سگویا را همه می شناسند

اگر شما آهنگساز یا نوازنده ای حرفه ای باشید، اگر از علاقمندان به موسیقی کلاسیک باشید، اگر گیتاریست، ویولونیست، پیانیست و یا حتی نوازنده ای فولکلور باشید، اگر هنرجوی گیتار هستید و یا حتی تصمیم به فراگرفتن این ساز دارید، به طور یقین شما سگویا را می شناسید.او در ۲۱ فوریه سال ۱۸۹۳ در دهکده ای بنام لینارس (Linares)، از توابع گرانادا، در اسپانیا بدنیا آمد. پدرش وکیل معروف دادگستری بود که دوست داشت پسرش به حرفه و پیشه او روی بیاورد. بنابراین تا جائیکه امکان داشت، سعی می کرد سابقه فرهنگی درخشانی برای او به جای بگذارد، از این رو برای او معلم سرخانه پیانو و ویولن گرفت.

در آن زمان گیتار صرفا یک ساز ساده بود که توسط دهقانان و کشاورزان در مراسم و خوشگذرانیهای شبانه مورد استفاده قرار می گرفت. به همین دلیل هیچ معلم شایسته ای برای یادگیری آن وجود نداشت.

این بود که سگویا از سن ۶ سالگی، یعنی اولین باری که صدای این ساز را شنید، به تنهایی شروع به فراگرفتن نمود. این تصمیم با مخالفت شدید خانواده اش همراه بود اما او بر سرعلاقه خود پا فشاری کرد و تمرینات خویش را بسیار سخت ادامه داد و به چنان تکنیکی در گیتار رسید که او را در جهان موسیقی بی همتا نمود، به طوریکه امروزه از او به عنوان پدر گیتار کلاسیک نام برده می شود.

اجراهای جهانی سگویا از سال ۱۹۲۸ در نیویورک شروع شد. بسیاری از آهنگسازان بزرگ معاصرتا قبل از این اجرا، هیچ قطعه ای را برای گیتار ننوشته بودند. اما با مشاهده تکنیک نوازندگی سگویا و قدرت ایجاد تنوع رنگ آمیزی احساسی آن، قطعات زیادی را برای این ساز خلق کردند.

اولین آهنگساز معاصر بزرگی که برای این ساز قطعه نوشت فدریکو مورنو توروبا (Torroba)، هم وطن سگویا بود. بعد از آن تورینا (Turina)، پونس (Ponce)، رودریگو (Rodrigo) و ویلالوبوس (VillaLobos) بودند که هر کدام رپرتوارهای بسیار با ارزشی را برای این ساز بوجود آوردند.

audio file بشنوید قسمتی از قطعه “الحمرا” را با اجرای سگویا

در این میان، او با تنظیم های فوق العاده ای که از آثار آهنگسازان بزرگ از دوره های مختلف موسیقی انجام داد توانائی این ساز را در پرداختهای احساسی و تکنیکی به خوبی نشان داد. ویژگیهای بارز تنظیمهای سگویا در انگشت گذاریهای بسیار دقیق، استفاده از امکانات حسی گیتار و نشان دادن وسعت ساز در صدا دهی می باشد.

از تنظیمهای مهم او می توان به شاکن (Chaconna) باخ، سوئیت اسپانیایی آلبنیز، برخی از سوناتهای شوبرت، و انگشت گذاری آندانتینو واریاتو(Andantino Variato) پاگانینی و خلاصه خیلی آثار دیگر نام برد که ذکر همه آنها در این مقال نمی گنجد.

audio file بشنوید قسمتی از فانتزی رودریگو را با تکنوازی سگویا

سگویا شاگردان زیادی را نیز تربیت نمود. تقریبا تمام گیتاریستهای بزرگ دنیا!! اما از مهمترینها می توان به جان ویلیامز (John Williams) نوازنده اسطوره ای و همچنین آلریو دیاز اشاره کرد که با تکنیک بالا و قدرت نوازندگی شان، گیتار را در جایگاهی که سگویا رسانده بود حفظ کردند.

سگویا علاوه بر به ثمر رساندن هدف بزرگ خود، یعنی شناساندن گیتار کلاسیک به جهانیان، قدمی بسیار با ارزش به جلو برداشت و آن تبدیل سیمهای گیتار از زه و ابریشم به نایلون بود. سابق بر این، سیمهای زیر گیتار از جنس روده ( ‌زه) و سیمهای باس آن از جنس ابریشم نتابیده بود که نواری فلزی به دور آن می پیچیدند.

سیمهای از جنس روده به آسانی از کوک خارج و به سرعت نخ نخ می شدند و سیمهای باس که از ابریشم نتابیده بود دارای صدایی بسیار کم و ضعیف بود.بعد از جنگ جهانی دوم سگویا با کمک دوستش آلبرت آگوستین، رئیس یک شرکت شیمیایی را تشویق کردند که در تولید سیم نایلون سرمایه گذاری کند. آگوستین وظیفه دنبال کردن پروژه را به عهده گرفت و به این ترتیب در سال ۱۹۴۷، اولین سیم نایلون گیتار ساخته شد.

بدون شک آندرس سگویا اگر بهترین گیتاریست تاریخ نباشد، به طور حتم مهم ترین آنهاست. او در ۱۹۸۷ در حالیکه رسالت خود را به پایان رسانده بود از دنیا رفت.

11 دیدگاه

  • ساعی مغیثی
    ارسال شده در خرداد ۱, ۱۳۸۸ در ۱۲:۳۰ ق.ظ

    متشکرم بابت مقاله بسیار عالی شما

  • ارسال شده در خرداد ۴, ۱۳۸۸ در ۸:۱۹ ق.ظ

    سلام
    مقاله مفیدی بود
    ممنون

  • ناشناس
    ارسال شده در اسفند ۱۷, ۱۳۸۸ در ۹:۴۴ ب.ظ

    خوب بود اما برای ما که هنرجو گتار کلاسیک هسیم و سگویا را میشناسیم خیلی ابتدایی بود اگه میشه اطلاعات کاملتری بدید

  • ارسال شده در خرداد ۱۶, ۱۳۸۹ در ۱۲:۴۵ ب.ظ

    برای آگاهی و اطلاعات بیشتر در رابطه با نوازندگان، آهنگسازان و افراد تاثیر گذار گیتارکلاسیک همچنین سیر تحول ساز و سازنده از رنسانس تا قرن ۲۱ میتوانید کتاب تاریخ فشرده گیتار کلاسیک نگارش گراهام وید ترجمه ساناز تجویدی نشر پرگار ۱۳۸۹ را مطالعه فرمائید.
    باتشکر.

  • بابک ولی پور
    ارسال شده در آبان ۸, ۱۳۸۹ در ۱۱:۴۸ ب.ظ

    لقب “پدر گیتار کلاسیک” به دلیل تکنیک بالای سگویا به ایشان داده نشده است، زحماتی که سگویا برای اشاعه فرهنگ تکنوازی گیتار کلاسیک و گسترش رپرتوار این ساز،در نیمه نخست قرن بیستم کشید، او را شایسته دریافت چنین عنوانی کرد.
    سگویا گیتار را در ۶ سالگی با سبک فلامنکو آغاز کرد. معلمی به نام Agustinillo که گیتاریست حرفه ای هم نبود، در مدتی کوتاه مطالبی را به سگویا آموخت اما سگویا جذب موسیقی فلامنکو نشد.
    مطالب مهمی از قلم افتاده که امیدوارم بتوان در مقاله ای بدان ها پرداخت.
    تعدادی از مهمترین های کارنامه کاری سگویا عبارتست از :
    کسب جایزه گرمی/دریافت نشان لیاقت از پادشاه وقت اسپانیا/نشان طلا از جامعه رویال فیلارمونیک لندن.. رودریگو “فانتزی برای یک مرد متشخص” را به سگویا تقدیم کرد..همکاری سگویا و هاوزر، گیتارساز المانی ز موثرترین همکاریها در راستای تکامل ساختمان گیتار در طول تاریخ این ساز است..
    در مورد سگویا بسیار می توان سخن گفت.. ای کاش دوستان نویسنده دقیقتر و کاملتر بنویسند، تحقیق کنند… تکرار مطالبی که اکثر گیتاریست ها حتی در داخل ایران از انها اگاهی دارند چندان راهگشا نیست… شایسته نیست درباره مرد بزرگی همچون سگویا به متنی شتابزده و کوتاه بسنده کنیم.

  • مطلبی
    ارسال شده در آبان ۹, ۱۳۸۹ در ۵:۱۷ ب.ظ

    باز هم آقای ولی پور! جناب بابک خان شما که پای هر نوشته ای از فاریا گرفته تا ایمان رفیعی تک مضرابی انتقادی می زنید و صغیر و کبیر رو از نظر لطف غرض ورزانه خود بهرمند می سازید، لطف بفرمایید چهار خط مقاله بدین تا ببینیم توانایی قلم و دانش شما در چه حدی است؟ تا چه حد دقیق و کامل هستید و …!

  • نازیا دلیر نیا
    ارسال شده در آبان ۲۷, ۱۳۸۹ در ۳:۳۵ ق.ظ

    جناب مطلبی، آقای ولی پور در تکمیل متن اصلی نظرشان را ابراز فرمودند. و این البته به نفع کسانی ست که در جستجوی اطلاعات بیشتری هستند. اما شما اگر مایلید مطالب آقای ولی پور را بخوانید بهتر است در مطالب سایت دقت بیشتری بفرمایید. ایشان دو مطلب در این سایت منتشر کرده اند.

  • غزاله
    ارسال شده در آبان ۲۷, ۱۳۸۹ در ۱۱:۲۳ ب.ظ

    به نظر من شما اگر صحبتی دارید و یا انتقادی دارید بهتر هست که اسمتون رو هم بفرمایید . و اینکه بهتر نیست ما برای یک بار هم که شده انتقاد پذیر باشیم و از انتقاد خوب استفاده کنیم ؟ حرف آقای ولی پور درسته اطلاعات کامل نیست و من از ایشون برای اندکی کامل کردن اطلاعات تشکر می کنم.
    همچنین بابت مقاله .

  • ارسال شده در آذر ۹, ۱۳۸۹ در ۴:۱۱ ب.ظ

    سلام
    مرسی از ساعی مغیثی ، نکوئی ، Anonymous ، بابک ولی پور ، مطلبی ، نازیا دلیر نیا و غزاله عزیز .
    بدیهی است فردی با نام سگویای بزرگ و داشتن تاریخی به اندازه تاریخ یک ساز بزرگ (گیتار) مطالب بسیار زیادی برای عنوان کردن دارد . غرض در این مقاله کوتاه ، آشنایی خوانندگان با مهمترین دلایلی است که سگویا را پدر گیتار کلاسیک نموده و او را در موسیقی به جایی رسانده که همه او را می شناسند. این دلایل در چند عنوان اصلی خلاصه می شود که در این مقاله سعی شده بصورتی چکیده و خلاصه به آنان اشاره شود:
    ۱- اشاره به شروع نوازندگی سگویا
    ۲- اشاره به تکنیک سگویا و مهارت او در نشان دادن شخصیت واقعی این ساز
    ۳- اشاره به ارتباط سگویا با آهنگسازان بزرگ هم عصر خود برای گیتار
    ۴- اشاره به برخی از مهمترین تنظیمهای سگویا و گسترش رپرتوار این ساز
    ۵- اشاره به نقش او در تکامل ساخت گیتار
    ۶- و بالاخره اشاره به تربیت شاگردان ممتاز
    در این مختصر یادداشت هم ابدا قصد ندارم که زوایای از قلم افتاده ای را که بابک ولی پور عزیز (به حق) به برخی از آنها اشاره نموده است را توجیه نمایم چرا که وقایع و موضوعات دیگر زیادی در مورد این مرد بزرگ وجود دارد که به دلیل آنکه در این مقال نمی گنجیده است، از آنان ذکری نشده است . منابع زیادی نیز وجود دارد که می توان برای آگاهی بیشتر به آنها رجوع نمود از جمله کتاب نامه های سگویا و پونس ، اتو بیو گرافی سگویا ، نامه های ویلا لوبوس وکتابهای دیگر که در همه اینها به حکم کتاب بودنشان (و نه مقاله ) به شرح تمامی جزئیات در مورد ایشان پرداخته شده است.
    بهتر است بدانیم ادبیات نقد گاها از خود نقد پیشروی می کند و نمودی بیشتر میابد و از آنجا که کلمات جغرافیای محدود دارند نباید که در تسلط زبان صرف گرفتار شوند.

  • محمد مهدی اثباتی
    ارسال شده در بهمن ۹, ۱۳۸۹ در ۱۰:۰۱ ب.ظ

    با عرض سلام و خسته نباشید

    بسیار بسیار بسیار برای خودم و جامعه جهانی موسیقی متاسفم که در چنین گمراهی عظیمی فرو رفته .افرادی که مارا به این اگاهی رساندند خود مسوول این خیانت عظیم جهانی هستند . به عنوان یک نکته و نه بیشتر و فقط به واسطه ی اگاهی بخشی بسیار بسیار بسیار کوتاه و اجمالی (که در اینده ای نه چندان دور به تفصیل راجع به ان خواهم نوشت و حتما شما دوستان عزیز و تمامی علاقمندان به موسیقی و مخصوصا این ساز بی نظیر رامطلع خواهم کرد) می گویم :

    بسیار غم انگیز بود خواندن این مطالب و مخصوصا این جمله که :
    اجراهای جهانی سگویا از سال ۱۹۲۸ در نیویورک شروع شد. بسیاری از آهنگسازان بزرگ معاصرتا قبل از این اجرا، هیچ قطعه ای را برای گیتار ننوشته بودند و اولین آهنگساز معاصر بزرگی که برای این ساز قطعه نوشت فدریکو مورنو توروبا هم وطن سگویا بود.

    زیرا باورنکردنیست بهترین اهنگساز گیتار نه تنها مورد کم توجهی بلکه مورد فراموشی کامل قرار گیرد . به عنوان وظیفه باید یاد اور شوم که:

    آگوستین باریوس منگوره Agustin Barrios Mangore

    بدون شک بزرگترین و بهترین آهنگساز و نوازنده ی تکرار نشدنی و بدون شک و بدون شک و بدون شک پدر گیتار می باشد.او در سالهای ۱۸۸۵-۱۹۴۴ بیش از ۳۰۰ قطعه ی بی نظیر و باورنکردنی نوشت که به جرات فقط یکی از ان ها کافی بود تا او را پدر گیتار بنامند.

    و جالب است بدانید یکی از مهمترین عوامل ناشناخته بودن این نابغه ی موسیقی و گیتار آقای اندرس سگویاست (که در این بحث وقت کافی برای بیان علت این گفته وجود ندارد) و به گفته ی گیتاریست مشهور معاصر جان ویلیمز : “باریوس” شوپن گیتار و بدون شک برگترین اهنگساز و نوازنده ی گیتار است. جان ویلیامز بهترین شاگرد سگویا ، سگویا را نوازنده ای محدود میداند چه رسد به پدر گیتار بودن.
    من فعالیت های سگویا را تحسین میکنم اما خیانت او نابخشونی است و در مقابل وجود کسی مانند “اگوستین باریوس” نامیدن او به عنوان پدر گیتار خیانت بزرگیست .

    جان ویلیامز و چندی دیگر از نوازندگان بزرگ جهان اثاری را از این اهنگساز و نوازنده بزرگ اجرا کرده اند .اثاری مانند la cathedral که تا ابد ماندگار است

    دیگر بس است!

    به امید خدا در اینده ای نه چندان دور مفصلا بزرگترین نابغه ی ناشناخته را در حد توان خودم خواهم شتاساند.

  • سایه
    ارسال شده در اسفند ۷, ۱۳۸۹ در ۳:۳۷ ب.ظ

    آقای محمد مهدی اثباتی عزیز!
    بهتر نیست قبل از بحث بر سر سگوویا و باریوس منگوره کمی درباره ی ادبیات نقد مطالعاتمون رو گسترده تر کنیم؟ متاسفانه ادبیات زننده شما حتی رغبت خواندن کامل نظرتون رو هم از من گرفت. اگر منظور شما از خیانت و گمراهی عظیم جهانی، نامیدن سگوویا به عنوان پدر گیتار کلاسیک است شما رو تشویق می کنم که بدون تعصب به داوری بپردازید.(البته اگر خود را در مقام داوری می بینید.)
    با تشکر

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

منتشری: هر استادی از طریق شاگردانش مشهور می گردد

در سال 59، وقتی به عیادتش در بیمارستان ایرانشهر رفتم، گفت که مرا بی سر و صدا دفن کنید و من به استاد گفتم که نگران چه چیزی هستید زیرا تاریخ قضاوت می کند که چه کسی به این کشور خدمت کرده است و چه کسی خیانت کرده است. در هنگام دفن ایشان ما 5 نفر بودیم که زیر جنازه را گرفتیم. بعد از 20 سال، آقای نصیری فرد کتاب زندگی نامه او را منتشر کرد و عکس استاد با ساز روی جلد آن بود. این نشان می‌دهد که تاریخ قضاوت خود را انجام داد و کشور خدمتگزاران خود را فراموش نمی کند.

گزارش جلسه شانزدهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (I)

بعد از ظهر چهارشنبه ۱ خرداد ۱۳۹۲، شانزدهمین و آخرین جلسه‌ی «کارگاه نقد موسیقی» در خانه‌ی موسیقی، با عنوان «برخی مسایل در نقد موسیقی مردم‌پسند» برگزار شد.

از روزهای گذشته…

خرید گیتار (II)

خرید گیتار (II)

از سوی دیگر بسیاری از گیتارهای مارک دار که با نام سازنده ای اسپانیایی عرضه میشود و دارای لیبل از کارخانه مشهوری نیز میباشند نیز، استاندارد لازم را ندارند چرا که در حال حاضر بازار گیتار ایران اشباع شده است از سازهای تقلبی که با نام اصلی بفروش میرسد. بسیاری از سازهای چینی با تغییر لیبل داخلی (برچسب داخل گیتار) و تعویض آن با یک لیبل از یک مارک مشهور گیتار در بازار به فروش میرسد و مسلما به هیچ عنوان تشخصیص این مورد از سوی کسی که آشنایی با این ساز ندارد ممکن نیست و حتی بسیاری از اساتید نیز از تشخیص آن عاجز میمانند.
شبدیز برای دو سنتور

شبدیز برای دو سنتور

همانطور که گفته شد، از خصوصیات قطعات فرامرز پایور و اردوان کامکار این است که قطعاتشان دقیقا” مخصوص سنتور است. مثلا” اگر به شیوه ساخت قطعه “فانوس” توجه کنید، متوجه می شوید که ساخت این قطعه در واقع چیدمان مینیاتور گونه الگوهای مضرابی روی ملودیهایی از گوشه های اصفهان است.
عاطفی: این سالنامه یک کتاب پژوهشی است

عاطفی: این سالنامه یک کتاب پژوهشی است

پس از چند سال از توقف انتشار سالنامه های موسیقی که توسط علیرضا میرعلینقی تهیه می شد، در خبرها آمد که انتشار سالنامه موسیقی از سر گرفته شده و قرار است مراسم رو نمایی آن به اجرا برسد. در مراسم رونمایی مشخص شد که اینبار برخلاف سالهای گذشته حمیدرضا عاطفی تولید این سالنامه را به عهده داشته است. حمیدرضا عاطفی معاون اجرایی خانه موسیقی و از خبرنگاران باسابقه موسیقی و نوازنده تنبک (و ویولون به سبک ایرانی) است، او دو سال پی در پی داوری جشنواره سایتها و وبلاگهای موسیقی را نیز به عهده داشته است. با او درباره این سالنامه جدید به گفتگو نشسته ایم:
دیلان‌ به‌ روایت‌ هندریکس‌ – ۲

دیلان‌ به‌ روایت‌ هندریکس‌ – ۲

تونالیته‌ آهنگ‌ و آکوردهای‌ نواخته‌ شده‌ در آن‌ همانهایی‌ است‌ که‌ دیلان‌ نوشته‌ بود و هندریکس‌توالی‌ آکوردها را به‌ همان صورت‌ که بود حفظ‌ کرد. تنها در یک‌ جا (همراه‌ کلمه‌ joke) به‌ جای‌ آکورد A ازآکورد #F مینور نسبی‌ استفاده‌ کرد.
زود یاد بگیرید (II)

زود یاد بگیرید (II)

وقت زیادی را صرف نواختن هر صفحه نکنید. زمان تمرین روی تریوی سیویلش، درست در همان ابتدا گرفتار شدیم. بنابراین تصمیم گرفتیم از بخش پایانی شروع کنیم، به این شکل کارمان بسیار ساده تر شد و اعتماد به نفس پیدا کردیم. بعد که قسمت اول را نواختیم؛ خیلی بهتر از قبل بود چون توانستیم آن را با کل موومان متناسب کنیم.
سلطانی: لاخنمان تلاش میکند، مواد صوتی را از قید مفهوم رها کند

سلطانی: لاخنمان تلاش میکند، مواد صوتی را از قید مفهوم رها کند

هلموت لاخنمان، مواد را وسایل می نامد. معتقد است که مواد موسیقایی، همان مجموعه ای است که از قبل شکل گرفته و از کیفیت ها و ساختار های صوتی، زمانی و تمامی منابع صوتی ساخته شده و از سوی جامعه مورد پذیرش قرار گرفته است. لاخنمان در بعضی مواقع این مواد و وسایل را «دم و دستگاهِ زیبایی شناسی» می نامد.
سلطانی: دولت مسئول حمایت از هنر پیشرو است

سلطانی: دولت مسئول حمایت از هنر پیشرو است

این جا موسیقی آوانگارد و پیشرو جایگاهِ چندانی ندارد؛ بیشتر موسیقی هایی اصطلاحاً ترگل وَرگل و رمانتیزمِ دِمُده و یا موسیقی هایی که آمیخته به شعارهای لوس باشند ( استفاده از شعار قطعاً در جایگاه خود زیبایی و صلابت خود را خواهد داشت) و الزاماً هم همراه خواننده مورد توجه قرار می گیرد. اگر این خواننده، تلویزیون و یا سینمای دست چندم را هم به قدوم خودش مزین کرده باشد، دیگر واویلاست.
چه مقدار تمرین، چه مقدار پیشرفت (II)

چه مقدار تمرین، چه مقدار پیشرفت (II)

در این شماره به بررسى چند شیوه ى آموزشى مى پردازم که نه تنها بى ارتباط به مسائل مربوط به تمرینِ هنرجویان نیست بلکه به ترتیب در شماره هاى بعدى ارتباطِ بین شیوه هاى آموزش، با کیفیت و کمیت تمرین را روشن خواهم ساخت.
جلیل شهناز و چهارمضراب (III)

جلیل شهناز و چهارمضراب (III)

به هر روی در اجراهای کلاسیک موسیقی ایرانی، امروزه چهارمضراب نقشی تثبیت شده دارد و کمتر اجرایی را می‌توان یافت که چهارمضراب در آن نباشد. بیشتر نوازندگان و آهنگسازان از این نوع قطعات برای اجراهای خود می‌سازند. جلیل شهناز نیز یکی از موسیقی‌دانانی است که در اجراهای زنده، رادیویی و ضبط شده‌ی خود تعداد زیادی چهارمضراب اجرا کرده است. اهمیت این چهارمضراب‌ها از آن جهت است که وی نوازنده‌ای بداهه‌پرداز است و کمتر کسی از محققین و موسیقی‌دانان در ایران در این توانایی وی شک دارد (برای مثال نک. مقدمه‌ی تجویدی در (ظریف 1387) یا نوشته‌ی میرعلی‌نقی در (شهناز 1378)).
Jazz Repertoire

Jazz Repertoire

اگر موسیقی کلاسیک (به معنای عام) کار کرده باشید حتما” متوجه شدید که برای یادگیری سبک و سیاق این موسیقی باید کارهای تعدادی از آهنگسازان این دوره ها را شنیده یا با ساز خود تمرین کرده باشید.