پروانه های موسیقی ایران (II)

موچول و خاطره پروانه
موچول و خاطره پروانه
۲- پروانه نمازی جعفری (معروف به پروانه نمازی) متولد ۱۳۱۰ در یکی از روستاهای آذربایجان بدنیا آمد و پس از مهاجرت به تبریز از سال ۱۳۲۴ به خوانندگی روی آورد ابتدا به اجرای ترانه های آذری پرداخت و شهرت بدست آورد سپس مورد توجه سرهنگ محمد شب پره قرار گرفت و آهنگهای آذری او را به فارسی برگرداند و از او خواست که فارسی بخواند با ترانه آن بام بلند که می بینی بام من است آغاز کرد و در سال ۱۳۳۲ با ترانه شبهای تهران ساخته مجید وفادار شهرتی بدست آورد و در سال ۱۳۳۵ آهنگ معروف مرا ببوس را برای اولین بار در فیلم اتهام ساخته رشید یاسمی که در خرداد ماه آن سال به نمایش درآمده بود اجرا کرد وی اولین کسی است که این ترانه را خوانده و بعدها حسن گل نراقی، ویگن و دیگران آنرا بازخوانی کرده اند.

audio fileبشنوید یکی از معدود آثار ضبط شده را از صدای موچول پروانه

آهنگ مرا ببوس بوسیله کمپانی نصرالله عشقی به روی صفحات گرامافون ۷۸ دور به بازار عرضه شد روی صفحه گرامافون نوشته – شماره کاتولک A 288 – مرا ببوس از فیلم اتهام – بانو پروانه آهنگ و ارکستر مجید وفادار – شعر هاله. وی خواننده رادیو نیز بود که به دعوت مجید وفادار در تهران مشغول به خواندن شد وی در اواخر سالهای دهه ۱۳۳۰ از خوانندگی کنارگیری کرد. آثارش در آرشیو رادیو نیز موجود است.

۳- خاطره پروانه- نام اصلی اش اقدس خاوری است. خاطره پروانه در خیابان شاهپور (وحدت اسلامی فعلی) میزیست و همسایه پروانه (موچول) بوده و در زمان فوت پروانه (موچول) ۴ ساله بوده. هیچگونه نسبتی با ایشان نداشته است نام خاطره پروانه را امیر جاهد شاعر و ترانه سرا برایش انتخاب کرد. امیر جاهد بعد از قمرالملوک وزیری تنها با ایشان کارکرد و بخشی از آثارش را به اجرا درآورد.

خاطره پروانه به شغل آموزگاری اشتغال داشت در سال ۱۳۳۶ برای تهیه آرم برنامه ای در رادیو مثنوی خواند استاد صبا پس از شنیدن این صدا او را تشویق به خواندن کرد و به شاگردی استاد صبا درآمد از سال ۱۳۳۶ تا ۱۳۵۶ ش در ارکستر فرهنگ و هنر بود و خواننده رسمی در ارکستر شماره ۷ بود که به رهبری عبدالله جهان پناه بود.

از جمله آثارش سروش آسمان – آن شب- ساخته محمد حیدری و به یاد استاد صبا ساخته تجویدی است. وی در برنامه گلها نیز چند اثر اجرا کرده است. خاطره پروانه داستان نویس حرفه ای بود و سه جلد کتاب به نام کاردل-کرشمه ساقی- لالایی زندگی به رشته تحریر درآورد که انتشارات امیرکبیر آنرا به چاپ رساند. آقای اسکندانی همسرش در سال ۱۳۶۸ فوت می نماید از خاطره پروانه سه پسر و یک دختر باقی است. پسرش جمشید اسکندانی مترجم و نویسنده است. خاطره پروانه در سال ۱۳۸۸ فوت کرد. آرامگاهش در قطعه هنرمندان بهشت زهرا است.

منابع و ماخذ
تاریخ موسیقی ایران حسن مشحون جلد ۲ صفحه ۶۹۰
تصنیفها- ترانه ها و سرودهای ایران زمین- صفحه ۱۶۲ – سعید مشکین قلم
زنان موسیقی ایرانی – صفحه ۲۲۷-۲۰۱ توکا ملکی

فصلنامه خانه موسیقی

2 دیدگاه

  • ناشناس
    ارسال شده در آذر ۵, ۱۳۹۵ در ۱۰:۳۹ ق.ظ

    با سلام خدمت نویسنده محترم و سایت وزین هارمونی تاک
    فکر نمی کنید که یکی دیگر از پروانه های موسیقی را از قلم انداخته باشید؟ اگرچه بر حسب سلیقه بنده به غیر از چند اثر برنامه گلها که با همکاری اساتید مرحوم تجویدی و پرویز یاحقی (همسر سابق ایشان) و چند اثر دیگر علاقه ای به اجراهای ایشان نداشته ام ولی صدای منحصر بفرد ایشان (بنا به نظر اکثزیت موسیقیدانان) قابل لیست شدن در گزارش شما را نداشت؟!!!

  • تیتر مقاله
    ارسال شده در آذر ۵, ۱۳۹۵ در ۶:۲۰ ب.ظ

    دوست عزیز، مثل اینکه متوجه نشدید این سه خواننده نام شان پروانه بوده!

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مرور آلبوم «باغ بی برگی»

زبان اصالت برای مدرنیست‌ها یا آهنگسازان «موسیقی معاصر» ما معادل منطق زبانی است. عمدتاً گنجینه‌ی از پیش موجود دستگاهی را می‌کاوند تا بخشی از منطقش را در بستری آشنازدایی‌شده به‌کارگیرند و موسیقی به‌راستی پیشرو بیافرینند. برای بعضی (که بیشتر در خارج از ایران کار و زندگی می‌کنند) همین برداشت ماده‌ی اولیه کافی است. ماده‌ای که برداشته‌اند یا منطقی که ترکیب کرده‌اند به‌قدر کافی ناآشنا هست که «مدرن» بنماید. اما برخی دیگر از این پله فراتر می‌روند. درک و جذب منطق زبانی و توان تکلم با آن ولو با کلماتی که از آنِ همان زبان نیست، هدفشان می‌شود (گرچه گاه ناخودآگاه). آنها در پی چیرگی نوآورانه بر منطق کهن و تصعید آن به جهانی نو هستند.

بررسی برخی ویژگی های ساختاری آثار پرویز مشکاتیان (XIII)

به همین ترتیب مثال های زیر را مشاهده کنید و سعی کنید جملات تاثیر گرفته از ردیف را مقایسه کنید. قطعۀ «پیش درآمد نغمه» در دستگاه چهارگاه و گوشۀ زنگ شتر از ردیف میرزا عبدالله.

از روزهای گذشته…

گزارش نشست پژوهشی تنبک کوکی و نی کلیددار (I)

گزارش نشست پژوهشی تنبک کوکی و نی کلیددار (I)

نشست پژوهشی نی کلید دار و تنبک کوکی در تاریخ سوم دی ماه ۸۵، در کنسرواتوار تهران برگزار شد. در این برنامه دکتر حسین عمومی نوازنده نی و استاد دانشگاه ارواین آمریکا، درباره ساخت و نحوه نوازندگی این سازها به سخنرانی پرداخت. در ادامه این برنامه شاهین مهاجری محقق و نوازنده تنبک به سخنرانی درباره تاریخچه و فیزیک ساز تنبک و بعضی از سازهای کوبه ای جهان پرداخت که در این نوشته متن این سخنرانی را می خوانید.
رونمایی از آلبوم «ماندالای درون» (IV)

رونمایی از آلبوم «ماندالای درون» (IV)

اما نکته ی انتقادی من به این آلبوم مبحث نام گذاری بر روی آثار است. اساسا وقتی که ما روی یک اثر موسیقایی نام گذاری می کنیم، به مخاطب جهت می دهیم، یعنی می خواهیم مخاطب این اثر را با یک ذهنیت مشخص گوش کند. این مسئله می تواند جزء کارکرد اثر موسیقایی باشد، ممکن است که شما با موسیقی کلامی رو به رو باشید که کلمات قسمتی ازموسیقی هستند. اما وقتی که موسیقی، موسیقی محض است و آن را نامگذاری می کنیم، به اثر لطمه ای وارد نمی کند اما نظر شخصی من ممکن است ذهن مخاطب منحرف شود.
وضعیت موسیقی ایران قبل از ورود اعراب (XI)

وضعیت موسیقی ایران قبل از ورود اعراب (XI)

در دوران نا به سامانی زندگی می کرد و چون شیفته ی هنرهای زیبا بود رساله ی الشرفیه فی نسب التالیفیه را در پنج فصل به زبان عربی در باب هنرهای زیبا نوشت. کتاب الادوار را صفی الدین در سنین جوانی نوشت که در آن به شرح اصول پرده بندی عود، فواصل موسیقی، ؛آموزش خوانندگی… پرداخته است.
کنترپوان ، آشنایی – قسمت دوم

کنترپوان ، آشنایی – قسمت دوم

انواع کنترپوان – به بیانی تکنیکهای تهیه آن – تعریفی از کنترپوان مطلق است که به عنوان یک ابزار آموزشی توسعه یافته مطرح می شود و در آن به کار گیری کنترپوان های متفاوت سبب یادگیری ساده تر و پیشرفت هنرجویان می شود.
نگاهی گذرا به کتاب‌های آموزش هارمونی <br>متنشر شده در سال‌های اخیر (۸۹-۸۳) قسمت دوم

نگاهی گذرا به کتاب‌های آموزش هارمونی
متنشر شده در سال‌های اخیر (۸۹-۸۳) قسمت دوم

در همان ابتدا این کتاب‌ها را می‌توان به دو دسته‌ی کلی تقسیم کرد: هارمونی‌های کاربردی و هارمونی‌های تحلیلی. این دو دسته را از جهت تاکید کتاب بر موضوع هارمونی از یکدیگر جدا می‌کنند. هارمونی‌های کاربردی بیشتر به آموزش دستورالعمل‌های فن هارمونی می‌پردازد با این هدف که خواننده پس از مطالعه، توانایی به کارگیری آن‌ها را در ساخته‌های خود داشته باشد.
کنسرت اروپایی گروه بین المللی رومی و علیرضا قربانی

کنسرت اروپایی گروه بین المللی رومی و علیرضا قربانی

تور اروپایی “گروه رومی و علیرضا قربانی” از روز ۳۰ سپتامبر برای اجرای هشت کنسرت در سوئد، نروژ، سوییس و اسپانیا آغاز می شود. شماری از نوازندگان برجسته ایرانی و اروپایی در این گروه بین المللی گردهم آمده اند تا در ترکیبی ویژه آثار جاوید افسری راد آهنگساز ایرانی مقیم نروژ را اجرا کنند. تعداد نوازندگان در نخستین تور اروپایی “گروه رومی” بین ۱۲ تا ۱۶ نفر متغییر است.
بالاد – قسمت دوم

بالاد – قسمت دوم

سنت سرودن ترانه های داستانی درباره وقایع و شخصیتهای روز، هنوز هم ادامه دارد و کمتر پیش می آید که یک واقعه با جذابیت عمومی از چشم تیزبین سرایندگان تصنیف دور بماند.
بررسی کتاب های آموزش سازدهنی در ایران (I)

بررسی کتاب های آموزش سازدهنی در ایران (I)

سازدهنی (Harmonica) با وجود کوچکی و سادگی قابلیت های اجرایی فراوان و جذابی دارد و به همین خاطر جزو رایج ترین و محبوب ترین سازهای موسیقی در جهان به شمار می آید. در کشور ما هم چند سالی است که با اقبال بیشتر هنرجویان و گروه های موسیقی مواجه شده و به تازگی می توانیم صدای سازدهنی را در تبلیغات تجاری پخش شده از شبکه های داخلی رادیو و تلویزیون نیز بشنویم. خوشبختانه در زمینه آموزش سازدهنی (انواع ترمولو و کروماتیک) چندین کتاب به زبان فارسی منتشر شده است که در این سری مطالب به بررسی آنها می پردازیم.
پدرام فریوسفی: با بارنبویم ۵۰ کنسرت داده ام

پدرام فریوسفی: با بارنبویم ۵۰ کنسرت داده ام

با دانیل بارنبویم نزدیک پنجاه کنسرت داده ام، در ورک شاپی هم با پیر بولز کار کردم، در واقع او ارکستری که من در آن می نواختم را با قطعاتی از بارتوک، هدایت کرد. با آش فیش که رهبر بزرگی است و دستیار بارنبویم هست هم در اسپانیا کار کرده ام. اسم این ارکستر دیوان شرقی و غربی است که نوازندگانی از سراسر دنیا دارد.
عمر فاروق، موسیقیدان ترک (I)

عمر فاروق، موسیقیدان ترک (I)

نامش عمر فاروق است اما می توانید فاروق صدایش کنید؛ «همه او را فاروق صدا می کنند»، این حرف را برایان کین (Brian Keane) تهیه کننده و همکار عمر فاروق به زبان می آورد. داستان فاروق داستانی غیر عادی است؛ داستانی که در آن استودیوی کین در کانکتیکات نقش مهمی را بر عهده داشته است. اولین حضور فاروق در عرصه بین المللی به آلبوم سال ۱۹۸۸ کین یعنی Suleyman the Magnificent بر می گردد.