بهروزی نیا: عودهایم را فروختم تا بربت بزنم

حسین بهروزی نیا و ابراهیم قنبری مهر (تصویر از سایت iranianoud.com)
حسین بهروزی نیا و ابراهیم قنبری مهر (تصویر از سایت iranianoud.com)
همیشه وقتی اسم ساز بربت را می‌شنویم ناخود آگاه به یاد حسین بهروزی نیا می افتیم و فعالیت هایش در زمینه نوازندگی این ساز؛ نوازنده ای که عود می‌نواخت اما پس از قرن ها نزدیک به دو دهه است که این ساز (بربت) را با کمک استاد قنبری مهر دوباره به موسیقی ایران هدیه نمود.

گفتوگوی ما بیشتر به جزئیات نوازندگی این ساز مربوط می‌شود، چون معتقد هستم تکنیک نواختن بربت از عود متمایز است و بربت نواز باید تکنیک خاص خود این ساز را بر روی آن پیاده کند.

متاسفانه باب شده که تار نوازان با تکنیک تار، عود می‌نوازند و عود نوازان با تکنیک عود شروع به نواختن بربت می‌کنند و این روند کاری به جز سر خوردگی و در جا زدن برای این ساز هیچ چیز دیگری در بر نخواهد داشت.

اولین سوال را این گونه مطرح می‌کنم که اصلا از کجا با این ساز آشنا شدید؟
سال ها پیش عود نریمانی داشتم که دچار اشکال شد و احتیاج به تعمیر داشت، ساز را نزد استاد قنبری مهر بردم در حین این که ایشان ساز را بازدید می‌کردند تا متوجه عیب آن شوند من هم نگاهی به کارگاه انداختم و دیدم عودی با کاسه کوچکتر در کنج کارگاه گذاشته شده.

از ایشان پرسیدم چرا کاسه ی این عود این قدر کوچک است؟ ایشان فرمودند این عود نیست و بربت است سازی که در قدیم از آن استفاده می‌شده.

کمی با آن ساز، زدم و از صدایش خوشم آمد. گفتم می توانم از این ساز داشته باشم؟ و ایشان گفتند خیر این ساز برای موزه ساخته شده. چندی بعد یک سی دی از کارهای خودم را به ایشان هدیه دادم، استاد قنبری مهر این کار را شنیدند و روزی من را به کارگاه دعوت کردند و گفتند این ساز را ببر من و شما مسیرمان یکی است من در ساخت و احیای این ساز نقش دارم و شما در احیای نوازندگی این ساز.

مدتی با این ساز کار کردم تا دستم به آن عادت کند، این موضوع مصادف شد با یکی از کنسرت های من در خارج از کشور؛ به استاد قنبری مهر گفتم این کنسرت را با این ساز می‌خواهم بنوازم ایشان گفتند، هنوز دستت روی این ساز روان نیست و برای این که مطمئن باشی یک عود هم همراه خود ببر.

دلم به این کار راضی نشد و گفتم من باید فقط با بربت بنوازم و در آن سفر عود همراه نبردم و به جای عود بربت نواختم و به مشکل خاصی بر نخوردم و اتفاقا مورد استقبال هم قرار گرفت. من چند عود درجه یک داشتم آنها را حتی زیر قیمت فروختم که دوباره وسوسه نشوم و عود بنوازم.

یکی از مشکلاتی که یک بربت نواز همیشه با آن روبرو است، نداشتن ردیف مدون برای این ساز است (که البته عود هم دچار این مشکل است) آیا شما سعی کرده اید ردیف مدونی برای بربت بنویسید؟
من سال هاست که روی ردیف میرزا عبدالله کار می‌کنم و حتی مقدار زیادی از آن هم به صورت دست نویس آماده شده که هم برای نوازندگان عود قابل استفاده است و هم برای نوازندگان بربت. فکر میکنم دو سال دیگر این ردیف آماده انتشار باشد.

تا به حال به این موضوع اندیشیده اید که برای این ساز یک آنسامبل خاص تشکیل دهید و یک رپرتوار خاص برای این آنسامبل بنویسید که قابلیت اجرای کنسرت در سطح حرفه ای را داشته باشد؟
بله، اتفاقا چندی پیش با چند نوازنده جوان بربت که ساکن ایران هستند در این باره صحبت کرده ام که با هم همکاری کنیم و یک گروه بربت نوازان راه اندازی کنیم.

مطلع هستم در سفر کوتاه تان به ایران در تابستان امسال کلاس آموزشی هم تشکیل داده اید لطفا کمی در این باره برای ما بگویید؟
من در کانادا زندگی می کنم و هر چند وقت یک بار تلفن هایی به من می‌شود یا امیل هایی دریافت می‌کنم که نوازندگان این ساز دوست دارند در کلاس های آموزشی من شرکت کنند.

اغلب نمی دانند که من در ایران زندگی نمی‌کنم و به آنها وعده می‌دهم وقتی به ایران آمدم کلاس هایی برای آن ها تشکیل دهم متاسفانه در دو سال گذشته که به ایران آمدم فرصت این کار را پیدا نکردم اما این بار تصمیم گرفتم برای علاقه مندانی که مایل هستند در این کلاس ها شرکت کنند، هفته ای یک جلسه در تهران کلاس داشته باشم.

این کلاس شما در چه مقطعی برگزار می گردد؟
برای نوازندگانی که چند سال ساز نواخته اند. یکی از مشکلاتی که ما هم مانند همه نوازندگان جهان با آن روبرو هستیم و دست و پنجه نرم می‌کنیم، مشکلات فیزیکی هنگام نواختن است.

در تمام دنیا برای این مشکل تدبیری اندیشیده اند و روش های درمانی خاصی را در پیش گرفته اند حتی از همان روز های اول که هنر جو وارد کلاس موسیقی می‌شود آموزش هایی به آن داده می‌شود که دچار عارضه هایی مانند کمر درد، گردن درد، افتادگی شانه، مچ درد و … نشود می بینیم که حتی یهودی منوهین از تمرینات یوگا بهره گرفته است ولی در ایران متاسفانه هیچ گاه به این مسئله اهمیت داده نشده.

12 دیدگاه

  • منتقد
    ارسال شده در شهریور ۱۹, ۱۳۸۷ در ۹:۴۷ ق.ظ

    سلام
    لطفا نسخه مربوط به چاپ صفحه هادرست کنین به درد چاپ کردن و آرشیو کردن نمیخوره چون در یک ستون چاپ میشه و این واقعا زشته!!!!!!!
    در ضمن مصرف کاغذ هم بالا میره:D

  • صدرالدین بهشتی
    ارسال شده در شهریور ۲۰, ۱۳۸۷ در ۵:۴۱ ق.ظ

    من به جد از نوازندگی ایشان به وجد می آیم در کنسرت اخیر ایشان با همایون شجریان با آنکه ساز بربت ساز تخصصی بنده نیست ولی به دست ایشان ونیز شیوه نشستن ایشان توجه کردم ایشان مالش های بسیار زیبایی بر روی سیم ها میدادند که صدایی دلنشین از سازه ایشان بر می آمد ونیز شیوه نشستن ایشان نمی تواند بر تسلط ایشان بی تاثیر باشد،امیدوارام ایشان بتوانند شاگردانی تربیت کنند که در آینده بتوان از نوازندگی آنان نیز اینچنین به وجد آمد

  • ايمان يارنژاد
    ارسال شده در شهریور ۲۳, ۱۳۸۷ در ۱۲:۰۷ ق.ظ

    salam.aval az hame age mishe be man maile ostad behroozi nia ro be man bedid.chon mikham behtar va be tore mostaghim ba khodeshoon harf bezanam.hamchenin maile ostad motebassemo.goroohe dastan vaghean goroohaye digaro ke nopa hastand ro dastanize mikone.va man ham be hamrahe gorooham(loolian)ke hatta arezooye didane goroohe dastano darim,dastanize shodim.goroohe dastan kheyli herfeyee va ba ham doost hastand(bar khalafe akhlaghe bozorgane digar mesle meshkatian).az hamide motebassem mikham ke az rast panjgah-bayate tork-nava va afshari ham ahang sazi konand.man moddatie ke ghablan tar mizadam va be khatere alaghe be sedaye bas dar gorooh va erghe melli,saze barbat az aghaye abedini kharidam va daram kar mikonam.age osteden,motebassem va behroozi nia neveshteye mano mikhunan,azashoon mikham ta be man mail bedan.ba tashakkor.

  • mahsa
    ارسال شده در آبان ۲۵, ۱۳۸۷ در ۵:۲۲ ب.ظ

    [email protected]

  • سید محمد میرحسینی
    ارسال شده در تیر ۲۰, ۱۳۸۹ در ۹:۱۲ ب.ظ

    وو!!!واقعا خارج زندگی میکنن!!!من تازه فهمیدم
    ولی هنوز فرق صدای بربط با عود رو نفهمیدم!!!!

  • ارسال شده در مرداد ۱۱, ۱۳۸۹ در ۱۲:۴۳ ب.ظ

    درود
    من یک نوازنده عود هستم و خیلی دوست دارم که شاگرد استاد بهروزی نیا باشم.ولی متاسفانه نمیونم که توی کدوم اموزشگاه درس میدن.اگه لطف کنین به من بگین واقعن ممنون میشم.

  • ارسال شده در خرداد ۲۷, ۱۳۹۰ در ۱۰:۴۰ ب.ظ

    من از نوازندگی اقای بهروزی نیا واقعآ لذت میبرم ولی به ایشان توصیه میکنم که جنس صدای بربت دارای شخصیتی منحصر به فرد در سازهای ایرانیست بنظر من اگر قراراست قطعه ای اجراکنندبهتراست ازبه این موضوع خیلی مهم توجه بیشتری بکنند… فرهاد/ دانشجوی نوازنگی بربت/دانشگاه هنرتهران/.

  • شهاب
    ارسال شده در مهر ۹, ۱۳۹۰ در ۱۰:۵۲ ق.ظ

    با سلام
    من یک تازه واردم و هر چند بیش از حد به موسیقی علاقه داشته ام ولیکن تا کنون شرایط پیگیری موسیقی را نداشته ام الان هم میخوام یک ساز ایرانی بنام بربت بخرم البته در این خصوص خیلی بررسی کرده ام و لیکن با توجه به اینکه جدیداَ در کرج ساکن شده ام هیچ اطلاعی از اساتید و همچنین سازندگان و فروشندگان این ساز ندارم ممنون میشم که در این خصوص راهنماییم کنید

  • ارسال شده در شهریور ۲۰, ۱۳۹۱ در ۷:۲۱ ب.ظ

    ببخشید اگر می شود به سوال من پاسخ بدهید:
    بنده علاقه ی خیلی زیادی به بربط (نه عود) دارم و اصلا دیوانه ی این ساز هستم ولی مثل این که کسی در شیراز نیست که آموزش بدهد
    لطفا اگر کسی هست به من معرفی کنید
    راستی قیمت بربط چند هست و کلا توصیه شما چیه؟ (هر چه دل تنگت می خواهد بگو)

  • ارسال شده در خرداد ۱۳, ۱۳۹۵ در ۱۱:۳۲ ب.ظ

    سلام ببخشید یه سئوال داشتم تریل معکوس یعنی چی چطود اجرا میشه

  • گفتگوی هارمونیک
    ارسال شده در خرداد ۱۵, ۱۳۹۵ در ۱:۱۲ ب.ظ

    از اسمش که پیداس از بالا به پایین اجرا میشه نه برعکس

  • بربط
    ارسال شده در خرداد ۶, ۱۳۹۷ در ۳:۰۴ ب.ظ

    نمی دانم کدان نابغه ای کشف کرده که ساز بربط را باید با ت بنویسند؟ هدف از این چندگانه نویسی چیست؟ اگر این نام را قبول دارید پس باید بر اساس قانون گرته برداری از گویشی دیگر به نوشتار آن نیز وفادار بود علاوه بر آن به چندین فرهنگ معتبر مراجعه کنید و ببینید این کلمه را چگونه نوشته اند. این چندگانه نویسی فقط و فقط دارد به فرهنگ و نوشتار فارسی آسیب جدی می زند.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (IV)

شکل و هیئت معماری مدرن، بیادآوردنده هیچ فرمی از گذشته و تاریخ یا خاطره ای قومی یا ملی نیست، بلکه نشان دهنده دیدگاه و تفکر «مدرن» ی است که با واقعیت گرایی در پی شناخت حقیقتِ فرم و مصالح است. جمله معروف «کمتر، بیشتر است» معرف برنامه معماری مدرن شد.

پیرگلو: برای انتخاب اجباری سنتور خوشحالم

من ۲۶ آبان هزار و سیصد و سی نه در تهران بدنیا آمده ام و موسیقی را از کتاب خانه کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در واقع در پارک نیاوران (گمان می کنم سال ۱۳۴۸ یا ۴۹) شروع کرده ام. در آن مقطع مربیان زیادی می آمدند و می رفتند از جمله خانم ابراهیمی، آقای راسخ ولی تنها کسی که روی من تاثیر به سزابی گذاشتند و راهم را در زندگی عوض کردند، آقای محمد رضا درویشی بوده اند و اولین قطعه ای هم که راه من را مشخص کرده است، سونات اول بتهوون، سونات پاتیتیک بوده است که آن آکورد اول راه بنده را در زندگی عوض کرده و تا امروز هم ادامه دارد.

از روزهای گذشته…

مراسم جشن انتشار و رونمایی از آلبوم “راپسودی بختیاری” (II)

مراسم جشن انتشار و رونمایی از آلبوم “راپسودی بختیاری” (II)

مادر علی مردان خان، بی بی مریم، دختر حسینقلی خان ایلخان کل بختیاری است که چهل روز بعد از تولد، پدرش او را نامزد (ناف برون) علیقلی خان پسر محمد علی خان از طایفه ی محمود صالح چهار لنگ نمود. بی بی مریم نه سال بیشتر نداشت که پدرش بدست ظل السلطان به قتل رسید. در سن ۱۵ سالگی علیرغم میل باطنی و به اصرار برادران به خانه ی شوهری رفت که نزدیک به چهل سال سن و چندین زن و فرزند داشت. بی بی مریم دارای سه پسر شد که یکی از آنها در کودکی درگذشت و دو پسر دیگرش یکی علی مردان خان و دیگری محمد علی خان بود. با مرگ شوهر، بی بی به نزد برادرانش بازگشت و در پناه آنان به تربیت فرزندان پرداخت. از بزرگی نوای مادرش زود هم نمی شود گذشت.
گفتگو با قدسیه مسعودیه (II)

گفتگو با قدسیه مسعودیه (II)

خیر. برادرم اولین نفر بود و از بچگی به شدت علاقه‌مند به موسیقی بود. به یاد دارم همسایه‌ای داشتیم که آن طرف خانه‌مان را اجاره کرده بودند و گرامافون داشتند و آنطور که مادرم تعریف می‌کردند وقتی برادرم صدای گرامافون را می‌شنید با اینکه یکسال بیشتر نداشت، گریه می‌کرد که من را آنجا ببر و از اول تا آخر می‌نشست و گوش می‌کرد. علاقه‌ی شدید و عجیبی به موسیقی از همان موقع در وجود ایشان شاید به صورت ژنتیکی وجود داشته.
جلیل شهناز و چهارمضراب (III)

جلیل شهناز و چهارمضراب (III)

به هر روی در اجراهای کلاسیک موسیقی ایرانی، امروزه چهارمضراب نقشی تثبیت شده دارد و کمتر اجرایی را می‌توان یافت که چهارمضراب در آن نباشد. بیشتر نوازندگان و آهنگسازان از این نوع قطعات برای اجراهای خود می‌سازند. جلیل شهناز نیز یکی از موسیقی‌دانانی است که در اجراهای زنده، رادیویی و ضبط شده‌ی خود تعداد زیادی چهارمضراب اجرا کرده است. اهمیت این چهارمضراب‌ها از آن جهت است که وی نوازنده‌ای بداهه‌پرداز است و کمتر کسی از محققین و موسیقی‌دانان در ایران در این توانایی وی شک دارد (برای مثال نک. مقدمه‌ی تجویدی در (ظریف ۱۳۸۷) یا نوشته‌ی میرعلی‌نقی در (شهناز ۱۳۷۸)).
آلفرد اشنیتکه  و سبک پلی استایلیسم(I)

آلفرد اشنیتکه و سبک پلی استایلیسم(I)

آلفرد اشنیتکه (Alfred Garyevich Schnittke) متولد ۲۴ نوامبر سال ۱۹۳۴، یک آهنگساز یهود روسی- آلمانی بود. پدرش روسی تباری متولد فرانکفورت و مادرش یک Volga German متولد روسیه بود .(Volga German یکی از نژادهای آلمان است که مردمانش در نزدیکی رودخانه Volga می زیستند و اکثریت آنها در قرن های ۱۹ و ۲۰ به کشورهای آمریکایی، برزیل و دیگر کشورها مهاجرت کردند.)
نماد‌شناسی عود (III)

نماد‌شناسی عود (III)

عبری‌ها خود می‌گویند که جوبَل پسر دیگر لامک «پدر تمام سازهایی همچون چنگ (کینور یا در واقع لیر) و ارگان (اوقاب)» بوده است. (۹) به عبارت دیگر از این منظر موسیقی از فرزندان گناهکار قابیل و لوط به ارث رسیده و مهم نبوده است که می‌توانست از کسی چون داوود به ارث برسد. هر کسی که در آفریقای جنوبی کار کرده می‌تواند شهادت دهد که در این کشور حتی در حال حاضر نیز، همچنان موسیقی یک شغل سطح پایین باقی مانده و در نظر مسلمانانِ محترم با هرزگی و زیاده‌خواهی جنسی توأم است. (۱۰)
دختر بچه ای با آوای یک ستاره کهنه کار

دختر بچه ای با آوای یک ستاره کهنه کار

در مطلب قبل به تاریخچه آموزش موسیقی به کودک در دنیا پرداختیم که در این قسمت توجه شما را به ادامه این مطلب جلب می کنیم.
موسیقی کانتری (IV)

موسیقی کانتری (IV)

در سال ۱۹۷۷ خانم دالی پارتون (Dolly Parton) موسیقیدان برجسته سبک کانتری با آهنگ “اینجا باز هم تو” به عنوان بهترین آهنگ کانتری و در رده سوم بر روی بیلبورد بهترینهای پاپ آمریکا جای گرفت. همچنین کنی راجرز (Kenny Rogers) پس از موفقیت در پاپ، راک و موسیقی محلی با آهنگ “لوسیل” به موسیقی کانتری راه یافت و در رده پنجم بیلبورد بهترینهای پاپ آمریکا قرارگرفت. در حقیقت راجرز و پاترون هر دو این توانایی را داشتند که هم زمان هم در موسیقی کانتری و هم پاپ برترین باشند.
گفتگو با پولینی (I)

گفتگو با پولینی (I)

۵۰ سال از زمانی که پلینی ۱۸ ساله جایزه مسابقه بین المللی پیانو شوپن را در ورشو دریافت کرد می گذرد. ناظران این مسابقه که هر پنج سال یک بار برگزار می شود، هم برندگان و هم بازندگان آنند. برندگانی مانند مارتا آرگریش (Martha Argerich) و کریستین زیمرمن (Krystian Zimerman) که اکنون پلینی نیز یکی از آنهاست و از بازندگان این رقابت موسیقیایی کسانی ولادمیر اشکنازی (Vladimir Ashkenazy) و میتسوکو اوچیدا (Mitsuko Uchida) به عنوان کسانی که به جایگاه دوم دست یافتند حضور دارند.
گفت و شنودی درباره سازهای ابداعی (XVIII)

گفت و شنودی درباره سازهای ابداعی (XVIII)

یک نکته اخلاقی را در جدال کلامی یادآور می شوم، یکی اینکه “قضاوت موردی” در مورد اشخاص حقیقی یک نقد را غیر قابل استناد میکند.
چکیدۀ درس‌گفتارهای مبانی اتنوموزیکولوژی، جلسه اول

چکیدۀ درس‌گفتارهای مبانی اتنوموزیکولوژی، جلسه اول

مطلبی که پیش رو دارید اولین شماره چکیدۀ درس‌گفتارهای مبانی اتنوموزیکولوژی است که اخیرا دوره اول آن با تدریس دکتر محمدرضا آزاده فر به پایان رسید و اکنون وارد دوره دوم خود شده است. این مجموعه از نوشته ها با همکاری یکی از دانشجویان این کلاس، نسیم احمدیان (دانشجوی کارشناسی ارشد اتنوموزیکولوژی و نوازنده سنتور) ویراستاری شده و در این سایت به انتشار می رسد.