ریختر، پیانیستی برای تمام دوران (I)

ریشتر در حال همنوازی با روستروپویچ
ریشتر در حال همنوازی با روستروپویچ
اسویتوسلاو ریختر (Sviatoslav Teofilovich Richter) در آگوست سال ۱۹۱۵ از پدری آلمانی و مادری روس در شهر Zhytomyr شوروی سابق (اکراین امروزی) بدنیا آمد. وی را بعنوان یکی از برترین نوازندگان پیانو در قرن بیستم یاد میکنند. موزیکالیته و تکنیکی ستودنی و همچنین رپرتوار گسترده ای که داشت مورد شگفتی و تحسین همگان بود.

وی دوران کودکیش را در اودسا گذراند. پیانو را زیر نظر پدرش که نوازنده پیانو و ارگ بود یاد گرفت و دروس عمومی موسیقی را زیر نظر یکی از همکاران پدرش (نوازنده هارپ) فرا گرفت.

از همان دوران نبوغ خود را در موسیقی نشان داد و یکی از مزیتهای وی در آن دوران این بود که با قدرت بسیار بالایی توانایی در دشیفر (خواندن نت و نواختن به صورت همزمان) داشت که سبب شد تا با بسیاری از اپراهای و گروهای مختلف محلی بعنوان نوازنده همکاری نماید.

اولین اجرایش را در ۱۹ مارس سال ۱۹۳۴ در اودسا برگزار نمود. تا آن وقت ریختر بصورت جدی فکری برای ادامه نوازندگی پیانو نداشت و حتی به دنبال تحصیلات آکادمیک هم نرفته بود تا اینکه سه سال بعد یعنی در ۱۹۳۷ وی نزد معلم و پیانیست برجسته آن زمان کنسرواتوار چایکوفسکی Heinrich Neuhaus رفت.

در مدتی که ریختر مشغول فراگیری پیانو بود Neuhaus بارها در میان جمع شاگردانش ریختر را به عنوان نابغه پیانو یاد مینمود. این نکته وقتی قابل تامل میباشد که بدانیم Neuhaus نوازندگان پیانو برجسته ای را همچون Emil Gilels و Radu Lupu به جهان معرفی نموده است. اما وی در مورد ریختر بیان میدارد: “شاگرد نابغه ای که در تمامی دوران زندگیم منتظرش بودم.”

آنهم در زمانی که هنوز درسی به این شاگرد جوانش نداده بود پس میتوان متوجه شد تا چه حد استعداد ریختر بر استادش تاثیر گذار بوده است که چنین حرفی را در نبوغ و خلاقیت وی بر زبان آورده است.

Audio File قسمتی از اجرای ریختر را از اتودهای شوپن ببینید

بهر حال در کنار نوازندگی ریختر کارهایی در زمینه آهنگسازی نیز انجام میداد و گاهی اوقات نیز قطعاتش را برای استادش مینواخت اما بعد مدتی کوتاهی که در مسکو اقامت گزید، آهنگسازی را ترک نمود؛ هرچند شاید وی به این نتیجه رسیده بود که استعداد وی در نوازندگیست تا آهنگسازی!

در سال ۱۹۴۰ اولین کنسرت عمومی خودش را برگزار نمود و پس از آن با اجراهایی که داشت نظر بسیاری را به خود جلب کرد و بعنوان نوازنده ای محبوب در شوروی مطرح شد، هر چند مشکلات شخصیتی که ریختر داشت (تمایلات معطوف به جنس موافق) موجب شد تا وی بر زندگی خصوصیش دقت بیشتری داشته باشد تا موقعیت کاری اش را دچار مشکل ننماید.

در سال ۱۹۴۵ وی با خواننده سوپرانوی با نام Nina Dorliak شروع به فعالیت نمود و بعنوان همراه در برنامه های این خواننده شرکت مینمود که شامل آهنگهایی از Nikolai Rimsky-Korsakov بود.

ریختر و دورلاک هیچ وقت بصورت رسمی با همدیگر ازدواج ننمودند اما همکاری این دو به عنوان زوجی هنری پایدار ماند و خصوصیت شخصیتی ریختر هیچ موقع بر روی دورلاک تاثیر منفی نگذاشت، بلکه وی بدون توجه به این مسائل سعی کرد تا جدا از همکاری با وی، مدیر برنامه های ریختر نیز شود و یکی از عواملی که موجب شد تا ریختر بتواند فکرش را معطوف به فعالیت های نوازندگی اش نماید، شاید حضور شایسته دورلاک در زندگی وی میباشد.

در سال ۱۹۴۹ در مسابقاتی در شوری جایزه استالین را از آن خود مینماید که این امکان را به وی داد تا بتواند کنسرتهایی را در کشورش و اروپای شرقی و چین برگزار نماید (نکته قابل توجه در زندگی هنری اکثر نوازندگان و موزیسین های آن دوره تسلط حکومت کمونیستی بر شیوه فعالیتهای آنها بود)

14 دیدگاه

  • navid
    ارسال شده در بهمن ۵, ۱۳۸۶ در ۱۱:۳۸ ق.ظ

    تشکر از مقالتون درباره اسطوره نوازندگی پیانو.می خواستم خواهش کنم اگر ممکن است بعد از ریختر درباره آقای پولینی هم بنویسید.

  • amir
    ارسال شده در بهمن ۷, ۱۳۸۶ در ۹:۰۱ ق.ظ

    filmesh yekam gheyre adi nabood?

  • Hossein
    ارسال شده در بهمن ۲۲, ۱۳۸۶ در ۳:۱۶ ب.ظ

    اینجوری مقاله نوشتن ارزش داره.
    ممنونم

  • محمد بافکر
    ارسال شده در مرداد ۳۰, ۱۳۸۷ در ۱۰:۵۴ ق.ظ

    چرا همیشه هنرمندا یه چیزشون می لنگه! واقا تعجب کردم وقتی حمله زیر رو خوندم:”هر چند مشکلات شخصیتی که ریختر داشت (تمایلات معطوف به جنس موافق)…”

  • سامان
    ارسال شده در شهریور ۲۲, ۱۳۸۷ در ۱:۲۶ ق.ظ

    جالبه بدونین که چایکووسکی هم دچار همین مشکلات جنسی بوده.در ضمن اینقدر هم که میگن هنرمندا تو کشورهای سوسیالیستی زیرفشار نبودن,شما نگاه کنین تو شوروی چند تا سولیست تربیت شدن که داشتن هرکدومشون برا کشورهای دیگ آرزوه؟جالبه بدونین که اکثر اونها هم اوج کارشون در زمان استالین بوده,افرادی مثله اویستراخ,کوگان,رستروپویچ,ریختر,گیللز,برمن و…

  • مهدی
    ارسال شده در شهریور ۲۶, ۱۳۸۷ در ۱۱:۵۸ ب.ظ

    لطفا بدون منبع یه خصوص درباره ی مسائل () مطلب نذارید

  • ناشناس
    ارسال شده در مهر ۱۹, ۱۳۸۷ در ۱۱:۲۱ ب.ظ

    ممنون که به نوشتن این مطالب همت گماشته اید. خوب است بدانید که ریختر بود که گوستاو مالر را پس از شکست در سمفونی سوم به پیروزی رساند

  • مهدی
    ارسال شده در مهر ۲۰, ۱۳۸۷ در ۱۲:۳۹ ق.ظ

    اصل نبوغ نوازندگی ریخترهسست نه زندگی شخصیش

  • Mohamad akara
    ارسال شده در بهمن ۲۷, ۱۳۸۸ در ۱۲:۴۷ ق.ظ

    merc azat bakhatere matalebi ke dar ekhtiyare doostdarane in honar mizari va hmchenan montazer matalebi azindast hastim.

  • mina
    ارسال شده در دی ۵, ۱۳۸۹ در ۱:۰۷ ق.ظ

    mer30 ke baraye shenasoondane adamaye movafagh be digaran talash mikonin .movafagh bashid

  • ali
    ارسال شده در اسفند ۲۷, ۱۳۹۰ در ۸:۲۸ ق.ظ

    مرسی ازمقاله ی خوبتون درضمن من فیلم تمام زندگی نامه اش روبایک سری قطعه هایش رو دارم.کسی استادعالی پیانو توی تهران
    سراق نداره؟به من حتما خبر بدهید.متشکرم
    ۰۹۳۷۱۷۶۸۸۹۱

  • nima
    ارسال شده در آبان ۱۷, ۱۳۹۲ در ۱:۲۱ ق.ظ

    اول از همه اینکه آقا ثابت کن ریختر دچار همچین مشکلی بوده.این ها همش شایعه اند.گردن نویسنده ی این مطلب هم نمیندازم.ایشون فقط نقش یه مترجم از سایت های خارجی به زبون ما رو دارن.ماهم ممنونیم.ولی دیگه با توجه به شعوری که دارن نباید هر چیزی رو بذارن.(نه نویسنده ی این مطلب و نه شعور ایشون رو زیر سوال میبرم)

    بعضی از دوستان هم واقعا دیگه شورشو در آوردن.چایکوسکی و این حرفا؟؟؟
    خطاب به ایشون:شما اصلا تا حالا عکس چایکوفسکی رو دیدین که دارین میکشونینش تا مرز مشکلات اخلاقی؟؟؟؟؟منشما رو نمیدونم ولی چایکوفسکی این مشکلات رو نداشت.اگر هم میخواین از خودتون دفاع کنید اول با مدرک قانع کننده ثابت کنید…

    دیگه من حرفی نمیزنم….
    خودتونید با عقل خودتون

  • آبتین
    ارسال شده در آبان ۱۷, ۱۳۹۲ در ۱۰:۲۲ ق.ظ

    آقای نیما، اینها شایعه نیستند و با کمی جست و جو در کتاب های تاریخ موسیقی و زندگی نامه ی این هنرمندان می توانید به این مسائل اشراف بیشتری پیدا کنید.
    مساله اینجاست که این تمایلات برای شما و برخی جوامع “مشکل” محسوب می شوند، و گرنه -صحیح یا غلط و چه ما موافق باشیم و چه نباشیم- اینها در اکثر جوامع غربی “مشکل” به حساب نمی آید و به عنوان یک ویژگی ذاتی و غریزی مورد احترام است.

  • پرهام
    ارسال شده در فروردین ۲۹, ۱۳۹۳ در ۲:۱۱ ق.ظ

    با سلام و تشکر بابت زحماتتون جهت ارتقای دانش موسیقی.
    نکته کوچیکی رو که لازم به تذکر دونستم تلفظ اسم ایشونه که به صورت *ویاچسلاو ریختر* هست

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

فراخوان چهارمین جشنواره و جایزه«نوای خرّم» منتشر شد

با اعلام شرایط ثبت نام شرکت کنندگان فراخوان چهارمین جشنواره و جایزه«نوای خرّم» منتشر شد دبیرخانه چهارمین جشنواره و جایزه همایون خرم (نوای خرّم) فراخوان نحوه حضور هنرمندان و گروه های متقاضی شرکت در این رویداد موسیقایی را منتشر کرد. به گزارش امور رسانه ای چهارمین جشنواره و جایزه همایون خرم (نوای خرّم)، دبیرخانه چهارمین…
ادامهٔ مطلب »

«نیاز به کمالگرایی داریم» (VII)

تقریبا همیشه! ولی متخصص ها هم سطح بندی دارند، اینطور نیست که کسی که متخصص شد در تمام زمینه ها سرآمد باشد، غیر از این مورد، در عرصه هنر ممکن است یک هنرمند خلاق بعد از مدتی افت کند، نمونه هایش را در موسیقی ایرانی زیاد دیده اید. پس نمی توانیم بگوییم متخصصان همیشه در کمال هستند، هر چند کمتر از غیر متخصصی اثر قابل توجهی می بینیم یا می شنویم.

از روزهای گذشته…

نوازندگی نی (II)

نوازندگی نی (II)

در نی اگر ازصدای اول شروع کنیم، با کمی تغییر درحالت زبان و زاویه دمیدن به صدای دوم نی می رسیم که صدای سوم(غیث) نی با دمیدن بیشتردر صدای دوم تولید میشود. صدای بم نرم نیز با کم کردن شدت دمیدن در حالت صدای دوم ایجاد می شود. البته نوع دیگری از صدای بم نرم در نی وجود دارد که از صدای اول ساخته می شود.
رویای عشق

رویای عشق

از موسیقی رمانتیک بسیار صحبت کرده ایم چرا که در کشور ما نیز همانند سایر نقاط جهان این سبک از موسیقی در میان سایر سبکهای موسیقی کلاسیک طرفداران بیشتری دارد. شاید دلیل اصلی آن توانایی بیشتر هنر رمانتیک در برقراری ارتباط با احساسات و عواطف انسانی بخصوص با خود هنرمند است بطوری که معلول همواره جلوگر حالات روحی و شخصیت صاحب اثر است.
فراز و نشیبهای ارکستر ملل

فراز و نشیبهای ارکستر ملل

پس از افت و خیزهای فراوان ارکستر ملل در ۱۰ و ۱۱ مهرماه در تالار وحدت به اجرای کنسرت می پردازد. پیشتر قرار بود این ارکستر برنامه ای در تخت جمشید به اجرا بگذارد، که باز این برنامه به تعویق افتاد. ارکستر ملل با پشتوانه فکری و سیاستهای موسیقایی پیمان سلطانی (آهنگساز نوازنده و رهبر ارکستر) تشکیل شده است.
سریالیسم

سریالیسم

سریالسیم در موسیقی به سبکی خاص از آهنگسازی گفته می شود که در آن آهنگساز مجبور است پیش از آنکه نتی را که قبلآ در موسیقی استفاده کرده است، تکرار کند، مابقی نتهای گام کروماتیک را نیز استفاده کند و پس از آن مجاز به تکرار نت مورد نظر است.
ملیحه شیدایی فر

ملیحه شیدایی فر

متولد ۱۳۶۴ تهران محقق صدا و موسیقی لیسانس علوم کامپیوتر Sheyda888@gmail.com
اکسیژن

اکسیژن

ژان میشل ژار در سال ۱۹۷۲ در حال تجربه در زمینه های مختلف ساخت موسیقی بود و در این بین با فرانسیس دریفوس (Francis Dreyfus) موسس کمپانی ضبط صفحه دریفوس جاز آشنا شد و به ضبط تعدادی از آثار خود پرداخت که مجموعه آنها در یک آلبوم به نام “Deserted Palace” منتشر شد و اولین آلبوم موسیقی تجربی او محسوب میشد.
مارسین دیلا؛ آقای برنده (II)

مارسین دیلا؛ آقای برنده (II)

سال ۲۰۰۷ را با برگزاری تور موفق کنسرتو آرانخوئز سپری کرد. این تور برای ویلا دستاوردهای مهمی داشت. نویسندگان مختلفی به تمجید از شیوه نوازندگی و درک بالای او از این اثر مشهور قرن بیستم پرداختند. ری بلوم در نشریه The Advertiser این پدیده نوظهور گیتار کلاسیک را این طور توصیف کرد:”…با این که کنسرتو آرانخوئز قطعه ای برای گیتار و ارکستر است، دیلا سازش را همچون یک ارکستر -که شش سیم دارد- می نوازد. او در حالی که گردن سازش را با دست چپ در آغوش گرفته و دست راستش با مهارت کامل مشغول ضربه زدن به سیم ها است، همچون عاشقی است که گونه معشوق را در برابر دارد. نوازندگی و برداشت او از موسیقی ای که می نوازد یادآور در آغوش کشیدنی شهوانی و یا شاید سیلیِ آرامی است، حالتی نوسانی که در هر رابطه {انسانی} وجود دارد….”
خدایی: در آکادمی آواز، مستر کلاسهایی با شرکت استادان خواهیم داشت

خدایی: در آکادمی آواز، مستر کلاسهایی با شرکت استادان خواهیم داشت

برنامه های خوبی داریم در آکادمی آواز، اجرای کنسرت برای هنرجویان آواز برتر و تشکیل یک آرشیو قوی و بخش پژوهش و تحقیق در مورد شیوه های مختلف آواز؛ تشکیل یک گروه کر خوب و تشکیل یک گروه کر ایرانی برای کارهایی که قرار است ایرانی صدا بدهد و الان مجبورند برای این کارها از کرهایی استفاده کنند که با استیل آواز غربی میخوانند و آن نوع سونوریته و کاراکتر.
مقدمه ای بر مدولاسیون

مقدمه ای بر مدولاسیون

مدولاسیون به معنای تغییر تونالیته می باشد و بیشتر برای جلوگیری از یکنواختی و ایجاد کنتراست در موسیقی بکار برده می شود. هرچند هرگز نمی توان برای هنر چهارچوب تهیه کرد اما روشهای مختلفی برای انجام مدولاسیون در موسیقی وجود دارد که اغلب آنها ابتدا سعی در سست کردن پایه های تنالیته مبدا و در عین حال تقویت پایه های تنالیته مقصد را دارند.
پانیذ فریوسفی: این ارکستر واقعا بین المللی است

پانیذ فریوسفی: این ارکستر واقعا بین المللی است

گفتگویی که پیش رو دارید، قبل از آخرین کنسرت ارکستر فیلارمونیک تهران با رهبر و شف های این ارکستر، بعد از یکی از تمرین های پایانی در تالار رودکی تهیه شده است.