عصیان ِ کلیدر (II)

همایون شجریان، محمدرضا درویشی و بهداد بابایی (تصویر از culture-music.net)
همایون شجریان، محمدرضا درویشی و بهداد بابایی (تصویر از culture-music.net)
در واکنشی دیگر به اجرای کنسرت روزبه تابنده آهنگساز و رهبر ارکستر هنگام در گفتگویی جداگانه در باره ی رهبر و اجرای ارکستر میگوید:« سیرنکو هم در مقام رهبر ارکستر آنچنان حرفی برای گفتن نداشت و دست کم وظیفه تحلیل و سبک شناسی آثار را بسیار ضعیف انجام داده بود. چون می دانیم که رهبر ارکستر علاوه بر دانش موسیقی و تکنیک رهبری باید حتما از قدرت تحلیل خوبی برخوردار باشد و کارهایی را که اجرا می کند به لحاظ تاریخی، سبک شناسی و شیوه آهنگ سازی به خوبی بشناسد. واضح بود که سیرنکو اطلاعی از حال و هوای دستگاه نوا ندارد و حتی دینامیک ارکستر و حالتهای رباتیکی هم در اجرای نینوا (به طور خاص) دچار اشکال بود. حتی سر ضربهای بسیار واضح ارکستر هم هماهنگ نبود و همانطور که قبلا گفتم به نظر میرسد سیرنکو و ارکستر اوکراین با این کنسرت بسیار سهل انگارانه برخورد کردند و ظاهرا کار اصلا برایشان جدی نبود. حداقل باید گفت زمان بسیار کمی را صرف تمرین این آثار کرده بودند»

وی درمورد قضاوت خود درباره ی این ارکستر میگوید:«البته قطعا با یک کنسرت نمیشود در مورد یک ارکستر حرفه ای قضاوت کرد. ممکن است شرایط اجرا، زمان کم تمرین و یا دستمزد غیر کافی، همگی بر کیفیت اجرای ارکستر اثر بگذارد»

بهزاد عبدی در پاسخ به سوالی ، دیدگاه خود را نسبت به ارکستر سمفونیک ناسیونال اوکراین اینگونه بیان میکند: « قضاوت در مورد ارکستری مثل ارکستر سمفونی اکراین که ۹۵ سال سن دارد و شناسنامه ی خوبی هم دارد با دیدن دو سه اجرا نمیتواند قضاوت صحیحی باشد. من نمیخواهم تایید کنم که این اجرا بسیار موفق بود ولی اگر به برنامه ی ارکستر توجه بکنیم می بینیم در حد خودش قابل قبول بود.»

وی در این مورد که تمرینات ارکستر کم بود افزود:« این ارکستر یک ارکستر دولتی است و وزارت فرهنگ اکراین دو شب قبل از این اجرا، کنسرت بسیار سنگینی برای آنها در نظر گرفته بود که اجرای آثاری از “هیندمیت” بود که برای اولین بار اجرا میشد و در واقع آنها خوب نتوانستند برنامه ی ما را تمرین کنند و البته این توجیه درستی برای اجرای نامناسب نیست. ولی به هر حال باز نمیتوان در مورد این ارکستر با این اجرا قضاوت درستی کرد زیرا من شنیده ام دوستانی گفته اند این ارکستر بسیار ضعیف بوده ولی آیا میتوان با همین اجرا ها آن را مورد قضاوت قرار داد؟ این ارکستر در کارنامه ی خودش رپرتوار بسیار قوی ای دارد از آثار باروک بگیرید تا آثار مدرن و اخیرا هم که آثاری “هیندمیت” را اجرا کردند که به هر حال آهنگساز کمی نیست و در مجموع ارکستر ناسیونال اکراین با (سی دی) هایی که در ایران از آقایان فرهت، مشایخی و دیگر دوستان منتشر کرده یک ارکستر شناخته شده در ایران است»

عبدی در واکنش به اظهاراتی در مورد فالش نواختن نوازندگان آن نیز گفت:« در یک کنسرت هر اتفاقی ممکن است بیافتد و در یک سازی مانند ویلن با یک میلیمتر کم یا بیش صدا فالش میشود ولی این ارکستر نود و پنچ ساله ارکستر درجه یک به حساب میآید. البته دوستانی که این را گفتند حق هم داشتند چون نت فالش هم بود و این برمیگردد به اتفاقی که ممکن است در یک کنسرت بیافتد»

این آهنگساز که از نزدیک با ارکستر اوکراینی آشناست و حتی سر ضبط قطعه ی کلیدر در اوکراین حاضر بوده در سخنان خود خطاب به منتقدینی که اجرای ارکستر اوکراینی را ضعیف دانستند و همچنین به رهبری آن انتقاد داشتند در این گفتگو میگوید:
«این که دوستانی با شنیدن یکی دو اجرا از یک ارکستر آن را زیر سوال میبرند برای من خوشایند نیست. آنها باید به این بیشتر فکر کنند که یک موسیقی بی کلام با یک موفقیت متوسط که البته در نظر من متوسط رو به بالا، اجرا شد و ۱۰ هزار نفر را به سالن کشاند و من مطمئنم که حداقل هشت هزار نفر ناراضی از سالن بیرون نرفتند. به این اتفاق نگاه کنیم و اصولا لذت بردن از یک کنسرت رفق زیادی دارد با اینکه با ژست روشنفکرانه و انتقادی به کنسرت بیاییم. و نکته ای که در مورد رهبر ارکستر گفته شده نیز زیاد جالب نبود. آقای سیرنکو کارنامه ی قوی ای دارد و به نظر من خوب هم رهبری کرد»

7 دیدگاه

  • ناشناس
    ارسال شده در دی ۲۷, ۱۳۸۷ در ۸:۱۸ ب.ظ

    آقای عبدی از کجا فهمیدند که هشت هزار نفر راضی از سالن بیرون رفتند.

  • نيما زاهدي
    ارسال شده در دی ۲۸, ۱۳۸۷ در ۷:۲۶ ق.ظ

    عبدی در واکنش به اظهاراتی در مورد فالش نواختن نوازندگان آن نیز گفت:« در یک کنسرت هر اتفاقی ممکن است بیافتد و در یک سازی مانند ویلن با یک میلیمتر کم یا بیش صدا فالش میشود ولی این ارکستر نود و پنچ ساله ارکستر درجه یک به حساب میآید. البته دوستانی که این را گفتند حق هم داشتند چون نت فالش هم بود و این برمیگردد به اتفاقی که ممکن است در یک کنسرت بیافتد»
    از سوی دیگر، آقای درویشی در پاسخ به اینکه چرا از ارکسترهای فعال در ایران برای اجرای اثرش استفاده نمی‌نماید، اظهار کردند نمی‌خواهد اثرش توسط ارکسترهای ایرانی ضایع شود. به نظر می‌اید این توضیحات را آقای عبدی باید قبلا به آقای درویشی می‌داد نه به مخاطبان این برنامه که با شنیدن این حرف‌ها و تبلیغات قبل از کنسرت، توقع دیگری از اجرا و این ارکستر داشتند.

  • ایمان
    ارسال شده در دی ۲۸, ۱۳۸۷ در ۱۰:۴۷ ق.ظ

    به نظر من آقای عبدی درست میگن از خبر سفر اساتید برای تمرین تا اجرای کنسرت چند روز طول کشید؟؟؟ باید برنامه ریزی قوی تری میشد و حتما جواب میداد.البته اهالی موسیقی خیلی دارن این مسئله رو بزرگ میکنن که من فکر میکنم دلیل اصلی اجرا نشدن این کنسرت با گروه های ایرانی هست.البته ارکستر های ایرانی میتونن این کار رو اجرا کن اما قضاوت در مورد کمیت و کییفیت اونو باید گذاشت به موقع خودش…

  • مهدي قاسمي
    ارسال شده در دی ۲۹, ۱۳۸۷ در ۹:۲۴ ب.ظ

    ایا تعریف و تمجید از این ارکستر زمینه خنده را برای نوازندگان اکراینی فراهم نمیکند!!!!!!؟؟؟

  • kaveh
    ارسال شده در بهمن ۵, ۱۳۸۷ در ۸:۴۷ ب.ظ

    قرار نیست آقای عبدی ز این ارکستر بد بگه . ایشون که هر چی قطعه انقلابی داشتن ، بردن اوکراین ، با همین ارکستر و همین رهبر ضبط کردن . البته اونجا خط خط ضبط میکردن و ارکستر اگه درجه یک هم نبود باز با این شیوه ، از پس پارتیتورهایی که آقای عبدی نوشتن ، بر می آمد

  • مهدی
    ارسال شده در بهمن ۹, ۱۳۸۷ در ۲:۱۱ ق.ظ

    kaveh:
    قرار نیست آقای عبدی ز این ارکستر بد بگه . ایشون که هر چی قطعه انقلابی داشتن ، بردن اوکراین ، با همین ارکستر و همین رهبر ضبط کردن …البته اونجا خط خط ضبط میکردن…
    ایشان ( kaveh ) یا معنی با رهبر ضبط کردن رو نمی دونند یا معنی خط خط ضبط کردن رو …

  • ارسال شده در بهمن ۱۱, ۱۳۸۷ در ۲:۴۷ ق.ظ

    برای من خیلی جالب است که بدانم شما این اطلاعات را از چه منبعی به دست آوردید که با این اعتماد به نفس میگویید که این موسیقی ها خط خط ضبط شده ؟!
    خدا را شکر فیلم ضبط این آثار روی سایت ایشان موجود است و فیلم اجرای استراوینسکی و … توسط همین رهبر بزرگ و ارکستر روی سایتهای دیگر موجود است که به راحتی میتوانید در گوگل سرچ کنید و ببینید. البته ممکن است دیده باشید ولی معنی “با رهبر ضبط کردن یا معنی خط خط ضبط کردن ” را نمی دانید!؟

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

فرهنگ اسلامی و پیدایش موسیقی چند صدائی در اروپا (I)

در ضمن بررسی منابعی برای تهیه مقاله ای درباره نقد تاریخنگاری موسیقی ایرانی به این مقاله جالب بر خوردم که برای روشنگری تاریخی درباره مبادلات فرهنگی و موسیقایی شرق و غرب لازم و مفید است؛ و با مقاله های «نقد تاریخنگاری موسیقی ایرانی» و جستارِ پیوست «درباره عقب ماندگی و پیشرفت» ارتباط دارد.

مروری بر آلبوم «بوم خیال»

اگر اجرای موسیقی آوازیِ مو به مو مبتنی بر بلوک‌بندی و جمله‌بندی و ساختار خرد و کلان ردیف‌ها را یک سرِ طیف، و موسیقی آوازیِ آهنگسازی‌شده را، که شاید از ماحضر موسیقی کلاسیک ایرانی تنها اشل‌هایِ صوتیِ مدها را در خود داشته باشد و تمام دیگر عناصرش (از الگوهای ملودیک و ریتمیک گرفته تا نحوه و روند تغییر مدها، فرم و غیره) از چشمه‌ی خلاقیتِ سازنده/نوازنده‌اش جوشیده، سرِ دیگرِ طیفِ آن سنتی بدانیم که در قرن اخیر بداهه‌نوازی نام گرفته است، پنج تکه تکنوازیِ مجملِ صائب کاکاوند در «بوم خیال» را باید جایی نزدیک به پایانه‌ی نخستِ طیف در نظر گرفت.

از روزهای گذشته…

ریچارد اشتراوس (IV)

ریچارد اشتراوس (IV)

ریچارد اشترائوس ضبطهای فراوانی را از آثارش انجام داده، همانند اجرای موسیقی از آهنگساز آلمانی – اتریشی هارولد شوئنبرگ (Harold C. Schonberg). با آنکه اشترائوس رهبر بسیار توانایی بود اما دقت فراوانی را برای ضبطهایش به خرج نمی داد. در سال ۱۹۲۹ اپراهای تیل النسپیشل و دون خوان را به همراه ارکستر اپرای برلین اجرا کرد که به عنوان یکی از بهترین آثار اولیه ضبط از نوع الکتریکی شناخته شده، اگرچه اصل آن بر روی دیسکت ۷۸ rpm ضبط شده بود، صدای عالی نیز داشت و برای آن دوره و نوازندگان و اجرا کنندگان بسیار فوق العاده و هیجان انگیز بود، (علی رغم اشتباه فاحش یکی از سولیستها در اجرای بسیار معروفی ازتیل النسپیشل!)
تفاوتهای صوتی استردیواری و گوارنری (V)

تفاوتهای صوتی استردیواری و گوارنری (V)

واریاسون بین این ۳۰ ویولون حدودا ۷ تا ۱۰ دسی بل است. این واریاسیون کاملا قابل شنیدن است هرچند که منحنی ها با چند استثنا شبیه یکدیگرند که نشان دهنده یکسانی تمبر (timbre) است.
ارکستر فیلارمونیک لندن (II)

ارکستر فیلارمونیک لندن (II)

در سال ۱۹۴۷ گروه کُر فیلارمونیک لندن شروع به فعالیت کرد. بین سالهای ۱۹۴۹ تا ۱۹۵۲ ارکستر در بحران شدیدی فرو رفت که دلیل آن فشاری بود که راسل در زمان جنگ سرد به دلیل اعتقادات کمونیستی خود، به ارکستر وارد آورد، یکی از نتایجش آن بود که شورای شهر لندن اجازه استقرار ارکستر در تالار جدید جشنواره رویال را لغو کردند و به تدریج خود ارکستر به اخراج راسل رای داد!
نجفی ملکی: تکنیک هم در واقع بخشی از بدنه هنر است

نجفی ملکی: تکنیک هم در واقع بخشی از بدنه هنر است

خب ببینید استیل نوازندگی نی را باید در دو بخش دید؛ اول استیل نوازنده برای تولید صدا و دوم استیل نوازنده در انگشت گذاری. در حالت اول بطور کلی و خیلی خلاصه به نظر من هرچقدر نوازنده صدای شفاف تر و درخشان تر و به اصطلاح سونوریته با کیفیت تری را تولید کند می تواند به لحاظ تکنیکی تسلط بیشتری در نی داشته باشد. به عبارت دیگه هرچقدر شما در تولید صدای با کیفیت در رجسترهای مختلف نی تسلط داشته باشید، به همان میزان در اجرای قطعات و تکنیک های مختلف می توانید مسلط باشید. در مورد دوم هم چون انگشت گذاری در نی به مانند سایر سازهای بادی تابع قوانین تغییر مکانی و به اصطلاح تغییر پوزیسیون نیست و انگشت ها در مکان ثابتی هستند چنانچه نوازنده نی در انگشت گذاری خود همان قواعد کلی را که در تمامی سازهای بادی بطور استاندارد وجود دارد را رعایت کند می تواند نوازندگی نی را با تسلط و تکنیک بالاتری تجربه کند.
موسیقی بلوز (III)

موسیقی بلوز (III)

جدا از نحوه تکامل آوازهای بلوز باید به سازشناسی این سبک نیز اشاره ای گذرا داشته باشیم. ورود سیاهان به قاره سفید مواجهه با تمدنی جدید را به دنبال داشت و آشنایی با آلات مختلف موسیقی هم ارمغان این تمدن بود. این که چرا سیاهان به سازهای بادی روی خوش نشان دادند به آسانی قابل درک است. آنان با هدف حفظ ریشه های آوازی خود به طبع آزمایی دراین عرصه می پرداختند و در پی سازی بودند که بتوانند ملودی ها و شیوه های آوازی خود رابرروی آن پیاده کنند.
یو-تو (II)

یو-تو (II)

U2 در ۲۶ سپتامبر ۱۹۷۶ در دوبلین تشکیل شد. لری مولن جونیور چهارده ساله از اعضای دبیرستان، گروهی در آشپزخانه خود تشکیل داد! پس از مدت زمان کوتاهی به اعضای اصلی گروه، ایوان مک کورمیک و پیتر مارتین که از دوستان مولن بودند اضافه شدند. پس از اولین تمرین جدی مارتین و پس از گذشت چند هفته کورمیک گروه را ترک کردند.
هارمونیک (II)

هارمونیک (II)

در ادامه مطالبی که در مورد اصوات و مشخصه های آنها بیان شد ،به این قسمت میرسیم که اگر بتوانید موج مرکبی را تجزیه کنید ، در میان امواج آنالیز شده ، موج سینوسی ساده ای را مشاهده خواهید کرد که هم فرکانس با موج مرکب است ودیگر امواج حاصل از آنالیز ، فرکانسهایی متناسب با این موج سینوسی دارند .
دیمیتری شوستاگویچ (I)

دیمیتری شوستاگویچ (I)

دیمیتری دمیتریویچ شوستاگویچ آهنگساز روسی، یکی از نامدارترین آهنگسازان قرن بیستم است. او با تاثیر از موسیقیدانانی همچون، پروکوفیف و استراوینسکی، شیوه ترکیبی را توسعه بخشید، به عنوان مثال در اپرای “خانم مکبث از ناحیه متسنسک” (Lady Macbeth of the Mtsensk District) در سال ۱۹۳۴، یک اثر مجزا را با دو روش در کنار هم آفرید، هارمونی نئوکلاسیک (با تاثیر از استراوینسکی) و پست رومانتیک (شیوه پس از مالر). دست یابی منحصر به فرد شوستاکویچ به تونالیته شامل تضاد و کنتراستی بی قاعده و جذاب است. شوستاکوویچ به سمفونی های خویش بسیار مفتخر بود، او مهارتش در تکنیک را بیشتر مدیون مالر می دانست. مشهورترین آثارش ۱۵ سمفونی و ۱۵ کوارتت زهی است.
شریفیان: ارمیا نشانه همبستگی اقوام است

شریفیان: ارمیا نشانه همبستگی اقوام است

۲۶ تیرماه در تالار وحدت نشست مطبوعاتی سمفونی «ارمیا» با حضور محمد سعید شریفیان آهنگساز، علی‌اکبر صفی‌پور مدیرعامل بنیاد رودکی، ایوان الیو رهبر ارکستر و محمدباقر کریمی مدیرکل ارشاد آذربایجان غربی برگزار شد. این نشست به خاطر اولین حضور علی‌اکبر صفی‌پور به عنوان مدیرعامل جدید بنیاد رودکی با حواشی زیادی همراه بود که در این گزارش به آن نمی پردازیم و تنها به گفتگو هایی که خبرنگاران رسانه های مختلف و همینطور ژورنال گفتگوی هارمونیک، با ایشان انجام داده به انتشار می رسد.
صبا؛ نسیم دگرگونی‌ها (VI)

صبا؛ نسیم دگرگونی‌ها (VI)

در دوره‌ای که صبا می‌زیست مفاهیمی مانند انسجام در موسیقی دستگاهی کمتر مورد بحث نظری قرار می‌گرفت و بیشتر موضوع یک عمل موسیقایی درونی شده بود. اما او احتمالا برای نخستین بار به شکل مکتوب و آگاهانه به مفهوم پیوستگی در موسیقی دستگاهی پرداخته و معتقد است که علاقه‌مند حتماً باید موسیقی ایرانی را به روش عملی یاد بگیرد «[…] زیرا تا گوشه‌های آن را دقیقاً در یک سازی ننوازد و دقت نکند، طبعاً خط‌مشی و ارتباط آن‌ را با فراز‌های ماقبل و مابعد و طرز فرود (Cadance) آن‌ را به اصل دستگاه، یا گذر (Passage) آن را با گوشۀ بعدی نمی‌تواند درک کند.» (۶) شاید تلاش او برای جا دادن گوشه‌های جدید در متن ردیف باعث شده که به شکل آگاهانه به موضوع بنگرد یا شاید هم سر و کار داشتن با اجرای هنرمندانه بر اساس ردیف.