زندگى با بتهوون

آن سوفی موتر
آن سوفی موتر
یادداشتى بر اجراى آن سوفى موتر
به نظر شما آیا راهى براى تقسیم بندى آهنگسازان وجود دارد؟در یک دسته بندى کلى شاید بتوان آنها را به دو گروه آهنگسازان «قبل از بتهوون» و آهنگسازان «بعد از بتهوون» تقسیم کرد. در حقیقت بتهوون در تاریخ موسیقى یک نقطه عطف به شمار مى آید. زیرا آهنگسازان قبل از او همه براى درباریان و اشراف زادگان آهنگ مى ساختند و در واقع مى توان گفت آنها همان قطعه اى را مى نوشتند که از ایشان درخواست مى شد. قطعاتى که با ارکستر دربار نواخته مى شدند. اما بتهوون دیدگاه تازه اى به وجود آورد و اگر بگویم که هیچ آهنگسازى تا آن زمان، به این اندازه خود را وقف آهنگسازى نکرده است، دور از حقیقت نیست.

بتهوون از نظر موقعیت اجتماعى شرایط نامناسبى داشت و شکست هاى عاطفى زیادى هم خورد و در ۳۰ سالگى، زمانى که فهمید کاملاً ناشنوا شده، زندگى اش بیشتر شبیه به جدال با مرگ شد. از آن پس بتهوون بیشتر به موسیقى اش اجازه داد که از هیجاناتش، خشم ها و سرخوردگى هایش صحبت کند. در آن زمان هم که بتهوون داشت با مرگ دست و پنجه نرم مى کرد در آثارش هنوز صحنه هاى گذرایى از آرامش، شادى و زیبایى موجود بود.از محبوبترین آثار او مى توان به ۴ سونات پیانو، کوارتت زهى، سونات ویولن ویتزر و سونات ویولن بهار و سمفونى ۹ اشاره کرد. بتهوون ۱۰ سونات ویولن نوشته که وقت بسیار فراوانى را براى آنها صرف کرده است. او این قطعات را براى سازهایى که بهتر از همه مى دانسته، نوشته است. در سونات هاى اولیه بیشتر ملودى را پیانو مى نوازد و نقش ویولن تنها همراهى کننده آن است.

این آثار شبیه میراثى است که براى او از موتسارت و هایدن باقى مانده. در کارهاى بعدى نقش ویولن رفته رفته بیشتر مى شود تا آنجا که در سونات ویولن اپوس ۴۷ که آن را به عنوان کرویتزر مى شناسیم ویولن ملودى اصلى را نواخته و پیانو تنها با آن همراهى مى کند. سونات فرمى از موسیقى است که معمولاً براى یک یا دو نوازنده نوشته شده است و شاید بتوان آن را جزء موسیقى مجلسى به شمار آورد.این فرم موسیقى از قرن هفدهم در ایتالیا به وجود آمد که ساختارى پلى فونیک (چند صدایى) داشت و بیشتر به عنوان مقدمه و درآمدى بر یک اثر آوازى و اپرا بود. سونات معمولاً از ۳ یا ۴ موومان تشکیل شده است که سرعت آنها به تناوب آهسته و تند است. به وجود آورنده این فرم موسیقى کارل فیلیپ امانوئل باخ است. در قرن هجدهم سونات و سوئیت فرق چندانى از لحاظ ساختمان با هم نداشتند. بتهوون مفاهیم جسورانه اى را وارد این فرم از موسیقى کرد و حتى مى توان گفت فرم جدیدى از سونات را به وجود آورد.

• سونات بهار بتهوون علاقه خاصى به طبیعت داشت و از حضور در جنگل یا زیر آسمان پرستاره بسیار لذت مى برد.

او بر خلاف شهرتش، بسیار انسان احساساتى و مهربانى بود. لئونارد برنشتاین درباره بتهوون مى گوید: «بتهوون توانایى خارق العاده اى در تشخیص جاى مناسب نت ها دارد و کاملاً مى داند که با نت بعدى چه باید بکند.»سونات بهار را او در سال ۱۸۰۱- ۱۸۰۰ نوشت. این سونات در واقع شماره ۲ سونات ویولن اپوس ۲۳ است که در اثر یک اشتباه اکنون ما آن را به عنوان سونات اپوس ۲۴ مى شناسیم.این اثر حتى بعد از یک بار شنیده شدن، هم به خوبى در ذهن مى ماند.موسیقى آن پر است از احساس نشاط و تازگى و امیدوارى، چیزى که باعث شد این سونات را بهار بنامد. خود بتهوون روى این قطعه هیچ نامى نگذاشته بود، اما احتمالاً به خاطر ملودى آن این نام را برایش انتخاب کردند.این پنجمین سونات ویولن بتهوون است و احتمالاً یکى از معروف ترین و پرطرفدارترین آنها.

در این قطعه اولین دفعه است که ویولن ملودى اصلى را مى نوازد و پیانو با آن همراهى مى کند.زیبایى این سونات، سونات ویولن اپوس ۲۳ را تحت الشعاع خود درآورد اثرى که به همان اندازه زیبا است و موومان هاى اعجاب آور دارد.بیشتر ملودى هاى این اثر ساده، سریع و روان است. اما موومان هاى خارق العاده اى هم وجود دارند که به شنونده یادآورى مى کند، خالق این اثر بتهوون است.•سونات کرویترزاین سونات از نظر محبوبیت پس از سونات بهار قرار دارد. در این قطعه دیگر ویولن بیشترین نقش را دارد و پیانو به یک همراهى کننده تبدیل شده است. این سونات قطعاً یکى از ویرتوزیته ترین قطعاتى است که براى ویولن وجود دارد. بتهوون در اصل آن را براى یک ویولونیست آفریقایى- لهستانى به نام بریجتاور نوشته است و اولین اجراى آن هم با همان ویولنیست است.بتهوون براى اولین اجراى این اثر تنها قسمت ویولن را کامل نوشت و خودش قسمت پیانو را با طرح هایى که در ذهنش بود اجرا کرد.

حال شاید بپرسید چرا به سونات «بریجتاور» نمى گویند؟زیرا خیلى زود بعد از اولین اجرا بتهوون با بریجتاور دعوایش شد و احتمالاً بر سر یک زن و اسم او را از صفحه اول این قصه حذف کرد و سپس تصمیم گرفت آن را به رودلف کرویترز ویولونیست معروف فرانسوى آن دوره، تقدیم کند. بنابراین نام او را روى اثرش گذاشت.کرویتزر هم اعلام کرد این سونات «به طرز نامعقولى غیر قابل فهم است.» و هیچ گاه آن را اجرا نکرد.آن سوفى موتر به همراه لامبرت ارکیس تمام اجراهاى سال ۱۹۶۸ خود را وقف ۱۰ سونات ویولن بتهوون کردند. آنها توانستند به منابع اصلى این آثار دسترسى پیدا کنند و اجراى دقیقى از آنها کردند.در آن سال آنها تور رسیتال در سراسر جهان برپا کردند و به اجراى این آثار پرداختند، سپس به همراه یک فیلم مستند با نام «زندگى با بتهوون» را ضبط و روانه بازار کردند.اجراى این دو از این سونات ها دقیقاً مانند اجراهاى پیشین از این آثار نیست و اگر قبلاً اجراهاى دیگرى از این سونات ها شنیده باشید، شاید از طرز جمله بندى، تمپوى آزاد و ویبراسیون هاى موتر، تعجب کنید.

12 دیدگاه

  • امیر
    ارسال شده در خرداد ۲۵, ۱۳۸۷ در ۷:۵۵ ق.ظ

    واقعآ این “یادداشتى بر اجراى آن سوفى موتر ” بود ؟ یا معرفی بسیار ناقص از سونات ویلن-پیانوی بتهوون و در آخر یک جمله راجع به اجرای خانم موتر ؟؟؟
    مشخص هم نشد هدف این نوشتار چیه!

  • امیر
    ارسال شده در خرداد ۲۷, ۱۳۸۷ در ۱:۳۹ ب.ظ

    عالی بود . در بارهی مرگ بتوون هم بنویسید.

  • وحيد
    ارسال شده در تیر ۲۶, ۱۳۸۷ در ۱۰:۵۷ ب.ظ

    سلام
    خیلی جالب بود . من یکی از عاشقان پر و پا قرص بتهوون از کودکی تا به حال هستم . موفق باشید .

  • soroush
    ارسال شده در تیر ۳۰, ۱۳۸۷ در ۱:۲۶ ب.ظ

    salam man daram arshive mousighi classic jam mikonam age mishe az asare beethoven baraye downlod bezarid masalan kharabe haye aten kheyli
    mamnoonam

  • soroush
    ارسال شده در تیر ۳۰, ۱۳۸۷ در ۱:۳۴ ب.ظ

    age mishe chand saite gheyre irani baraye downlod moarefi konid kheyli mamnoon

  • Hamid Hassani
    ارسال شده در شهریور ۱۰, ۱۳۸۷ در ۹:۰۵ ب.ظ

    از سخنان بتهوون: هنرمند واقعی اثرش را با خونش می نویسد.

  • محمود
    ارسال شده در شهریور ۲۶, ۱۳۸۷ در ۴:۵۵ ب.ظ

    beravo

  • venus
    ارسال شده در مهر ۱, ۱۳۸۷ در ۶:۱۰ ب.ظ

    kheili jaleb bood age mishe darbare zendegi beethoven va bakh va digar navazandeha bishter benevisid konid

  • Eli oli
    ارسال شده در آبان ۲۶, ۱۳۸۸ در ۳:۰۱ ب.ظ

    Salam.mataleb khub bud.o,idvaram az in behtar ham beshe.

  • بابک ولی پور
    ارسال شده در شهریور ۲, ۱۳۸۹ در ۹:۵۳ ق.ظ

    متن حاوی مطالب خوبی بود که البته با بی دقتی هایی همراه شده است… از نظر نوشتار تا محتوا اشکالاتی هست.
    موتر سال ۱۹۶۳ به دنیا آمده است، نمی تواند ۱۹۶۸ تور برگزار کرده باشد…فکر می کنم زمان صحیح ۱۹۹۸ باشد.
    این متن انسجام ندارد، در میان متن ناگهان نظر برنشتاین را می بینیم، در جایی تعریف سونات و در قسمتی هم توضیحی پیرامون اسم گذاری یک سونات… می توان این توضیحات را در پی نوشت جای داد و در متن به مطالب مهم تری پیرامون عنوان متن پرداخت.
    در باب تقسیم بندی موسیقی به پیش و پس از بتهوون هم نوعی احساسی گری می بینم.. بتهوون بزرگ است، در جای خودش… هنری که بخواهد به پیش و پس تقسیم شود، شک بر انگیز است.

  • ارسال شده در بهمن ۵, ۱۳۸۹ در ۹:۳۵ ب.ظ

    میخواستم سونات بهاروبرام ایمیل کنین

  • بابک
    ارسال شده در آذر ۲۲, ۱۳۹۳ در ۱:۵۷ ب.ظ

    شنیدن درباره زندگی بتهون آدم را به شدت متاثر می کند. این مرد بزرگ چه سختی ها که از همان کودکی تا آخر عمر متحمل نشد … و چنین آثار زیبایی را خلق کرد!

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

بیانیه هیات داوران هفتمین جشنواره نوشتارها و وب‌سایت‌ها موسیقی

شکی نیست سلیقه عمومی و شناخت صحیح نسبت به موسیقی در جامعه نیازمند راهبری و هدایت فکری است و این مهم در سایه نگارش و انتشار مقالات، نقدها، یادداشت و گزارش‌های پر مغز در رسانه‌ها تقویت می‌شود. و همین اهمیت بوده است که هر گاه سخن جدی گفتن از موسیقی در رسانه‌ها جدی گرفته شد سطح سلیقه عمومی و دانش شنیداری جامعه نسبت به آنچه به نام موسیقی تولید می‌شود بالاتر رفت و امروز که جدیت این مهم رنگ‌باخته شاهد زوال سلیقه موسیقایی در جامعه هستیم.

بیانیه دبیر هفتمین دوره جشنواره نوشتار ها و وبسایت های موسیقی

هفتمین جشنواره‌ی رقابتیِ سایت‌ها و نوشتارهای موسیقی با تأخیری یک‌ساله، و با تجدیدِ نظر در ساختار و اساسِ جشنواره، سرانجام، جمعه ۲۴ اسفندماه ۱۳۹۷ اختتامیه‌ی خود را پشتِ‌سر گذراند. ازاین‌دوره برمبنای اساس‌نامه‌ی نو-دیوانِ جشنواره هیأتِ محترم اُمنا، به‌نمایندگیِ پژوهش‌گرِ ارجمند، آروین صداقت‌کیش مستقیماً هیأتِ داوران و دبیر هر دوره را انتخاب می‌کنند. امید است برمبنای این اساس‌نامه، جشنواره شاکله‌ی مشخص‌تر و منسجم‌تری به‌خود بگیرد.

از روزهای گذشته…

نکاتی درباره امپراتوری جاذبه (I)

نکاتی درباره امپراتوری جاذبه (I)

در شماره ۲۸ فصلنامه ماهور نقد تقریبا مفصلی از آقای سیاوش بیضایی در باره کتاب «روش نوین مبانی اجرای موسیقی» آمده است. با توجه به اینکه در شناسنامه فصلنامه چنین آمده «مقاله هایی که در ماهور چاپ می شود بیانگر دیدگاه های نویسندگان آنها است» (ماهور/۱)و «مرز بین انتقاد خوب اما صریح، قوی و حتی کوبنده را با انتقاد مغرضانه جهت حذف و بی­اعتبار کردن حریف بشناسیم. از اولی نهراسیم و از دومی بپرهیزیم. جنبه های پذیرفتنی اولی را بپذیریم و جنبه های نپذیرفتنی آن را با همان صراحت قوت و کوبندگی پاسخ گوییم» (موسوی ۱۳۸۴، ۲۰۹). اینجانب به عنوان شخصی جدای از منتقد و مؤلف کتاب مورد بحث، نکاتی را که درباره دیدگاه های منتقد محترم به نظرم می رسد مطرح می نمایم.
حراج یک جلد صفحه با امضای گروه بیتلز

حراج یک جلد صفحه با امضای گروه بیتلز

یک جلد صفحه ۳۳ دور که توسط هر چهار عضو گروه بیتلز Beatles امضا شده و به عنوان هدیه به خواهر جورج هریسون George Harrison اهدا شده بود، در یک حراج به قیمت بیش از ۱۱۵٫۰۰۰ دلار فروخته شد. مارک زاکارین Mark Zakarin رئیس حراجی آنلاین ItsOnlyRockNRoll.com در این باره گفته است که این فروش به خریداری که نامش فاش نشده است، رکوردی در قیمت فروش آلبوم امضا شده بیتلز در یک حراج عمومی بر جا گذاشته است. قیمت دقیق این روش ۱۵٫۲۲۸٫۸۲٫ دلار بوده است.
رسول صادقی: هر روز در حال پیشرفت هستیم

رسول صادقی: هر روز در حال پیشرفت هستیم

امسال ۱۲ سال از زمان انتشار اولین مطالب در مورد پیشنهادات دکتر حسین عمومی برای سازهای نی و تنبک در این سایت می گذرد. در این ۱۲ سال، نوازندگان و سازندگان جدیدی به جامعه موسیقی وارد شده و در کنار ورود نسل جدید بعضی از اساتید نسل قدیم یا وارد دوره بازنشستگی شده یا رخت از جهان بربستند. در میان نوازندگان و صنعتگران نسل جدید یک چهره پرکارتر و پر انرژی تر از دیگران با جدیدت مثال زدنی بر روی ساز نی کار کرده است که برخلاف بسیاری از سازندگان هم نسل اش، بیشتر از یکسال است که بدون هیچ چشمداشتی، تمام پیشنهادها و یافته های جدید خود را در اختیار علاقمندان این ساز می گذارد؛ رسول صادقی، نوازنده و خواننده و متخصص طراحی قالب، مدتهاست که تلاش دارد با استفاده آخرین دستاوردهای دانش قالب سازی و بهره گیری از دانش سازسازی دیگر کشور ها، به طراحی سازی بپردازد که خواسته های نسل خودش را برآروده سازد. امروز به گفتگویی با او می پردازیم:
رابرت فارنون : افسانه ای در عرصه موسیقی لایت ( بخش اول)

رابرت فارنون : افسانه ای در عرصه موسیقی لایت ( بخش اول)

رابرت فارنون را می توان بزرگترین آهنگساز موسیقی لایت نیمه دوم قرن بیستم در جهان به شمار آورد. این آهنگساز کانادایی الاصل که آثار برجسته ای در زمینه موسیقی فیلم نیز ارائه کرده، بدون شک در صورت اقامت در هالیوود به شهرت و ثروت قابل توجهی دست می یافت، اما در کمال ناباوری و برخلاف تصور همگان، کشور انگلستان را به عنوان محل اقامتش برگزید.
صادقی: نوری از ابتذال گریزان بود

صادقی: نوری از ابتذال گریزان بود

نهم مرداد ماه سال ۱۳۸۹ ما پشت در بیمارستان جم… بنده و چند نفر از شاگردان استاد، خبر فوت ایشان را شنیدیم و البته شب خیلی تلخی برایمان بود؛ آن شب غم انگیز که همراه با خبر این ضایعه بزرگ برای جامعه موسیقی ایران بود، به منزل استاد رفتیم، برای عرض تسلیت به همسر ایشان. از فردای آن روز تلاش کرده بودیم که مراسم با شکوهی را برای بدرقه ایشان محیا کنیم البته به کمک خانه موسیقی ایران، استاد محمد سریر، جناب گنجی و دیگر دوستانشان و همینطور بدرقه بسیار خوب ملت هنر پرور که حضورشان، بسیار مراسم را با شکوه کرده بود. جناب محمد نوری فقط یک نام نبوده اند، چه از نظر شخصیت فردی و اجتماعی چه هویت هنری؛ ایشان در سال های دور هم به ابتذال رایج در آن دوران نمی پرداخته اند و همیشه با استفاده از مضامین بسیار پر محتوا از بهترین شعرا زمان خودشان و همکاری با بهترین آهنگسازان دوره خودشان، سعی می کرده اند که آثاری را درست بکنند که جاودان و ماندگار شود و چیزی نزدیک به ۵ دهه این موسیقی زمزمه بشود.
درباره‌ی آلبوم «نه فرشته‌ام نه شیطان» (III)

درباره‌ی آلبوم «نه فرشته‌ام نه شیطان» (III)

آواز اما، به اعتبار حضور یک خواننده‌ی چیره‌دست وضعیتی دیگر دارد. گاه به استقبال پیچیدگی‌هایی می‌رود که خواندنش از عهده‌ی خوانندگان اندکی برمی‌آید و گاه نیز اگر چه ساده طراحی‌ شده با چیره‌دستی خوانده می شود. موسیقی با کلام و هوای بازگشت به سوی مخاطب بلافاصله پای فرم ترانه (یا اگر ترجیح می‌دهید تصنیف) را به میان می‌کشد چنان که در بسیاری تولیدات صوتی این روزها با حذف میان-بخش های سازی و غیرسازی ممکن، به چشم می‌خورد؛ ترانه‌هایی که در این مجموعه‌ی به‌خصوص گرد آمده از دیدگاه پیوندهای زیباشناختی تفاوتی با تصنیف در موسیقی دستگاهی متاخر ندارند.
کنسرت شجریان علیزاده و کلهر در تهران

کنسرت شجریان علیزاده و کلهر در تهران

این روزها خبر کنسرت محمد رضا شجریان به همراه گروهی متشکل از حسین علیزاده، کیهان کلهر و همایون شجریان در جامعه موسیقی شنیده میشود و گروههای زیادی از علاقمندان موسیقی با مراجعه به سایت های موسیقی تقاضای بلیط این برنامه را دارند. پیشتر حمیدرضا نوربخش مکان پیش فروش بلیط این برنامه را سایت شرکت “دل آواز” معرفی کرده بود. پیامی که در پایین مشاهده میکنید توسط شرکت دل آواز اعلام شده:
طرحی برای فرآیند موسیقایی

طرحی برای فرآیند موسیقایی

امروزه مفهوم فرآیند در سیستم های نوین مدیریتی بکار گرفته می شود. در این مفهوم برای تولید هر محصول سلسله ای از فعالیت ها انجام می گردد. هر فرآیند در درون سیستمی انجام می گردد و طی آن ورودی ها پس از طی یک سری فعالیتها به محصول تبدیل می شوند.
«نقد موسیقی چیست؟»

«نقد موسیقی چیست؟»

بارها پیش آمده که ببینیم عده‌ای در مورد نوشته‌ای که عنوان نقد دارد با هم اختلاف نظر داشته باشند که آیا نقد است یا نیست. گاهی مشابه این جمله را می‌گویندکه نوشته را رد/حقیر کنند. خب، این نوع شک را می‌توان به حال خود گذاشت. فرض کنیم قصد تحقیر و تخفیف نوشته در کار نیست و سوال واقعی است. اگر این‌طور باشد برای اینکه با اطمینان بگوییم این نوشته نقد است یا نیست، باید ببینیم «نقد» چیست و چون ما در حوزه‌ی موسیقی کار می‌کنیم، درستش این است که بپرسیم «نقد موسیقی» چیست؟
پرآرایش و رامش و خواسته (IV)

پرآرایش و رامش و خواسته (IV)

زهی ها دیگر نقش فضا سازی و زمینه سازی برای مضرابی ها را ایفا نمی کنند. جملاتی که برای آنها نوشته می شود دارای کاراکتر کششی است و این مساله ای است که در جای جای سیمرغ نمود می یابد. به همان اندازه که سازهای مضرابی تاثیر گذارند، کششی ها هم (گاه بیشتر) اهمیت پیدا می کنند. مضرابی ها و زهی – کششی ها یک ملودی را با هم نمی نوازند و شخصیت یافته اند و تصور این که هر یک از قسمت های موسیقی، توسط گروه دیگری از سازها نواخته شود غیر منطقی به نظر می رسد.