نويسنده: دكتر ريچرد نوريس
مشكلات ناشي از كار زياد متاسفانه در بين نوازندگان بسيار شايع است، اما خوشبختانه مي توان از آنها پيشگيري كرد و در صورت بروز قابل درمانند. همه موسيقي دان ها از آماتور گرفته تا حرفه اي بايد علل بروز آن را بدانند بتوانند از ايجدشان جلوگيري كنند و علايم آنها را از همان ابتدا تشخيص دهند.

ابتدا بايد بدانيم مشكلات ناشي از كار زياد چيست. اين مشكلات زماني ايجاد مي شوند كه يكي از بافت هاي بدن ـ ماهيچه ها، استخوان ها، تاندون ها، ليگامنت و …ـ تحت فشار بيش از حد قرار بگيرند كه در اثر آن ممكن است در اين بخش ها پارگي ميكروسكپي به وجود آيد؛ اين پارگي باعث ايجاد تورم و خونريزي خفيف در ناحيه آسيب ديده مي شود. دونده ها و رقاصان، براي مثال ، بيشتر كوفتگي و شكستگي ها را تجربه مي كنند، اما در موسيقي دان ها عمدتا “ مشكلات تاندون” بروز مي كند. كلمه را داخل گيومه آوردم چون معمولا قسمت آسيب ديده ماهيچه متصل به تاندون است، نه خود تاندون.

مشكلات ناشي از كار زياد به حاد و مزمن تقسيم مي شوند. مشكلات حاد زماني بروز مي كنند كه موسيقي دان مي خواهد در مدت كوتاهي يك تمرين يا عبارت را كاملا استادانه اجرا كند. او بي وقفه 3يا4ساعت آن را تمرين مي كند و روز بعد دست و يا بازويش خشك و دردناك مي شود. مشكلات مزمن مخفيانه و در طول زمان بيشتري به وجود مي آيند، مانند مشكلات تاندون كه اول درد مختصري دارد و در طول مدت چند هفته يا ماه بيماري پيشرفت مي كند.

عوامل ايجاد كننده(محرك ها)
در اينجا 10 فاكتور عمده كه موسيقي دان را مستعد تحمل اين دردها مي كند بر خواهيم شمرد.

1 عوامل وراثتي.
بدن بعضي از انسان ها براي بروز اين دردها مستعدتر از ديگران است، درست مانند كساني كه بدنشان در مقابل سرماخوردگي مقاومت كمتري دارد. طبق آماراين مشكلات در زنان جوان بيشتر ايجاد مي شود. دليل آن مشخص نيست و شايد چون زنان بيشتر به سلامتشان اهميت مي دهند آمار مراجعه آنها به پزشك بيشتر است، شايد هم دليل آن كوچكتر بودن ماهيچه زنان نسبت به مردان است.

2. شرايط فيزيكي نامناسب
ماهيچه هاي خشك و ضعيف كه كمتر نرمش داده مي شوند، بيشتر از ماهيچه هاي قوي و انعطاف پذير آسيب مي بينند. بنابراين موسيقي دان ها بايد تمرينات فيزيكي خاصي هم در برنامه روزانه خود داشته باشند كه معمولا در كنسرواتوآرها و مدارس موسيقي به آنها توجه چنداني نمي شود.

3.افزايش ناگاهاني زمان تمرينات
احتمالا اين رايج ترين مشكل است. معمولا در اردوهاي تابستاني ايجاد مي شود كه دانش آموزان ناگهان تمرينات خود را از 3-4 ساعت به 7-8 ساعت افزايش مي دهند .

4. ايرادات تكنيكي
يكي از ايرادات شايع تكنيكي نواختن با فشار مضاعف است كه كار ماهيچه را سخت تر مي كند.اين بيشتر هنگام اجراي فورته در دست چپ نوازندگان سازهاي زهي اتفاق مي افتد. علي رغم افزايش فشار بر روي آرشه دست چپ بايد درست ماانند زماني كه پيانو اجرا مي كند نرم باشد. اغلب نوازندگان به اين مساله توجه ندارند. افزايش فشار –حتي گاهي تا 20 تا 30 %- بيشتر از حد لازم ممكن است به سير پيشرفت بيماري كمك زيادي بكند. مشكلات تاندون در ساعد دست چپ، اغلب به دليل كشيدگي عضله پشت ساعد رايج ترين مشكل در بين نوازندگان ويولن و ويولاست. در نوازندگان ويولن همچنين مشكلات ناشي از گرفتگي عضله گردن و شانه هم ديده مي شود. اين ها اغلب به دليل عدم تناسب يا ناهماهنگي چانه و زير چانه اي روي مي دهد.بالا بردن بيش از حد آرنج دست آرشه شانه را مستعد بروز مشكلاتي مي كند ؛ از آن جمله قرار گرفتن تاندون شانه راست بين استخوان بازو و شانه است. نوازندگان ويلون سل هم اگر هنگام نواختن روي سيم هاي بالاتر كمي ساز را به طرف راست نچرخانند، همين مشكل را تجربه خواهند كرد.