زندگى با بتهوون

آن سوفی موتر
آن سوفی موتر
یادداشتى بر اجراى آن سوفى موتر
به نظر شما آیا راهى براى تقسیم بندى آهنگسازان وجود دارد؟در یک دسته بندى کلى شاید بتوان آنها را به دو گروه آهنگسازان «قبل از بتهوون» و آهنگسازان «بعد از بتهوون» تقسیم کرد. در حقیقت بتهوون در تاریخ موسیقى یک نقطه عطف به شمار مى آید. زیرا آهنگسازان قبل از او همه براى درباریان و اشراف زادگان آهنگ مى ساختند و در واقع مى توان گفت آنها همان قطعه اى را مى نوشتند که از ایشان درخواست مى شد. قطعاتى که با ارکستر دربار نواخته مى شدند. اما بتهوون دیدگاه تازه اى به وجود آورد و اگر بگویم که هیچ آهنگسازى تا آن زمان، به این اندازه خود را وقف آهنگسازى نکرده است، دور از حقیقت نیست.

بتهوون از نظر موقعیت اجتماعى شرایط نامناسبى داشت و شکست هاى عاطفى زیادى هم خورد و در ۳۰ سالگى، زمانى که فهمید کاملاً ناشنوا شده، زندگى اش بیشتر شبیه به جدال با مرگ شد. از آن پس بتهوون بیشتر به موسیقى اش اجازه داد که از هیجاناتش، خشم ها و سرخوردگى هایش صحبت کند. در آن زمان هم که بتهوون داشت با مرگ دست و پنجه نرم مى کرد در آثارش هنوز صحنه هاى گذرایى از آرامش، شادى و زیبایى موجود بود.از محبوبترین آثار او مى توان به ۴ سونات پیانو، کوارتت زهى، سونات ویولن ویتزر و سونات ویولن بهار و سمفونى ۹ اشاره کرد. بتهوون ۱۰ سونات ویولن نوشته که وقت بسیار فراوانى را براى آنها صرف کرده است. او این قطعات را براى سازهایى که بهتر از همه مى دانسته، نوشته است. در سونات هاى اولیه بیشتر ملودى را پیانو مى نوازد و نقش ویولن تنها همراهى کننده آن است.

این آثار شبیه میراثى است که براى او از موتسارت و هایدن باقى مانده. در کارهاى بعدى نقش ویولن رفته رفته بیشتر مى شود تا آنجا که در سونات ویولن اپوس ۴۷ که آن را به عنوان کرویتزر مى شناسیم ویولن ملودى اصلى را نواخته و پیانو تنها با آن همراهى مى کند. سونات فرمى از موسیقى است که معمولاً براى یک یا دو نوازنده نوشته شده است و شاید بتوان آن را جزء موسیقى مجلسى به شمار آورد.این فرم موسیقى از قرن هفدهم در ایتالیا به وجود آمد که ساختارى پلى فونیک (چند صدایى) داشت و بیشتر به عنوان مقدمه و درآمدى بر یک اثر آوازى و اپرا بود. سونات معمولاً از ۳ یا ۴ موومان تشکیل شده است که سرعت آنها به تناوب آهسته و تند است. به وجود آورنده این فرم موسیقى کارل فیلیپ امانوئل باخ است. در قرن هجدهم سونات و سوئیت فرق چندانى از لحاظ ساختمان با هم نداشتند. بتهوون مفاهیم جسورانه اى را وارد این فرم از موسیقى کرد و حتى مى توان گفت فرم جدیدى از سونات را به وجود آورد.

• سونات بهار بتهوون علاقه خاصى به طبیعت داشت و از حضور در جنگل یا زیر آسمان پرستاره بسیار لذت مى برد.

او بر خلاف شهرتش، بسیار انسان احساساتى و مهربانى بود. لئونارد برنشتاین درباره بتهوون مى گوید: «بتهوون توانایى خارق العاده اى در تشخیص جاى مناسب نت ها دارد و کاملاً مى داند که با نت بعدى چه باید بکند.»سونات بهار را او در سال ۱۸۰۱- ۱۸۰۰ نوشت. این سونات در واقع شماره ۲ سونات ویولن اپوس ۲۳ است که در اثر یک اشتباه اکنون ما آن را به عنوان سونات اپوس ۲۴ مى شناسیم.این اثر حتى بعد از یک بار شنیده شدن، هم به خوبى در ذهن مى ماند.موسیقى آن پر است از احساس نشاط و تازگى و امیدوارى، چیزى که باعث شد این سونات را بهار بنامد. خود بتهوون روى این قطعه هیچ نامى نگذاشته بود، اما احتمالاً به خاطر ملودى آن این نام را برایش انتخاب کردند.این پنجمین سونات ویولن بتهوون است و احتمالاً یکى از معروف ترین و پرطرفدارترین آنها.

در این قطعه اولین دفعه است که ویولن ملودى اصلى را مى نوازد و پیانو با آن همراهى مى کند.زیبایى این سونات، سونات ویولن اپوس ۲۳ را تحت الشعاع خود درآورد اثرى که به همان اندازه زیبا است و موومان هاى اعجاب آور دارد.بیشتر ملودى هاى این اثر ساده، سریع و روان است. اما موومان هاى خارق العاده اى هم وجود دارند که به شنونده یادآورى مى کند، خالق این اثر بتهوون است.•سونات کرویترزاین سونات از نظر محبوبیت پس از سونات بهار قرار دارد. در این قطعه دیگر ویولن بیشترین نقش را دارد و پیانو به یک همراهى کننده تبدیل شده است. این سونات قطعاً یکى از ویرتوزیته ترین قطعاتى است که براى ویولن وجود دارد. بتهوون در اصل آن را براى یک ویولونیست آفریقایى- لهستانى به نام بریجتاور نوشته است و اولین اجراى آن هم با همان ویولنیست است.بتهوون براى اولین اجراى این اثر تنها قسمت ویولن را کامل نوشت و خودش قسمت پیانو را با طرح هایى که در ذهنش بود اجرا کرد.

حال شاید بپرسید چرا به سونات «بریجتاور» نمى گویند؟زیرا خیلى زود بعد از اولین اجرا بتهوون با بریجتاور دعوایش شد و احتمالاً بر سر یک زن و اسم او را از صفحه اول این قصه حذف کرد و سپس تصمیم گرفت آن را به رودلف کرویترز ویولونیست معروف فرانسوى آن دوره، تقدیم کند. بنابراین نام او را روى اثرش گذاشت.کرویتزر هم اعلام کرد این سونات «به طرز نامعقولى غیر قابل فهم است.» و هیچ گاه آن را اجرا نکرد.آن سوفى موتر به همراه لامبرت ارکیس تمام اجراهاى سال ۱۹۶۸ خود را وقف ۱۰ سونات ویولن بتهوون کردند. آنها توانستند به منابع اصلى این آثار دسترسى پیدا کنند و اجراى دقیقى از آنها کردند.در آن سال آنها تور رسیتال در سراسر جهان برپا کردند و به اجراى این آثار پرداختند، سپس به همراه یک فیلم مستند با نام «زندگى با بتهوون» را ضبط و روانه بازار کردند.اجراى این دو از این سونات ها دقیقاً مانند اجراهاى پیشین از این آثار نیست و اگر قبلاً اجراهاى دیگرى از این سونات ها شنیده باشید، شاید از طرز جمله بندى، تمپوى آزاد و ویبراسیون هاى موتر، تعجب کنید.

12 دیدگاه

  • امیر
    ارسال شده در خرداد ۲۵, ۱۳۸۷ در ۷:۵۵ ق.ظ

    واقعآ این “یادداشتى بر اجراى آن سوفى موتر ” بود ؟ یا معرفی بسیار ناقص از سونات ویلن-پیانوی بتهوون و در آخر یک جمله راجع به اجرای خانم موتر ؟؟؟
    مشخص هم نشد هدف این نوشتار چیه!

  • امیر
    ارسال شده در خرداد ۲۷, ۱۳۸۷ در ۱:۳۹ ب.ظ

    عالی بود . در بارهی مرگ بتوون هم بنویسید.

  • وحيد
    ارسال شده در تیر ۲۶, ۱۳۸۷ در ۱۰:۵۷ ب.ظ

    سلام
    خیلی جالب بود . من یکی از عاشقان پر و پا قرص بتهوون از کودکی تا به حال هستم . موفق باشید .

  • soroush
    ارسال شده در تیر ۳۰, ۱۳۸۷ در ۱:۲۶ ب.ظ

    salam man daram arshive mousighi classic jam mikonam age mishe az asare beethoven baraye downlod bezarid masalan kharabe haye aten kheyli
    mamnoonam

  • soroush
    ارسال شده در تیر ۳۰, ۱۳۸۷ در ۱:۳۴ ب.ظ

    age mishe chand saite gheyre irani baraye downlod moarefi konid kheyli mamnoon

  • Hamid Hassani
    ارسال شده در شهریور ۱۰, ۱۳۸۷ در ۹:۰۵ ب.ظ

    از سخنان بتهوون: هنرمند واقعی اثرش را با خونش می نویسد.

  • محمود
    ارسال شده در شهریور ۲۶, ۱۳۸۷ در ۴:۵۵ ب.ظ

    beravo

  • venus
    ارسال شده در مهر ۱, ۱۳۸۷ در ۶:۱۰ ب.ظ

    kheili jaleb bood age mishe darbare zendegi beethoven va bakh va digar navazandeha bishter benevisid konid

  • Eli oli
    ارسال شده در آبان ۲۶, ۱۳۸۸ در ۳:۰۱ ب.ظ

    Salam.mataleb khub bud.o,idvaram az in behtar ham beshe.

  • بابک ولی پور
    ارسال شده در شهریور ۲, ۱۳۸۹ در ۹:۵۳ ق.ظ

    متن حاوی مطالب خوبی بود که البته با بی دقتی هایی همراه شده است… از نظر نوشتار تا محتوا اشکالاتی هست.
    موتر سال ۱۹۶۳ به دنیا آمده است، نمی تواند ۱۹۶۸ تور برگزار کرده باشد…فکر می کنم زمان صحیح ۱۹۹۸ باشد.
    این متن انسجام ندارد، در میان متن ناگهان نظر برنشتاین را می بینیم، در جایی تعریف سونات و در قسمتی هم توضیحی پیرامون اسم گذاری یک سونات… می توان این توضیحات را در پی نوشت جای داد و در متن به مطالب مهم تری پیرامون عنوان متن پرداخت.
    در باب تقسیم بندی موسیقی به پیش و پس از بتهوون هم نوعی احساسی گری می بینم.. بتهوون بزرگ است، در جای خودش… هنری که بخواهد به پیش و پس تقسیم شود، شک بر انگیز است.

  • ارسال شده در بهمن ۵, ۱۳۸۹ در ۹:۳۵ ب.ظ

    میخواستم سونات بهاروبرام ایمیل کنین

  • بابک
    ارسال شده در آذر ۲۲, ۱۳۹۳ در ۱:۵۷ ب.ظ

    شنیدن درباره زندگی بتهون آدم را به شدت متاثر می کند. این مرد بزرگ چه سختی ها که از همان کودکی تا آخر عمر متحمل نشد … و چنین آثار زیبایی را خلق کرد!

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

آموزش ساز، کاری دانشگاهی نیست (V)

در این مدتی که در دانشگاه این تغییرات را به وجود آوردید و به مدت ۸ سال بود ریس دانشکده موسیقی بودید فکر می‌کنم زمان کافی برای فارغ‌التحصیلی دانشجویان برای حداقل پنج دوره فراهم بود. چه کسانی در آن دوره به‌عنوان موسیقی‌شناس فارغ‌التحصیل شدند. لطفاً نام ببرید. به‌یقین بیش از چند اسم به خاطر نخواهم آورد. موضوع مربوط به چهل‌ و چند سال پیش است. به‌طور مثال آقای لطفی.

گفتمان موسیقی ایرانی در فضای عامیانگی (VIII)

نوع دیگر از دسته بندی، تقسیم موسیقی به موسیقی هنری و انواع دیگر موسیقی است که از این دیدگاه، فاقد ارزش های هنری هستند، با این ویژگی که اولی محصول خلاقیت و نبوغ است و در درجه اول شامل موسیقی های تصنیف شده توسط آهنگسازان نامدار است که به عنوان هنر غیر وابسته (autonome Kunst) یا هنری که فقط به خلاقیت و نبوغ سازنده اش متکی است، شناسایی می شوند. البته در مورد شناسایی موسیقی های غیر هنری بین ناظرین و منتقدین و تئوری پردازان توافقی وجود ندارد. در این گروه بنا به دیدگاه های متفاوت، انواع مختلف موسیقی ها مانند موسیقی بازاری (Musik Kommerz) برای مصرف در حیطه تجارت و اغلب محصول تقلید و کپی برداری یا موسیقی های محلی و فلکلور های شهری و روستایی و موسیقی های سنتی و آئینی که بدون «خلاقیت هنری» وجود داشته و دارند، شناسایی می شوند که برنامه کاری اتنوموزیکولوژی است.

از روزهای گذشته…

نی و قابلیت های آن (XII)

نی و قابلیت های آن (XII)

در قسمت دهم به بررسی محدوده های صوتی نی و حالات متفاوت انگشت گذاری روی ساز پرداختیم. همانطور که ذکر شد از هر وضعیت انگشت گذاری اصلی در نی می توانیم ۴ صدا در محدوده های مختلف نی تولید کنیم، همچنین با وضعیت (نیم انگشت) می توانیم فواصل فرعی و برخی نیم پرده ها و ربع پرده ها را اجرا نماییم.
طبقه‌بندی سازها (V)

طبقه‌بندی سازها (V)

از نظام ماهیلون تا نظام ایجاد شده توسط قوم‌موسیقی‌شناسان آلمانی به نام‌های «اریش فون هورن باستل» (۱۹۳۵-۱۸۷۷) و «کورت زاکس» (۱۹۵۹-۱۸۸۱) که شهرت‌شان را از طریق پژوهش در تاریخ موسیقی‌ای که به اروپا منحصر نمی‌شد، کسب کرده بودند، فاصله‌ی اندکی بود. در ۱۹۱۴ آن‌ها «Systemik der Musikinstrumente» را منتشر کردند، تنها طبقه بندی‌ای که امروزه هنوز، اگر چه با قدری بازبینی، در مقیاسی وسیع به کار می‌رود.
منبری: علاقه زیادی به خلق موسیقی داشتم

منبری: علاقه زیادی به خلق موسیقی داشتم

با یکی از دوستانم آقای افشار که شاگرد ارشد آقای جعفری استاد هنرستان موسیقی بودند در آن سالها که نوازنده حرفه ای کلارینت هم بودند. ابتدا با متد رودولف و بعدها پوزولی را کار کردم. سلفژ ریتم هم شروع کردم و به موازاتش کلاس تنبک رفتم. سال بعدش توسط خود آقای شجریان به استاد پایور معرفی شدم که ایشان علاقه من را دیدند و با روی باز و مشفقانه بنده را پذیرفتند؛ بطوریکه من سازی هم نداشتم، یکی از سازهای خودشان را به من دادند و گفتند تا زمانیکه سازی تهیه کنی با این ساز تمرین کن. بعدها من با پس اندازم و با کمک و حمایت مادر بالاخره به قیمت ۲۵۰۰ تومان، یک ساز دم دستی و بازاری خریدم.
بررسی برخی ویژگی های ساختاری آثار پرویز مشکاتیان (XII)

بررسی برخی ویژگی های ساختاری آثار پرویز مشکاتیان (XII)

حال از زاویۀ دیگری به بررسی آثار ساخته شدۀ پرویز مشکاتیان می پردازیم. همانطور که ذکر شد، یکی از ویژگی های قطعات پرویز مشکاتیان، تاثیرپذیری از ردیف موسیقی ملی ایران به خصوص ردیف میرزا عبدالله است به نحوی که برخی از آثار وی برخی از این قطعات را می توان برداشتی متفاوت و خلاقانه از گوشه های مورد نظر دانست. برای مثال به بخشی از گوشۀ یقولون در آواز ابوعطا از ردیف میرزا عبدالله توجه کنید.
گزارش جلسه چهارم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (V)

گزارش جلسه چهارم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (V)

به عنوان مثال بخش‌هایی از یک نوشته که نویسنده‌ای به نام «پیام» با عنوان «سشواری بر زلف پریشان موسیقی» در وبلاگ «حلاج‌وشان» منتشر کرده خوانده شد:
بالاد – قسمت دوم

بالاد – قسمت دوم

سنت سرودن ترانه های داستانی درباره وقایع و شخصیتهای روز، هنوز هم ادامه دارد و کمتر پیش می آید که یک واقعه با جذابیت عمومی از چشم تیزبین سرایندگان تصنیف دور بماند.
مراسم دومین جشنواره ی وب‌سایت و وبلاگ‌های موسیقی ایران

مراسم دومین جشنواره ی وب‌سایت و وبلاگ‌های موسیقی ایران

امروز ساعت ۱۶:۳۰ در خانه هنرمندان، مراسم اختتامیه دومین جشنواره ی وب‌سایت و وبلاگ‌های موسیقی ایران برگزار شد. این برنامه ابتدا با خیر مقدم گویی سخنران برنامه علیرضا پورامید آغاز و شد و در ابتدا دبیر جشنواره، سجاد پورقناد گزارشی از عملکرد جشنواره را ارائه داد. پس از سخنرانی دبیر جشنواره، حمیدرضا اردلان پشت تریبون قرار گرفت و به ایراد سخنرانی درباره فلسفه و دنیای مجازی پرداخت.
ریتم در موسیقی جز – قسمت دوم

ریتم در موسیقی جز – قسمت دوم

در مطلب قبل به این نتیجه رسیدیم که آنچه برای هر نوازنده یا خواننده موسیقی جز مهم است و به نوعی مشخص کننده تفاوت های او با سایر هنرمندان هم ردیف خود می شود روشی است که وی برای متصل کردن نت های مختلف به یکدیگر با استفاده از کشش ها و سکوتهای مختلف اختیار می کند.
دژآهنگ: تکنیک های هارمونیکا قابل اجرا روی آکاردئون نیست

دژآهنگ: تکنیک های هارمونیکا قابل اجرا روی آکاردئون نیست

جنبه مهم دیگری که شاید موسیقی کلاسیک برای نوازنده‌ها خیلی جالب بوده و خیلی به آن پرداختند این بوده که نوع برخورد با قطعات کلاسیک توسط هارمونیکا می‌تواند خیلی منحصر به‌‌فرد و خاص باشد و می شود از توانایی‌های این ساز در انواع صدادهی‌ها یا افکت‌های مخصوصی که این ساز می‌تواند تولید می کند بهره برد. این تکنیک ها منجر به اجراهای متفاوتی از همان قطعات کلاسیک می شود. ما در هارمونیکا دو مکتب اصلی داریم که گرایش آنها به سمت کلاسیک بوده است. مثلا در آمریکا می‌توانیم مکتب لری ادلر و برادرش و یا جانی پوله و تامی رایل و خیلی‌ کسانی دیگر که می‌توان نام برد… آنها موزیک کلاسیک را از فیلتر‌ هارمونیکا عبور می‌دادند و اجرا می‌کردند.
هستی نقره چی

هستی نقره چی

متولد ۱۳۶۴ تهران نوازنده ویولون لیسانس زبان روسی دانشگاه تهران دانشجوی فوق لیسانس علوم ارتباطات [email protected]