خواننده ای که شناخته نشد (II)

دیگر آنکه در زمان خود هنرمندی مطرح و خواننده درجه ۱ برای تصانیف بوده است. از اساتید وی و اینکه نزد چه کسی تعلیم یافته اطلاعی در دست نیست در کمال تاسف، از سوی مورخان موسیقی هیچ نام و نشانی در نوشته های تاریخی و یا روزنامه و مجلات هنری از وی درج نشده است که دلایل آن نیز با مختصر بررسی اسناد موسیقی بدست آمده که اشاره ای کوتاه می گردد.

در سال ۱۳۰۶ شمسی، ضبط صفحاتی چون «مرغ سحر» با صدای ملوک ضرابی و تار نی داود با کمپانی پولیفون و صفحه «دست حق» (درباره کابینه سید ضیاء) با صدای قمر و تار نی داود کمپانی هیزمسترویس که بازتاب بسیار وسیعی در جامعه آنروزگار داشته، دولتمردان حکومت وقت را بر آن داشت که به صفحات گرامافون که اولین رسانه صوتی در ایران بوده است، دیگر به عنوان یک وسیله تجملی نگاه نکنند، بلکه خطرش را از مطبوعات کمتر ندانسته و چاره بیندیشند.

به همین دلیل در سال ۱۳۰۷ نظامنامه مقررات ضبط صوت در صفحات گرامافون تالیف و به پیشنهاد سرتیپ محمد درگاهی رئیس کلیه تشکیلات نظمیه مملکتی مصوبه هیئت محترم وزرا عظام مورخه ۱۶ اردیبهشت ماه ۱۳۰۷ ش به تصویب وزیران رسید.

در تاریخ ۲۴ اردیبهشت ماه ۱۳۰۷ جهت اجرا به کلیه نمایندگی های صفحه پر کنی ابلاغ شد، این نظامنامه در ۵ ماده بوده که به امضای مهدیقلی و مهر ریاست وزراء رسیده است که مختصر آن چنین است:
۱- کلیه افراد جهت ضبط می بایستی اجازه نامه دریافت و در موقع ضبط نماینده نظمیه حضور داشته باشد.

۲- کلیه افراد مشخصات خود را اعلام نمایند.

۳- کلیه اشعار و مفاد آن کنترل شود.
۴- ساعت روز و ماه ضبط صفحات از آغاز تا انجام به اطلاع نظمیه برسد.
۵- در صورت تخلف به محکمه صالحه تسلیم خواهد شد.

جالب اینجاست که در اردیبهشت ماه ۱۳۰۷ این قانون لازم الاجرا می شود و جمال صفوی در پاییز ۱۳۰۷ اقدام به ضبط می نماید و ملک الشعرای بهار چندان اهمیتی نمی دهد و به ضبط ادامه می دهد. به همین دلیل در ضبط های بعدی که بوسیله کمپانی های مختلف صورت می گیرد دیگر اثری از ملک الشعرای بهار و جمال صفوی به ضبط نمیرسد و به همین دلیل بهار برای همیشه از گردونه ضبط خارج می شود و بجایش امیر جاهد وارد عرصه میدان می شود و خوانندگان دیگر.

صدای جمال صفوی زیر بوده و لهجه اصفهانی او کاملا هویدا است؛ وی در اجرای شروع ضربی ها و فردد عالی است، درک کلام دارد و معنی شعر را بسیار با احساس تداعی می کند که به زیبایی اجرای کارش می افزاید.

روی سری آثار جمال صفوی روی صفحات کلمبیا که در تهران تولید و به انگلستان جهت تکثیر فرستاده شد، نامش به صورت ج – ص – نوشته شده است اما به دلیل استقبال مردم این صفحات باز تولید نیز می گردد، در صفحات باز تولید شده که این بار در امریکا صورت می گیرد نام کامل جمال صفوی روی صفحات هم به فارسی و هم به انگلیسی نوشته شده که نشان از محبوبیت او در میان مردم را داشته که صفحاتش باز تولید شده است. جمال صفوی پس از این ضبطها به اصفهان رفت و تا آخر عمر در آنجا بود وی در سن ۹۷ سالگی در سال ۱۳۸۵ درگذشت؛ از وی ۲ دختر و ۲ پسر باقی است.
روحش شاد و یادش گرامی

منابع و مآخذ
جزو صفحه سنگی شماره ۶ امیر منصور
کلاس لیبل شناسی دیماه ۱۳۸۵
گذر در آرشیوهای خصوصی

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

پوریا رمضانیان: تسکینِ ۷۵۰ نفر؟!

این زرنگ‌بازی است که من بگویم به‌خاطر تسکین مردم‌ام کنسرت می‌دهم. تسکینِ ۷۵۰ نفر فقط؟ تکلیف دست‌کم ۵۰ ملیون نفر آدم چیست؟ پس این حرف بدترین دروغ است. سوماً، باز حتی اگر حق با شما باشد و بهبودِ حالِ همان هفتصد نفر را هم غنیمتی بدانیم، چرا باید بلیط بفروشم؟ قطعاً در این شرایط بهتر است کنسرت را رایگان کنم که لااقل کمترین خیری رسانده باشم. و درنهایت این‌که، بماند که در جای دیگر می‌شود مفصل‌تر در این مورد سخن گفت که اصلاً رسالت «موسیقی جدی» تسکین نیست، بلکه تربیت است.

بیانیه گروه کر شانته درباره عدم حضور در جشنواره موسیقی فجر

هنر برای هنرمند اعتراض است. او این اعتراض را نثار هرچیزی می‌کند که مانع رشد است و سلامت. تراژدی یونانی با سرنوشت انسان دست‌وپنجه نرم می‌کند، موسیقی بتهوون بر روزمرگی می‌تازد، شعر حافظ از تزویر و ریا می‌نالد، و نقاشی‌های کاراواجو تا اعماق درون شخصیت‌هایش را به‌مبارزه می‌کشد.

از روزهای گذشته…

طلایه‌دار تلفیق (III)

طلایه‌دار تلفیق (III)

نکته قابل توجه در این ارکستر استفاده از ساز جاز (درامز) بود که در آن ایام کاری کاملاً نامتعارف می‌نمود. ترکیب این سازهای نامتجانس بهترین نمود ذهن پیشرو و جسور عباس شاپوری بود؛ چرا که تا آن زمان کسی تار و ترومپت را کنار هم ننشانده بود. شاید به سبب همین رویکردهای نامعمول بود که تصمیم‌گیران کلان برنامه گلها که در آن زمان موسیقی‌دانان کلاسیک‌گرایی چون داوود پیرنیا و روح‌الله خالقی بودند، روی خوشی به اجرای آثار شاپوری در برنامه‌های رسمی نشان نمی‌دادند. با این حال، در گزارش مجله موزیک ایران (شماره ۶۴، شهریور ۱۳۳۶)، ارکستر شماره ۴ به رهبری شاپوری به لحاظ هماهنگی «تمیزترین» ارکستر رادیو معرفی شد.
بزرگداشت محمود کریمی

بزرگداشت محمود کریمی

محمود کریمی (۱۳۰۶- ۱۳۶۳) در موسیقی ایران شخصیت بی نظیر و استثنایی است؛ او سالها به تدریس ردیف آوازی موسیقی ایران پرداخت و هنوز هم ردیف آوازیش، بهترین ردیف برای آموزش آواز و مرجع خوانندگان است.
درباره لغو یک رسیتال پیانو در دانشگاه تهران

درباره لغو یک رسیتال پیانو در دانشگاه تهران

در ساعت چهار بعدازظهر اول خرداد، قرار بود تا رسیتال پیانویی توسط حمزه یگانه و پدرام نحوی زاده، دو پیانیست جوان، در تالار آوینی دانشگاه تهران برگزار شود ولی در زمان اجرا، جمعیت حاضر در سالن شاهد حضور و اجرای یک پیانیست دیگر بودند!
رساله ابن خردادبه (II)

رساله ابن خردادبه (II)

ایرانیان همراه با آواز، عود یا چنگ مینواختند و این از ویژگیهای موسیقی ایرانی بوده است، آنها دارای نغمات و آهنگها و تصنیفها و ترانه‌های متنوعی بوده‌اند که بالغ بر هشت می‌شده است. بندستان (‌۱۴) و بهار (۱۵) که این دو از فصیح‌ترین نغمات‌ بشمار می‌آمده‌اند.
برونو والتر، رهبر بزرگ آلمانی (I)

برونو والتر، رهبر بزرگ آلمانی (I)

برونو والتر یکی از معروف ترین رهبران قرن بیستم در شهر برلین به دنیا آمد. او بین سال های ۱۹۳۳ و ۱۹۳۹ در کشورهای مختلف زندگی کرد اما نهایتا در سال ۱۹۳۹ تصمیم گرفت که در ایالات متحده زندگی کند. نام اصلی او برونو اشلسینجر (Bruno Schlesinger) بود اما او در سال ۱۸۹۶ تصمیم گرفت به جای اشلسینجر از نام والتر استفاده کند. اما در سال ۱۹۲۲ زمانی که شهروند اتریش شد رسما نامش را به والتر تغییر داد.
روش سوزوکی (قسمت چهارم)

روش سوزوکی (قسمت چهارم)

این داستان در حدود چهارده یا این پانزده سال قبل در یک فصل بهاری در شهر اودا (Ueda) در حوزه شینشو (Shinshu) اتفاق افتاد. شرکت کنندگان پرورش استعدادها، در یک محیط مطبوع در خانه یکی از آشنایان به دور هم جمع شدند. بچه های خانم شیمادا و خانم کیوچی با ویلونهای کوچکشان وارد شدند.
Pachelbel  – Canon in D

Pachelbel – Canon in D

جان پچلبل – متولد نورنبرگ آلمان – مدرس موسیقی، آهنگساز و نوازنده ارگ دوران باروک است که در دوران زندگی خود توانست هنر نوازندگی ارگ را به بالاترین نقطه خود برساند.
یو-تو (II)

یو-تو (II)

U2 در ۲۶ سپتامبر ۱۹۷۶ در دوبلین تشکیل شد. لری مولن جونیور چهارده ساله از اعضای دبیرستان، گروهی در آشپزخانه خود تشکیل داد! پس از مدت زمان کوتاهی به اعضای اصلی گروه، ایوان مک کورمیک و پیتر مارتین که از دوستان مولن بودند اضافه شدند. پس از اولین تمرین جدی مارتین و پس از گذشت چند هفته کورمیک گروه را ترک کردند.
از مجله موسیقی تا ماهنامه رودکی (V)

از مجله موسیقی تا ماهنامه رودکی (V)

اتخاذ شیوه‌هائی از این دست سخت‌ مؤثر افتاد و رودکی بزودی به عنوان نشریه‌ای فرهنگی-که توجهی ویژه به مسائل و رویدادهای موسیقی دارد-از اعتباری برخوردار شد که بسیاری از نشریه‌های‌ مشابه در طی سال‌ها بدان دست نیافته بودند.
گلن گلد و تکنیک شخصی اش (I)

گلن گلد و تکنیک شخصی اش (I)

گلن گولد (Glenn Herbert Gould) پیانیست برجسته کانادایی را همگان بعنوان یکی از برترین نوازندگان معاصر می شناسند بالاخص اجراهای بی نظیر وی از آثار باخ زبانزد همگان میباشد، او پیانیستی است با تکنیکی خارق العاده که این تکنیک مخصوص به خودش میباشد.