سگویا را همه می شناسند

اگر شما آهنگساز یا نوازنده ای حرفه ای باشید، اگر از علاقمندان به موسیقی کلاسیک باشید، اگر گیتاریست، ویولونیست، پیانیست و یا حتی نوازنده ای فولکلور باشید، اگر هنرجوی گیتار هستید و یا حتی تصمیم به فراگرفتن این ساز دارید، به طور یقین شما سگویا را می شناسید.او در ۲۱ فوریه سال ۱۸۹۳ در دهکده ای بنام لینارس (Linares)، از توابع گرانادا، در اسپانیا بدنیا آمد. پدرش وکیل معروف دادگستری بود که دوست داشت پسرش به حرفه و پیشه او روی بیاورد. بنابراین تا جائیکه امکان داشت، سعی می کرد سابقه فرهنگی درخشانی برای او به جای بگذارد، از این رو برای او معلم سرخانه پیانو و ویولن گرفت.

در آن زمان گیتار صرفا یک ساز ساده بود که توسط دهقانان و کشاورزان در مراسم و خوشگذرانیهای شبانه مورد استفاده قرار می گرفت. به همین دلیل هیچ معلم شایسته ای برای یادگیری آن وجود نداشت.

این بود که سگویا از سن ۶ سالگی، یعنی اولین باری که صدای این ساز را شنید، به تنهایی شروع به فراگرفتن نمود. این تصمیم با مخالفت شدید خانواده اش همراه بود اما او بر سرعلاقه خود پا فشاری کرد و تمرینات خویش را بسیار سخت ادامه داد و به چنان تکنیکی در گیتار رسید که او را در جهان موسیقی بی همتا نمود، به طوریکه امروزه از او به عنوان پدر گیتار کلاسیک نام برده می شود.

اجراهای جهانی سگویا از سال ۱۹۲۸ در نیویورک شروع شد. بسیاری از آهنگسازان بزرگ معاصرتا قبل از این اجرا، هیچ قطعه ای را برای گیتار ننوشته بودند. اما با مشاهده تکنیک نوازندگی سگویا و قدرت ایجاد تنوع رنگ آمیزی احساسی آن، قطعات زیادی را برای این ساز خلق کردند.

اولین آهنگساز معاصر بزرگی که برای این ساز قطعه نوشت فدریکو مورنو توروبا (Torroba)، هم وطن سگویا بود. بعد از آن تورینا (Turina)، پونس (Ponce)، رودریگو (Rodrigo) و ویلالوبوس (VillaLobos) بودند که هر کدام رپرتوارهای بسیار با ارزشی را برای این ساز بوجود آوردند.

audio file بشنوید قسمتی از قطعه “الحمرا” را با اجرای سگویا

در این میان، او با تنظیم های فوق العاده ای که از آثار آهنگسازان بزرگ از دوره های مختلف موسیقی انجام داد توانائی این ساز را در پرداختهای احساسی و تکنیکی به خوبی نشان داد. ویژگیهای بارز تنظیمهای سگویا در انگشت گذاریهای بسیار دقیق، استفاده از امکانات حسی گیتار و نشان دادن وسعت ساز در صدا دهی می باشد.

از تنظیمهای مهم او می توان به شاکن (Chaconna) باخ، سوئیت اسپانیایی آلبنیز، برخی از سوناتهای شوبرت، و انگشت گذاری آندانتینو واریاتو(Andantino Variato) پاگانینی و خلاصه خیلی آثار دیگر نام برد که ذکر همه آنها در این مقال نمی گنجد.

audio file بشنوید قسمتی از فانتزی رودریگو را با تکنوازی سگویا

سگویا شاگردان زیادی را نیز تربیت نمود. تقریبا تمام گیتاریستهای بزرگ دنیا!! اما از مهمترینها می توان به جان ویلیامز (John Williams) نوازنده اسطوره ای و همچنین آلریو دیاز اشاره کرد که با تکنیک بالا و قدرت نوازندگی شان، گیتار را در جایگاهی که سگویا رسانده بود حفظ کردند.

سگویا علاوه بر به ثمر رساندن هدف بزرگ خود، یعنی شناساندن گیتار کلاسیک به جهانیان، قدمی بسیار با ارزش به جلو برداشت و آن تبدیل سیمهای گیتار از زه و ابریشم به نایلون بود. سابق بر این، سیمهای زیر گیتار از جنس روده ( ‌زه) و سیمهای باس آن از جنس ابریشم نتابیده بود که نواری فلزی به دور آن می پیچیدند.

سیمهای از جنس روده به آسانی از کوک خارج و به سرعت نخ نخ می شدند و سیمهای باس که از ابریشم نتابیده بود دارای صدایی بسیار کم و ضعیف بود.بعد از جنگ جهانی دوم سگویا با کمک دوستش آلبرت آگوستین، رئیس یک شرکت شیمیایی را تشویق کردند که در تولید سیم نایلون سرمایه گذاری کند. آگوستین وظیفه دنبال کردن پروژه را به عهده گرفت و به این ترتیب در سال ۱۹۴۷، اولین سیم نایلون گیتار ساخته شد.

بدون شک آندرس سگویا اگر بهترین گیتاریست تاریخ نباشد، به طور حتم مهم ترین آنهاست. او در ۱۹۸۷ در حالیکه رسالت خود را به پایان رسانده بود از دنیا رفت.

11 دیدگاه

  • ساعی مغیثی
    ارسال شده در خرداد ۱, ۱۳۸۸ در ۱۲:۳۰ ق.ظ

    متشکرم بابت مقاله بسیار عالی شما

  • ارسال شده در خرداد ۴, ۱۳۸۸ در ۸:۱۹ ق.ظ

    سلام
    مقاله مفیدی بود
    ممنون

  • ناشناس
    ارسال شده در اسفند ۱۷, ۱۳۸۸ در ۹:۴۴ ب.ظ

    خوب بود اما برای ما که هنرجو گتار کلاسیک هسیم و سگویا را میشناسیم خیلی ابتدایی بود اگه میشه اطلاعات کاملتری بدید

  • ارسال شده در خرداد ۱۶, ۱۳۸۹ در ۱۲:۴۵ ب.ظ

    برای آگاهی و اطلاعات بیشتر در رابطه با نوازندگان، آهنگسازان و افراد تاثیر گذار گیتارکلاسیک همچنین سیر تحول ساز و سازنده از رنسانس تا قرن ۲۱ میتوانید کتاب تاریخ فشرده گیتار کلاسیک نگارش گراهام وید ترجمه ساناز تجویدی نشر پرگار ۱۳۸۹ را مطالعه فرمائید.
    باتشکر.

  • بابک ولی پور
    ارسال شده در آبان ۸, ۱۳۸۹ در ۱۱:۴۸ ب.ظ

    لقب “پدر گیتار کلاسیک” به دلیل تکنیک بالای سگویا به ایشان داده نشده است، زحماتی که سگویا برای اشاعه فرهنگ تکنوازی گیتار کلاسیک و گسترش رپرتوار این ساز،در نیمه نخست قرن بیستم کشید، او را شایسته دریافت چنین عنوانی کرد.
    سگویا گیتار را در ۶ سالگی با سبک فلامنکو آغاز کرد. معلمی به نام Agustinillo که گیتاریست حرفه ای هم نبود، در مدتی کوتاه مطالبی را به سگویا آموخت اما سگویا جذب موسیقی فلامنکو نشد.
    مطالب مهمی از قلم افتاده که امیدوارم بتوان در مقاله ای بدان ها پرداخت.
    تعدادی از مهمترین های کارنامه کاری سگویا عبارتست از :
    کسب جایزه گرمی/دریافت نشان لیاقت از پادشاه وقت اسپانیا/نشان طلا از جامعه رویال فیلارمونیک لندن.. رودریگو “فانتزی برای یک مرد متشخص” را به سگویا تقدیم کرد..همکاری سگویا و هاوزر، گیتارساز المانی ز موثرترین همکاریها در راستای تکامل ساختمان گیتار در طول تاریخ این ساز است..
    در مورد سگویا بسیار می توان سخن گفت.. ای کاش دوستان نویسنده دقیقتر و کاملتر بنویسند، تحقیق کنند… تکرار مطالبی که اکثر گیتاریست ها حتی در داخل ایران از انها اگاهی دارند چندان راهگشا نیست… شایسته نیست درباره مرد بزرگی همچون سگویا به متنی شتابزده و کوتاه بسنده کنیم.

  • مطلبی
    ارسال شده در آبان ۹, ۱۳۸۹ در ۵:۱۷ ب.ظ

    باز هم آقای ولی پور! جناب بابک خان شما که پای هر نوشته ای از فاریا گرفته تا ایمان رفیعی تک مضرابی انتقادی می زنید و صغیر و کبیر رو از نظر لطف غرض ورزانه خود بهرمند می سازید، لطف بفرمایید چهار خط مقاله بدین تا ببینیم توانایی قلم و دانش شما در چه حدی است؟ تا چه حد دقیق و کامل هستید و …!

  • نازیا دلیر نیا
    ارسال شده در آبان ۲۷, ۱۳۸۹ در ۳:۳۵ ق.ظ

    جناب مطلبی، آقای ولی پور در تکمیل متن اصلی نظرشان را ابراز فرمودند. و این البته به نفع کسانی ست که در جستجوی اطلاعات بیشتری هستند. اما شما اگر مایلید مطالب آقای ولی پور را بخوانید بهتر است در مطالب سایت دقت بیشتری بفرمایید. ایشان دو مطلب در این سایت منتشر کرده اند.

  • غزاله
    ارسال شده در آبان ۲۷, ۱۳۸۹ در ۱۱:۲۳ ب.ظ

    به نظر من شما اگر صحبتی دارید و یا انتقادی دارید بهتر هست که اسمتون رو هم بفرمایید . و اینکه بهتر نیست ما برای یک بار هم که شده انتقاد پذیر باشیم و از انتقاد خوب استفاده کنیم ؟ حرف آقای ولی پور درسته اطلاعات کامل نیست و من از ایشون برای اندکی کامل کردن اطلاعات تشکر می کنم.
    همچنین بابت مقاله .

  • ارسال شده در آذر ۹, ۱۳۸۹ در ۴:۱۱ ب.ظ

    سلام
    مرسی از ساعی مغیثی ، نکوئی ، Anonymous ، بابک ولی پور ، مطلبی ، نازیا دلیر نیا و غزاله عزیز .
    بدیهی است فردی با نام سگویای بزرگ و داشتن تاریخی به اندازه تاریخ یک ساز بزرگ (گیتار) مطالب بسیار زیادی برای عنوان کردن دارد . غرض در این مقاله کوتاه ، آشنایی خوانندگان با مهمترین دلایلی است که سگویا را پدر گیتار کلاسیک نموده و او را در موسیقی به جایی رسانده که همه او را می شناسند. این دلایل در چند عنوان اصلی خلاصه می شود که در این مقاله سعی شده بصورتی چکیده و خلاصه به آنان اشاره شود:
    ۱- اشاره به شروع نوازندگی سگویا
    ۲- اشاره به تکنیک سگویا و مهارت او در نشان دادن شخصیت واقعی این ساز
    ۳- اشاره به ارتباط سگویا با آهنگسازان بزرگ هم عصر خود برای گیتار
    ۴- اشاره به برخی از مهمترین تنظیمهای سگویا و گسترش رپرتوار این ساز
    ۵- اشاره به نقش او در تکامل ساخت گیتار
    ۶- و بالاخره اشاره به تربیت شاگردان ممتاز
    در این مختصر یادداشت هم ابدا قصد ندارم که زوایای از قلم افتاده ای را که بابک ولی پور عزیز (به حق) به برخی از آنها اشاره نموده است را توجیه نمایم چرا که وقایع و موضوعات دیگر زیادی در مورد این مرد بزرگ وجود دارد که به دلیل آنکه در این مقال نمی گنجیده است، از آنان ذکری نشده است . منابع زیادی نیز وجود دارد که می توان برای آگاهی بیشتر به آنها رجوع نمود از جمله کتاب نامه های سگویا و پونس ، اتو بیو گرافی سگویا ، نامه های ویلا لوبوس وکتابهای دیگر که در همه اینها به حکم کتاب بودنشان (و نه مقاله ) به شرح تمامی جزئیات در مورد ایشان پرداخته شده است.
    بهتر است بدانیم ادبیات نقد گاها از خود نقد پیشروی می کند و نمودی بیشتر میابد و از آنجا که کلمات جغرافیای محدود دارند نباید که در تسلط زبان صرف گرفتار شوند.

  • محمد مهدی اثباتی
    ارسال شده در بهمن ۹, ۱۳۸۹ در ۱۰:۰۱ ب.ظ

    با عرض سلام و خسته نباشید

    بسیار بسیار بسیار برای خودم و جامعه جهانی موسیقی متاسفم که در چنین گمراهی عظیمی فرو رفته .افرادی که مارا به این اگاهی رساندند خود مسوول این خیانت عظیم جهانی هستند . به عنوان یک نکته و نه بیشتر و فقط به واسطه ی اگاهی بخشی بسیار بسیار بسیار کوتاه و اجمالی (که در اینده ای نه چندان دور به تفصیل راجع به ان خواهم نوشت و حتما شما دوستان عزیز و تمامی علاقمندان به موسیقی و مخصوصا این ساز بی نظیر رامطلع خواهم کرد) می گویم :

    بسیار غم انگیز بود خواندن این مطالب و مخصوصا این جمله که :
    اجراهای جهانی سگویا از سال ۱۹۲۸ در نیویورک شروع شد. بسیاری از آهنگسازان بزرگ معاصرتا قبل از این اجرا، هیچ قطعه ای را برای گیتار ننوشته بودند و اولین آهنگساز معاصر بزرگی که برای این ساز قطعه نوشت فدریکو مورنو توروبا هم وطن سگویا بود.

    زیرا باورنکردنیست بهترین اهنگساز گیتار نه تنها مورد کم توجهی بلکه مورد فراموشی کامل قرار گیرد . به عنوان وظیفه باید یاد اور شوم که:

    آگوستین باریوس منگوره Agustin Barrios Mangore

    بدون شک بزرگترین و بهترین آهنگساز و نوازنده ی تکرار نشدنی و بدون شک و بدون شک و بدون شک پدر گیتار می باشد.او در سالهای ۱۸۸۵-۱۹۴۴ بیش از ۳۰۰ قطعه ی بی نظیر و باورنکردنی نوشت که به جرات فقط یکی از ان ها کافی بود تا او را پدر گیتار بنامند.

    و جالب است بدانید یکی از مهمترین عوامل ناشناخته بودن این نابغه ی موسیقی و گیتار آقای اندرس سگویاست (که در این بحث وقت کافی برای بیان علت این گفته وجود ندارد) و به گفته ی گیتاریست مشهور معاصر جان ویلیمز : “باریوس” شوپن گیتار و بدون شک برگترین اهنگساز و نوازنده ی گیتار است. جان ویلیامز بهترین شاگرد سگویا ، سگویا را نوازنده ای محدود میداند چه رسد به پدر گیتار بودن.
    من فعالیت های سگویا را تحسین میکنم اما خیانت او نابخشونی است و در مقابل وجود کسی مانند “اگوستین باریوس” نامیدن او به عنوان پدر گیتار خیانت بزرگیست .

    جان ویلیامز و چندی دیگر از نوازندگان بزرگ جهان اثاری را از این اهنگساز و نوازنده بزرگ اجرا کرده اند .اثاری مانند la cathedral که تا ابد ماندگار است

    دیگر بس است!

    به امید خدا در اینده ای نه چندان دور مفصلا بزرگترین نابغه ی ناشناخته را در حد توان خودم خواهم شتاساند.

  • سایه
    ارسال شده در اسفند ۷, ۱۳۸۹ در ۳:۳۷ ب.ظ

    آقای محمد مهدی اثباتی عزیز!
    بهتر نیست قبل از بحث بر سر سگوویا و باریوس منگوره کمی درباره ی ادبیات نقد مطالعاتمون رو گسترده تر کنیم؟ متاسفانه ادبیات زننده شما حتی رغبت خواندن کامل نظرتون رو هم از من گرفت. اگر منظور شما از خیانت و گمراهی عظیم جهانی، نامیدن سگوویا به عنوان پدر گیتار کلاسیک است شما رو تشویق می کنم که بدون تعصب به داوری بپردازید.(البته اگر خود را در مقام داوری می بینید.)
    با تشکر

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

گفتگو با قدسیه مسعودیه (I)

شاگردان مستقیم و غیرمسقیم محمدتقی مسعودیه قوم‌موسیقی‌شناس، آهنگساز و پژوهشگر برجسته‌ و تأثیرگذار موسیقی ایران، به دو شکل از او یاد گرفتند و بهره‌مند شدند. نخست، از دانش و علم او در کلاس‌ها و کتاب‌هایش و دوم از منش و سلوک او با عمل به توصیه‌ی مشهور لقمان حکیم. «انزوای محترمانه‌ی […] محمدتقی مسعودیه […] به ما آموخت که شیوه‌ی بنیادی‌تر و تندروانه‌تری در پیش بگیریم. روش متین و گام ‌به‌ گام پیشکسوتان ما نتیجه‌ی اندکی داده بود. […] ما از شیوه‌ی متین پیشینیان‌مان فاصله گرفتیم و در دفاع از شیوه‌ی کار خود فریاد زدیم و حتا پرخاش کردیم، چرا که دیگر برای حرکت گام‌ به‌گام دیر شده بود.» (فصلنامه‌ی ماهور، ش ۴۰، ص ۱۱) بله! منش متین مسعودیه همین بود.

درباره‌ی نقد نماهنگ (II)

دیدراستای یک فرم‌گرایی موسیقایی ناب که به نقد ویرانگر رابطه‌ی معنی‌دار میان موسیقی و تصویر (و یا موسیقی و هر چیز دیگر، غیر از خودش و تا حدی رقص) بیانجامد یا دیدگاه‌های دیگری چون ضدیت با جریان مردم‌پسند نماهنگ، روابط سرمایه‌سالارانه‌ی چیره بر پیدایی و همه‌گیری‌اش و به یک واژه، مخالفت از بن با اصل…
ادامهٔ مطلب »

از روزهای گذشته…

سان را و فلسفه کیهانی (IX)

سان را و فلسفه کیهانی (IX)

آرکسترا در اواسط دهه هفتاد، بعد از ظهر روزهای شنبه در پارک جرمن تاون در نزدیکی خانه فیلادلفیایشان به اجرای کنسرت های رایگان می پرداخت. گاهی در اجراهای اواسط دهه ۷۰ آرکسترا در کلوپ های شبانه فیلادلفیا، کسی پشت محل اجرا می ایستاد و دسته دسته ال پی های بدون مارک در جعبه های سفید را از ضبط اجراهای زنده گروه می فروخت (که یکی از آن ها ضبط اجرای هالوین بود که برای فروش آن مرد فروشنده لباس یک آدم فضایی طلایی رنگ را پوشیده بود و ال پی هم تنظیم کاوری بود از “Somewhere Over the Rainbow”.)
U2 ، موفق ترین برنده گرمی

U2 ، موفق ترین برنده گرمی

با وجود آنکه ماریا کری (Mariah Cary) بیشتر توجه قبل از مراسم اهدای جوایز گرمی (Grammy) را بخود اختصاص داده بود، اما این گروه U2 بود که توانست شب چهارشنبه پنج جایزه از جمله دو جایزه برای بهترین آلبوم سال یک جایزه برای بهترین آهنگ سال را نصیب خود کند.
ریچارد کلایدرمن

ریچارد کلایدرمن

ریچارد کلایدرمن بعنوان یک نوازنده حرفه ای پیانو توانست به مقام و شهرتی دست پیدا کند که کمتر هنرمند موسیقی فرانسوی تا کنون به این درجه رسیده است. او طی سالها نوازندگی پیانو، تهیه آلبوم های زیبا و اجرای کنسرت از خود یک چهره بین المللی بر جای گذاشته است. وی در طول فعالیت حرفه ای خود بیش از ۸۰۰ آلبوم موسیقی تهیه کرده است که در این میان ۶۳ عدد از آنها بعنوان آلبوم پلاتینیوم و ۲۶۳ عدد بعنوان آلبوم طلایی شناخته شده است، آمار فروش آلبوم های او نزدیک به نود میلیون نسخه ثبت شده تخمین زده می شود.
طبقه‌بندی سازها (II)

طبقه‌بندی سازها (II)

استفاده‌ی دیگر ساز‌ها به‌کارگیری‌ آن در رقص بود. پارتیتورهای سازی به علت عدم نیاز به ندرت وجود داشت؛ چرا که موسیقی‌دانان با تکیه بر رپرتوار محدودی از ملودی‌ها بداهه‌نوازی می‌کردند. حتا نواختن ساز‌های زهی، تقلید کورکورانه‌ای از صدای انسان بود، که تا پیش از دوره‌ی باروک، نسبت به هر نوع ساز دیگر جایگاه بالاتری داشت. در طی دوره‌ی رنسانس سازها، نوازندگان و سازندگان‌شان، از منزلت خاصی برخوردار شدند. به‌تدریج اما بدون شبهه، موسیقی‌دانان که در جایگاه کم‌ اهمیت‌تری نسبت به خوانندگان قرار داشتند، با رسیدن به خود باوری همچون نقاشان، مجسمه‌سازان و شاعران دوره‌ی رنسانس جایگاه خاص خود را یافتند. اقتصاد پویای آن دوران نیز در هنر سازسازی بی‌تاثیر نبود.
تصویر تنال (I)

تصویر تنال (I)

حتما” قطعات سرگئی راخمانینف آهنگساز دوره مدرن را شنیدیده اید. او تمایل زیادی به آهنگسازی به سبک هم نسلانش نداشت و با رنگ و بویی رمانتیک به تصنیف موسیقی می پرداخت. راخمانینف هنوز شیفته موسیقی تنال و پلی تنال بود و با این موسیقی به زیبایی داستان سرایی می کرد.
جسور و ایرانی (II)

جسور و ایرانی (II)

همراهی تنبک افقه حساب شده است، برای مثال در پیش در آمد، در بعضی قسمت ها، بدون این که وزن قطعه تغییر کند، سکوت هایی بین جمله ها و نیم جمله ها وجود دارد (مثلا در یک میزان بعد از ضرب اول، سه ضرب سکوت است) و تنبک در این فضاهای خالی الگوهای ریتمیکی را می نوازد که کاملا با وزن قطعه متفاوتند (مثلا یک الگوی شش ضربی در آن سه ضرب نواخته می شود.)
رندی نیومن و هنر طعنه آمیز (I)

رندی نیومن و هنر طعنه آمیز (I)

راندال استوارت مشهور به “رندی” نیومن (Randy Newman) متولد ۲۸ نوامبر ۱۹۴۳، خواننده، سراینده اشعار، برنامه ریز، آهنگساز و پیانیست آمریکایی است که برای اشعار نیش دار و ساخت موسیقی بسیاری از فیلمها شهرت دارد. نیومن معروف به نوشتن اشعاری است که از شخصیت خودش بسیار دور می باشد. برای مثال آهنگ سال ۱۹۷۲ “قایق سواری در جای دگر” (Sail Away) بیان تلاش تاجران برای جذب بردگان است، در حالی که سخنگوی آمریکا از ناسپاسی جهانی نسبت به آمریکا شکایت دارد که چرا آنان راه حل نهایی طعنه آمیزی ارائه می دهند.
پیت فاونتین همچنان مینوازد

پیت فاونتین همچنان مینوازد

نیو اورلینز- خانه پیت فاونتین (Pete Fountain) – نوازنده افسانه ای کلارینت جاز- در نزدیکی خلیج سنت لوییس، تصویری زنده از داستان زندگی او بود – صفحه های طلایی، عکسهایی که با چهار رئیس جمهور دارد، یادداشتهای تشکر آمیز از فرانک سیناترا (Frank Sinatra)، کلارینتهای عزیزش و سازهای قدیمی و کلاسیک دیگر.
نگاهی به «اینک از امید» (V)

نگاهی به «اینک از امید» (V)

تصنیف «آغازی دیگر» با اینکه از نظر ملودیک (مخصوصا از نظر مد گردی)، دارای قوت هایی است، ضعف های اساسی در بخش چند صدایی و همچنین پیوند شعر و موسیقی دارد.
سومین جشنواره هنرمندان خود آموخته

سومین جشنواره هنرمندان خود آموخته

بی گمان به اعتبار همه دستاوردهای فرهنگی و هنری که زمینه های بی شماری را جهت تبلور ارزش های به هنجار فراهم می سازد، به شهود تازه ای از ثبت لحظه های تاریخمند دست می یابیم که به یمن حضور مفاخر هنری که پشتوانه های ملی ماست ، حاصل شده است.