلود (۱) ساخته شخصیتی مستقل بخشیده است. او از مخاطبش خواسته تا موسیقیها را فقط از آن حیث که موسیقیاند، نیز بشنود. پس شایسته است چنین کنیم. و سپس بپرسیم؛ چه در این قطعههای موسیقی نهفته است که خواستهی آهنگساز را معنیدار کند؟ جواب این است؛ اغلب هیچ.
مروری بر آلبوم «روز ششم»
اگر اهمیت یک آلبوم را تنها در انتشار یک قطعهی مهم تاریخی هم بدانیم، باید اهمیتی چشمگیر برای «روز ششم» قائل شویم. زیرا بالاخره پس از هفت دهه ضبطی شایسته از قطعهی پروانه (نسخهی ارکستری) امانوئل ملیک اصلانیان به دست میدهد. نسخهی پیانویی پروانه را اصلانیان در سال ۱۳۳۳ نوشت. دانستن همین نکته کافی است تا پس از دقیق شنیدن آن دریابیم چه اندازه رویکردش به استفاده از مصالح موسیقی ایرانی نو و جسورانه بوده است.
مروری بر آلبوم «تار و پود»
با «تاروپود»، متبسم یک گام عقب نشسته است، حتا از «سیمرغ». بهترین نمونهی شعر غنائی فارسی را برگزیده و بر موسیقی نشانده اما بی سازوبرگی که برای همنشینی با چنین شعری لازم است. شعر، خسرو و شیرین نظامی، مانند تجربهی پیشیناش (شاهنامه) طولانی، سخت روایی، و آمیخته به نمایش و احساس است. ناگزیر هر موسیقیای که بخواهد با آن بیامیزد باید گوشهی چشمی به همهی این مایهوریهایش داشته باشد وگرنه حکمت انتخاب این منظومهی بلند گم میشود و این پرسش به میان میآید که؛ به آواز خواندن این شعر چه افزودهای بیش از مطالعهی تنها دارد؟
مروری بر کنسرت «چندشب سنتور»
دو شب کنسرت، شش سنتورنواز، ۱۲۰ دقیقه موسیقی، از مجموعه کنسرتهای «چند شب» که شبی پس از شصت و سومین زادروز پرویز مشکاتیان در تالار رودکی اجرا شد، بیشتر از هر وقت دیگری مسالهی جریان اصلی را به رخ میکشید و به یاد میآورد که امروزه عیار آفرینش برای سنتور غالبا به نسبت سنتورنوازها با نوعی جریان اصلی برمیگردد.
مروری بر کتاب «بنیان های عقلانی و اجتماعی موسیقی» اثری از ماکس وبر
«بنیانهای عقلانی و اجتماعی موسیقی» نام نوشتهای است از ماکس وِبِر جامعهشناس نامی قرن بیستم، که از روی ترجمهی انگلیسی مارتیندال، ریدل و نویورث به فارسی برگردانده شده. متن آلمانی با عنوان دقیقتر «بنیانهای عقلانی و جامعهشناختی موسیقی» در ۱۹۱۱ نوشته و پس از مرگ وبر، در میان دستنوشتههایش یافته و در ۱۹۲۱ به شکل یک تکاثر و همچنین به عنوان ضمیمهی چاپ دوم «اقتصاد و جامعه» منتشر شد.
مروری بر آلبوم «موسیقی نو در ایران (۲)»
آنگاه که یک مجموعهی دنبالهدار «موسیقی نو در ایران» نام میگیرد و از پس شمارهی نخستش شمارهی دومی نیز میآید، انتظاری را در پس خود برمیانگیزد. آن انتظار از جنس توصیف است یا تبیین. بدین معنا که شاکلهی «موسیقی نوی واقعا موجود» همچون یک بیانیه دستکم از خلال فرایندهای شناسایی/گزیدن و اعتباربخشی پدیدآورندهی آن برابر ما بایستد.

