اپرای توسکا (II)

خلاصه اپرا؛
مکان: روم
زمان: ژوئن ۱۸۰۰
در فوریه ۱۷۹۸ لشکر فرانسه روم را اشغال نمود و مدعی جمهوری رومن جدیدی شد. شخصیت “سزار آنجلوتی” در اپرا (بر اساس شخصیت تاریخی لیبوریو آنجلوسی) که یکی از رهبران جمهوری و حاکم روم بود، ساخته شده. پاپ مجبور به فرار به توسکانی شد. پادشاه نپال سعی به نجات پاپ کرد اما خودش نیز مغلوب شد. در ژانویه ۱۷۹۹ جمهوری نپال اعلام حاکمیت کرد. در آوریل ۱۷۹۹ زمانی که ناپلئون در مصر بود، ارتش روسی – اتریشی به شمال ایتالیا راه یافت و انگلیسیها را شکست داد.

در ماه ژوئن، روفو نپال را اشغال کرد و خود را “پادشاه فردیناند” نامید و در سپتامبر لشکر بوربن وارد روم شد. گروه مرتجع موجود با رهبری ماریا مارولینای اتریشی به وجود آمد؛ همسر فردیناندوی چهارم و خواهر ماری آنتوناته. پس از مرگ پاپ پیوس ششم در آگوست ۱۷۹۹ مارولینا نایب السلطنتی را عهده دار شد و آغاز به از بین بردن جمهوری خواهان، آزادی طلبان و کسانی که با حکومت فرانسه کنار آمده بودند، کرد.

در میان هزاران قربانی بسیاری از هنرمندان، دانشمندان و روشنفکران نیز وجود داشتند. بهار سال بعد ناپلئون با لشکرش از کوههای آلپ گذشت و با اتریشی ها در مارنگو برخورد کرد. در صبح ۱۴ ژوئن ۱۸۰۰ لشکر اتریشی در حال پیروزی بود اما با رسیدن به غروب روند جنگ دگرگون شد و در پایان، پیروزی با ارتش فرانسه بود. ناپلئون، پاپ هفتم؛ پوئس هفتم را به روم فرستاد و پاپ رهبری جدید واتیکان را عهده دار شد.

پرده اول: کلیسای آندرا دلا واله مقدس
سزار آنجلوتی؛ سیاسی فراری، سعی دارد در کلیسای آندرا دلا واله مقدس – جایی که خانواده اش نمازخانه کوچکی در آنجا دارند – پناه گیرد. در حالی که خواهرش مارچسامه برای آزادی او دعا می کند و مدل نقاش؛ ماریو کاوارادوسی برای تابلوی مادونا است. نقاش در میان قابهای کوچکی که در جیب دارد چهره توسکا، معشوقه خود را می یابد و آن را با مدلی که برای نقاشی این صورت دارد، مقایسه می کند و می خواند: “هارمونی پنهان”! در این زمان خادم کلیسا وارد آتلیه او می شود تا درباره آنجلوتی سوالاتی پرسد.

توسکا در کلیسا می خواند و هر غروب کاوارادوسی را پس از اجرا ملاقات می کند. توسکا بی دلیل حسود است، او باعث می شود که نقاش چشمان پرتره را همانند چشمان او قهوه ای کند در حالی که چشمان مدل آبی بوده. آنجلوتی در حال فرار در ویلای نقاش مخفی می شود زیرا کاوارادوسی قسم خورده حتی اگر زندگیش به خطر افتد به او کمک خواهد کرد. مردم گمان می کنند لشکر ناپلئون شکست خورده، اما چنین نیست و اسکارپیا (رئیس پلیس ضد جمهوریت) نقاش را در فرار آنجلوتی مقصر شناخته و تحت تعقیب قرار می دهد. زمانی که توسکا به منزل نقاش می رود تا به او بگوید به دلیل اجرا نمی تواند غروب با او ملاقات کند او را نمی یابد و مشکوک می شود (در اینجاست که گروه کر به همراه وی می خوانند.)

پرده دوم: اتاق اسکارپیا در قصر فرانسوی (سفارت امروزه فرانسه در روم)
اسکارپیا از توسکا دعوت می کند برای شام میهمان او باشد. نقاش دستگیر می شود اما آنجلوتی همواره در فرار است. توسکا تهدید می شود که معشوقش اعدام خواهد شد اما او کاری نمی تواند برای کمک به او انجام دهد، سرانجام مکان مخفی شدن آنجلوتی را فاش می سازد.

کاوارادوسی در درد و حزن، توسکا را برای خیانت به آنجلوتی سخت سرزنش می کند. توسکا سعی دارد به دنبال نقاش رود اما اسکارپیا مانع او می شود و سعی دارد به او تجاوز کند. حین کشمکش، صدای طبل ها شنیده می شود، در این زمان خبر می رسد آنجلوتی پس از آنکه او را می یابند، بلافاصله خودکشی می کند. توسکا قبول به تسلیم می شود اما به شرط آنکه اسکارپیا ترتیبی دهد نقاش آزاد شود و آنها در امنیت کامل از کشور خارج شوند.

در حالی که اسکارپیا آماده می شود تا کاغذی را بر این اساس امضا کند، توسکا چاقویی روی میز می یابد و به جای آنکه به او اجازه دهد به وی تجاوز کند تصمیم به کشتن او را می گیرد. زمانی که اسکارپیا سعی دارد او را درآغوش گیرد، توسکا چاقو را در قلب او فرو می کند و می خواند: “این است بوسه توسکا”.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

خودآموختگی؛ از ورطه های تکرار تا هاویه های توهم (I)

موضوع اصلی در فرآیندهای زایندگی و خلاقیت اتصالی است که این روند میان میراث های گذشتگان با خواسته ها و آرزوهای آیندگان (و حتی گذشتگان) برقرار می کند. در این شرایط به همان اندازه که میراث ها قادرند برای خود حریمی از تکرار و فرومردگی در خود را پدید آورند خواسته ها و آرزوها نیز از نیروی تحمیل توهم به خودآگاه فرد راهی شده بهره مندند.

مروری بر آلبوم «آواز دوره پهلوی اول، به روایتی دیگر» – بخش دوم و پایانی

در این مجموعه سه نمونه آواز شور وجود دارد که به ویژه ترَک سوم (و نه آنگونه که بارها در دفترچه آمده تراک) می‌تواند بهانه‌ای برای بازاندیشی به موضوعِ اختلاف ردیف‌های آوازی و سازیِ دستگاه شور باشد. (۱)

از روزهای گذشته…

وضعیت موسیقی ایران قبل از ورود اعراب (XII)

وضعیت موسیقی ایران قبل از ورود اعراب (XII)

دوران جوانی خور را در مراغه گذراند. تیمور لنگ هنگام فتح ایران مجذوب عبدالقادر شد و او را با خود به سمرقند برد اما عبدالقادر تحمل غربت را نداشت و به وطن بازگشت. مدتی در دستگاه میرانشا پسر تیمور در تبریز بود اما هنگامی که همه ی اطرافیان مورد غضب و خشم میرانشا قرار گرفتند و محکوم به مرگ شدند، عبدالقادر نیز که در میان محکومان بود فرار کرد و تنها او توانست جان سالم به در برد.
بررسی ساختار و نقش دانگ‌های مورد استفاده در گوشه‌های راک ردیف میرزاعبدالله (VII)

بررسی ساختار و نقش دانگ‌های مورد استفاده در گوشه‌های راک ردیف میرزاعبدالله (VII)

از میان دانگ‌هایی که در تصویر پیشین نمایش داده شده‌اند، به‌استثنای دانگ M1 و تتراکرد رـ سل بالا‌دسته، سایر دانگ‌ها در گوشه‌های راک مورد استفاده قرار می‌گیرند. این نکته هنگامی جالب‌تر می‌شود که بدانیم اینها، دارای فواصل متغیری نیز هستند و با لحاظ‌کردن این تغییرات، می‌توان شش دانگ مختلف را در راک شناسایی کرد. این دانگ‌ها عبارت‌اند از:
گفت و شنودی درباره سازهای ابداعی (XI)

گفت و شنودی درباره سازهای ابداعی (XI)

آقای شجریان گفته اند: « …نوازندگان امریکایی بی نهایت از این ساز ها استقبال کرده اند، چند تن از برجسته ترین نوازندگان ویلن و چللو (ویلنسل) امریکایی سازهای مرا برده اند و با آنها قطعات مختلفی نواخته اند ولی نوازندگان ایرانی همیشه با دیده ی تردید به آنها می نگرند و بجای “انتقاد سازنده” (عین واژه ی استاد را به کار میبرم) آنانرا تحریم می کنند.» نوازندگان غربی از سازی استقبال بکنند یا نکنند ملاک کیفی خوبی نیست؛ آیا استقبال آنها به این معنی بوده که این ساز قابل قیاس با یک ساز استاندارد است؟ (البته این توانایی را ممکن است تنها یک سازنده ساز آشنا به آکوستیک داشته باشد ولی اجرایی که کردند با ارکستری از این سازها نشان میدهد چقدر این سازها توانایی دارند؛ Audio File به فیلم کنسرت ایشان با پورناظری ها توجه کنید! یک ارکستر زهی از خانواده ویولون حتی با سوردین اینقدر صدای ضعیفی ندارد)
صبا؛ نسیم دگرگونی‌ها (I)

صبا؛ نسیم دگرگونی‌ها (I)

در تاریخ افرادی هستند که با کارشان، با بودنشان، با تاثیری که بر وقایع زمانه می‌گذارند جریان یک‌سویه و یک‌پارچه‌ی زمان را به قبل و بعد از خودشان تقسیم می‌کنند. بی‌شک وقتی در سال ۱۲۸۱ ابوالحسن نامی در خانواده‌ی فرهیخته‌ی کمال‌السلطنه متولد شد یکی از همین شخصیت‌ها پا به عرصه‌ی وجود گذاشته بود. هنگامی که هم او، در واپسین روز پاییز ۱۳۳۶ به تاریکی طولانی‌ترین شب آن سال پیوست دیرگاهی بود که می‌شد بخش‌هایی از تاریخ موسیقی معاصر را از جنبه‌های متعدد به قبل و بعد از او بخش کرد.
موضوع زمان پریشی در روایت داستان های مردمی

موضوع زمان پریشی در روایت داستان های مردمی

این متن یک صفحه از پایان نامه کارشناسی ارشد موسیقی شناسی نگارنده با عنوان «بررسی موسیقی عاشیقی در شمالِ شرق ترکیه (کارْص): مسئله ی تغییرات از ۱۹۸۷ تا ۲۰۱۶ میلادی است.»
موسیقی و شعر در «گرگیعان و گرگیعان» (X)

موسیقی و شعر در «گرگیعان و گرگیعان» (X)

زن هایی که علاقه مند به دریافت هدیه بودند اما نمی خواستند شناخته شوند در حالی که صورت خود را می پوشاندند، الکی به دست گرفته و آن را به صاحب خانه می دادند. او هم که از ویژگی مراسم با خبر بود، هدیه را درون الک گذارده به صاحبش بر می گرداند. علت نام‌گذاری مراسم نیز وجود همین الک است که در هرمزگان به آن آرگیز یا هارگیز (آردبیز) گویند.
دیمیتری شوستاگویچ (III)

دیمیتری شوستاگویچ (III)

در سال ۱۹۴۳ آنان به مسکو رفتند، در آنجا سمفونی هشتم را نوشت که غم و خشم شوستاکویچ در این اثر نمایان است و تا سال ۱۹۵۶ این اثر، اجرایش ممنوع بود. سمفونی نهم در سال ۱۹۴۵ در تضاد با اثر قبلی و نوعی تقلید طعنه آمیز بود! او به نوشتن موسیقی سالنی ادامه داد و در سال ۱۹۶۷ دومین تریو پیانوی خود را به یاد سولرتینسکی، دوست و همکار دیرینه اش، نوشت.
شکل گیری دوباره رولینگ استونز

شکل گیری دوباره رولینگ استونز

اواسط دهه هفتاد گروه استونز به برنامه های جانبی پرداختند، وایمن و وود آلبومهای سولو منتشر کردند. ریچاردز به دلیل همراه داشتن هروئین دستگیر شد و پس از گذراندن دوره بازپروری در سال ۷۸ به گروه بازگشت.
سمفونی شماره یک بتهوون

سمفونی شماره یک بتهوون

اواخر سال ۱۷۹۹ بتهوون شروع به تهیه سنفونی شماره یک خود نمود و پس از حدود دو سال آنرا در دسامبر سال ۱۸۰۱ منتشر کرد. ریشه های تهیه این سنفونی به هنگامی باز می گردد که او تصمیم گرفت تا بعنوان شاگرد موسیقی، سر کلاسهای هایدن حاضر شود. او به همین دلیل در سال ۱۷۹۲ شهر بن را ترک کرد و به وین رفت. آگاهان و منتقدین موسیقی معتقد هستند که بتهوون با وجود توانایی های زیادی که در تصنیف موسیقی سمفونی داشت به علت احترامی که برای بزرگانی چون هایدن و موتسارت قائل بود و نیز آنکه تمایل داشت کاری در اندازه کارهای این اساتید موسیقی سنفونیک ارائه کند، تصمیم گرفت تا در تهیه اولین کار سنفونیک خود علجه نکند.
رهبری: از سرنوشت آثار ضبط شده آهنگسازان ایرانی در بنیاد رودکی خبری نیست!

رهبری: از سرنوشت آثار ضبط شده آهنگسازان ایرانی در بنیاد رودکی خبری نیست!

نوشته که پیش رو دارید گفتگویی است با علی رهبری، رهبر ارکستر و آهنگسازی نام آشنای موسیقی ایران، این گفتگو در برنامه رادیویی نیستان (شبکه فرهنگ) انجام شده است. به تازگی اثری از علی رهبری به نام «نوحه خوان» با همکاری انتشارات ناکسوس به انتشار رسیده است. علی رهبری با اینکه تا به حال رهبری بیش از ۲۵۰ اثر را با انتشارات ناکسوس به عهده داشته است، این اولین بار است که یک اثر آهنگسازی شده از او به انتشار می رسد. درباره این آلبوم با او گفتگویی داشته ایم: