بهروزی نیا: عودهایم را فروختم تا بربت بزنم

حسین بهروزی نیا و ابراهیم قنبری مهر (تصویر از سایت iranianoud.com)
حسین بهروزی نیا و ابراهیم قنبری مهر (تصویر از سایت iranianoud.com)
همیشه وقتی اسم ساز بربت را می‌شنویم ناخود آگاه به یاد حسین بهروزی نیا می افتیم و فعالیت هایش در زمینه نوازندگی این ساز؛ نوازنده ای که عود می‌نواخت اما پس از قرن ها نزدیک به دو دهه است که این ساز (بربت) را با کمک استاد قنبری مهر دوباره به موسیقی ایران هدیه نمود.

گفتوگوی ما بیشتر به جزئیات نوازندگی این ساز مربوط می‌شود، چون معتقد هستم تکنیک نواختن بربت از عود متمایز است و بربت نواز باید تکنیک خاص خود این ساز را بر روی آن پیاده کند.

متاسفانه باب شده که تار نوازان با تکنیک تار، عود می‌نوازند و عود نوازان با تکنیک عود شروع به نواختن بربت می‌کنند و این روند کاری به جز سر خوردگی و در جا زدن برای این ساز هیچ چیز دیگری در بر نخواهد داشت.

اولین سوال را این گونه مطرح می‌کنم که اصلا از کجا با این ساز آشنا شدید؟
سال ها پیش عود نریمانی داشتم که دچار اشکال شد و احتیاج به تعمیر داشت، ساز را نزد استاد قنبری مهر بردم در حین این که ایشان ساز را بازدید می‌کردند تا متوجه عیب آن شوند من هم نگاهی به کارگاه انداختم و دیدم عودی با کاسه کوچکتر در کنج کارگاه گذاشته شده.

از ایشان پرسیدم چرا کاسه ی این عود این قدر کوچک است؟ ایشان فرمودند این عود نیست و بربت است سازی که در قدیم از آن استفاده می‌شده.

کمی با آن ساز، زدم و از صدایش خوشم آمد. گفتم می توانم از این ساز داشته باشم؟ و ایشان گفتند خیر این ساز برای موزه ساخته شده. چندی بعد یک سی دی از کارهای خودم را به ایشان هدیه دادم، استاد قنبری مهر این کار را شنیدند و روزی من را به کارگاه دعوت کردند و گفتند این ساز را ببر من و شما مسیرمان یکی است من در ساخت و احیای این ساز نقش دارم و شما در احیای نوازندگی این ساز.

مدتی با این ساز کار کردم تا دستم به آن عادت کند، این موضوع مصادف شد با یکی از کنسرت های من در خارج از کشور؛ به استاد قنبری مهر گفتم این کنسرت را با این ساز می‌خواهم بنوازم ایشان گفتند، هنوز دستت روی این ساز روان نیست و برای این که مطمئن باشی یک عود هم همراه خود ببر.

دلم به این کار راضی نشد و گفتم من باید فقط با بربت بنوازم و در آن سفر عود همراه نبردم و به جای عود بربت نواختم و به مشکل خاصی بر نخوردم و اتفاقا مورد استقبال هم قرار گرفت. من چند عود درجه یک داشتم آنها را حتی زیر قیمت فروختم که دوباره وسوسه نشوم و عود بنوازم.

یکی از مشکلاتی که یک بربت نواز همیشه با آن روبرو است، نداشتن ردیف مدون برای این ساز است (که البته عود هم دچار این مشکل است) آیا شما سعی کرده اید ردیف مدونی برای بربت بنویسید؟
من سال هاست که روی ردیف میرزا عبدالله کار می‌کنم و حتی مقدار زیادی از آن هم به صورت دست نویس آماده شده که هم برای نوازندگان عود قابل استفاده است و هم برای نوازندگان بربت. فکر میکنم دو سال دیگر این ردیف آماده انتشار باشد.

تا به حال به این موضوع اندیشیده اید که برای این ساز یک آنسامبل خاص تشکیل دهید و یک رپرتوار خاص برای این آنسامبل بنویسید که قابلیت اجرای کنسرت در سطح حرفه ای را داشته باشد؟
بله، اتفاقا چندی پیش با چند نوازنده جوان بربت که ساکن ایران هستند در این باره صحبت کرده ام که با هم همکاری کنیم و یک گروه بربت نوازان راه اندازی کنیم.

مطلع هستم در سفر کوتاه تان به ایران در تابستان امسال کلاس آموزشی هم تشکیل داده اید لطفا کمی در این باره برای ما بگویید؟
من در کانادا زندگی می کنم و هر چند وقت یک بار تلفن هایی به من می‌شود یا امیل هایی دریافت می‌کنم که نوازندگان این ساز دوست دارند در کلاس های آموزشی من شرکت کنند.

اغلب نمی دانند که من در ایران زندگی نمی‌کنم و به آنها وعده می‌دهم وقتی به ایران آمدم کلاس هایی برای آن ها تشکیل دهم متاسفانه در دو سال گذشته که به ایران آمدم فرصت این کار را پیدا نکردم اما این بار تصمیم گرفتم برای علاقه مندانی که مایل هستند در این کلاس ها شرکت کنند، هفته ای یک جلسه در تهران کلاس داشته باشم.

این کلاس شما در چه مقطعی برگزار می گردد؟
برای نوازندگانی که چند سال ساز نواخته اند. یکی از مشکلاتی که ما هم مانند همه نوازندگان جهان با آن روبرو هستیم و دست و پنجه نرم می‌کنیم، مشکلات فیزیکی هنگام نواختن است.

در تمام دنیا برای این مشکل تدبیری اندیشیده اند و روش های درمانی خاصی را در پیش گرفته اند حتی از همان روز های اول که هنر جو وارد کلاس موسیقی می‌شود آموزش هایی به آن داده می‌شود که دچار عارضه هایی مانند کمر درد، گردن درد، افتادگی شانه، مچ درد و … نشود می بینیم که حتی یهودی منوهین از تمرینات یوگا بهره گرفته است ولی در ایران متاسفانه هیچ گاه به این مسئله اهمیت داده نشده.

12 دیدگاه

  • منتقد
    ارسال شده در شهریور ۱۹, ۱۳۸۷ در ۹:۴۷ ق.ظ

    سلام
    لطفا نسخه مربوط به چاپ صفحه هادرست کنین به درد چاپ کردن و آرشیو کردن نمیخوره چون در یک ستون چاپ میشه و این واقعا زشته!!!!!!!
    در ضمن مصرف کاغذ هم بالا میره:D

  • صدرالدین بهشتی
    ارسال شده در شهریور ۲۰, ۱۳۸۷ در ۵:۴۱ ق.ظ

    من به جد از نوازندگی ایشان به وجد می آیم در کنسرت اخیر ایشان با همایون شجریان با آنکه ساز بربت ساز تخصصی بنده نیست ولی به دست ایشان ونیز شیوه نشستن ایشان توجه کردم ایشان مالش های بسیار زیبایی بر روی سیم ها میدادند که صدایی دلنشین از سازه ایشان بر می آمد ونیز شیوه نشستن ایشان نمی تواند بر تسلط ایشان بی تاثیر باشد،امیدوارام ایشان بتوانند شاگردانی تربیت کنند که در آینده بتوان از نوازندگی آنان نیز اینچنین به وجد آمد

  • ايمان يارنژاد
    ارسال شده در شهریور ۲۳, ۱۳۸۷ در ۱۲:۰۷ ق.ظ

    salam.aval az hame age mishe be man maile ostad behroozi nia ro be man bedid.chon mikham behtar va be tore mostaghim ba khodeshoon harf bezanam.hamchenin maile ostad motebassemo.goroohe dastan vaghean goroohaye digaro ke nopa hastand ro dastanize mikone.va man ham be hamrahe gorooham(loolian)ke hatta arezooye didane goroohe dastano darim,dastanize shodim.goroohe dastan kheyli herfeyee va ba ham doost hastand(bar khalafe akhlaghe bozorgane digar mesle meshkatian).az hamide motebassem mikham ke az rast panjgah-bayate tork-nava va afshari ham ahang sazi konand.man moddatie ke ghablan tar mizadam va be khatere alaghe be sedaye bas dar gorooh va erghe melli,saze barbat az aghaye abedini kharidam va daram kar mikonam.age osteden,motebassem va behroozi nia neveshteye mano mikhunan,azashoon mikham ta be man mail bedan.ba tashakkor.

  • mahsa
    ارسال شده در آبان ۲۵, ۱۳۸۷ در ۵:۲۲ ب.ظ

    [email protected]

  • سید محمد میرحسینی
    ارسال شده در تیر ۲۰, ۱۳۸۹ در ۹:۱۲ ب.ظ

    وو!!!واقعا خارج زندگی میکنن!!!من تازه فهمیدم
    ولی هنوز فرق صدای بربط با عود رو نفهمیدم!!!!

  • ارسال شده در مرداد ۱۱, ۱۳۸۹ در ۱۲:۴۳ ب.ظ

    درود
    من یک نوازنده عود هستم و خیلی دوست دارم که شاگرد استاد بهروزی نیا باشم.ولی متاسفانه نمیونم که توی کدوم اموزشگاه درس میدن.اگه لطف کنین به من بگین واقعن ممنون میشم.

  • ارسال شده در خرداد ۲۷, ۱۳۹۰ در ۱۰:۴۰ ب.ظ

    من از نوازندگی اقای بهروزی نیا واقعآ لذت میبرم ولی به ایشان توصیه میکنم که جنس صدای بربت دارای شخصیتی منحصر به فرد در سازهای ایرانیست بنظر من اگر قراراست قطعه ای اجراکنندبهتراست ازبه این موضوع خیلی مهم توجه بیشتری بکنند… فرهاد/ دانشجوی نوازنگی بربت/دانشگاه هنرتهران/.

  • شهاب
    ارسال شده در مهر ۹, ۱۳۹۰ در ۱۰:۵۲ ق.ظ

    با سلام
    من یک تازه واردم و هر چند بیش از حد به موسیقی علاقه داشته ام ولیکن تا کنون شرایط پیگیری موسیقی را نداشته ام الان هم میخوام یک ساز ایرانی بنام بربت بخرم البته در این خصوص خیلی بررسی کرده ام و لیکن با توجه به اینکه جدیداَ در کرج ساکن شده ام هیچ اطلاعی از اساتید و همچنین سازندگان و فروشندگان این ساز ندارم ممنون میشم که در این خصوص راهنماییم کنید

  • ارسال شده در شهریور ۲۰, ۱۳۹۱ در ۷:۲۱ ب.ظ

    ببخشید اگر می شود به سوال من پاسخ بدهید:
    بنده علاقه ی خیلی زیادی به بربط (نه عود) دارم و اصلا دیوانه ی این ساز هستم ولی مثل این که کسی در شیراز نیست که آموزش بدهد
    لطفا اگر کسی هست به من معرفی کنید
    راستی قیمت بربط چند هست و کلا توصیه شما چیه؟ (هر چه دل تنگت می خواهد بگو)

  • ارسال شده در خرداد ۱۳, ۱۳۹۵ در ۱۱:۳۲ ب.ظ

    سلام ببخشید یه سئوال داشتم تریل معکوس یعنی چی چطود اجرا میشه

  • گفتگوی هارمونیک
    ارسال شده در خرداد ۱۵, ۱۳۹۵ در ۱:۱۲ ب.ظ

    از اسمش که پیداس از بالا به پایین اجرا میشه نه برعکس

  • بربط
    ارسال شده در خرداد ۶, ۱۳۹۷ در ۳:۰۴ ب.ظ

    نمی دانم کدان نابغه ای کشف کرده که ساز بربط را باید با ت بنویسند؟ هدف از این چندگانه نویسی چیست؟ اگر این نام را قبول دارید پس باید بر اساس قانون گرته برداری از گویشی دیگر به نوشتار آن نیز وفادار بود علاوه بر آن به چندین فرهنگ معتبر مراجعه کنید و ببینید این کلمه را چگونه نوشته اند. این چندگانه نویسی فقط و فقط دارد به فرهنگ و نوشتار فارسی آسیب جدی می زند.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

برخی از مشکلات پزشکیِ نوازندگانِ سازهای بادی‌برنجی (V)

بسیاری از نوازندگان سازهای بادی‌برنجی دچار دردهای مختلفی هستند. آن‌ها از دردِ مچ، بازو، التهاب تاندون‌ها، مشکلات شانه، کشیدگی گردن و کمردرد و پشت درد مزمن رنج می‌برند. به این آسیب‌ها که ناشی از تکرار حرکات یکسان یا نشستن طولانی مدت در یک موقعیتِ ثابت یا هر دو مورد است، آسیب‌های استفادۀ مکرر می‌گویند و مسلماً بهترین رویکرد، پیشگیری از بروز چنین آسیب‌هایی است. نوازندگان سازهای بادی‌برنجی از بازوها به‌صورت مکرر در جلوی بدن استفاده می‌کنند. از این‌رو به مرور زمان، عضلات جلویی شانه و سینه قوی و عضلات پشتی شانه و پشت ضعیف می‌شوند. عضلات قوی کوتاه‌تر می‌شوند درحالی‌که عضلات ضعیف بلندتر می‌شوند. این عدم تعادل منجربه درد در ناحیۀ بازوها، شانه‌ها، قفسۀ سینه، گردن یا پشت می‌شود. اما راه حل ساده است: تمرینات کششی برای عضلات در جلوی بدن و تقویت عضلات در پشت بدن. پرورش عضلات این نواحی منجر به کمک به عضلاتی می‌شود که کشش‌ها را متحمل می‌شوند.

گزارش مراسم رونمایی «ردیف میرزاعبدالله به روایت مهدی صلحی» (VI)

مسئلۀ بعدی دربارۀ نت‌کردن ردیف در آن عصر است که به قصد حفظ و نگهداری ردیف به‌عنوان یک میراث انجام شده است و بَعد آموزش. در حالی‌که الآن کاملاً برعکس است. با این‌همه وسایل ضبط و ثبت که امروزه در اختیار داریم مسئلۀ حفظ ردیف‌ها مطرح نیست؛ آموزش آن مطرح است که باید بیشتر به این بُعد توجه شود.

از روزهای گذشته…

موسیقی متن در یک نگاه (III)

موسیقی متن در یک نگاه (III)

حضور موسیقی متن و یافتن نقشی فرمی، جنبه‌های گوناگونی به خود می‌گیرد که قدمتشان به هنرهای نمایشی قرن نوزدهم می‌رسد. موسیقی متن گهگاه کاملا شریک تدوین می‌شود و در فرم هندسی فیلم دخالت می‌کند؛ به عنوان عنصری تدوینی از روی بریدگی‌ها و ناپیوستگی‌ها پل می‌زند و عامل به هم پیوستن‌شان می‌شود و پاره‌ای اوقات نیز با ساختار درونی فیلم ارتباط می‌یابد. برای مثال در فیلم “وقتی همه خوابیم” آهنگساز تصمیم گرفته حالا که فیلمی در فیلم قرار گرفته و اینها درباره‌ی سینماست موسیقی فیلم‌های دیگر را در موسیقی متن خودش جا بدهد.<
kustendyke به روایت تصویر

kustendyke به روایت تصویر

در این قسمت از مجموعه مقالات به همراه عکسهای مربوطه توضیحاتی را به جهت اطلاع بیشتر از چگونگی عملکرد متذکر می شوم. تصاویر این قسمت متشکل از بخش کلافها – زوارها – صفحه زیر و رو و همچنین مراحل اجرای سه زه در هر دو صفحه می باشد البته باید به این نکته اشاره کنم که تعداد عکسها، بیشتر از تعداد موجود می باشد و همچنین از درجه دقت بالایی برخوردار است که با توجه به مشکلات حجمی و ظرفیت اجرایی آن به تعدادی خاص اکتفا نمودیم.
قاسمی: در کر آماتور جنس صدا مطرح نیست

قاسمی: در کر آماتور جنس صدا مطرح نیست

یکی از چیزهایی که همیشه اشتباه میکنند این هست که برای ورود به کر حتما باید صدای خوبی داشته باشید، که این به هیچ عنوان مطرح نیست.اولا چیزی که ما به آن میگوییم صدای خوب ممکن است با تمرین به دست آید و صدای بد به خوب تبدیل شود، با تمرین درست آواز کیفیت صدا هم بهبود پیدا میکند. صرف نظر از این چیزی که برای کر بسیار اهمیت دارد کوک خوب و درک خوب از موسیقی است که قبلا گفتم یک خواننده کر باید یک موسیقیدان خوب باشد، در حالی که یک خواننده فقط باید خواننده باشد.
وضعیت ویژه (I)

وضعیت ویژه (I)

سالهاست اصطلاح “فیلم جشنواره پسند” را می شنویم؛ فیلمهایی که تحت تاثیر علایق داوران ساخته شده و هدفی جز خودنمایی در جشنواره ها ندارد. اصولأ رقابت سنگین و دقت بالای داوران در انتخاب فیلمهای برتر باید موجب رشد کمی و کیفی فیلمها شود اما در مورد فیلمهای ایرانی اوضاع متفاوت است.
شریفیان: بسیاری از آثار جشنواره ای سطحی اند

شریفیان: بسیاری از آثار جشنواره ای سطحی اند

راستش تا آنجا که به ذهنم می رسد، بسیاری از فعالیت ها مختص شده بود به فضای فیلمسازی. یادم هست در موسیقی اتفاقات به مراتب کمتری می افتاد و با اینکه سعی می کردیم کارهای مختلفی انجام بدهیم در نهایت کماکان همه جذب موسیقی فیلم می شدند به این دلیل که مسائل مختلف در سینما کار می شد و جریان اصلی هنرها را انسان در سینما یا انیمیشن می دید. بسیار بسیار سینمای فعالی بود و من این را به خوبی به خاطر دارم؛ سینمایی که انسان احساس می کرد خیلی امیدها را در خود دارد. نوع سوژه ها و کارها طیف بسیار وسیعی را دربرمی گرفت و این طور نبود که فقط در محدوده خاصی کار شود. الان انسان احساس می کند بعد از گذشت این همه سال سوژه ها اغلب در یکی دو مورد کلیشه ای محدود و کانالیزه شده اند.
پاسخی بر نقد حافظ ناظری

پاسخی بر نقد حافظ ناظری

با فاصله کمی از انتشار مطلبی که به بررسی فعالیت های هنری “حافظ ناظری” و “بهرام تاج آبادی” پرداخته بودم، مطلبی در سایت دیگر (موسیقی ما) منتشر شد که به بررسی قسمتی از نوشته نگارنده میپرداخت که مربوط به “حافظ ناظری” بود. این نوع پاسخ ها در چند ساله اخیر بسیار باب شده است؛ نوعی مقالات که به سرعت از طرف طرفداران یک هنرمند در پاسخ به نقدهای (درست یا غلط ) نوشته شده، منتشر میشود. حتی در این اواخر هم دیگر حتی ژست بی طرفی گرفته نمیشود و علنا نویسنده خود را به عنوان “هواداران” آن هنرمند معرفی میکند. البته پاسخ بنده به این نوشته ها، بدون در نظر گرفتن این واقعیت است که طرف مقابل، صرفا “هوای” هنرمند مطبوعش را دارد یا به دنبال حقیقت است و در واقع به این ضرب المثل عمل میشود که “نگو که میگوید، ببین چه میگوید!”
بررسی جنبش احیای موسیقی دستگاهی در نیمه سده‌ حاضر (I)

بررسی جنبش احیای موسیقی دستگاهی در نیمه سده‌ حاضر (I)

جنبش احیا یا بازگشت به موسیقی سنتی (دستگاهی) ایران که در سال‌های دهه‌ی ۴۰ شمسی آغاز شد، به نوعی تابعی از انواع بازگشت به هنرهای سنتی و فرهنگ قدیم بود، که در آن زمان به عنوان یک جریان روشنفکری و در تقابل نسبی با سلیقه‌ی هنر رسمی قرار داشت (هر چند، گاهی نیروهای درون حاکمیت وقت نیز، به دلایل مختلف از آن حمایت می‌کردند). این پدیده پس از آن که در دهه‌ی ۵۰ به اوج قدرت خود رسید و به بار نشست، تقریبا تمامی فعالیت‌های موسیقی را در ایران تحت تاثیر قرار داد و آن چنان فراگیر شد که حتا حوزه‌هایی را هم که به طور مستقیم با موسیقی دستگاهی رابطه نداشتند، در برگرفت. درست به همین دلایل پژوهش درباره‌ی این برهه از تاریخ موسیقی ایران و جریان‌های مربوط به آن یکی از حوزه‌های مهم پژوهش در موسیقی را تشکیل می‌دهد.
بررسی مقایسه‌ای آثار آریستوگزنوس تارنتی و ابونصر فارابی (I)

بررسی مقایسه‌ای آثار آریستوگزنوس تارنتی و ابونصر فارابی (I)

«ابونصر طرخان ابن محمد فارابی» را «معلم ثانی» لقب داده‌اند (به تعقیب ارسطو که معلم نخست بود) که یعنی ارسطوگراترین متفکر دوره‌ی خودش بوده است. اندیشه‌ی موسیقایی فارابی نیز در بعضی دیدگاه‌ها بی نصیب از تاثیر اندیشه‌های یونانی نمانده تا حدی که برخی آرا و اندیشه‌های موسیقی‌شناسانه‌ی او را تنها ترجمانی از آرای موجود در نوشته‌های نظریه‌پردازان موسیقی یونانی می‌دانند:
آشنایی با «باس رونده»

آشنایی با «باس رونده»

باس رونده (در حال حرکت) یا Walking Bass از زیباترین روشهای اجرای باس در موسیقی سبک Jazz است، با وجود سادگی نواختن و نداشتن تئوری های پیچیده پشت آن، گاه آنچنان زیبا اجرا می گردد که خطوط اجرایی آن حتی بیش از ملودی در ذهن شنونده تاثیر می گذارد. این سبک اجرای باس در موسیقی های سوئینگ، بلوز، بوگی ووگی کاربرد بیشتری دارد.
رساله ای از خواجه نصیر الدین طوسی در علم موسیقی (II)

رساله ای از خواجه نصیر الدین طوسی در علم موسیقی (II)

خواجه نصیرالدین طوسی در اکثر علوم متداول آن عصر از جمله فقه، حکمت، کلام، منطق، اخلاق، طب، نجوم، ریاضیات، ادبیات و فن شعر و موسیقی آثار و تالیفاتی دارد و تا کنون تحقیقات بسیار ارزنده‌ای در شناخت آثار و دانش این ابرمرد دنیای علم و تفکر و تعقل و تحقیق ایران به عمل آمده است، از آن جمله چند اثری که در این مقاله به عنوان ماخذ و پانویس از آنان استفاده گردیده است.