جزئیاتى که آموزش موسیقى به آن نیاز دارد

یک تمرین خوب با یک برنامه خوب و صحیح آغاز مى شود. اگر شما ۵ دقیقه تمرین را در برنامه یک روز شلوغ خود جا مى دهید یا یک بعدازظهر کامل را صرف این کار مى کنید، باید نحوه درست تمرین کردن را بدانید. تمرین کردن جزئیات زیادى دارد که آموزش موسیقى محتاج آن است. البته قطعاً زمانى که به درستى تمرین مى کنید هم مسائلى از قبیل مشکلات موجود در قطعات، شگفتى هاى پنهان در آنها و تجربه هاى تازه هم به وجود مى آید. اما مى توانید از قبل خود را براى آنها آماده کنید. یک برنامه صحیح به شما شیوه تمرکز حواستان روى یک مشکل براى برطرف کردن آن را آموزش مى دهد. منظور من از برنامه، توالى خشک یک سرى فعالیت نیست.

به جاى خطوط خشک از پیش تعیین شده زمان فعالیت ها، در جست وجوى روش طبیعى که مى توانید این کارها را انجام دهید، باشید. براى مثال قبل از اجراى یک اثر حتماً به آن فکر کنید، در زمان حال اجرا کنید و در آینده به اجرایتان گوش کنید و راجع به آن بیندیشید. مى توانید در همه موارد از این روش استفاده کنید مثلاً براى آینده برنامه ریزى کنید، سپس آنها را انجام دهید و بعد ببینید آیا واقعاً آنچه را که از قبل انتظارش را داشتید، انجام داده اید یا خیر.

اگر از این زاویه نگاه کنید، تمام این کارهایى که انجام مى دهید برنامه اند. اگر قبل از شروع فعالیت به آن فکر کنید، برنامه شما دقیقاً شکل کارهایى که انجام مى دهید را به خود مى گیرد. حتماً باید قبل از شروع کار بدانید که چه مى خواهید بکنید. بعد از آن متوجه خواهید شد که تمرینات شما چقدر خوب پیش رفته است.

همیشه برنامه ریزى از درون ذهن شروع مى شود اما اجازه ندهید که در آنجا باقى بماند. تصمیم هایى که گرفته اید و کارهایى که انجام داده اید (با ذکر اینکه در کدام یک از آنها موفق بوده اید و در کدام یک شکست خورده اید) را در جایى ثبت کنید، پس از مدتى آنها راهنماهاى باارزشى براى شما خواهند شد.

معلم هاى با تجربه و نوازندگان حرفه اى هم از همین ایده ها استفاده کرده اند. کتاب هاى فراوانى راجع به آموزش تمرین موسیقى نوشته شده است که پایه بیشتر آنها همین برنامه هاى روزانه بوده است. معلم ها با استفاده از فهرست هاى رپرتوار، برنامه هاى پیشرو آموزشى، تقویم تکالیف و سرفصل هاى دیگرى از این قبیل، این کتاب ها را نوشته اند. شما هم مى توانید به جاى خلق دوباره این روش ها، از آنها به درستى استفاده کنید. هاف لپوف ویولنیست آزاد و معلم معروف کالیفرنیایى، روش هاى جالبى براى تدریس ارائه داده است. او از صفحه هاى جدول بندى شده و فهرست هاى کار استفاده مى کند. خودش مى گوید: «استفاده از این روش ها براى سازمان دادن به تمرینات شاگردانم است. من در ابتدا خودم فقط از کاغذ هاى سفید براى تمرینات شخصى ام استفاده مى کردم اما اکنون باید قطعات زیادى را تمرین کنم بنابراین، براى اینکه مطمئن شوم برپایه مشخصى حرکت مى کنم، خودم هم این جدول ها را مورد استفاده قرار داده ام.»

برى گرین نویسنده کتاب ماندگار «بازى درونى موسیقى» با اضافه کردن مطالبى به مجله درس هاى بازى درونى موسیقى، آن را به صورت یک دفترچه فشرده براى دانشجویان و دانش آموزان درآورده است. در این دفتر فضاهایى براى نوشتن اهداف کوتاه مدت، میان مدت و طولانى مدت دانشجویان در زمینه کار در نظر گرفته شده. همین طور سئوالاتى راجع به نحوه آماده کردن قطعات از دانش آموزان شده است.

الیزابت میلز معلمى متعهد و بسیار جدى است که کمک هاى زیادى به متد سوزوکى کرده و شاید شما بیشتر آن را به عنوان ویراستار و حامى متد سوزوکى بشناسید. او دو کتاب تاثیرگذار در متد سوزوکى و فهم این متد نوشته است که هنوز هم جزء منابع معتبر در تدریس این متد محسوب مى شود. میلز چند سال قبل، دفترچه هایى از مباحثى که هنگام تدریس از آن استفاده کرده بود به نام «حاصلخیزى مطالعات موسیقى» به من داد، سرفصل هاى این کتاب بسیار آشنا بودند: اهداف، تکالیف، تمرین هاى ضبط شده، لیست رپرتوار و اجراهاى ضبط شده. او با استفاده استعارى از میوه درخت و رشد آن به کل مجموعه گرما و صمیمیتى داده بود. این نقاشى ها تمام جزئیات را به دقت بیان مى کردند: از آماده کردن زمین (گوش دادن)، کاشتن بذرها (شروع تمرین)، تا جوانه زدن، رسیدن میوه، هرس کردن و شکل دادن و در آخر میوه رسیده (اجرا کردن). این تصویرهاى مفید، به سازماندهى تمرینات کمک زیادى مى کنند.

اگر از ایده کنار هم قرار دادن برنامه ها تمرین خود وحشت دارید و علاقه مند به استفاده از روش هاى اصلى هستید، مى توانم سه برنامه چاپ شده را به شما معرفى کنم. آنها ابزارهاى متفکرانه تمرین هستند و راهنماهاى خوبى براى شما خواهند بود. هر سه آنها دفترچه هاى محکم ۲/۸۱ در ۱۱ اینچى هستند و در برخى ویژگى هاى موضوعى به هم شبیه اند. اما هر کدام روش هاى خاص خود را دارند و هیچ کدام یک برنامه بزرگ خارق العاده که براى همه مناسب باشد، نیست.

«طراح تمرین موسیقیدان ها» را در سال ۱۹۹۹ نشر مولتو موزیک چاپ کرد. اکنون این کتاب به چاپ دوم رسیده است. براى خرید آن مى توانید به سایت moltomusicbooks.com مراجعه کنید، این کتاب را اشتفانى دیلزبک نوازنده ویولا و همسرش دیوید موتو نوازنده گیتارباس الکترونیکى نوشته اند. آنها این کتاب را برپایه تجربه هایشان هم به عنوان معلم و هم نوازنده نوشتند. این برنامه ۶ دلار و ۹۵ سنتى به طور قطع راهنماى مناسبى براى انجام صحیح تمرینات است. صفحه هاى آن براى ۴۰ هفته تمرین (دو و نیم سال مدرسه) طراحى شده. در آن چند صفحه اضافه براى نگارش نت و ثبت تمرین ها در نظر گرفته شده است. صفحات برنامه درس هاى هفتگى مخصوص معلم ها است. صفحه هاى این کتاب شطرنجى هستند و فضایى را براى نوشتن تکالیف، گرم کردن دست، اتودها، تمرین ها و رپرتوار دارند.

در صفحه پشت تمرین ها روزانه کل فضا متعلق به دانش آموز است که مسائل اولیه تمرین مانند سرعت مترونوم، زمان انجام هر تمرین و کل زمان تمرین در یک روز، در آن یادداشت مى شود. تاکید این کتاب به وضوح روى مدیریت زمان و ایجاد اهداف مناسب براى تمرین است. ریلزبک گفت تاکنون چندین معلم از این کتاب استفاده و همه آنها نتیجه را رضایت بخش اعلام کردند. او اضافه کرد: «مى توان براى کودکان با مدادهاى رنگى و ستاره ها به آن نشاط بخشید. برنامه بزرگسالان مى تواند جدى تر باشد، آنها باید از مدادهاى تیره یا جوهر استفاده کنند.» این عادلانه نیست!…

من هم مدادرنگى و ستاره ها را مى خواهم! تمرین کردن امر مهمى است، اما نشاط بخشیدن هم به آموزش کمک مى کند.

اگر به دنبال چیزى عمومى تر از تاکید مطلق روى برنامه ریزى استفاده از زمان مى گردید، مى توانید «ثبت کردن تمرین موسیقیدان ها» را امتحان کنید. در این کتاب راجع به روانشناسى تمرین کنندگان هم تحقیق شده است. بارتون کاپلان نویسنده این کتاب، سمینارهاى زیادى در مورد موضوع تمرین کردن در سراسر دنیا برگزار کرده است. او از این کتاب به عنوان یک ابزار در تدریس تمرین کردن سود جست.

این کتاب علاوه بر تقسیم بندى زمان، یک رابطه احساسى با تمرین کنندگان در مورد تجربه تمرین، برقرار مى کند. در تکمیل تصویرها و جدول هاى این کتاب ثبت: مودها، وقفه ها، ایده ها و حس زمان تمرین بسیار نقش دارد.

۱۵ صفحه اول این کتاب راهنمایى هاى مستقیمى براى استفاده از این روش را به خواننده مى دهد. و پس از آن باید برنامه تمرین روزانه ۱۶ هفته، به صورت نوشتن تمرینات روزانه و خلاصه وضعیت هر هفته، یادداشت شود. در نمودارها و صفحات مخصوصى از این کتاب باید راجع به تکنیک رپرتوار اجرا شده و اجراهاى ضبط شده، مطالبى نوشت. کاپلان مى گوید: «در مدت ۸ سالى که در مدرسه منهتن تمرین کردن را تدریس مى کنم، با دانش آموزان توافقاتى کرده ام: قرار است اگر آنها این جدول ها را پر کنند با نمره الف قبول شوند. هیچ گاه به محتواى مطالبى که نوشته اند نمره نمى دهم، بلکه فقط باید به طور کامل آن را انجام داده باشند.

پرکردن جدول ها و این صفحات خیلى وقت گیر نیست. و در پایان تنها یک ماه دانش آموزان راهنمایى هاى ارزشمندى را در اختیار دارند.» «ثبت کردن تمرین موسیقیدان ها»، قسمتى از یک سیستم خوب فکرى است و هرکس با استفاده از آن مى تواند بهره ببرد. در این مقاله ممکن است، کارهایى که در این کتاب خواسته شده، سخت به نظر برسد.

اما حقیقتاً این گونه نیست، مى شود آنها را خردخرد انجام داد و این کار کمک بسزایى در فهم رابطه افراد با تمریناتشان، مى کند و این خیلى مهم است. کتاب راهنماى تمرین «راهنمایى موسیقیدان ها به نتایج مثبت اتاق تمرین» نوشته لیندا م. گیلبرت کتاب بسیار جذابى است و روى هوشیارى در تمام لحظات تمرین تاکید مى کند. این کتاب با یک متن کوتاه تحت عنوان «ابزارهاى پایه اى تمرین» که ماهرانه به موضوعات مهمى مانند بدن، حالت بدن، تنفس هنگام اجرا (البته این مبحث بیشتر به نوازندگان سازهاى بادى کمک مى کند، اما نوازندگان سازهاى زهى هم که نفس مى کشند، مى توانند از آن استفاده کنند)، مراقبت هاى جسمى، تمرکز و توجه، اهداف و راه هاى آموزش و نحوه تمرین کردن اختصاص یافته است.

کتاب راهنما را نشر دامور به قیمت ۱۳ دلار و ۹۵ سنت منتشر کرده است. این کتاب به دو موضوع مهم اشاره مى کند: نخست آنکه تمرین کردن مهارتى است قابل یاد گرفتن و مى شود در آن پیشرفت کرد.

من با تمام وجودم آن را قبول دارم. دوم آنکه تمام مطالب این کتاب براى رابطه خاص معلم با هنرجو در نظر گرفته شده است. برنامه ریزى روزانه تمرین شامل یک فهرست ۲۵ موردى است. (مهم ترین آنها توجه به آرتیکولاسیون، سرعت آرشه، دینامیک و اینوناتسیون است.) به خاطر گستردگى شیوه هاى این کتاب ها و قیمت مناسب آنها، من تمام خوانندگان را به خرید هر سه کتاب تشویق مى کنم. این فقط نمونه کوتاهى از برنامه هاى نوشته شده است. متدهاى بسیار زیادى وجود دارند که آنها هم ایده هاى سودمندى دارند.

مهم است که بدانیم این برنامه ها تنها یک وسیله اند، نه تکلیف. هدف تمام آنها ایجاد پشتکار براى تمرین صحیح است، چیزى که بیشترین خدمت را به یک موسیقیدان مى کند.

مجله Strings
روزنامه شرق

2 دیدگاه

  • ehsan
    ارسال شده در فروردین ۱۱, ۱۳۸۷ در ۱۱:۵۰ ب.ظ

    ممنون

  • ارسال شده در فروردین ۲۱, ۱۳۸۷ در ۳:۴۷ ب.ظ

    مقاله ارزشمندی است
    اشاره به یادداشت کردن خصوصا تجربییات {دیده ها شنیده ها}واینکه بسیاری راه ها را پیشکسوتان و علما رفته اند- تجربه کرده اند وحالا همین یادداشت ها منابع ما شده اند.به علاوه یادداشت تجربییات واصل تفکر بر
    حاصل برنامه های خودمان به ما این کمک را میکند که راه اشتباه را دوباره نرویم و دریافتهای لذتبخشمان را فراموش نکنیم.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

محمدرضا امیرقاسمی «شبی برای پیانوی ایرانی» را به روی صحنه می برد

کنسرت گروه موسیقی برف با عنوان «شبی برای پیانوی ایرانی» در تاریخ جمعه ۱۰ اسفند ساعت ۲۰ در سالن خلیج فارس فرهنگسرای نیاوران روی صحنه خواهد رفت. سرپرست و تکنواز پیانوی گروه برف محمدرضا امیرقاسمی و خواننده این کنسرت علی امیرقاسمی و اجرای تمبک با سحاب تربتی می باشد. در این برنامه علاوه بر اجرای آثار اساتید بزرگ پیانوی ایرانی نظیر جواد معروفی و مرتضی محجوبی، از چند نوازنده پیانوی دوره قاجار مانند اساتید محمود مفخم (مفخم الممالک) و مشیرهمایون شهردار هم قطعاتی اجرا خواهد شد. اجرای آثاری کمیاب و خاص از پیانو نوازیِ دوره ی قاجار و عصر مشروطه اولین بار است که در یک کنسرت اتفاق می افتد.

نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (XIX)

تنها درویش خان تا حدودی با وزیری تفاهم داشت و برای شنیدن کنسرت ها و خطابه های او به مدرسه خصوصی اش می رفت. اما قبل از این که این رابطه و تفاهم ثمری به بار آورد – و قبل از ریاست اول وزیری در مدرسه موزیک (۱۳۰۷)، درویش خان فوت شد (۱۳۰۵). بعد از فوت او تجدد طلبی به کشمکش بین وزیری و مین باشیان ها یا «موسیقی نوین و علمی ایرانی» با «موسیقی بین المللی و علمی» محدود ماند.

از روزهای گذشته…

سراج به نفع کودکان و جوانان میخواند

سراج به نفع کودکان و جوانان میخواند

کنسرت حسام الدین سراج به همراه گروه بیدل در در روز نهم مهرماه در اریکه ایرانیان برگزار میشود. این برنامه به همت موسسه “تعالی” و شرکت “سل فا” به مناسبت روز بزرگداشت مولانا برگزار میشود. این برنامه اولین کنسرت تهران حسام الدین سراج، پس از جلوگیری از برگزاری کنسرت او در کرمانشاه است.
تاریخ را با به تاریخ سپردن فقر خواهیم ساخت

تاریخ را با به تاریخ سپردن فقر خواهیم ساخت

سر باب گلدوف، برنامه ریز و بنیانگزار مجموعه کنسرتهای عظیم live 8 قول داده بود که این برنامه “بزرگترین کنسرتی که تا کنون اجرا شده” خواهد شد، او با در کنار هم جمع کردن ستارگان موسیقی و به وجود آوردن فضایی مناسب برای وقوع اتفاقی نظیر هم نوایی دوباره گروه Pink Floyd و هم چنین اولین اجرای زنده ترانه به یاد ماندنی “Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band” بیتلز توسط سر پاول مک کارتنی Paul McCartney و U2 ، به قول خود وفا کرد.
گیتار با کوک خودکار

گیتار با کوک خودکار

موسیقیدان های سراسر جهان با در دست داشتن نوع جدیدی از تکنولوژی، با رها شدن از کار شاق کوک کردن ساز، به آزادی هنری بیشتری دست میابند. این فناوری روباتیک که توسط کمپانی آلمانی ترونیکال Tronical Gmbh و با شراکت کمپانی گیتار گیبسون Gibson به وجود آمده و توسعه یافته است، موجب شده است که جدیدترین مدل گیتار لس پاول Les Paul گیبسون، تنها در حدود ثانیه، خود را کوک کند.
یادآوری های پیرامون بررسی سه شیوه هنر تک نوازی <br />در موسیقی ایرانی، پژوهش مجید کیانی (II)

یادآوری های پیرامون بررسی سه شیوه هنر تک نوازی
در موسیقی ایرانی، پژوهش مجید کیانی (II)

«شیوه ای که از تاثیر پذیری فرهنگ موسیقی سنتی ایران پدید آمده است و از سالهای آغازین دهه ۱۳۰۰ (ش ) (نه در دهه اخیر!) در عرصه موسیقی ایران تقویت و رواج یافته است. شیوه ای که با عناوینی چون موسیقی ملی، علمی، نوین و. . . معرفی می شود» (ص ۲۵).
موسیقی و معنا (X)

موسیقی و معنا (X)

این علوم، طبقه‌بندی پدیدارشناختی مستقلی برای این واکنش‌ها را، نه در مورد موسیقی و نه حتی در مورد دیگر اشکال هنر به رسمیت نمی‌شناسند. بنابراین گونه‌هایی از معنا که از منظر روان‌شناختی، حاصل درگیری حسی با موسیقی هستند به مقدماتی وابسته نیستند که در نظریه‌های فیلسوفانی چون دیویس و اسکراتون برای قدرت بیانگری در موسیقی ارائه شده است.
پدر موسیقی ساده و ماندگار

پدر موسیقی ساده و ماندگار

در دنیای موسیقی امروز، یک آلمانی به پدر موسیقی ساده شهرت پیدا کرده است. او کسی نیست جز برت کامپفرت، کسی که گروه بیتلز را کشف کرد و بسیاری از ملودی های زیبایی دنیای موسیقی پاپ و Jazz به او تعلق دارد و همه روزه میلونها نفر این ملودی های زیبا را گوشه و کنار دنیا گوش می دهند. او در باره موسیقی خود می گوید : “اگر مردمی که موسیقی من را می شناسند احساس کنند که این موسیقی کافی است، خوشحال هستم چون تمامی آنچیزی است که می خواهم بگویم.”
ویولون گوارنری ویوتام (II)

ویولون گوارنری ویوتام (II)

ویولون ویوتام سالهای زیادی ذهن علاقه مندان به ویولون را به خود مشغول کرده بود. در سال ۱۸۹۱، آرتور هیل، تاجر اهل لندن زمانی که می خواست این ساز را بفروشد در دفترچه یادداشت روزانه اش نوشت: «افسوس که آنقدر ثروتمند نیستیم که خودمان این ویولون را نگهداریم چون آهنگ و ویژگی های دیگر این ساز معرکه هستند».
بررسی برخی ویژگی های ساختاری آثار پرویز مشکاتیان (XI)

بررسی برخی ویژگی های ساختاری آثار پرویز مشکاتیان (XI)

چندمضراب بیداد: این قطعه در گوشۀ بیداد از دستگاه همایون ساخته شده است. در حین اجرای قطعه به گوشه های بیات راجع، قرایی و عشاق اشاره می شود و پس از عشاق شاهد تغییر مایه در آهنگ از گوشۀ عشاق به دستگاه شور (سل) هستیم. فضای اصلی قطعه بر اساس وزنی از موسیقی محلی شمال خراسان (منطقۀ بجنورد و آشخانه)، ساخته و پرداخته شده و جملات و نغمات بر اساس همین وزن و ضرباهنگ پیش می روند. دور اصلی قطعه دوازده تایی بوده و در لحظات کوتاهی از نغمات، دور قطعه به هجده تایی تغییر می یابد. در حالت دوازده تایی شاهد تقسیمات ۴+۳+۳+۲ هستیم که این روند در تمام میزان های مشابه حفظ می شود. همچنین در بخش های هجده تایی شاهد تقسیمات ۴+۶+۶+۲ هستیم. پایۀ اصلی قطعه به صورت زیر است:
سرگذشت ارکستر سمفونیک تهران (IV)

سرگذشت ارکستر سمفونیک تهران (IV)

سال ۱۳۶۸ با مرگ پدرم مرتضی حنانه، حشمت سنجری نیز از این سمت کناره گیری کرد. به یاد دارم که آثار پدرم را به همراه پیانوی من در آذر ماه ۱۳۶۸ با ارکستر نواختیم و از آن پس ایشان نیز کناره گرفت و در سال ۱۳۶۹با زنده یاد فریدون ناصری در بزرگداشت پدرم کنسرتی را به روی صحنه بردیم که شامل روندو کاپریچوزو و هزاردستان بود و در بخش های دیگر این کنسرت آثار دیگری از پدرم اجرا شد.
طنین آوای گلستان دربرمینگام

طنین آوای گلستان دربرمینگام

مطلب فراروی به بهانه برگزاری کنسرت گروه گلستان در شهر برمینگام انگلستان نوشته شده و نویسنده هرچند سالها تجربه تحقیق و به کار گیری مبانی هنر در شاخه ای از معماری را درکارنامه خود داراست با این وجود خود را کارشناس و منتقد موسیقی ندانسته بلکه همانند بسیاری از شما تنها از دیدن و شنیدن کاری خلاقانه و منحصربفرد هنری به وجد آمده و به این وسیله به ارتقاء کیفیت جنبه های معنوی و غیر مادی زندگی در عصری خسته از ضد ارزشها و لبریز از چالشهای بزرگ امیدوار می شود.