زندگى با بتهوون

آن سوفی موتر
آن سوفی موتر
یادداشتى بر اجراى آن سوفى موتر
به نظر شما آیا راهى براى تقسیم بندى آهنگسازان وجود دارد؟در یک دسته بندى کلى شاید بتوان آنها را به دو گروه آهنگسازان «قبل از بتهوون» و آهنگسازان «بعد از بتهوون» تقسیم کرد. در حقیقت بتهوون در تاریخ موسیقى یک نقطه عطف به شمار مى آید. زیرا آهنگسازان قبل از او همه براى درباریان و اشراف زادگان آهنگ مى ساختند و در واقع مى توان گفت آنها همان قطعه اى را مى نوشتند که از ایشان درخواست مى شد. قطعاتى که با ارکستر دربار نواخته مى شدند. اما بتهوون دیدگاه تازه اى به وجود آورد و اگر بگویم که هیچ آهنگسازى تا آن زمان، به این اندازه خود را وقف آهنگسازى نکرده است، دور از حقیقت نیست.

بتهوون از نظر موقعیت اجتماعى شرایط نامناسبى داشت و شکست هاى عاطفى زیادى هم خورد و در ۳۰ سالگى، زمانى که فهمید کاملاً ناشنوا شده، زندگى اش بیشتر شبیه به جدال با مرگ شد. از آن پس بتهوون بیشتر به موسیقى اش اجازه داد که از هیجاناتش، خشم ها و سرخوردگى هایش صحبت کند. در آن زمان هم که بتهوون داشت با مرگ دست و پنجه نرم مى کرد در آثارش هنوز صحنه هاى گذرایى از آرامش، شادى و زیبایى موجود بود.از محبوبترین آثار او مى توان به ۴ سونات پیانو، کوارتت زهى، سونات ویولن ویتزر و سونات ویولن بهار و سمفونى ۹ اشاره کرد. بتهوون ۱۰ سونات ویولن نوشته که وقت بسیار فراوانى را براى آنها صرف کرده است. او این قطعات را براى سازهایى که بهتر از همه مى دانسته، نوشته است. در سونات هاى اولیه بیشتر ملودى را پیانو مى نوازد و نقش ویولن تنها همراهى کننده آن است.

این آثار شبیه میراثى است که براى او از موتسارت و هایدن باقى مانده. در کارهاى بعدى نقش ویولن رفته رفته بیشتر مى شود تا آنجا که در سونات ویولن اپوس ۴۷ که آن را به عنوان کرویتزر مى شناسیم ویولن ملودى اصلى را نواخته و پیانو تنها با آن همراهى مى کند. سونات فرمى از موسیقى است که معمولاً براى یک یا دو نوازنده نوشته شده است و شاید بتوان آن را جزء موسیقى مجلسى به شمار آورد.این فرم موسیقى از قرن هفدهم در ایتالیا به وجود آمد که ساختارى پلى فونیک (چند صدایى) داشت و بیشتر به عنوان مقدمه و درآمدى بر یک اثر آوازى و اپرا بود. سونات معمولاً از ۳ یا ۴ موومان تشکیل شده است که سرعت آنها به تناوب آهسته و تند است. به وجود آورنده این فرم موسیقى کارل فیلیپ امانوئل باخ است. در قرن هجدهم سونات و سوئیت فرق چندانى از لحاظ ساختمان با هم نداشتند. بتهوون مفاهیم جسورانه اى را وارد این فرم از موسیقى کرد و حتى مى توان گفت فرم جدیدى از سونات را به وجود آورد.

• سونات بهار بتهوون علاقه خاصى به طبیعت داشت و از حضور در جنگل یا زیر آسمان پرستاره بسیار لذت مى برد.

او بر خلاف شهرتش، بسیار انسان احساساتى و مهربانى بود. لئونارد برنشتاین درباره بتهوون مى گوید: «بتهوون توانایى خارق العاده اى در تشخیص جاى مناسب نت ها دارد و کاملاً مى داند که با نت بعدى چه باید بکند.»سونات بهار را او در سال ۱۸۰۱- ۱۸۰۰ نوشت. این سونات در واقع شماره ۲ سونات ویولن اپوس ۲۳ است که در اثر یک اشتباه اکنون ما آن را به عنوان سونات اپوس ۲۴ مى شناسیم.این اثر حتى بعد از یک بار شنیده شدن، هم به خوبى در ذهن مى ماند.موسیقى آن پر است از احساس نشاط و تازگى و امیدوارى، چیزى که باعث شد این سونات را بهار بنامد. خود بتهوون روى این قطعه هیچ نامى نگذاشته بود، اما احتمالاً به خاطر ملودى آن این نام را برایش انتخاب کردند.این پنجمین سونات ویولن بتهوون است و احتمالاً یکى از معروف ترین و پرطرفدارترین آنها.

در این قطعه اولین دفعه است که ویولن ملودى اصلى را مى نوازد و پیانو با آن همراهى مى کند.زیبایى این سونات، سونات ویولن اپوس ۲۳ را تحت الشعاع خود درآورد اثرى که به همان اندازه زیبا است و موومان هاى اعجاب آور دارد.بیشتر ملودى هاى این اثر ساده، سریع و روان است. اما موومان هاى خارق العاده اى هم وجود دارند که به شنونده یادآورى مى کند، خالق این اثر بتهوون است.•سونات کرویترزاین سونات از نظر محبوبیت پس از سونات بهار قرار دارد. در این قطعه دیگر ویولن بیشترین نقش را دارد و پیانو به یک همراهى کننده تبدیل شده است. این سونات قطعاً یکى از ویرتوزیته ترین قطعاتى است که براى ویولن وجود دارد. بتهوون در اصل آن را براى یک ویولونیست آفریقایى- لهستانى به نام بریجتاور نوشته است و اولین اجراى آن هم با همان ویولنیست است.بتهوون براى اولین اجراى این اثر تنها قسمت ویولن را کامل نوشت و خودش قسمت پیانو را با طرح هایى که در ذهنش بود اجرا کرد.

حال شاید بپرسید چرا به سونات «بریجتاور» نمى گویند؟زیرا خیلى زود بعد از اولین اجرا بتهوون با بریجتاور دعوایش شد و احتمالاً بر سر یک زن و اسم او را از صفحه اول این قصه حذف کرد و سپس تصمیم گرفت آن را به رودلف کرویترز ویولونیست معروف فرانسوى آن دوره، تقدیم کند. بنابراین نام او را روى اثرش گذاشت.کرویتزر هم اعلام کرد این سونات «به طرز نامعقولى غیر قابل فهم است.» و هیچ گاه آن را اجرا نکرد.آن سوفى موتر به همراه لامبرت ارکیس تمام اجراهاى سال ۱۹۶۸ خود را وقف ۱۰ سونات ویولن بتهوون کردند. آنها توانستند به منابع اصلى این آثار دسترسى پیدا کنند و اجراى دقیقى از آنها کردند.در آن سال آنها تور رسیتال در سراسر جهان برپا کردند و به اجراى این آثار پرداختند، سپس به همراه یک فیلم مستند با نام «زندگى با بتهوون» را ضبط و روانه بازار کردند.اجراى این دو از این سونات ها دقیقاً مانند اجراهاى پیشین از این آثار نیست و اگر قبلاً اجراهاى دیگرى از این سونات ها شنیده باشید، شاید از طرز جمله بندى، تمپوى آزاد و ویبراسیون هاى موتر، تعجب کنید.

12 دیدگاه

  • امیر
    ارسال شده در خرداد ۲۵, ۱۳۸۷ در ۷:۵۵ ق.ظ

    واقعآ این “یادداشتى بر اجراى آن سوفى موتر ” بود ؟ یا معرفی بسیار ناقص از سونات ویلن-پیانوی بتهوون و در آخر یک جمله راجع به اجرای خانم موتر ؟؟؟
    مشخص هم نشد هدف این نوشتار چیه!

  • امیر
    ارسال شده در خرداد ۲۷, ۱۳۸۷ در ۱:۳۹ ب.ظ

    عالی بود . در بارهی مرگ بتوون هم بنویسید.

  • وحيد
    ارسال شده در تیر ۲۶, ۱۳۸۷ در ۱۰:۵۷ ب.ظ

    سلام
    خیلی جالب بود . من یکی از عاشقان پر و پا قرص بتهوون از کودکی تا به حال هستم . موفق باشید .

  • soroush
    ارسال شده در تیر ۳۰, ۱۳۸۷ در ۱:۲۶ ب.ظ

    salam man daram arshive mousighi classic jam mikonam age mishe az asare beethoven baraye downlod bezarid masalan kharabe haye aten kheyli
    mamnoonam

  • soroush
    ارسال شده در تیر ۳۰, ۱۳۸۷ در ۱:۳۴ ب.ظ

    age mishe chand saite gheyre irani baraye downlod moarefi konid kheyli mamnoon

  • Hamid Hassani
    ارسال شده در شهریور ۱۰, ۱۳۸۷ در ۹:۰۵ ب.ظ

    از سخنان بتهوون: هنرمند واقعی اثرش را با خونش می نویسد.

  • محمود
    ارسال شده در شهریور ۲۶, ۱۳۸۷ در ۴:۵۵ ب.ظ

    beravo

  • venus
    ارسال شده در مهر ۱, ۱۳۸۷ در ۶:۱۰ ب.ظ

    kheili jaleb bood age mishe darbare zendegi beethoven va bakh va digar navazandeha bishter benevisid konid

  • Eli oli
    ارسال شده در آبان ۲۶, ۱۳۸۸ در ۳:۰۱ ب.ظ

    Salam.mataleb khub bud.o,idvaram az in behtar ham beshe.

  • بابک ولی پور
    ارسال شده در شهریور ۲, ۱۳۸۹ در ۹:۵۳ ق.ظ

    متن حاوی مطالب خوبی بود که البته با بی دقتی هایی همراه شده است… از نظر نوشتار تا محتوا اشکالاتی هست.
    موتر سال ۱۹۶۳ به دنیا آمده است، نمی تواند ۱۹۶۸ تور برگزار کرده باشد…فکر می کنم زمان صحیح ۱۹۹۸ باشد.
    این متن انسجام ندارد، در میان متن ناگهان نظر برنشتاین را می بینیم، در جایی تعریف سونات و در قسمتی هم توضیحی پیرامون اسم گذاری یک سونات… می توان این توضیحات را در پی نوشت جای داد و در متن به مطالب مهم تری پیرامون عنوان متن پرداخت.
    در باب تقسیم بندی موسیقی به پیش و پس از بتهوون هم نوعی احساسی گری می بینم.. بتهوون بزرگ است، در جای خودش… هنری که بخواهد به پیش و پس تقسیم شود، شک بر انگیز است.

  • ارسال شده در بهمن ۵, ۱۳۸۹ در ۹:۳۵ ب.ظ

    میخواستم سونات بهاروبرام ایمیل کنین

  • بابک
    ارسال شده در آذر ۲۲, ۱۳۹۳ در ۱:۵۷ ب.ظ

    شنیدن درباره زندگی بتهون آدم را به شدت متاثر می کند. این مرد بزرگ چه سختی ها که از همان کودکی تا آخر عمر متحمل نشد … و چنین آثار زیبایی را خلق کرد!

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر مجموعه‌ی «رنگ‌های قدیمی»

«رنگ‌های قدیمی» شامل ۶۵رنگ (از سال۱۲۸۴ تا ۱۳۱۶ از ضبط‌هایی که در دسترس گردآورنده بوده) و یک متنِ شش‌صفحه‌ای­‌ست‌ که بدون آن و با پالایش صوتی بهتر، می‌توانست محصولی دست­‌کم خنثی به‌دست دهد. متن، نتیجه‌گیری‌های نامستدلی دارد. چند نمونه:

تحقیقی درباره باربد؛ موسیقیدان دوره ساسانی (VII)

نخچیرگان به مجموع الحان سی گانه ی باربد شامل می شد. باربد آفریننده ترانه های نوروزی نیز به شمار می رود. از این ترانه ها می توان به فرخ روز، سروستان، ارغنون، لبینا اشاره کرد. آثار باربد را موسیقیدانان قرون بعدی چون شعبه، جنس، آوازه، و شاخه های مهم مقام ها توضیح و توصیف کرده اند، عبدالقادر مراغه ای در مقاصد الالحان ماهیت تاریخی و موسیقی لحن و آثار باربد را خاطرنشان نموده و آن را زمینه دوره اول تشکیل مقام ها شمرده است.

از روزهای گذشته…

هنوز هم برای یادگیری ساز جدید دیر نیست (I)

هنوز هم برای یادگیری ساز جدید دیر نیست (I)

این متن مصاحبه ای با گیل شاهام (Gil Shaham) ویلنیست آمریکایی اسرائیلی متولد ۱۹ فوریه ۱۹۷۱ و دارنده جوایز بین المللی است. این مصاحبه در اتاق رختکن گیل در تالار ملکه الیزابت توسط ریچارد اسلانی (Richard Slaney) از طرف وب سایت سئوند اکسچنج تعویض صوت ( Sound Exchange) پس از پایان تمرین گیل با ارکستر فیلارمونیا، انجام شده است.
سزاریا اوورا

سزاریا اوورا

جزایر کیپ ورده (Cape Verde) (کشوری شامل مجموعه ای از جزایر که در غرب سنگال، در کرانه شرقی آفریقا قرار دارد و اهالی آن پرتغالی و افریقایی هستند.) محل تولد سزاریا اوورا (Cesaria Evora)، بهترین خواننده مورنا (morna) در این کشور است.
معرفی برگزیدگان مرحلۀ دوم جایزه بین المللی پیانوی باربد

معرفی برگزیدگان مرحلۀ دوم جایزه بین المللی پیانوی باربد

به گزارش روابط عمومی نخستین دوره جایزه بین المللی پیانوی باربد، شورای بازبینی آثار، متشکل از کریستوف بوکودجیان، کارین ظریفیان و لیلا رمضان، ۲۰ نفر را در دو گروه سنی الف و ب، به همراه ۳ نفر ذخیره، به عنوان برگزیدگان مرحلۀ دوم این جایزه معرفی کردند. پیش از این قرار بر معرفی ۱۵ نفر بود، اما شورای بازبینی با توجه به تعداد زیاد داوطلبان (۱۰۷ نفر) و نزدیک بودن رقابت، ۲۰ نفر را به عنوان برگزیدگان این مرحله معرفی کرد.
وضعیت موسیقی ایران قبل از ورود اعراب (IV)

وضعیت موسیقی ایران قبل از ورود اعراب (IV)

“در زمان یزید ابن معاویه غنا در مکه و مدینه رواج یافت و لوازم لهو و لعب به کار رفت و مرم آشکارا شراب خوارگی کردند.” در این دوره موسیقیدانان ایرانی محترم شمرده شدند و به دربار راه پیدا کردند و موسیقی نظامی هم در جهت تشویق و ترغیب روحیه ی سربازان جایگاه ویژه ای پیدا کرد.
مغالطات ایرانی – مکتب وزیری (II)

مغالطات ایرانی – مکتب وزیری (II)

با مطالعه آثار مکتوب نویسندگان و منتقدان موسیقی ایران در مجلات فارسی زبان، به روشنی می توان نوشته هایی از پیروان وزیری یافت که به بعضی از موارد مطرح شده معتقد نباشند ولی همگی در موردِ اولین و به واقع، مهمترین اصل مکتب وزیری اعتقاد دارند و عدم اعتقاد آنها به مورد اول، می تواند به معنای خروج آنها از مکتب وزیری باشد؛ چراکه عدم اعتقاد به کلاسیک بودن این نوع از موسیقی، دلیل پیشنهادات بعدی را زیر سئوال می برد. (۲)
خیام خوانی منتشر می شود

خیام خوانی منتشر می شود

خیام خوانی پس از چهار سال، جمعه بیست اسفند باغ موزه قصر، ساعت ۱۷ با حضور عوامل تولید کننده این اثر رونمایی می شود. در این اثر به جز نوازندگان ارکستر فیلارمونیک ارمنستان، چهل و پنج نوازنده ی ایرانی، سی و پنج خواننده ی معاصر و چهل مجری هنری با من همراه بوده اند. بیست اسفند ماه مراسمی برای انتشار این اثر نیز برگزار خواهد شد. از همین مجموعه قبلا نظامی خوانی با عنوان گفت و شنید و سعدی خوانی با عنوان وَشتَن منتشر شده است. دو اثر رودکی خوانی و ابوسعید خوانی از پیمان سلطانی در مراحل پیش از ضبط می باشند.
دشواریهای تجزیه و تحلیل موسیقی ما (I)

دشواریهای تجزیه و تحلیل موسیقی ما (I)

برای آموختن از یک آهنگساز راهی نیست جز شکافتن آثارش و موشکافانه به آنها نگریستن، هر نوع برخورد ادراکی دیگر را هم که در ذهن آوریم به‌ناچار متضمن سطحی از همین شکافتن یا به بیان فنی تجزیه و تحلیل موسیقی خواهد بود، حتا غرق در تجربه‌ی زیباشناختی. «حمید مرادیان» با چنین هدفی به سراغ بررسی آثار موسیقایی رفته و کتابی با عنوان «۱۰ قطعه ۱۰ آنالیز؛ تجزیه و تحلیل قطعاتی از آهنگسازان ملی ایران» تالیف کرده است. به دلایلی که احتمالا به پیشینه‌ی آموزشی (در دانشگاه تهران) و علاقه‌مندی‌های شخصی برمی‌گردد نویسنده از میان آنها که «سعی کرده‌اند از علوم پایه‌ی آهنگسازی، که تکنیک‌های چندصدایی را شامل می‌شوند، به شکل جدی استفاده کنند و در غالب ارکسترها با استاندارد بین‌المللی آثار خود را ارایه دهند» (ص ۷)، آن آهنگسازانی را برگزیده که «نگرشی ایرانی‌تر دارند و سعی کرده‌اند تکنیک‌های موسیقی غرب را به صورت گزینشی برای موسیقی ایرانی به کار برند و بیان و زبان شخصی، متناسب با زیباشناسی موسیقی ایران دست یابند» (ص ۸).
موسیقی درمانی – ۱

موسیقی درمانی – ۱

موسیقی درمانی به استفاده مستقیم و غیر مستقیم از موسیقی برای بازیافت، نگهداری و قدرت بخشیدن به سلامت روحی، جسمی ، احساسی و درونی گفته میشود که توسط فرد متخصص تجویز شده باشد. این تعریف کوتاه تمام عناصر اصلی موسیقی درمانی را در بر گرفته است و ما در اینجا به توضیح هر یک از این عناصر میپردازیم.
از تحصیل تا تدریس گیتار (I)

از تحصیل تا تدریس گیتار (I)

مطلب را با داستانی شروع می کنم که اولین بار شخصا یک هنرجو مبتلا به اوتیسم روبرو شدم؛ شاید ساده ترین کار این بود که از پذیرش چنین هنرجویی سرباز زنم اما همیشه در امر تدریس چالش های متعددی را گذرانده بودم، پس آموزش شروع شد اما جزوه های سابق و آموخته ها کافی نبود. داستان را همینجا تمام می کنم.
«مشک و عطار»

«مشک و عطار»

در ایران امروز تقریباً همراه هر آلبوم، فارغ از رسانه‌اش، دفترچه‌ای حاوی اطلاعات می‌توان یافت. عجیب نیست. در اغلب جاهای دیگر دنیا هم رسم است. به‌هرحال مخاطبان آلبوم‌های موسیقی لازم دارند بعضی اطلاعات را درباره‌ی نام قطعات، آهنگسازان، نوازندگان و… بدانند. از طرف دیگر با توجه به قوانین انتشار و حقوق معنوی امروزین درج بعضی اطلاعات ضروری است. ما درباره‌ی این نوع داده‌ها صحبت نمی‌کنیم بلکه درباره‌ی بیانیه‌ها، توصیف‌ها و تحلیل‌هایی حرف می‌زنیم که سعی اصلی‌شان نشان دادن اهمیت و ارزش آلبوم یا ارائه‌ی راهی برای چگونه شنیدن آن است. به زبان ساده آنها که در کارِ این‌اند که بگویند «آلبوم بااهمیت است» یا «آن را فلان طور باید شنید».