آوای ذهنهای آشفته (II)

ریچارد کوگان - روان پزشک و پیانیست
ریچارد کوگان - روان پزشک و پیانیست
درباره آسیب شناسی روانی جورج گرشوین توضیح میدهید؟
◊ درواقع گرشوین تا سن ۹ یا ۱۰ سالگی با موسیقی به معنای خاص آن آشنا نشده بود. زمانی که ۹-۸ سال داشت نمونه کلاسیک یک بچه شرور و اخراج شده از مدرسه بود، اطرافیانش می گفتند که او در حال گذراندن دوره شرارت است و به یک مجرم تبدیل خواهد شد. اگر او در اواخر قرن بیستم متولد شده بود، توسط روانپزشک کودکان معاینه میشد و مشکلش کاستی توجه عنوان میشد نه شرارت.

هنگامی که گرشوین در میانه دهه ۳۰ عمرش بود و در سطح جهان چهره ای شناخته شده بود، به شدت دچار بیماری افسردگی شد. او به روانپزشکی توانا مراجعه کرد و به مدت دو سال، پنج روز در هفته تحت درمان قرار میگرفت. در همین دوران او مشغول نوشتن اپرای “پورگی و بس” (Porgy and Bess) بود. در مدت دو سال معالجه افسردگی، گرشوین دچار بیهوشی شد و پزشکان متوجه وجود یک تومور مغزی بزرگ شدند. من متقاعد شده ام که افسردگی او ناشی از عوارض جانبی تومور بوده و در کل این مورد را نمیتوان در دسته داستانهای موفق روانپزشکی قرار داد.

این مشکلات چه تاثیری بر موسیقی او داشتند؟
◊ موسیقی پورگی و بس بیش از هر اثر دیگر او محزون است. او ترانه های عاشقانه فراوانی با موسیقی سرخوشانه نوشته است. اما این اپرا سرشار از دلتنگی و تکان دهنده ترین موسیقی اوست. از نظر من اینکه این مرد افسرده، که به خاطر تومور مغزی در حال مرگ بود، به نوشتن موسیقی غم انگیز و عمیق بپردازد، یک تصادف محسوب نمیشود.

آیا اعلام نظر پزشکی پس از مرگ و بر اساس دانسته های تاریخی درباره شخصیتهای تاریخی کاری خطیر و پر مسئولیت محسوب نمیشود؟
◊ مردم غالبا میگویند که پزشک نمیتواند نظر قطعی خود را بدون گفتگوی رو در رو درباره کسی اعلام کند زیرا در بهترین حالت این تشخیص تنها یک “حدس” قلمداد میشود. اما چایکوفسکی یک نامه نگار پرکار بود، او ۱۴۰۰ نامه به حامی خود (بیوه ثروتمندی به نام نادژدا فون مک (Nadezhda von Meck) که سالها حامی مالی و مشوق چایکوفسکی بود) نوشت که نامه هایی بسیار صمیمانه بودند. مشکل افسردگی او در خلال این نامه ها کاملا آشکار است. ابتلای شومان به اختلال ذهنی دو قطبی نیز واضح است. بتهوون بسیار مورد جالبی بوده است.

من برای تشخیص بیماری او دچار مشکل بودم. او مشکلات روانی اساسیی داشت و تغییر حالات روحیش بسیار شدید بود. تردیدی درباره افسردگی او وجود ندارد و هرچند هرگز دست به خودکشی نزد، اما افکار متمایل به خودکشی در او دیده میشد. بتهوون به خصوص در اواخر عمر خود دچار رفتارهای واضح و آشکار روان پریشانه بود البته تشخیص اینکه رفتارهای غیر معمول و نامتعارف او تا چه حد تحت تاثیر و یا شدت گرفته از روند فزاینده ناشنوایش بود، مشکل است.

هنگامی که درباره این موضوع با تماشاگرانم صحبت میکنم، معمولا به من میگویند که ” من این ماجرا را یک میلیون بار شنیده بودم، اما هرگز این جنبه آنرا نشنیده بودم”. تصور نمیکنم منظور این افراد این باشد که تفسیر من یگانه بوده است، بلکه تصور میکنم آنها درباره درک خود از نیروهای روانشناختی و تاریخی که در خلق این موسیقی موثر بوده اند صحبت میکنند.

شما درباره اینکه چگونه درکتان از روانپزشکی در قضاوتتان درباره موسیقی تاثیر گذاشته صحبت کردید، آیا شناخت موسیقی در قضاوتهای روانپزشکانه شما تاثیر داشته است؟
◊ بدون شک. اگر من آسیب شناس یا پرتو شناس بودم، میتوانستم بگویم نواختن موسیقی به من آرامش میدهد. اما در حال حاضر میتوانم صادقانه بگویم که به خاطر موسیقی، به خاطر دسترسی داشتن به جنبه دیگری از اسرار عمیق ذهن، روانپزشک بهتری شده ام.

آهنگسازان روان پریش
تعدادی از آهنگسازانی که از مشکلات ذهنی و روحی رنج میبردند و این مشکلات موسیقی آنها را غنی و پیچیده ساخته و زندگی شخصیشان را تحت الشعاع قرار داده، از این قرارند:
رابرت شومان (ROBERT SCHUMANN)
او دچار اختلال ذهنی دوقطبی بود که به خلاقیتی ناگهانی و بی نظیر منتهی میشد، اما او سرانجام در آسایشگاه روانی درگذشت.

لودویگ وان بتهوون (LUDWIG VAN BEETHOVEN)
به احتمال زیاد از دست دادن شنوایی موجب شدت گرفتن روان پریشی او شده بود و ابتلا به سفلیس شرایط را ناگوارتر کرد.

پیتر ایلیچ چایکوفسکی (PETER ILICH TCHAIKOVSKY)
او به دلیل همجنس گرایی سرکوب شده اش در روسیه تزاری، سالهای بسیاری را در افسردگی شدید گذراند.

جورج گرشوین (GEORGE GERSHWIN)
جلسات روان درمانی نتوانستند افسردگی ناشی از تومور مغزی تشخیص داده نشده او را مداوا کنند.

usnews.com

11 دیدگاه

  • ali
    ارسال شده در دی ۱۰, ۱۳۸۵ در ۳:۱۵ ق.ظ

    man mikhma bas e post e music & ideology nazar bedam,bayad chikar konam?!

  • ارسال شده در دی ۱۰, ۱۳۸۵ در ۱۲:۲۸ ب.ظ

    قسمت نظر پست مورد نظر شما باز شد.

  • ali
    ارسال شده در دی ۱۱, ۱۳۸۵ در ۷:۴۸ ق.ظ

    man nazaram o neveshtam ama zaheran khode matlab+nazar e man ghyb shod!!

  • گفتگوی هارمونیک
    ارسال شده در دی ۱۱, ۱۳۸۵ در ۱۲:۴۹ ب.ظ

    شما می توانید از آرشیو سایت یا بوسیله سرچ سایت مطلب مورد نظر را بیابید.

  • ali
    ارسال شده در دی ۱۱, ۱۳۸۵ در ۱۰:۴۳ ب.ظ

    gashtam nabood, koli ghose khordam :(

  • vahid mehri
    ارسال شده در دی ۱۵, ۱۳۸۵ در ۱:۳۷ ب.ظ

    very good

  • elham
    ارسال شده در اسفند ۸, ۱۳۸۵ در ۳:۵۱ ب.ظ

    elham salam matalebe khobi dasht ama jametar behtar mamnoon az matalebeton

  • مریم
    ارسال شده در خرداد ۱۳, ۱۳۸۶ در ۹:۰۶ ق.ظ

    نظری ندارم

  • ارسال شده در بهمن ۳۰, ۱۳۸۶ در ۱۲:۰۵ ب.ظ

    ازلطف شما ممنونم.موفق و موئید باشید.

  • ارسال شده در بهمن ۳۰, ۱۳۸۶ در ۱۲:۲۲ ب.ظ

    web shoma bad nabod vali eshkalati ham dasht ke ensha…. bartarasf shod

  • Hatef
    ارسال شده در فروردین ۲۰, ۱۳۸۷ در ۵:۳۸ ب.ظ

    salam.omidvaram hamishe payande bashin.man ye tahghigh mikhastam anjam bedam dar morede taasire musighi roo faaliyathaye sisteme asabiye ensan. mikhastam age momkene chan ta ketab dar in zamine behem moarrfei konin.age betoonam mostagim ba khodetoon dar ertebat basham baz mamnoon misham

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر «کنسرت کوارتت کلنکه» سی و سومین جشنواره‌ی موسیقی فجر

از همان هنگام که لا-ر، دو نت کشیده‌ی سوژه‌ی اصلی مجموعه‌ی «هنر فوگ» باخ را ویلن نواخت مشخص بود که قرار است «کوارتت کلنکه» چه ردای متفاوتی (نسبت به اجرای مشهورتر کوارتت‌های اِمِرسون، جولیارد و کِلِر) بر تن این فوگ‌های به‌غایت هنرمندانه‌ی در معما رهاشده بپوشاند، و از آن بیشتر تا چه اندازه قرار است موسیقی با همان سوژه‌ی گشاینده همچون نوشدارو به یک کرشمه دیگر اجراهای جشنواره را (چهار اجرا که پیش از آن دیده بودم) از خاطر بزداید و به رویدادی در دل فرهنگسرای نیاوران تبدیل شود.

پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (X)

فرض کنید از این ۴۰۹۶ مجموعه در طی تقریبا چهارصد سال گذشته هر سال تنها از ۲۰ مجموعه مختلف استفاده شده است. این می‌شود ۸۰۰۰ مجموعه (۴۰۰*۲۰)؛ یعنی ۴۰۰۰ تا بالاتر از گنجایش سیستم. حال به‌طور فرضی سقف مصرف سیستم را پایین بیاوریم و فرض کنیم در هر سال ۱۵ مجموعه مختلف استفاده شده. این می‌شود ۶۰۰۰ مجموعه یعنی ۲۰۰۰ مجموعه بالا تر از گنجایش سیستم. باز سقف مصرف سیستم را پایین بیاوریم و فرض کنیم در هرسال از ۱۴ مجموعه مختلف استفاده شده. این می شود ۵۶۰۰ مجموعه.

از روزهای گذشته…

گفتگو با فروغ کریمی و حامد پورساعی

گفتگو با فروغ کریمی و حامد پورساعی

در تاریخ ۲ و ۳ مرداد ماه شاهد اجرای دو تن از نوازندگان برجسته کشورمان در خانه هنرمندان هستیم. پرفسور فروغ کریمی نوازنده فلوت مقیم اتریش که در مطالب گذشته به تفضیل در مورد ایشان صحبت کرده ایم، به همراه حامد پورساعی یکی از نوازندگان توانای گیتار کلاسیک کشورمان دو نوازی فلوت و گیتار را با اجرای آثاری از دوره های مختلف موسیقی، بر روی صحنه میبرند که این مصاحبه، ماحصل گفتگویی است که در یکی از تمرینهای این دو هنرمند. لازم به ذکر است، کلاسهای پرفسور فروغ کریمی در تاریخ ۴ الی ۸ مرداد ماه در تهران برگزار میشود، برای اطلاعات بیشتر به سایت خبری ایشان www.iranflute.ir مراجعه نمایید.
ویژگی‌های رابطه‌ی موسیقی و برآمدن دولت-ملت مدرن در ایران (VIII)

ویژگی‌های رابطه‌ی موسیقی و برآمدن دولت-ملت مدرن در ایران (VIII)

گذشته از همسنجیِ کیفیت و رسیدن به تفاوت‌های سه‌گانه، به آستانه‌ای رسیده‌ایم که دیواربه‌دیوار شگفتی است. دقیق‌تر اگر ببینیم به تناقض رسیده‌ایم؛ چنان که برآمدن دولت-ملت مدرن و پدیدارشدن ملی‌گرایی نوین به گرایش به دیگری انجامیده یا با آن همراه شده است. و این از آن روست که به هنگام برآمدن دولت-ملت مدرن در ایران ملی‌گرایی (و بنا به دلایلی که شمردم نه ملت‌سازی) با تجدد پیوندی تنگاتنگ و نگسستنی یافته بود.
کج بشینیم، راستشو بگیم  (IV)

کج بشینیم، راستشو بگیم (IV)

گروهی نیز به شدت علاقمندند بیوک آقا را ضمیمه‌ی تذکر الاولیا کنند و آوارگی‌ها و بی‌خانمانی‌های او را، شوریدگی شبلی‌وار درویشی وارسته و واصل تعبیر کنند. شیدای عارفی که تمام کلمات به ظاهر ساده و گاه نامفهومش در عالم معنا و معرفت سرچشمه داشت و چشم معنابینی می‌بایست تا اندر احوالات ظاهری چونان سرگشته‌ای، نشانه‌های سرور و سرمستی از سرکشیدن شراب حقیقت ببیند. وجود چنین پنداشتهایی نیز، از عشق و علاقه‌ی ریشه‌دار ما به اسطوره‌سازی‌ها و تقدس بخشیدن‌ها دور نیست. مگر نه این است که در دو دهه‌ی پایانی زندگی بیوک‌آقا، با رسیدگی‌ها و توجه هرچه بیشتر مردم و هنردوستان، حال جسمی و روحی او اندکی بهتر ‌شده بود؟ پس بر چه اساسی و به استناد چه نشانه‌هایی می‌توان ثابت کرد که بیوک‌آقا خود، آگاهانه این نوع زندگی فلاکت‌بار و دردآلود را انتخاب کرده ‌بود؟
اقیانوسی بنام باخ (III)

اقیانوسی بنام باخ (III)

باخ از آزمایش گذشت زمان سربلند بیرون آمده و همین امر می تواند دلیل محکمی بر توانایی های او باشد. با دقت در دلایلی که سبب بقای شهرت و جاودانگی آثار باخ شده می توان وجه تمایز او را با دیگر آهنگسازان هم ردیفش به وضوح دریافت.
جایگاه «گوشه» در موسیقی کلاسیک ایرانی (I)

جایگاه «گوشه» در موسیقی کلاسیک ایرانی (I)

گوشه را شاید بتوان کاملترین – کوچکترین جز ردیف موسیقی ایرانی دانست. به نظر می آید مفهوم و ساختار گوشه از مهمترین عواملی است که موسیقی ایرانی را از موسیقی های عربی و ترکی متفاوت می کند. با آنکه ساختارهایی مشابه گوشه در موسیقی کلاسیک آذری وجود دارد (دورینگ، ایرانیکا) اما مفهوم گوشه – با رعایت همه ی ساختارهایش – احتمالن فقط در موسیقی کلاسیک ایرانی وجود دارد. برخورد موسیقی دان کلاسیک ایرانی با دستگاه و مقام یا مایه از راه گوشه انجام می شود.<
بررسی برخی ویژگی های ساختاری آثار پرویز مشکاتیان (IX)

بررسی برخی ویژگی های ساختاری آثار پرویز مشکاتیان (IX)

بخشی از قطعۀ طلوع بر اساس ساختار همین پایه به حرکت خود ادامه می دهد و همین پایه در فواصل مختلف دستگاه نوا (سل) حرکت می کند البته لازم به توضیح است که پایۀ اصلی و آغازین قطعه روی درجۀ اصلی دستگاه شور (با شاهدِ ر) بوده و جملات در گوشه های مختلف دستگاه نوا اجرا می شوند. به قسمتی از جملات ساخته شده بر اساس پایۀ اصلی اثر توجه کنید.
نقد تاریخ نگاری موسیقی ایرانی (X)

نقد تاریخ نگاری موسیقی ایرانی (X)

تفکیک امروزی موسیقی «غربی» از موسیقی «شرقی» براساس سیستم صداهای موجود در موسیقی غربی (گام کروماتیک دوازده قسمتی تعدیل شده) و سیستم های صداهای مورد استفاده (گام های دیاتونیک ماژور و مینور) و قواعد آهنگسازی و هارمونی حاصله از سیستم های صداها و بالاخره سازهای جوابگوی این فواصل و قواعد است. اما می دانیم که این عوامل در موسیقی غربی همه پدیده هایی هستند که در قرن هفدهم و هجدهم در اروپا به وجود آمده اند.
گاه های گمشده (IV)

گاه های گمشده (IV)

به طور کلی این دستگاه از سه نت امکان آغاز دارد. (نوعی دیگر از آغاز نیز توسط نوازندگان استفاده می شود که از گوشه مخالف شروع و با نوع خاصی از جملات پایین رونده به درآمد و نت پایان آن متصل می شود) این سه نت عبارتند از:
آلریو دیاز و گنجینه موسیقی آمریکای لاتین (I)

آلریو دیاز و گنجینه موسیقی آمریکای لاتین (I)

قرن بیستم برای گیتار کلاسیک در سراسر دنیا عصری طلایی به شمار می آید. جهشی که از اروپا به رهبری آندرس سگوویا آغاز شد و در قاره های آمریکا و آسیا ادامه پیدا کرد، باعث شد تا عده ی فراوانی جذب این ساز شوند و رپرتوار نوشتاری این ساز دگرگونی بزرگی را تجربه کند. موسیقی کلاسیک اروپایی که تا پیش از این قرن تنها منبع اصلی این سبک گیتار نوازی بود، یک رقیب و همراه جدی در کنار خود پیدا کرد و آن موسیقی بدیع و گوش نواز آمریکای لاتین بود.
بررسی کتاب های آموزش سازدهنی در ایران (II)

بررسی کتاب های آموزش سازدهنی در ایران (II)

کتاب “دنیای سازدهنی” نوشته آقای امیرعباس ابوطالبی (متولد ۱۳۵۵) و در سال ۱۳۸۳ توسط ایشان به چاپ رسیده است. این کتاب به همراه یک CD عرضه شده که به دو شکل Audio CD و فایل های WMA قابل تهیه است. نسخه WMA حاوی فایل های موسیقی زمینه (بدون سازدهنی) است که هنرجو می تواند برای همنوازی از آن استفاده کند. این کتاب هم در اصل برای سازدهنی ترمولو ۲۴ سوراخ تالیف شده ولی بنا بر توضیحی که در قسمت قبلی دادیم در متن کتاب واژه “دیاتونیک” ذکر شده است.