ویژگیهای احساسی گامهای موسیقی

Christian Friedrich Daniel Schubart , 1739 - 1791
Christian Friedrich Daniel Schubart , 1739 - 1791
کریستین فردریش دانیل شوبارت ادیب و شاعر آلمانی است که به دلیل علاقه زیاد و همکاری با موسیقیدانان به دانش موسیقی زیادی دست پیدا نمود. او مدتها مسئولیت مدیریت و کارگردانی موسیقی تاترهای نمایشی در آلمان را بر عهده داشت و تالیفات زیادی در زمینه ارتباط میان موسیقی و ادبیات دارد.

مواردی که در زیر مطرح می شود بر داشت های شوبارت در رابطه با ویژگیهای احساسی گام های مختلف موسیقی است که دانستن آنها در برداشت شما از موسیقی و یا به هنگام آهنگسازی، بطور قطع می تواند مفید واقع شود.

C Major : خلوص کامل، پاکی، سادگی، بی ریایی و صداقتی کودکانه.

C Minor : اظهار عشق و سوگواری در عشقی ناکام. اشتیاق، افسردگی و حسرتی عاشقانه، این گام از روحی آسیب دیده حکایت می کند.

Db Major : آمیزه ای از حزن، شعف و خلسه. خنده نیست، لبخند است؛ عزاداری نیست، تظاهر به گریه است. به طور کلی بیانگر کاراکتر و احساسی نامتعارف و غریب است.

C# Minor : فریاد و زاری حاکی از ندامت، گفتگویی خودمانی با پروردگار، طلب دوستی و کمک در زندگی؛ افسوس خوردن از دوستی و و عشقی ناامید کننده.

D Major : گام فتح و پیروزی، تسبیح پروردگار، رجز خوانی، شادی پس از موفقیت. در سمفونی های مجلسی، موسیقی نظامی یا مارش، سرودهای مختص مناسبت ها و تعطیلات مورد استفاده قرار می گیرد، در حقیقت این گام نوعی نغمه سرایی شادمانه است.

D Minor : افسردگی زنانه، جسارتی آمیخته با شوخ طبعی کودکانه.

Eb Major : گام عشق و ایثار، گفتگویی صمیمانه با پروردگار.

D# Minor : احساس تشویش و اضطراب از عمیق ترین اندوه های روح، ناامیدی کودکانه، افسردگی شدید در تاریک ترین شرایط روح. هر گونه ترس و تردید از لرزش های قلبی از درون D# Minor مخوف تراوش می کند. چه بسا اگر ارواح قادر به سخن گفتن بودند، کلماتشان می توانست کاملا به این گام نزدیک باشد!

E Major : هلهله و فریاد شادی، شور و شعف ناشی از خنده اما نه به طور کامل؛ این گام از لذت و سرخوشی حکایت می کند.

E minor : بی ریایی، معصومیت زنانه در اظهار عشق، زاری به دور از شکوه و شکایت، افسوس همراه با اشک؛ این گام از امید صد در صد، خلوص و شادی مطلق در گام C Major سخن می گوید.

F Major : ادب، خوش رویی و آرامش.

F Minor : افسردگی عمیق، سوگواری در مراسم ترحیم، عذاداری، شکوه و شکایت از بدبختی و اندوه از دست دادن.

F# Major : فتح در پی پشت سرگذاشتن مشکلات، احساس راحتی و فراغت از غلبه بر موانع؛ انعکاس روحی خشمناک و درگیرهایی که نهایتا به پیروزی ختم می شوند در این گام نهفته است.

F# Minor : گام تیره و تاریک، درست مانند سگی که جامه ای را می درد، با احساسات در کشمکش است. کلام این گام خشم و نارضایتی است.

G Major : روستایی و بدوی، بزمی، قناعت و رضایت در احساسات، قدردانی محبت آمیز از دوستی صادق و عشق وفادار؛ در یک جمله: هر گونه احساس آرام و صلح آمیز قلبی توسط این گام بیان می گردد.

G Minor : ناخشنودی، اضطراب، تند خویی و نگرانی در مورد ناموفق ماندن برنامه های آینده؛ در یک کلمه : خشم و تنفر.

Ab Major : دفن کردن، مرگ، تعفن، پوسیدگی، داوری و ابدیت در این گام نهفته است.

Ab Minor : گله کردن، فشار تا مرحله خفقان؛ تاسف و زاری، منازعه شدید، در یک جمله؛ رنگ این گام هر آنچه را که با مشکلات در کشمکش است، در بر می گیرد.

A Major : این گام اظهار عشق معصوم، رضایت از روابط احساسی؛ امید به دیدار مجدد معشوق در حین جدایی؛ طراوت جوانی و توکل به پروردگار است.

A minor : زهد و تقوای زنانه، لطافت طبع.

Bb Major : عشق شادمان، باطنی شفاف، در آروزی دنیایی بهتر به سر بردن.

Bb minor : آفرینشی ظریف که به صورت تیره و تار جلوه گر می شود، دنیا را به تمسخر گرفتن؛ ناخشنودی از خود و بقیه؛ نوعی تمهیدات خودکشی از این گام به گوش می رسد.

B Major : رنگارنگ، اظهار احساسات شدید و وحشیانه، متشکل از رنگهای پر تشعشع. عصبانیت ، خشم، دیوانگی، حسادت، درنده خویی، ناامیدی و کلیه احساساتی که بر قلب سنگینی می کند در این محدوده قرار دارد.

B Minor : گام صبر، به آرامی در انتظار تقدیر و سرنوشت به سر بردن، تسلیم قضا و قدر الهی شدن.

www.wmich.edu

34 دیدگاه

  • هنگامه
    ارسال شده در بهمن ۱۴, ۱۳۸۵ در ۷:۲۶ ب.ظ

    جالب بود پس نتیجه می گیرم خانمها و آقایان آهنگساز احتمالا از گامهای متفاوتی استفاده می کنند نه؟

  • AMIR
    ارسال شده در بهمن ۱۴, ۱۳۸۵ در ۱۰:۲۵ ب.ظ

    JALEB BUD AMA BE NAZARE SHOMA IN HARFA SALIGHEI NIST?

  • ارسال شده در بهمن ۱۵, ۱۳۸۵ در ۱:۱۲ ق.ظ

    درود بر شما و روان پاک شوبارت.
    “برداشتهای” مرحوم شوبارت بسیار جالب و خواندنی هست.اما من با شما که می گویید “دانستن آنها در برداشت شما از موسیقی و یا به هنگام آهنگسازی، بطور قطع می تواند مفید واقع شود.” مخالفم.
    آنچه که می تواند در آهنگسازی به ما کمک کند دانستن درست تئوری موسیقی است.احساس گامها را خود هنرمند باید کشف کند. گام مثل رنگ برای نقاش است.برای همه زرد نماد تنفر نیست و D Minor نشانی از افسردگی زنانه ندارد!پس هر چه احساسات هنرمند بکرتر باشد هنرش نیز بکر تر است. البته بحث در این باره بسیار است که بنده به علت ذیغ جا نمی توانم همه نظریاتم را در این مقال بگنجانم.
    سپاس از نوشته های آموزنده و زیبایتان.

  • ali
    ارسال شده در بهمن ۱۵, ۱۳۸۵ در ۲:۲۶ ق.ظ

    با سلام
    مدتهاست که از مطالب پر ارزشتان استفاده می کنم.در کشوری که موسیقی براحتی توسط مسوولین سازمانهای به ظاهر فرهنگی طرد می شود اقدام شما گامی بزرگ و ارزشمند در جهت آموزش همگانی موسیقی(که در زمان ساسانیان و ظاهرا امروز متعلق به قشر خاصی بوده است)می باشد.

  • ارسال شده در بهمن ۱۵, ۱۳۸۵ در ۸:۵۳ ق.ظ

    البته تاثیرات متفاوت مودها و گامهای مختلف موسیقی در یونان باستان جزئ اصول لاینفک موسیقی بوده و پیروان آنان در ایران نیز چنین نظریاتی داشته اند. حال جالب آنکه در حیطه موسیقی میکروتونال چنین مفاهیمی پیچیدگی خاص نشان می دهند.

  • ارسال شده در بهمن ۱۵, ۱۳۸۵ در ۹:۱۰ ق.ظ

    تشکر می کنم از مطلب شما مدتی بود به دنبال این مطلب بودم.

  • سنتور ني
    ارسال شده در بهمن ۱۵, ۱۳۸۵ در ۹:۳۱ ق.ظ

    دیروز تو روزنامه ی جام جم و سایت بازتاب خوندم استاد یاحقی به رحمت خدا رفته اند
    امیدوارم که این خبر درست نباشه

  • حمید
    ارسال شده در بهمن ۱۵, ۱۳۸۵ در ۲:۰۲ ب.ظ

    ضمن تشکر از این مقاله زیبا و مفید که موسیقی را به صفات تمثیلی دنیای انسانی ارتباط می دهد به اطلاع دوست عزیز می رسانم که بله استاد دار فانی را ودا گفتند.

  • سنتور ني
    ارسال شده در بهمن ۱۶, ۱۳۸۵ در ۷:۳۷ ق.ظ

    سلام حمید
    منظورت مثل افلاطون هست؟

  • Negar
    ارسال شده در بهمن ۱۶, ۱۳۸۵ در ۴:۵۰ ب.ظ

    salam manam ba Mr.Reza movafegham.va mamnun az matalebe jalebetoon.

  • حامی کیوان
    ارسال شده در بهمن ۱۶, ۱۳۸۵ در ۱۱:۲۸ ب.ظ

    استاد شوبرت چقدر عمیق موسیقی انالیز می کرد …

  • زينب
    ارسال شده در بهمن ۱۸, ۱۳۸۵ در ۲:۵۴ ب.ظ

    عالی بود

  • گفتگوی هارمونیک
    ارسال شده در بهمن ۱۹, ۱۳۸۵ در ۲:۰۹ ب.ظ

    آقا کامیار این زهد و تقوای زنانه که گفتین مشخصه لا مینوره یعنی چه؟با تشکر مطلبی.

  • mostafa
    ارسال شده در بهمن ۲۲, ۱۳۸۵ در ۱۲:۴۵ ق.ظ

    واقعا مچکرم انشالله خدا در کارهایتان به شما کمک کند

  • ali
    ارسال شده در بهمن ۲۲, ۱۳۸۵ در ۶:۱۴ ب.ظ

    waghean matalebe khobi bood,baraye shadie marhom ostad shobert hamegu FATEHAAA

  • reza
    ارسال شده در اسفند ۱۰, ۱۳۸۵ در ۱:۴۸ ب.ظ

    خیلی خوب بود

  • راخ
    ارسال شده در اسفند ۱۱, ۱۳۸۵ در ۴:۴۲ ب.ظ

    این شوبرت با اون یکی شوبرت نسبتی که نداره؟ها؟

  • TB5005
    ارسال شده در اسفند ۱۱, ۱۳۸۵ در ۸:۰۹ ب.ظ

    بسیارX1000 عالی بود

  • bahman
    ارسال شده در فروردین ۹, ۱۳۸۶ در ۴:۰۸ ب.ظ

    kheyli ali bud,vali be nazare man gamha dar har keshvar va melliyati mitavanand ehsasate motafaveti biyafarinand

  • سارا
    ارسال شده در اردیبهشت ۶, ۱۳۸۸ در ۱۱:۲۷ ب.ظ

    سلام.خسته نباشید .میتوانید راجع به موسیقی وصلح به من کمک کنید ؟من دانشجوی رشته معماری هستم وطرحی در مورد موزه صلح دارم که باید رابطه آن را باموسیقی ونت های آن بدانم.برام میل کنید .ممنون.

  • ناشناس
    ارسال شده در مهر ۲۹, ۱۳۸۸ در ۶:۴۴ ب.ظ

    daghighan mishe inaro to ahanghaye mokhtalefe ahangsazane jahan peyda kard.
    mamnooooooooooooooooooooonnnnnnnnnn

  • محمد
    ارسال شده در خرداد ۲۸, ۱۳۸۹ در ۸:۲۲ ق.ظ

    سلام بچه ها.واسه منم خیلی جالب بود.به نظر من تمام این احساسات شخصی به روحیه آدم بستگی داره.من با اککوردها دوستم.با بعضی هاشون خیلی صمیمی هستم.و با بعضی ها زیاد نه.این همون حسه شخصی ما ادمهاست. اگه کسی دوست داشت همصحبت بشیم منو اد کونه توی یاهو مسنجرش .خوشحالم میکنه.bekilik_khodamam@yahoo.com

  • فرشاد
    ارسال شده در اسفند ۱۸, ۱۳۸۹ در ۹:۴۴ ب.ظ

    سلام:جالب بود

  • ارسال شده در اسفند ۲۲, ۱۳۸۹ در ۱۱:۴۹ ق.ظ

    سلام به همه من که خودم چند تا ساز درس میدم تا بحال متوجه این موضوع نشدم که هر گامی یک چنین توصیفی داشته باشه ولی ناگفته نمونه که از طریق گوش دادن به آنها همه ما میتونیم احساسشون کنیم مثلا برای یک نوزاد چند ماهه در حال گریه آهنگ رمانس اسپانیایی رو در گام می مینور بنوازید ببینید چطور آرام میشود و در گام دوم همین قطعه یعنی می ماژور میبینید که نوزاد چطور لبخند میزند با تشکر

  • سلمان
    ارسال شده در آذر ۱۱, ۱۳۹۰ در ۱۰:۰۱ ق.ظ

    بسیار جالب بود…لطفا در مورد گام های اصلی (گام باخ و …)توضیحاتی بدید…ممنونم

  • مونا
    ارسال شده در فروردین ۱۶, ۱۳۹۱ در ۳:۲۴ ب.ظ

    خیلی عالی بود خیلی دنبال این مطلب گشتم

  • ارسال شده در شهریور ۱۴, ۱۳۹۱ در ۶:۳۶ ب.ظ

    تشکر مند زیادم

  • کوروش
    ارسال شده در آذر ۳۰, ۱۳۹۱ در ۲:۰۱ ب.ظ

    سلام این مطالب در حالت کلی نادرست اثبات نشده هستند و تلقی و سلیقه ی افراد از احساسی است که از گام دریافت می کنند. مثلا به نظر من بار غم و سوگواری گام می مینور بیشتر از فامینور است ولی در این مقاله برعکس این موضوع آمده.

    خلاصه ی کلام اینکه هیچگاه نباید تلاش کرد تا “زبان احساسی موسیقی” را کامپایل و ترجمه به “زبان احساسی متعارف” کرد. هیچ احساسی در دنیای موسیقی معادل کلامی “صرف و صد در صد” ندارد. می توان در مورد حس “کلی” گام های مینور و ماژور صحبت کرد ولی این که بین خود مینور ها و ماژورها به این شکل توصیفی فرق قائل شویم کمی غیر علمی و غیر قابل اثبات است.

    با تشکر از شما.

  • امید
    ارسال شده در بهمن ۱۳, ۱۳۹۱ در ۹:۰۳ ب.ظ

    ماهها بود دنبال همچین چیزی بودم. بالاخره پیداش کردم. دمتون گگگگگگگگگگگگرممممممم.

  • ناطق ناخود اگاه و کنج کاو
    ارسال شده در بهمن ۱۱, ۱۳۹۲ در ۱۲:۲۱ ق.ظ

    من دنبال گام های فرهنگ های مختلف سیاره ی زمین میگردم میشه راهنمایی کنید
    بابا همش دیاتونیک ها ایرانیها بنتاتنیک ها
    کولی اکتاتنیک هگزاتوز کروماتیک بس بقیش چی یه حالی به من بدید تمام گام های اقوام این سیاره رو می خام .

  • میلاد
    ارسال شده در فروردین ۸, ۱۳۹۳ در ۹:۳۸ ب.ظ

    اگه واقعآ یه گام انقدر احساس داره پس یه قطعه چیه…!!!

  • مهتاب
    ارسال شده در آذر ۱۸, ۱۳۹۳ در ۱۱:۰۹ ب.ظ

    سلام
    ممنون به خاطر سایت زیباتون
    من درمورد ارتباط رنگ و موسیقی دارم تحقیق می کنم میشه لطفا مطالب مستند برای من ارسال کنید؟
    به زبان اصلی (انگلیسی) هم باشه مشکلی نیست
    ممنون

  • ارسال شده در آذر ۱۹, ۱۳۹۳ در ۸:۱۳ ب.ظ

    در بر شما خانم مهتاب
    از طرف این سایت هیچ ایمیلی ارسال نخواهد شد و تمام مطالب را لازم است در سایت بخوانید.

  • محسن
    ارسال شده در بهمن ۸, ۱۳۹۵ در ۳:۰۴ ق.ظ

    به نظرم این نظرات اصلا منطقی نیست
    تفاوتی نمیکنه که چه گامی انتخاب میکنیم
    توی هر گام با توالی درجات مختلف و ریتمهای متنوع میشه انواع و اقسام احساسات رو به زبان موسیقی بیان کرد
    مثلا تم اصلی بازی تاج و تخت در گام دومینور هستش ولی برخلاف این مطلب که گفته دومینور تجلی حس سوگواریه! این اهنگ به شدت نشاط اور شاده

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

امیرآهنگ: شریف لطفی مرا به حنانه معرفی کرد

استاد حنانه در آن زمان یعنی در اوایل سال ۱۳۶۵ که من خدمتشان رفتم سر گرم ساختن موسیقی متن سریال تلویزیونی (هزار دستان) و موسیقی متن فیلم مستند (موج و گلیم) بودند. همچنین بر روی کتاب های پژوهشی و تالیفی خود کار می کردند. کتاب هایی همچون: گام های گمشده، تئوری موسیقی کنونی ایران، فرهنگ موسیقی ایران، رساله پولیفونی بر مبنای موسیقی ایران، ترجمه و تفسیر مقاصد الالحان از عبدالقادر مراغه ای و… کتاب های دیگر. البته نوشتن برخی از این کتاب ها را به پایان برده بودند و در حال تایپ و بازنگری و ویرایش آنها بودند. بر روی برخی دیگر هم در حال کار و تکمیل کردن شان بودند.

بررسی ساختار دستگاه شور در ردیف میرزاعبدالله» (V)

برونو نتل و کارول بابی راکی نیز در مقاله‌ی ارزشمند خود با عنوان «روابط درونی میان اجزای دستگاه شور»، گوشه‌های اصلی این دستگاه را در سه بلوک گنجانده‌اند که این بلوک‌بندی بر اساس نحوه‌ی توزیع گوشه‌های اصلی مشترک در ردیف‌ها (هجده نمونه ردیف مورد استفاده در این پژوهش) بنیان نهاده شده‌است.

از روزهای گذشته…

ویژگیهای ارتعاشی چوب و کوک کردن صفحات ویولن (I)

ویژگیهای ارتعاشی چوب و کوک کردن صفحات ویولن (I)

با توجه به ویژگیهائی چون سختی، جرم و اصطکاک درونی می توان ویژگیهای ارتعاشی چوب را تعیین کرد. ما سعی داریم به شما نشان دهیم که چگونه می توان صفحه روی ویلنی را ساخت که به ما ویژگیهای آکوستیکی (ارتعاشی) مورد نظرمان را بدهد.
گفتگوی من و خودم در آینه (II)

گفتگوی من و خودم در آینه (II)

به نظرم این نوع موسیقی یک جلوه‌ی جهان چند فرهنگی را به نمایش می‌گذارد و و آن نوعش را که من اشاره می‌کنم نمایشی از کنار هم نشستن موسیقی‌دانان چند فرهنگ مختلف است. آنها می‌خواستند همنوازی کنند پس مجبور شدند از بعضی پیچیدگی‌های زبانشان صرف‌نظر کنند، مانند من که بخواهم برای جمعی که فارسی اندکی می‌دانند حرف بزنم یا بنویسم. مطمئنا نخستین کلماتم این نخواهد بود: «منت خدای را عزوجل».
اولین کنگره‏ بین المللی موسیقی در تهران (I)

اولین کنگره‏ بین المللی موسیقی در تهران (I)

مطلبی که پیش رو دارید به مناسبت چهل و دومین سالگرد اولین کنگره‏ بین المللی موسیقی در تهران توسط عبد الحمید اشراق در آذر ماه ۱۳۸۲ در مجله بخارا نوشته شده است که به دلیل اهمیت این مطلب در گفتگوی هارمونیک به انتشار می رسد.
کنسرت علیزاده و گروه ضربانگ

کنسرت علیزاده و گروه ضربانگ

کاروان کنسرت های استاد حسین علیزاده و گروه ضربانگ به مادرید پایتخت اسپانیا رسید. “ضربانگ و علیزاده” از ۱۵ روز پیش یک تور اروپایی را از سالن فیلارمونی کلن آلمان آغاز کرده اند. این کنسرت سپس در مونیخ آلمان، سه شهر ایتالیا تکرار شد و سرانجام به مادرید رسید. هلند، ترکیه، اتریش و سوئد دیگر میزبانان این برنامه هستند.
تاریخچه سازهای الکترونیک (III)

تاریخچه سازهای الکترونیک (III)

اواخر دهه ۱۹۷۰ و اوایل دهه ۱۹۸۰ کمپانی Fender-Rhodes با تولید پیانو های الکتریکی وارد پا به عرصه گذاشت. Harold Rhodes از دهه ۶۰ میلادی ساخت و تولید پیانوهای الکتریکی را شروع کرده بود و یک مدل ۷۳ نتی را در همان دهه وارد بازار کرده بود.
گزارش جلسه هشتم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (VIII)

گزارش جلسه هشتم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (VIII)

ارایه‌ی طرح‌واره‌ای برای تشریح احتمال تفاوت موقعیت نقد در موسیقی ایرانی که تا آنجا پیش می‌رود که صحبت از امکان تطابق اظهار نظر شفاهی یا موقعیت‌های مشابه با فضای موسیقی ایرانی به میان می‌آید. (۱۳۸۸)
اپرای سان فرانسیسکو (II)

اپرای سان فرانسیسکو (II)

کورت هربرت آدلر (Kurt Herbert Adler) (1905-1988) کارگردان و رهبر اپرا در سال ۱۹۳۸ بعد از تجربه های اولیه و تمارین فراوان در زمینه های مختلف موسیقی و تاتر در اتریش، آلمان و ایتالیا، به آمریکا رفت. به مدت ۵ سال برای تشکیل گروه کر، در کمپانی اپرای شیکاگو (chorus of the Chicago Opera Company) کار کرد. مرولا (Merola) که درباره او شنیده بود، او را به اپرای سن فرنسیسکو (San Francisco opera) در سال ۱۹۴۳ به عنوان گرداننده اجراهای کر، دعوت کرد.
باغسنگانی: کتابسازی نکردم

باغسنگانی: کتابسازی نکردم

وقتی شما نواری را از آرشیو تحویل می گیرید یک کارت به شما داده می شود تا اسامی و شماره نوارها را در آن بنوسید من با دوستانی که در آرشبو کار می کردند رفاقت خوبی داشتم و به من اجازه می دادند تا مابقی کارتها را هم ببینم. بسیاری از تهیه کنندگان برنامه های فرهنگی و هنری مراجعه کنندگان به این برنامه بوده اند. چند سال بعد متوجه یک فاجعه بزرگ شدم. متوجه شدم بخش قابل توجهی از این گنجینه در آرشیو مرکزی ناپدید شده است.
نوازندگان تنبک دراواخر عصر قاجار (III)

نوازندگان تنبک دراواخر عصر قاجار (III)

اکبرخان از نوازندگانی بود که بیشتر با نعمت اله خان اتابکی همکاری می کرد و با تار او می نواخت و درخواندن آواز و تصنیف مهارت داشت.
تاریخچه آموزش موسیقی به کودک در دنیا (V)

تاریخچه آموزش موسیقی به کودک در دنیا (V)

در سالهای ۱۹۷۰ تلاش و کوشش فراوانی بطور گسترده و جامع در ایالات متحده آمریکا در جهت شکوفایی موسیقی انجام گرفت و به موفقیتهای قابل توجهی نیز دست یافت که البته بیشتر این فعالیتها فردی بود.