سرک کشیدن به کمی دوردست تر (III)

شکل‌گیری تدریجی و این بازی محو شدن وبرگشتن پاره‌های تم مشخصه‌ی اصلی شهر خاموش و بخش‌های دیگری از دو قطعه‌ی پرواز و در انتظار باران را تشکیل می‌دهد، در همین بین رابطه‌ی تغییرات شدت‌وری و رنگ با تغییر تدریجی جملات نیز تا حدودی برقرار است. این رابطه را در پایان فراز اول قطعه زمانی که شدت‌ به اوج خود می‌رسد و سپس به یک سکوت منتهی می‌شود به وضوح می‌توان دید. این روش برخورد در ابتدای قطعه‌ی «در انتظار باران» هم به شکلی مشابه به چشم می‌خورد.

پژواک، فراز بعدی که نغمه‌های بریده را به کمک پر رنگ کردن سکوت و تغییرات دینامیک به شکل افه‌ی صوتی آشنایی به گوش می‌رساند، بخشی از ماده‌ی موسیقایی پیش از خودش (شبه موتیف دو نغمه‌ای) و بخش‌هایی از آن‌چه را در آینده رخ می‌دهد با خود دارد. همه چیز را ایمیتاسیون‌ها در اختیار گرفته و به تدریج از تمرکز بر یک نغمه‌ی خاص به سمت شکل‌گیری یک ملودی که از لحاظ آکسان‌ها و خیزش شدت شبیه الگوی پژواک‌ها است پیش می‌رود.

در حقیقت واحدهای موتیفی منفردی از یک خط ملودیک گسترده یکی بعد از دیگری از خلال تغییر سازهای مختلف جلوه می‌کند و مانند یک تصویر درهم ریخته که در حال کامل شدن است هر بار پاره‌ای از ملودی را به نمایش می‌گذارد به شکلی که شنونده بخش‌هایی از تصویر نهایی را پیش از این که به کلی معمایش گشوده شود شنیده است و دوباره در همهه‌ی به هم پیچیدن این تم مشخص شده، در بافت هم‌صدایش پژواک‌ها را باز می‌یابد (البته نه به آن کندی و تُنُکی که در ابتدا بود) و باز هم افزایش تمپو، شدت‌وری و حجم بافت تا سکوت دیگری که به تک‌نوازی کمانچه می‌رسد.

تکنوازی کمانچه یکی از معدود لحظاتی است در این مجموعه که موسیقی کلهر رابطه‌اش را با گذشته‌ی دور ظاهر می‌کند؛ پیدا کردن شباهت این جملات با شب، سکوت کویر چندان دشوار نیست به خصوص در پس‌زمینه هم صدای سازهایی که به شکلی بسیار محو پدالی ممتد را نگه داشته و یا جملات کلهر را با فاصله‌ی کمی دنبال می‌کند، به گوش می‌خورد که این هم آشنا است. هر چند بخش اول شهر خاموش به شکلی نیمه بداهه آفریده شده اما به نظر می‌رسد روند حرکت قطعه امکان دور شدن زیاد از فضایی که اکنون در نمونه‌ی ضبط شده شنیده می‌شود فراهم نمی‌کند.

اگر دو فراز اول این دو قطعه به دلیل ابهام و ساختار رنگی متغیر و برخی مراودات شبه موتیف‌هایشان با یکدیگر متصل بودند، فرازی را که پس از تکنوازی کمانچه آغاز می‌شود به سختی می‌توان ادامه‌ی قبلی‌ها دانست. آفریدن قطعه‌ای تا این حد بلند بدون این که به چند بخش درونی کاملا جدا بشکند و به عنوان تمامیت یک اثر پذیرفتنی باشد بسیار دشوار است. درست به همین دلیل است که هر بار پس از تکنوازی کمانچه ممکن است بیاندیشیم که ای کاش شهر خاموش در همین جا به پایان می‌رسید.

دوگانگی فضای موسیقایی حاکم بر شهر خاموش، قطعات پرواز و در انتظار را نیز به همین شکل در بر می‌گیرد. هر قطعه (دست‌کم) به دو حوزه مجزا تبدیل می‌شود که اولی آن گام دورتر است و دومی بازگشت به شیوه‌های آشنای خود آهنگساز یا دیگران است. در شرایطی که این چند قطعه فراهم می‌کند، مشخص نیست این دوگانگی حاصل تاثیر و تاثر تنظیم کننده‌ی این دو قطعه و کلهر بر یکدیگر و هر دو بر کل گروه است یا تغییرات کلهر یا تنظیم کننده‌ی دو قطعه‌ی آخر.

بدین ترتیب حرکت موسیقی از یک حالت به دیگری یا تضاد میان این دو حالت که قطعات را به فرازهای دوگانه تقسیم می‌کند ممکن است حاصل تضاد در دیدگاه‌های موسیقایی تنظیم کننده /آهنگساز یا آهنگساز/گروه باشد، که در هم حل نشده بلکه فقط به لحاظ زمانی در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند.

یک دیدگاه

  • ناشناس
    ارسال شده در اردیبهشت ۳۰, ۱۳۸۸ در ۸:۵۶ ب.ظ

    فوق العاده

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

ریتم و ترادیسی (I)

ریتم و ترادیسی دو روشِ فهم نظم های زمانی در جهان پیرامونِ ما را در تباین با هم قرا می دهد: فهم مستقیم به-واسطه ی قوه ی ادراک، و فهم غیر مستقیم به واسطه ی تجزیه و تحلیل. «ریتم» به دستگاه ادراکی ای که امکان مشاهده و دریافتِ بی دردِسرِ پدیده های ریتمیک را در اختیار افراد قرار می دهد گریز می زند، درحالیکه «ترادیسی» ابزارهای ریاضی ای را که برای کشف نظم ها و مطالعه ی الگوها مورد استفاده قرار می گیرد پیشِ روی می گذارد.

موسیقی و شعر در «گرگیعان و گرگیعان» (II)

بیرون‌رفتن مردم از خانه و برگرفتن و دورافکندن کلوخ در آخرین روز ماه شعبان به احتمال فراوان به نشانه ترک عیش و عشرت و باده‌نوشی در ماه مبارک روزه‌گیران و دورکردن دیو گناه باده‌نوشی از خود بوده است و این آیینی بازمانده از دوره پیش از اسلام بوده که با دگرگونی نظم و روال زندگی عادی مردم در تغییر ماه همراه بوده است (۲) و یا جشن «هالووین» در فرهنگ غربی. «هالووین» یک جشن مسیحیت غربی و بیشتر سنتی می‌باشد که مراسم آن سه شبانه‌روز ادامه دارد و در شب «۳۱ اکتبر» (نهم آبان) برگزار می‌شود. بسیاری از افراد و مخصوصا کودکان و نوجوانان در این شب با چهره‌های نقاشی شده، لباس‌های عجیب یا لباس‌های شخصیت‌های معروف، چهره و ظاهری که آن به‌نظرشان ترسناک باشد خود را آماده جشن می‌کنند و برای جمع‌آوری نبات و آجیل به در خانه دیگران می‌روند. این جشن را مهاجران «ایرلندی» و «اسکاتلندی» در سده نوزدهم با خود به قاره آمریکا آوردند. (۳)

از روزهای گذشته…

درباره تحولی جسورانه

درباره تحولی جسورانه

در خبرها خواندیم که قرار است دو ارکستر ملی و ارکستر سمفونیک تهران، ادغام شده و به یک ارکستر تبدیل شود. این اقدام جسورانه علی رهبری شاید سومین حرکت بزرگ او بعد از تشکیل دوباره ارکستر سمفونیک تهران و هفتگی کردن کنسرتهای ارکستر سمفونیک تهران است. بعضی از اهالی موسیقی و مخصوصا رهبر سابق ارکستر ملی فرهاد فخرالدینی،‌ به این اقدام اعتراض کردند. امروز به این مسئله می پردازیم که اگر واقعا رپرتواری که با ارکستر ملی اجرا می شده مربوط به ژانر موسیقی کلاسیک بوده است، چرا ادغام شدن این دو ارکستر موجب نگرانی شده است.
برندا فاسی، مدونای سیاهپوست نشینان آفریقای جنوبی

برندا فاسی، مدونای سیاهپوست نشینان آفریقای جنوبی

برندا فاسی، «مدونای سیاهپوست نشینان» یا «ملکه بی چون و چرای خواننده ها»، در سال ۱۹۶۴ در یکی از مناطق سیاهپوست نشین دوره آپارتاید در نزدیکی کیپ تاون به دنیا آمد. مادرش یک نقاش آماتور بود و نام او را از نام برندا لی (Brenda Lee) ستاره موسیقی پاپ-کانتری آمریکا برگرفت. او در چهارسالگی گروه وکال کوچکی به نام تاینی تاتز (Tiny Tots) راه انداخت. او در محله خود مشهور شد و وقتی که کلویی لبونا (Koloi Lebona)، تهیه کننده برجسته آفریقای جنوبی، در سال ۱۹۷۹ به آن محل سر زد، موزیسین های محلی از صدای او بسیار تعریف کردند و لبونا را به خانه مادر فاسی بردند.
فرزند زمان

فرزند زمان

کیوان میرهادی یکی از موسیقیدانان بنام ایرانی است که در حال حاضر در تهران به فعالیت موسیقی می پردازد. او را میتوان نماینده موجی نو از موسیقی در کشور دانست. سجاد پورقناد همکار خوب harmony talk طی مطلبی این موسیقیدان ارجمند را معرفی نموده و بزودی مصاحبه ای با ایشان راجع به موسیقی برای سایت تهیه خواهد کرد.
مستر کلاسهای آواز ماریو تقدسی برگزار می شود

مستر کلاسهای آواز ماریو تقدسی برگزار می شود

دوره ی چهاردهم مستر کلاس آواز کلاسیک- پاپ کلاسیک ماریو تقدسی از ۲۱ مرداد ماه ۹۶ به مدت یک هفته در آکادمی کوشا برگزار خواهد شد. در این دوره تکنیک تنفس دیافراگماتیک، صداسازی، ارتقا کیفیت رنگ، حجم و قدرت صدا با تکنیک صحیح و خواندن بدون فشار، فن بیان برای هنرپیشگان تئاتر، به همراه اجرای قطعات و آریاهای آلمانی، ایتالیایی، انگلیسی و قطعات ایرانی به صورت ۳ و ۶ جلسه ای برگزار می شود.
گزارش مراسم رونمایی کتاب «بررسی ساختار تصنیف‌های عارف قزوینی» (IV)

گزارش مراسم رونمایی کتاب «بررسی ساختار تصنیف‌های عارف قزوینی» (IV)

در مرحلۀ هشتم، جمع‌بندی کلی از تصنیف کرده‌ام و نظر شخصی داده‌ام که آیا این تصنیف به لحاظ پیوند شعر و موسیقی موفق بوده است؟ آیا تنوع در شعر و ملودی در آن وجود دارد؟ آیا تحریرها در هجاهای مناسبی قرار گرفته‌اند؟ و به‌طور کلی، به اینکه از نظر نگارنده تصنیف موفق بوده یا خیر صحبت کرده‌ام و در مرحلۀ آخر، تمام اجراهایی که تاکنون از تصنیف اجرا شده با مشخصات کامل درج شده است.
موسیقی مردمی، موسیقی هنری، موسیقی مردم پسند: امروزه این دسته بندی ها چه معنایی دارند؟ (IX)

موسیقی مردمی، موسیقی هنری، موسیقی مردم پسند: امروزه این دسته بندی ها چه معنایی دارند؟ (IX)

اعضای انجمن اخوت هر سال رهبران خود را انتخاب می کردند، یکی از آنها تاج گذاری می کرد، و به همین مناسبت، گروه های سازهای کوبه ای در خیابان رژه می رفتند. میراث بارگاه این سیاه پوستان هنوز در جشنواره های معاصر به احترام نیایش برای بانوی ما مشهود است، مثلاً در کامپانا، نمادهای سلطنتی، در قالب تاج ها، عصاهای سلطنتی و شنل ها، هنوز هم بخش مهمی از سنت کُنگادُس است. این نمادها تداوم داشته اند زیرا به کسانی که آنها را می پوشند، منزلت داده و گروه آنها را موقر نشان می-دهد. علاوه بر این تغییر جایگاه افراد در آئین ها توجهات را به سلسله مراتب اجتماعی جلب می کند.
حضور بانوان در جامعه ی موسیقی ایران (II)

حضور بانوان در جامعه ی موسیقی ایران (II)

اولین ارکستر غیر مدرسه ای ایران با رعایت استانداردهای بین المللی، ارکستر سمفونیک بلدیه به رهبری غلامحسین مین باشیان است که بعضی از افراد به اشتباه، این ارکستر را ارکستر سمفونیک تهران می خوانند؛ فعالیت این ارکستر به شکل مستقل کوتاه بوده و به سرعت این ارکستر به هنرستان عالی موسیقی منتقل می شود.
آسیب شناسیِ کاربرد نت در موسیقی کلاسیک ایرانی (XVIII)

آسیب شناسیِ کاربرد نت در موسیقی کلاسیک ایرانی (XVIII)

یکی از مواردی که باعث رویگردانی از استفاده از نت است، عدم توانایی نوازندگان در سلفژ کردن نت هاست. ولی این مسئله نباید باعث شود تا نتوانیم از نت خوانی و فوایدش بهره گیری کنیم. حتی اگر توانایی در سلفژ موسیقی نداریم، با یک صدا ثابت خواندن تمامی نت ها بسیاری از مشکلات را حل میکند.
جلیل شهناز و چهارمضراب (IV)

جلیل شهناز و چهارمضراب (IV)

این چهارمضراب ۲۰۵ میزانی که اجرای آن در [شهناز ث] موجود است، در دشتی سی نواخته و با متر نغمه‌نگاری شده است. پایه‌ی این چهار مضراب الگویی ملودیک دارد (شکل ۱) و از یک موتیف دو میزانی ساخته شده:
Tears in Heaven

Tears in Heaven

اریک کلپتون (Eric Clapton) در سال ۱۹۴۵ در انگلیس متولد شده و مسئولیت بزرگ کردن او را مادر بزرگش بعهده می گیرد. او که از کودکی به موسیقی سبک Blues علاقه بسیاری داشته است، از سن ۱۵ سالگی شروع به نواختن گیتار میکند.