استوکوفسکی رهبر بدون باگت

لپولد استوکوفسکی 1882- 1977
لپولد استوکوفسکی 1882- 1977
لپولد استوکوفسکی (Leopold Stokowski) یکی از مشهورترین رهبران ارکستر جهان است که شیوه رهبری خاص وی که رهبری ارکستر بدون چوب رهبری – باگت – میباشد نیز شخصیت متمایزی نسبت به همتایانش ایجاد نموده است. رهبری برخی از برترین ارکسترهای جهان و اجرا در صحنه های مختلف بین المللی از جمله هنرنمایی های او میباشد.

استوکوفسکی در آوریل سال ۱۸۸۲ از پدری لهستانی و با اصالت انگیسی و مادری ایرلندی بدنیا آمد.

در سال ۱۸۹۶ وی وارد Royal College of Musicلندن شد که در آن زمان تنها حدود ۱۳ سال سن داشت و بعنوان یکی از جوانترین شاگردان مدرسه مورد پذیرش قرار گرفت.

در طی دوران تحصیل فعالیت های متعددی را در زمینه های مختلف تجربه نمود اما شروع فعالیت های حرفه ای وی را باید از سال ۱۹۰۵ دانست زمانی در نیویورک آمریکا بعنوان نوازنده ارگ و رهبر گروه کر کلیسای Bartholomew مشغول به کار شد.

اما در آن کسوت وی نمیتواسنت جایگاه مورد قبولی را برای خود پیدا کند چرا که در واقع مخاطب حرفه ای را در مقابل خود نمیدید. وی بعد از مدتی دست از کار کشید و تصمیم گرفت بصورت حرفه ای رهبری ارکستر را دنبال نماید. به پاریس رفت و در آنجا آموزشهای مختلفی را در این زمینه دید تا اینکه متوجه شد، ارکستر سمفونیک شهیر سینسیناتی آمریکا به دنبال یک رهبر میباشد. پس از نامه نگاری های متعدد موفق شد برای مصاحبه، رضایت ریاست ارکستر را جلب نماید و در نهایت پس از آن توانست به عنوان رهبر ارکستر سمفونیک سینسیناتی مشغول به کار شود.

Audio File قسمتی از روایت استوکوسکی را از قطعه باخ ببینید

با رهبری این ارکستر وی توانست خود را به سرعت به یک چهره مردمی تبدیل نماید. ایده اجرای کنسرتهای عامه پسند و همچنین اجرای آثار جدید از آهنگسازان آن زمان همچون ادوارد الگار که سمفونی شماره دوم خودش را به این ارکستر تقدیم نموده بود، باعث شهرت استوکوفسکی شد. پس از مدتی با توجه به اعتبار خوبی که کسب کرده بود رهبری ارکستر سمفونی فیلادلفیا را به وی سپردند. در اکتبر سال ۱۹۱۲ اولین رهبری رسمی خود را با این ارکستر بر روی صحنه برد.

اما یکی از نکاتی که در رهبری استوکوفسکی باعث شده بود بیشتر از سایرین به وی توجه شود شیوه رهبری اش بود. شاید بشود او را جدا از رهبر ارکستر بازیگر خوبی نیز دانست! پرتاب کردن صفحات نت بر روی زمین و رهبری ارکستر بدون توجه به نت که نشان میداد وی محتاج به دیدن این صفحات نیست. حتی در زمان اجرا نیز گاهی با استفاده از نور و تاریک کردن سالن تنها میشد سایه ای از سر و دستان وی را مشاهده نمود که ارکستری را رهبری مینماید! این قبیل کارها که تا به حال صورت نگرفته بود جدا از مخالف از سوی عده ای طرفداران خاص خودش را داشت؛ شاید استقبال عموم مردم از اجراهایش این بود که صحنه اجرا را به محلی هیجان انگیز و حرکاتی غیر قابل پیش بینی تبدیل مینمود.

در طی سالهای ۱۹۲۹ رهبری بدون چوب به نشانی تجاری برایش تبدیل شده بود. اما در حقیقت این تنها ظاهری از یک رهبر ارکستر را نشان میداد.

در بعد حرفه ای جدا از رهبری قدرتمندانه و استادانه در زمینه بهره گیری حداکثر از صدا در ارکستر و همچنین توجه بیش از پیش به اکوستیک سالن و در نتیجه چیدمان ارکستر نوآوری و تحول اساسی را در دنیای موسیقی بوجود آورد. ایده نشستن نوازندگن ویولون یک و دو در کنار یکدیگر و در قسمت سمت چپ و همچنین قرار گیری نوازندگان ویولنسل و violas و در قسمت راست یکی از کارهایی بود که وی در جهت رشد کیفی ارکستر انجام داد. یکی دیگر از کارهایی که بسیاری را در حیرت قرار داد، تغییراتی بود که در ارکستراسیون قطعات آهنگسازان بزرگی چون بتهوون، باخ، چایکوفسکی، برامس و غیره انجام میداد. بعنوان مثال در قطعه Romeo and Juliet Fantasy Overtureاز چایکوفسکی وی اصلاحاتی را در پایان قطعه به وجود آورد که باعث شد قطعه پایانی سریع داشته باشد.

این قبیل تغییرات را در حالی انجام میداد که سعی میداشت تا به اصل کار لطمه ای وارد نسازد بلکه در جهت تفکرات این آهنگسازان این اصلاحیه ها را اعمال مینمود در هر حال این قبیل تفکرات به مذاق عده ای از موزیسین ها و منتقدین آن زمان خوش نمی آمد؛ این آزادی بیش از حد در اجرا و حتی دخل و تصرف در نت نوشته آهنگساز، برای آنان غیر قابل بخشش بود، هر چند بسیاری نیز موافق بودند و به نوعی حمایت خویش را از این امر اعلام میداشتند.

در هر حال باید وی را یکی از تاثیر گذارترین رهبران ارکستر در قرن بیستم دانست که تحولاتی شگرف را در زمینه رهبری بوجود آورد. از وی آثار ضبط شده متعددی بجای مانده است که از سوی کمپانی های معتبری چون RCA Victor, Columbia, Capitol, Everest, United Artists, و Deccaمنتشر شده است.

en.wikipedia.org

یک دیدگاه

  • amir
    ارسال شده در بهمن ۱۳, ۱۳۸۷ در ۸:۵۲ ق.ظ

    !che ejraye badi bud az toccata & fugue
    rasti in ke note gozashte jolosh vali goftid bedune note rahbari mikarde
    :-؟

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (XIX)

تنها درویش خان تا حدودی با وزیری تفاهم داشت و برای شنیدن کنسرت ها و خطابه های او به مدرسه خصوصی اش می رفت. اما قبل از این که این رابطه و تفاهم ثمری به بار آورد – و قبل از ریاست اول وزیری در مدرسه موزیک (۱۳۰۷)، درویش خان فوت شد (۱۳۰۵). بعد از فوت او تجدد طلبی به کشمکش بین وزیری و مین باشیان ها یا «موسیقی نوین و علمی ایرانی» با «موسیقی بین المللی و علمی» محدود ماند.

«شیوه‌ی نوازندگی» در موسیقی ما چه معنایی دارد؟ (I)

اگر در موسیقی کلاسیک غربی کار می‌کنیم دادن جواب همه‌فهم به این سوال نسبتا ساده است. یعنی روشی که هر نوازنده آثار را می‌نوازد. بخشی به رابطه‌ی فیزیکی‌ای که یک نوازنده با سازش دارد مربوط است، یعنی مسائلی مثل روش دست گرفتن ساز یا پشت ساز نشستن، نحوه‌ی انگشت گذاشتن، انتقال نیرو به ساز (تقریبا اِکول) و … بخشی هم به مسایل صوتی، مثل صدایی که از ساز درمی‌آورد، دامنه‌ی شدت و ضعف‌هایی که می‌تواند به هر نت یا پاساژ بدهد، شیوش‌های مختلفی که می‌تواند هنگام نواختن هر نغمه یا تکنیک ایجاد کند و بخشی هم به مسایل تکنیکی مثل دامنه‌ی ویبراتوها و از این قبیل.

از روزهای گذشته…

پروژه ساخت ویلن “کانون” (IV)

پروژه ساخت ویلن “کانون” (IV)

مقاله ایی را که ملاحظه می نمائید در ادامه مجموعه مقالات پروژه ساخت کنن می باشد البته به عنوان مبحث تکمیلی و نهایی. همان طور که تاریخ نگارش آخرین شماره مقاله نشان میدهد، فاصله زیادی را تا امروز پیموده است و آن گونه که تصمیم من بود قراری برای بخش کنونی در نظر نگرفته بودم اما به سفارش و تاکید برخی از دوستان به جهت تشریح بیشتر وقایع پیش آمده در مسیر تکمیل این پروژه و همچنین بیان ارزشهای فکری و احساسی و زمان ارزشمندی که صرف خلق این ساز شد متقاعد به نوشتن این متن شدم.
پنجمین بیتل در تالار شهرت

پنجمین بیتل در تالار شهرت

سر جورج مارتین Sir George Martin که به بیتل Beatle پنجم شهرت دارد، شب سه شنبه در تالار شهرت موسیقی Music Hall of Fameبریتانیا پذیرفته خواهد شد.مجموعه ای از ترانه های گروه بیتلز به افتخار این تهیه کننده بزرگ اجرا خواهد شد.
موسیقی سمفونیک ایرانی (قسمت پنجم)

موسیقی سمفونیک ایرانی (قسمت پنجم)

مرحوم وزیری و شاگرد خلف او مرحوم روح الله خالقی، از قضا راه دوم را برگزیدند و این چنین خواستند که موسیقی آن زمان ایران را بر پایه های «قوانین زیبایی شناختی» و «مبانی نظری موسیقی» غربی بنا کنند و احیاناً مشابهت هایی را در این راه بیابند.
گفتگو با مخترع “ضرب ادراک”

گفتگو با مخترع “ضرب ادراک”

“‌ ضرب ادراک “ نام دستگاهی است که بر اساس گرایش اول یک تئوری نوین اختراع گردیده واحتمال تغییراتی را در نحوه آموزش موسیقی به همراه دارد نکته حائز اهمیت اینکه برای اولین بار در جهان ادعای این تئوری و اختراع و تحول احتمالی در نحوه آموزش موسیقی به نوآموزان را یک هنرمند ومخترع ایرانی به نام علی نواب زاده ودر کشور عزیزمان ایران ارائه کرده است.
روایت یک سده پیانو

روایت یک سده پیانو

بعضی کنسرت‌ها مهم‌اند. حتا با نگاه کردن به فهرست برنامه‌شان، نشنیده هم می‌توان گفت که مهم‌اند. از آن دست کنسرت‌ها که بروی و چند لحظه به موسیقی سازی خالص گوش بسپاری؛ کنسرتی که نه کلام دل و هوش از شنونده برباید نه صدای دلکش خواننده‌ای، فقط موسیقی باشد و خودش…
گزارش مراسم رونمایی «ردیف میرزاعبدالله به روایت مهدی صلحی» (III)

گزارش مراسم رونمایی «ردیف میرزاعبدالله به روایت مهدی صلحی» (III)

همچنین از آنجا که نهایت انجام این تصحیحات اجرا و شنیده‌شدن نتیجۀ صوتی آنهاست از آقای قادری که شش سال با این ردیف عجین بودند و در نواختن تار و سه‌تار ماهرند خواستم و سماجت کردم که این ردیف را اجراکنند و ضبط این اجرا را در منزل بنده به انجام رساندیم که اولین نمونۀ صوتی منتشرشده از روایت مهدی صلحی از ردیف میرزاعبدالله است.
نقشه‌برداری موسیقایی (IV)

نقشه‌برداری موسیقایی (IV)

نکتۀ اوّل تأثیرپذیری و رابطۀ همۀ هنرها با یکدیگر و با اوضاع اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی موجود در جامعه است. در این مجموعۀ به هم پیوسته، هر معماریْ از هنرهای دیگر و از جمله موسیقی؛ هر آهنگ‌سازی از هنرهای دیگر و از جمله معماری متأثر است. ادیب معاصر، محمدرضا شفیعی‌کدکنی، در مقاله‌ای با عنوان «ساختار ساختارها» در مجلۀ «بخارا» به این رابطه پرداخته است.
کوک و کاربرد آن در سنتور لاکوک (II)

کوک و کاربرد آن در سنتور لاکوک (II)

سوال متداولى که همیشه از طرف هنرجویان مطرح است این است که آیا اختلاف یک پرده در کوک ساز براى هماهنگى با خواننده اینقدر حائز اهمیت است که نوازنده مجبور به استفاده از مثلاً سنتور لا کوک بشود؟ در جواب این سوال شما باید اطلاعاتى راجع به خوانندگى و صدا سازى داشته باشید تا موضوع کاملاً برایتان روشن شود؛ اما اجالتاً اگر بخوایم به صورت مختصر توضیح دهیم اینگونه می توان موضوع را تشریح کرده که:
درگذشت میشِل لوگران، آهنگ ساز بزرگ موسیقی فیلم

درگذشت میشِل لوگران، آهنگ ساز بزرگ موسیقی فیلم

میشِل لوگران (Michel Legrand) بیست و چهار فوریه سال ۱۹۳۲ در پاریس بدنیا آمد. این موسیقی دان، آهنگ ساز، خواننده و تنظیم کننده فرانسوی موفق به دریافت سه جایزه اُسکار برای ساخت موسیقی فیلم گردید. میشِل لوگران در خانواده ای موزیسین به دنیا آمد و بزرگ شد. پدرش ریموند لوگران (Raymond Legrand) آهنگ ساز بود. دایی او ژَک اِلیان (Jacques Hélian)، ارمنی الاصل، رهبر ارکستر بود. خواهرش کریستیان لوگران (Christiane Legrand) خواننده جَز شد. میشلِ جوان در کنسرواتوار پاریس در کلاس های لوسِت دِکَو (Lucette Descaves) و نادیا بولانژه (Nadia Boulanger) پیانو و آهنگ نویسی خواند.
نشست خبری «ششمین جشنواره نوشتارها و وب سایت های موسیقی در اینترنت»

نشست خبری «ششمین جشنواره نوشتارها و وب سایت های موسیقی در اینترنت»

سجاد پورقناد دبیر «ششمین جشنواره نوشتارها و وب سایت های موسیقی در اینترنت» درباره تغییر نام جشنواره گفت: در جشنواره امسال با مشورت هیات داوران و مسئولان برگزاری جشنواره، به دلیل کاهش چشمگیر تعداد وبلاگ های مربوط به موسیقیدانان، رقابت در این شاخته به کلی حذف شد و به همین دلیل نام جشنواره از «جشنواره سایتها و وبلاگهای موسیقی» به «جشنواره نوشتارها و وب سایت های موسیقی در اینترنت» تغییر کرد.