درباره انتشار دو کتاب از علینقی وزیری

علینقی وزیری
علینقی وزیری
به تازگی جعفرصالحی موسیقیدان و نت نگار، دست به انتشار کتابی از علینقی وزیری زده است؛ نوشته ای که پیش رو دارید، به قلم جعفر صالحی و درباره این کتاب است.
استاد علینقی وزیری از پیشگامان ایجاد تغییر و تحول در موسیقی کشور و اولین کسی بود که برای سازهای ایرانی متد آموزشی تدوین نمود و با تاسیس مدرسه موسیقی، حرکتی عظیم در روند آموزش موسیقی کشور و همچنین جایگاه موسیقی و موسیقیدان در جامعه ایجاد نمود و آ‌ن‌را متحول کرد. تا قبل از وزیری، موسیقیدان‌های بزرگی وجود داشتند که به دلیل نگاه تحقیرآمیز اجتماع، حاضر به نوازندگی غیر از جمع‌های محدود صمیمانه و مطرح شدن به نام نوازنده (که آن روزها عمله طرب گفته می‌شد) نبودند.

فعالیت‌های استاد وزیری در عرصه موسیقی ایران به قدری گسترده است که ذکر آن‌ها مجالی دیگر و قلمی گویاتر می‌طلبد.

در این‌جا فقط به این مطلب بسنده می‌کنم که به عقیده بنده ایشان یکی از معدود موسیقیدان‌هایی هستند که وجود موسیقی ایرانی و زنده بودن سازهای ایرانی تا امروز و حتی سبک و سیاق نوازندگی ایرانی، وامدار فعالیت و دلسوزی‌های آن‌هاست.

اما بسیار تعجب برانگیز است که آثار و مکتوبات چنین شخصیتی، به‌صورت پراکنده و ناقص و در اکثر موارد بدون کیفیت و با نادرستی‌های فراوان چاپ شده است و حتی آثاری که خود استاد چاپ و منتشر نموده بود نیز بعد از مدتی به فراموشی سپرده شده و تجدید چاپ نشده‌اند.

نکته قابل توجه این است که استاد وزیری در زمان حیات خود و با سرمایه شخصی، بنیادی را تأسیس نمودند که وظیفه آن‌ حفظ و انتشار آثار وزین موسیقی ایرانی از همه موسیقیدان‌ها تعریف شده بود. این بنیاد نیز مانند بسیاری از نهادهای مفید و کارآمد پس از مدتی و بدون فعالیت خاصی به فراموشی سپرده شد.

البته با توجه به این‌که در اساسنامه بنیاد وزیری، آن را غیر قابل انحلال تعیین و تعریف نموده‌اند، در حال حاضر نیز با تلاش جناب «کیوان ساکت»، با هیأت امنایی متشکل از موسیقیدان‌های پیشکسوت و نامی کشور دوباره احیا شده که البته به دلایل مختلفی که مهم‌ترین آن، نبود بودجه کافی است، فعالیتی ندارد.

تأسیس چنین بنیادی با نوع فعالیت‌های تعریف شده آن، دوراندیشی و درایت وزیری را نشان‌داده و دلیلی دیگر است بر عشق عمیق او به موسیقی و فرهنگ ایران.

به دلایلی که ذکر شد و بسیاری دلایل دیگر که بعد از آشنایی با زندگی استاد وزیری برای هر هنرجوی موسیقی شکل می‌گیرد، دِین بزرگی را بر گردن خود احساس می‌کنم و همیشه برآن بوده و هستم که خدمتی هر چند کوچک در راه نشر آثار این استاد بزرگ انجام دهم. زیرا که نشر آثار یک موسیقیدان (صرف نظر از این‌که سبک موسیقی ایشان و مطالبی که تحت عنوان نظری موسیقی تهیه و تدوین کرده‌اند امروزه کاربردی دارد یا خیر) مهم‌ترین و اولین قدم در جهت حفظ میراث فرهنگی و موسیقایی کشور است که پایه‌ای برای تحول و نوآوری صحیح و اصولی محسوب می‌شود.

در همین راستا اولین قدم را با توجه به بودجه شخصی محدودی که در اختیار داشتم، نشر مجدد و با کیفیت قسمت‌های منتخبی از کتاب «دستور جدید تار» را در دو جلد تعیین نموده و با همکاری صمیمانه آقای «هادی افتخاری» مدیر محترم نشر «رازگو» به انجام رسانیدیم. کتاب «سرمشق» حاوی گزیده‌ای از تمرین‌ها و کتاب «رامشگری» حاوی گزیده‌ای از قطعه‌های کتاب «دستور جدید تار» تدوین و منتشر شده‌اند. شایان ذکر است که در کتاب رامشگری، سه قطعه به صورت دونوازی است که علاوه بر نت اصلی، قسمت مربوط به هر ساز (تار اول و تار دوم) به صورت مجزا در کتاب قرار داده شده‌اند تا نوازنده‌ها برای جدا نمودن قسمت‌ها، دچار مشکل نشوند.

هر دو کتاب به صورت سیمی صحافی شده‌اند تا به راحتی ورق خورده و روی پوپیتر قرار گیرد.

امیدواریم که بتوانیم سایر آثار مکتوب استاد را نیز در مراحل بعدی با کیفیتی درخور، منتشر نموده و در اختیار علاقمندان و هنردوستان قرار دهیم.

یک دیدگاه

  • ابوالفضل
    ارسال شده در شهریور ۲۰, ۱۳۹۴ در ۱۲:۲۱ ب.ظ

    قابل توجه کسانی که نام بزرگ وزیری را دکان شیادی کرده اند!!

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

درباره‌ی پتریس وسکس (VI)

در آغاز این قرن در سال ۲۰۰۵ وسکس قطعه‌ی دیگری با عنوان کانتو دی فورتزه برای دوازده ویولنسل و فیلارمونیک برلین نوشت. او می‌گوید «این قطعه با قسمتی ساکن و خاموش شروع می‌شود. قلب کار شامل دو موج گسترشی است. ابتدا قطعه به آرامی فرود می‌کند و دور می‌شود تا با موفقیت به اوج برسد. سپس منجر به یک نقطه‌ی عطف می‌شود. در مقایسه، بیشتر قطعات و ترکیبات من در سکوت حل می‌شوند. نقطه‌ی اوج کانتو در فورتزه در یک فورتیسیمو بسیار پر قدرت وجود دارد. من متوجه شده‌ام که با موسیقی می‌توان جهان را متعادل نگه داشت.»

چند تصویر از حضور نوازندگان در شهر تهران: ایستگاه‌های مترو (II)

ایستگاه میدان انقلاب: در ایستگاه متروی میدان انقلاب، دو نقطه بیش از هر مکان دیگری محلّ تجمع نوازنده‌ها بوده است. اوّلی همکف ایستگاه دقیقاً پس از عبور از ورودی تنگ ایستگاه و پشت به سوپرمارکتی است که در یکی دوسال اخیر باز شده است. تنها دفعاتی که دیده‌ام نوازندگانی در این نقطه به اجرای موسیقی بپردازند دو نوازندهٔ دف و سه‌تار بوده است. این دو نوازنده یک زن و مرد حدوداً سی و چند ساله بودند. مرد سه‌تار می‌نواخت و زن هم دف. بعد از چند بار متوالی که آن‌ها را دیدم، دیگر هیچ‌گاه آن‌ها را ندیدم. ازدحام و سروصدای آن نقطه آن‌قدر زیاد است که نوازندهٔ سه‌تار همواره با میکروفون می‌نواخت و نوازندهٔ همراهش هم به‌جای آنکه مثلاً تنبک‌نواز باشد دف‌نواز بود؛ احتمالاً‌ هم برای آنکه صدای سازش راحت‌تر شنیده شود و هم اینکه ظرائف تنبک در آن فضا قابل شنیدن و درک کردن نبود.

از روزهای گذشته…

آن روزهای سالم سرشار!

آن روزهای سالم سرشار!

« پسران به یاد پدران»؛ تیتر اول روز یکشنبه ی شرق بود که اشاره ای داشت به کنسرت چند شب گذشته ی همایون شجریان و سهراب پورناظری با همراهی آیین مشکاتیان، و البته طراحی صحنه و لباس باران کوثری. این چهار اسم، هسته ی اصلی این کنسرت را شکل داده اند. چهار اسمی که هیچ کدام در عرصه ای برابر و سالم قد علم نکرده اند. همایون شجریان اگر پسر شجریان بزرگ نبود، احتمالاَ نه از لحاظ تکنیک در حد و اندازه های امروزش بود (به عبارت دیگر: فرصت دست یافتن به استادی به بزرگی محمدرضا شجریان را نمی داشت) و نه از لحاظ شهرت. سهراب پورناظری هم به همین شکل، از راه پدر و پسر عموی او، به فرصت هایی دست یافته که در دست دیگران نبوده.
با هنر مینیمال آشنا شویم

با هنر مینیمال آشنا شویم

هنر مینیمال شاخه ای از هنرهای مختلف – بخصوص نقاشی و موسیقی – است که حدودآ از دهه ۱۹۶۰ بطور رسمی پای به عرصه هستی نهاد.در این سبک هنری، المانهای سازنده اثر تا حد ممکن به سمت المانهای پایه ای تنزل پیدا میکنند.در نظر داریم راجع به این سبک هنری در موسیقی صحبتی داشته باشیم اما برای درک بهتر، پیش از بحث ورود به بحث موسیقی، نگاهی داریم به این موضوع در سایر رشته های هنری.
تعزیه خوانی (II)

تعزیه خوانی (II)

از ابتدای شکل گیری هنر تعزیه در قالب نمایش موزیکال، چارچوب اصلی موسیقی آن متکی به اصلی ترین الحان شناخته شده موسیقی ردیفی ایران یا موسیقی به اصطلاح دستگاهی بوده است. گردهمآیی شاخص ترین هنرمندان و خوانندگان در پایتخت به منظور سامان بخشی و کلاسه نمودن موسیقی ایران و هم زمانی این مهم با رشد، تکامل و عمومیت تعزیه، دلیل موجهی در سود جستن هنرمندان تعزیه از این نوع موسیقی است.
اپرای راک – ۲

اپرای راک – ۲

قدیمی ترین مثال برای یک نمایش که بر مبنای موسیقی راک و پاپ ساخته شده باشد، هیر (Hair) نام دارد، پس از آن باید به یک موزیکال دوران هیپی ها با عنوان “یک موزیکال آمریکایی از عشق و راک” اشاره کرد.
فلورنس فاستر جنکینز (I)

فلورنس فاستر جنکینز (I)

در پاییز سال ۱۹۴۴، اعلام شد که فلورنس فاستر جنکینز Florence Foster Jenkins قصد دارد آواز خود را در تالار ارزشمند و “مقدس” کارنگی هال Carnegie Hall نیویورک سر دهد. جهان موسیقی بلافاصله از هیجانی نادر پر شد. بلیطهای کنسرت تا چندین هفته متوالی پیش فروش شد و قیمت آنها تا ۲۰ دلار برای هر بلیط (در سال۱۹۴۴!) افزایش یافت.
نگاهی به اندیشه‌های محمدرضا لطفی، از خلال نوشته‌هایش (II)

نگاهی به اندیشه‌های محمدرضا لطفی، از خلال نوشته‌هایش (II)

اشاره‌ به «موسیقی رسمی» و سعی در تبیین آن از ویژگی‌های اندیشه‌ی لطفی در باره‌ی موسیقی ایران به حساب می‌آید. این بخشی از معادل‌هایی است که او به جای واژه‌های مرسوم که آن‌ها را نادرست می‌داند، می‌نشاند. او صفت «سنتی» را برای توصیف موسیقی دستگاهی ایران درست نمی‌داند و معتقد است، “آن‌چه در شدن مدام است” نمی‌تواند سنت باشد.
دو مضراب چپ (قسمت اول)

دو مضراب چپ (قسمت اول)

چند سالی است که بحث بر سر شیوه نگارش / نت نگاری آثار سنتور نوازان معاصر به ویژه آثار پرویز مشکاتیان، بالا گرفته و کارشناسان بسیاری در این سو آن سو در محافل عمومی و خصوصی خود، داد سخن سر داده و به بررسی کارشناسانه این گونه آثار می پردازند.
«رویای شیرین»

«رویای شیرین»

با سازی که دارید با تمپویی حدود ۱۲۰ همین دوتا میزانی را که در این نوشته آمده است را تکرار کنید. جالب است نه؟ نتیجه زیبایی بدست می آید.
تعزیه خوانی (III)

تعزیه خوانی (III)

این که چگونه و از چه راهی مجریان تعزیه در شهر و یا روستای خود توانسته اند، الحان دیگر نواحی را به حافظه ی خود بسپارند، دلایل و زمینه های مختلف را به همراه دارد. بی تردید نقش تعزیه خوانان دوره گرد و همچنین گروه های تعزیه ای که از یک منطقه به منطقه ی دیگر دعوت می شده اند، عامل نعیین کننده ای در این جابجایی بوده است.
درباره موسیقی رایانه ای و سمپل (I)

درباره موسیقی رایانه ای و سمپل (I)

«موسیقی رایانه ای» موسیقی است که بالطبع ابزاری به نام رایانه و نرم افزارهای رایانه ای ساخته می شود. با مراجعه به تاریخچه شکل گیری این موسیقی متوجه می شویم که این ابزارها سالهاست به اجرایی شدن بسیاری از ایده های آهنگسازان کمک قابل توجهی کرده و توانسته اند در تولید اصوات مورد نظر آهنگساز و همچنین اجرای ایده ها و ترکیبات صوتی و همچنین فواصلی که در عمل قابل اجرا نیستند و در خلق آثاری زیبا و قابل دفاع سهیم شوند.