درباره انتشار دو کتاب از علینقی وزیری

علینقی وزیری
علینقی وزیری
به تازگی جعفرصالحی موسیقیدان و نت نگار، دست به انتشار کتابی از علینقی وزیری زده است؛ نوشته ای که پیش رو دارید، به قلم جعفر صالحی و درباره این کتاب است.
استاد علینقی وزیری از پیشگامان ایجاد تغییر و تحول در موسیقی کشور و اولین کسی بود که برای سازهای ایرانی متد آموزشی تدوین نمود و با تاسیس مدرسه موسیقی، حرکتی عظیم در روند آموزش موسیقی کشور و همچنین جایگاه موسیقی و موسیقیدان در جامعه ایجاد نمود و آ‌ن‌را متحول کرد. تا قبل از وزیری، موسیقیدان‌های بزرگی وجود داشتند که به دلیل نگاه تحقیرآمیز اجتماع، حاضر به نوازندگی غیر از جمع‌های محدود صمیمانه و مطرح شدن به نام نوازنده (که آن روزها عمله طرب گفته می‌شد) نبودند.

فعالیت‌های استاد وزیری در عرصه موسیقی ایران به قدری گسترده است که ذکر آن‌ها مجالی دیگر و قلمی گویاتر می‌طلبد.

در این‌جا فقط به این مطلب بسنده می‌کنم که به عقیده بنده ایشان یکی از معدود موسیقیدان‌هایی هستند که وجود موسیقی ایرانی و زنده بودن سازهای ایرانی تا امروز و حتی سبک و سیاق نوازندگی ایرانی، وامدار فعالیت و دلسوزی‌های آن‌هاست.

اما بسیار تعجب برانگیز است که آثار و مکتوبات چنین شخصیتی، به‌صورت پراکنده و ناقص و در اکثر موارد بدون کیفیت و با نادرستی‌های فراوان چاپ شده است و حتی آثاری که خود استاد چاپ و منتشر نموده بود نیز بعد از مدتی به فراموشی سپرده شده و تجدید چاپ نشده‌اند.

نکته قابل توجه این است که استاد وزیری در زمان حیات خود و با سرمایه شخصی، بنیادی را تأسیس نمودند که وظیفه آن‌ حفظ و انتشار آثار وزین موسیقی ایرانی از همه موسیقیدان‌ها تعریف شده بود. این بنیاد نیز مانند بسیاری از نهادهای مفید و کارآمد پس از مدتی و بدون فعالیت خاصی به فراموشی سپرده شد.

البته با توجه به این‌که در اساسنامه بنیاد وزیری، آن را غیر قابل انحلال تعیین و تعریف نموده‌اند، در حال حاضر نیز با تلاش جناب «کیوان ساکت»، با هیأت امنایی متشکل از موسیقیدان‌های پیشکسوت و نامی کشور دوباره احیا شده که البته به دلایل مختلفی که مهم‌ترین آن، نبود بودجه کافی است، فعالیتی ندارد.

تأسیس چنین بنیادی با نوع فعالیت‌های تعریف شده آن، دوراندیشی و درایت وزیری را نشان‌داده و دلیلی دیگر است بر عشق عمیق او به موسیقی و فرهنگ ایران.

به دلایلی که ذکر شد و بسیاری دلایل دیگر که بعد از آشنایی با زندگی استاد وزیری برای هر هنرجوی موسیقی شکل می‌گیرد، دِین بزرگی را بر گردن خود احساس می‌کنم و همیشه برآن بوده و هستم که خدمتی هر چند کوچک در راه نشر آثار این استاد بزرگ انجام دهم. زیرا که نشر آثار یک موسیقیدان (صرف نظر از این‌که سبک موسیقی ایشان و مطالبی که تحت عنوان نظری موسیقی تهیه و تدوین کرده‌اند امروزه کاربردی دارد یا خیر) مهم‌ترین و اولین قدم در جهت حفظ میراث فرهنگی و موسیقایی کشور است که پایه‌ای برای تحول و نوآوری صحیح و اصولی محسوب می‌شود.

در همین راستا اولین قدم را با توجه به بودجه شخصی محدودی که در اختیار داشتم، نشر مجدد و با کیفیت قسمت‌های منتخبی از کتاب «دستور جدید تار» را در دو جلد تعیین نموده و با همکاری صمیمانه آقای «هادی افتخاری» مدیر محترم نشر «رازگو» به انجام رسانیدیم. کتاب «سرمشق» حاوی گزیده‌ای از تمرین‌ها و کتاب «رامشگری» حاوی گزیده‌ای از قطعه‌های کتاب «دستور جدید تار» تدوین و منتشر شده‌اند. شایان ذکر است که در کتاب رامشگری، سه قطعه به صورت دونوازی است که علاوه بر نت اصلی، قسمت مربوط به هر ساز (تار اول و تار دوم) به صورت مجزا در کتاب قرار داده شده‌اند تا نوازنده‌ها برای جدا نمودن قسمت‌ها، دچار مشکل نشوند.

هر دو کتاب به صورت سیمی صحافی شده‌اند تا به راحتی ورق خورده و روی پوپیتر قرار گیرد.

امیدواریم که بتوانیم سایر آثار مکتوب استاد را نیز در مراحل بعدی با کیفیتی درخور، منتشر نموده و در اختیار علاقمندان و هنردوستان قرار دهیم.

یک دیدگاه

  • ابوالفضل
    ارسال شده در شهریور ۲۰, ۱۳۹۴ در ۱۲:۲۱ ب.ظ

    قابل توجه کسانی که نام بزرگ وزیری را دکان شیادی کرده اند!!

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

نقد آرای محمدرضا درویشی (II)

اگرچه محمدرضا درویشی کتاب «بیست ترانه‌ی محلی فارس» را در سال ۱۳۶۳ با انتشارات چنگ منتشر کرده بود ولی می‌توان گفت، او فعالیت قلمی و نوشتاری در حیطه‌ی موسیقی را با چاپ نخستین مقاله‌اش با عنوان «موسیقی محلی ایران، سنّت یا نوآوری» در فروردین ماه ۱۳۶۷ در مجله‌ی آدینه (شماره‌ی ۲۱) آغاز کرد.

امیرآهنگ: تقریبا تمام کتاب های آموزشی موسیقی نظری غربی ایران کپی است

با قاطعیت می توان گفت بجز چند مورد بسیار نادر و اِستثنایی، تقریباً تمامِ کتاب ها و مِتُد های آموزشی ای که در خصوص آموزشِ تئوری موسیقی عمومی، سُلفِژ، هارمونی و غیره توسط موسیقی دانان ایرانی نوشته شده و چاپ شده اند، رونویسیِ دوباره و کپی برابر با اصل بطور عینی از کتاب های تألیفیِ نویسندگان خارجی آن هم اغلب بطور ناقص ارائه شده اند. آن هم بدونِ در نظر گرفتن اینکه آیا اصلا طریقه و شیوه موردِ نظرِ آموزش از نظر طریقه بیان در آن کتابِ مربوطه متناسب با درک و فهم هنرجوی ایرانی می باشد یا نه؟!

از روزهای گذشته…

تحلیلی بر کتاب‌شناسی‌های موسیقی در ایران (VII)

تحلیلی بر کتاب‌شناسی‌های موسیقی در ایران (VII)

[۴] و [۵] در توضیح معیار انتخاب میان انبوه منابع قابل بررسی نوشته‌ای از ایرج افشار را نقل کرده‌اند که وی در مقدمه‌ی جلد چهارم کتاب «فهرست مقالات فارسی» (۱۰) نوشته است: «در تدوین این فهرست هیچ نوع تمییزی را بین مقالات جایز ندانسته‌ام یعنی آنها را سبک سنگین نکرده‌ام. این کار محقق و مصنف صاحب تشخیص است که مقالات محققانه و عمیق را با طبع سلیم و بینش انتقادی از نوشته‌های پست جدا سازد. فهرست‌نگار را با نیک و بد نوشته‌ها کاری نیست، نخواسته‌ام این فهرست جنبه‌ی گزیده و انتقادی داشته باشد.» (۱۱) و بدین ترتیب مدعی شده‌اند که صافی‌ای را برای بر گزیدن مقالات اعمال نکرده‌اند الا مرتبط بودن با موضوع موسیقی.
دئو برای سنتور

دئو برای سنتور

قطعه دیگری که تقریبا” همزمان با “گفتگو” تصنیف شد “دوئو برای سنتور” در سه گاه نام داشت که توسط حسین دهلوی حدود سال ۱۳۳۲ ساخته شد و توسط فرامرز پایور و داریوش صفوت اجرا و در ۱۳۳۶ منتشر شد.
حنانه: هارمونی مدال ایرانی باید از بطن این موسیقی درآید

حنانه: هارمونی مدال ایرانی باید از بطن این موسیقی درآید

خوب آقای آهنگ، به نظرم شما می خواهید من را یک نفره با هزاران هنرمندی که به این صورت کار می کنند، به جان هم بیاندازید! اول باید بگویم که هارمونی به خودی خود علم بازی اصوات است، به همین سبب هر جا که بازی صورت بگیرد، در آنجا قوانین فیزیکی حاکم است، پس هارمونی که من کار می کنم نیز دارای قوانین فیزیکی خاص خودش است و منطق خود را دارد.
قدرت برای خواندن و جرأت برای صحنه

قدرت برای خواندن و جرأت برای صحنه

خاطره پروانه، خواننده‌ی ایرانی، ۱۵ آبان در سن ۷۸ سالگی و بر اثر ایست قلبی در تهران درگذشت. خاطره پروانه که نام اصلی‌اش اقدس خاوری بود، فرزند پروانه از خوانندگان دوره‌ی قاجار بود که در جوانی بر اثر بیماری سل درگذشت و عنوان هنری «خاطره‌ پروانه» هم به همین خاطر برای او انتخاب شد.
آلبوم عکس به همراه موسیقی از مراسم تجلیل استاد دهلوی

آلبوم عکس به همراه موسیقی از مراسم تجلیل استاد دهلوی

مراسم بزرگداشت استاد دهلوی در تاریخ ۲۵ مرداد ۱۳۸۳ در خانه هنرمندان در تهران برگزار شد. در این مراسم هنرمندان و اساتید موسیقی ایران از جمله سرکار خانم قاجار، سوسن دهلوی (اصلانی)، وزیری تبار و آقایان هوشنگ ظریف، منوچهر صهبایی، محمد سریر، امین الله شهمیری، داوود گنجه ای، رشیدی، پور حسینی و … شرکت داشتند.
Yesterday چهل ساله می شود

Yesterday چهل ساله می شود

به جرات می توان گفت که ترانه Yesterday از گروه بیتلز از معدود ترانه های پاپ هست که از زمان اجرای آن تا به امروز هنوزهم به کرات از رادیوهای موسیقی سراسر دنیا پخش میشود.
آیا موسیقی ایرانی ادیت دارد؟

آیا موسیقی ایرانی ادیت دارد؟

همزمان با مقالاتی که در این سایت در مورد علم ادیت ویلن نوشته میشود، امروز به این موضوع میپردازیم که “آیا در موسیقی ایرانی هم ادیت وجود دارد؟” جواب این سئوال کمی دشوار است، چراکه از طرفی بعضی اساتید، از ادیت بخوبی استفاده میکنند، ولی هنوز بصورت نوشته شده روی آن کار نکرده و قادر به تدریس آن به شکلی که نظیر آن در ویولون موجود است نیستند …
صبا؛ نسیم دگرگونی‌ها (III)

صبا؛ نسیم دگرگونی‌ها (III)

مطالعه‌ی آثار و منش موسیقایی صبا نشان می‌دهد تا آنجا که مسائلی بنیادی‌ مانند لزوم تحول و دنیاپسند شدن موسیقی مطرح باشد او تحت تاثیر وزیری بوده و تنها در شدت گرایش با او متفاوت است. اما اگر از این سطح -که بعید است کسی را یارای مخالفت با آن در سال‌های اول سده‌ی حاضر بوده باشد- بگذریم چند ویژگی در آثار و روش او ظاهر می‌شود که آشکارا نکاتی زیباشناسانه‌اند و گاه به خوبی نیز شرح‌شان داده است.
اجرای هنرجویان موسیقی ایرانی بر صحنه آمستردام

اجرای هنرجویان موسیقی ایرانی بر صحنه آمستردام

یکی از هنرمندان فعال در عرصه‌ی موسیقی ایرانی در هلند حمید ‌متبسم‌ است. تک‌نواز تار و سه‌تار که البته سال‌ها در آلمان ساکن بود، ولی مدتی است که مقیم هلند شده است. حمید متبسم در کنار برنامه‌های اجرایی متعدد خود در زمینه‌‌ی آموزش هم فعالیت‌های زیادی دارد و سیزدهم دسامبر، تعداد زیادی از هنرجویانش در مرکز فرهنگی «خریفیون» وابسته به دانشگاه آزاد آمستردام، کنسرتی اجرا می‌کنند. به همین بهانه با حمید متبسم گفت‌ و گو کردم. ابتدا از پیشینه‌ی برگزاری چنین برنامه‌هایی پرسیدم.
سر توماس بیچام، رهبر بزرگ انگلیس (X)

سر توماس بیچام، رهبر بزرگ انگلیس (X)

انتخاب های بیچام از بین موسیقی فرانسوی چه در کنسرت ها و چه در استودیوی ضبط به طور ویژه ای التقاطی بود. او از اجرای راول خودداری می کرد اما اجرای آثار دبوسی را مرتب در برنامه خود داشت. او زیاد از فوره (Fuare) اجرا نمی کرد اما در عین حال the Pavane یک استثنا بود. همچنین ضبط سوئیت the Dolly که در سال ۱۹۵۹ صورت گرفت به ندرت پس از اولین پخش این اثر از کاتالوگ ها حذف شد.