سگویا را همه می شناسند

اگر شما آهنگساز یا نوازنده ای حرفه ای باشید، اگر از علاقمندان به موسیقی کلاسیک باشید، اگر گیتاریست، ویولونیست، پیانیست و یا حتی نوازنده ای فولکلور باشید، اگر هنرجوی گیتار هستید و یا حتی تصمیم به فراگرفتن این ساز دارید، به طور یقین شما سگویا را می شناسید.او در ۲۱ فوریه سال ۱۸۹۳ در دهکده ای بنام لینارس (Linares)، از توابع گرانادا، در اسپانیا بدنیا آمد. پدرش وکیل معروف دادگستری بود که دوست داشت پسرش به حرفه و پیشه او روی بیاورد. بنابراین تا جائیکه امکان داشت، سعی می کرد سابقه فرهنگی درخشانی برای او به جای بگذارد، از این رو برای او معلم سرخانه پیانو و ویولن گرفت.

در آن زمان گیتار صرفا یک ساز ساده بود که توسط دهقانان و کشاورزان در مراسم و خوشگذرانیهای شبانه مورد استفاده قرار می گرفت. به همین دلیل هیچ معلم شایسته ای برای یادگیری آن وجود نداشت.

این بود که سگویا از سن ۶ سالگی، یعنی اولین باری که صدای این ساز را شنید، به تنهایی شروع به فراگرفتن نمود. این تصمیم با مخالفت شدید خانواده اش همراه بود اما او بر سرعلاقه خود پا فشاری کرد و تمرینات خویش را بسیار سخت ادامه داد و به چنان تکنیکی در گیتار رسید که او را در جهان موسیقی بی همتا نمود، به طوریکه امروزه از او به عنوان پدر گیتار کلاسیک نام برده می شود.

اجراهای جهانی سگویا از سال ۱۹۲۸ در نیویورک شروع شد. بسیاری از آهنگسازان بزرگ معاصرتا قبل از این اجرا، هیچ قطعه ای را برای گیتار ننوشته بودند. اما با مشاهده تکنیک نوازندگی سگویا و قدرت ایجاد تنوع رنگ آمیزی احساسی آن، قطعات زیادی را برای این ساز خلق کردند.

اولین آهنگساز معاصر بزرگی که برای این ساز قطعه نوشت فدریکو مورنو توروبا (Torroba)، هم وطن سگویا بود. بعد از آن تورینا (Turina)، پونس (Ponce)، رودریگو (Rodrigo) و ویلالوبوس (VillaLobos) بودند که هر کدام رپرتوارهای بسیار با ارزشی را برای این ساز بوجود آوردند.

audio file بشنوید قسمتی از قطعه “الحمرا” را با اجرای سگویا

در این میان، او با تنظیم های فوق العاده ای که از آثار آهنگسازان بزرگ از دوره های مختلف موسیقی انجام داد توانائی این ساز را در پرداختهای احساسی و تکنیکی به خوبی نشان داد. ویژگیهای بارز تنظیمهای سگویا در انگشت گذاریهای بسیار دقیق، استفاده از امکانات حسی گیتار و نشان دادن وسعت ساز در صدا دهی می باشد.

از تنظیمهای مهم او می توان به شاکن (Chaconna) باخ، سوئیت اسپانیایی آلبنیز، برخی از سوناتهای شوبرت، و انگشت گذاری آندانتینو واریاتو(Andantino Variato) پاگانینی و خلاصه خیلی آثار دیگر نام برد که ذکر همه آنها در این مقال نمی گنجد.

audio file بشنوید قسمتی از فانتزی رودریگو را با تکنوازی سگویا

سگویا شاگردان زیادی را نیز تربیت نمود. تقریبا تمام گیتاریستهای بزرگ دنیا!! اما از مهمترینها می توان به جان ویلیامز (John Williams) نوازنده اسطوره ای و همچنین آلریو دیاز اشاره کرد که با تکنیک بالا و قدرت نوازندگی شان، گیتار را در جایگاهی که سگویا رسانده بود حفظ کردند.

سگویا علاوه بر به ثمر رساندن هدف بزرگ خود، یعنی شناساندن گیتار کلاسیک به جهانیان، قدمی بسیار با ارزش به جلو برداشت و آن تبدیل سیمهای گیتار از زه و ابریشم به نایلون بود. سابق بر این، سیمهای زیر گیتار از جنس روده ( ‌زه) و سیمهای باس آن از جنس ابریشم نتابیده بود که نواری فلزی به دور آن می پیچیدند.

سیمهای از جنس روده به آسانی از کوک خارج و به سرعت نخ نخ می شدند و سیمهای باس که از ابریشم نتابیده بود دارای صدایی بسیار کم و ضعیف بود.بعد از جنگ جهانی دوم سگویا با کمک دوستش آلبرت آگوستین، رئیس یک شرکت شیمیایی را تشویق کردند که در تولید سیم نایلون سرمایه گذاری کند. آگوستین وظیفه دنبال کردن پروژه را به عهده گرفت و به این ترتیب در سال ۱۹۴۷، اولین سیم نایلون گیتار ساخته شد.

بدون شک آندرس سگویا اگر بهترین گیتاریست تاریخ نباشد، به طور حتم مهم ترین آنهاست. او در ۱۹۸۷ در حالیکه رسالت خود را به پایان رسانده بود از دنیا رفت.

11 دیدگاه

  • ساعی مغیثی
    ارسال شده در خرداد ۱, ۱۳۸۸ در ۱۲:۳۰ ق.ظ

    متشکرم بابت مقاله بسیار عالی شما

  • ارسال شده در خرداد ۴, ۱۳۸۸ در ۸:۱۹ ق.ظ

    سلام
    مقاله مفیدی بود
    ممنون

  • ناشناس
    ارسال شده در اسفند ۱۷, ۱۳۸۸ در ۹:۴۴ ب.ظ

    خوب بود اما برای ما که هنرجو گتار کلاسیک هسیم و سگویا را میشناسیم خیلی ابتدایی بود اگه میشه اطلاعات کاملتری بدید

  • ارسال شده در خرداد ۱۶, ۱۳۸۹ در ۱۲:۴۵ ب.ظ

    برای آگاهی و اطلاعات بیشتر در رابطه با نوازندگان، آهنگسازان و افراد تاثیر گذار گیتارکلاسیک همچنین سیر تحول ساز و سازنده از رنسانس تا قرن ۲۱ میتوانید کتاب تاریخ فشرده گیتار کلاسیک نگارش گراهام وید ترجمه ساناز تجویدی نشر پرگار ۱۳۸۹ را مطالعه فرمائید.
    باتشکر.

  • بابک ولی پور
    ارسال شده در آبان ۸, ۱۳۸۹ در ۱۱:۴۸ ب.ظ

    لقب “پدر گیتار کلاسیک” به دلیل تکنیک بالای سگویا به ایشان داده نشده است، زحماتی که سگویا برای اشاعه فرهنگ تکنوازی گیتار کلاسیک و گسترش رپرتوار این ساز،در نیمه نخست قرن بیستم کشید، او را شایسته دریافت چنین عنوانی کرد.
    سگویا گیتار را در ۶ سالگی با سبک فلامنکو آغاز کرد. معلمی به نام Agustinillo که گیتاریست حرفه ای هم نبود، در مدتی کوتاه مطالبی را به سگویا آموخت اما سگویا جذب موسیقی فلامنکو نشد.
    مطالب مهمی از قلم افتاده که امیدوارم بتوان در مقاله ای بدان ها پرداخت.
    تعدادی از مهمترین های کارنامه کاری سگویا عبارتست از :
    کسب جایزه گرمی/دریافت نشان لیاقت از پادشاه وقت اسپانیا/نشان طلا از جامعه رویال فیلارمونیک لندن.. رودریگو “فانتزی برای یک مرد متشخص” را به سگویا تقدیم کرد..همکاری سگویا و هاوزر، گیتارساز المانی ز موثرترین همکاریها در راستای تکامل ساختمان گیتار در طول تاریخ این ساز است..
    در مورد سگویا بسیار می توان سخن گفت.. ای کاش دوستان نویسنده دقیقتر و کاملتر بنویسند، تحقیق کنند… تکرار مطالبی که اکثر گیتاریست ها حتی در داخل ایران از انها اگاهی دارند چندان راهگشا نیست… شایسته نیست درباره مرد بزرگی همچون سگویا به متنی شتابزده و کوتاه بسنده کنیم.

  • مطلبی
    ارسال شده در آبان ۹, ۱۳۸۹ در ۵:۱۷ ب.ظ

    باز هم آقای ولی پور! جناب بابک خان شما که پای هر نوشته ای از فاریا گرفته تا ایمان رفیعی تک مضرابی انتقادی می زنید و صغیر و کبیر رو از نظر لطف غرض ورزانه خود بهرمند می سازید، لطف بفرمایید چهار خط مقاله بدین تا ببینیم توانایی قلم و دانش شما در چه حدی است؟ تا چه حد دقیق و کامل هستید و …!

  • نازیا دلیر نیا
    ارسال شده در آبان ۲۷, ۱۳۸۹ در ۳:۳۵ ق.ظ

    جناب مطلبی، آقای ولی پور در تکمیل متن اصلی نظرشان را ابراز فرمودند. و این البته به نفع کسانی ست که در جستجوی اطلاعات بیشتری هستند. اما شما اگر مایلید مطالب آقای ولی پور را بخوانید بهتر است در مطالب سایت دقت بیشتری بفرمایید. ایشان دو مطلب در این سایت منتشر کرده اند.

  • غزاله
    ارسال شده در آبان ۲۷, ۱۳۸۹ در ۱۱:۲۳ ب.ظ

    به نظر من شما اگر صحبتی دارید و یا انتقادی دارید بهتر هست که اسمتون رو هم بفرمایید . و اینکه بهتر نیست ما برای یک بار هم که شده انتقاد پذیر باشیم و از انتقاد خوب استفاده کنیم ؟ حرف آقای ولی پور درسته اطلاعات کامل نیست و من از ایشون برای اندکی کامل کردن اطلاعات تشکر می کنم.
    همچنین بابت مقاله .

  • ارسال شده در آذر ۹, ۱۳۸۹ در ۴:۱۱ ب.ظ

    سلام
    مرسی از ساعی مغیثی ، نکوئی ، Anonymous ، بابک ولی پور ، مطلبی ، نازیا دلیر نیا و غزاله عزیز .
    بدیهی است فردی با نام سگویای بزرگ و داشتن تاریخی به اندازه تاریخ یک ساز بزرگ (گیتار) مطالب بسیار زیادی برای عنوان کردن دارد . غرض در این مقاله کوتاه ، آشنایی خوانندگان با مهمترین دلایلی است که سگویا را پدر گیتار کلاسیک نموده و او را در موسیقی به جایی رسانده که همه او را می شناسند. این دلایل در چند عنوان اصلی خلاصه می شود که در این مقاله سعی شده بصورتی چکیده و خلاصه به آنان اشاره شود:
    ۱- اشاره به شروع نوازندگی سگویا
    ۲- اشاره به تکنیک سگویا و مهارت او در نشان دادن شخصیت واقعی این ساز
    ۳- اشاره به ارتباط سگویا با آهنگسازان بزرگ هم عصر خود برای گیتار
    ۴- اشاره به برخی از مهمترین تنظیمهای سگویا و گسترش رپرتوار این ساز
    ۵- اشاره به نقش او در تکامل ساخت گیتار
    ۶- و بالاخره اشاره به تربیت شاگردان ممتاز
    در این مختصر یادداشت هم ابدا قصد ندارم که زوایای از قلم افتاده ای را که بابک ولی پور عزیز (به حق) به برخی از آنها اشاره نموده است را توجیه نمایم چرا که وقایع و موضوعات دیگر زیادی در مورد این مرد بزرگ وجود دارد که به دلیل آنکه در این مقال نمی گنجیده است، از آنان ذکری نشده است . منابع زیادی نیز وجود دارد که می توان برای آگاهی بیشتر به آنها رجوع نمود از جمله کتاب نامه های سگویا و پونس ، اتو بیو گرافی سگویا ، نامه های ویلا لوبوس وکتابهای دیگر که در همه اینها به حکم کتاب بودنشان (و نه مقاله ) به شرح تمامی جزئیات در مورد ایشان پرداخته شده است.
    بهتر است بدانیم ادبیات نقد گاها از خود نقد پیشروی می کند و نمودی بیشتر میابد و از آنجا که کلمات جغرافیای محدود دارند نباید که در تسلط زبان صرف گرفتار شوند.

  • محمد مهدی اثباتی
    ارسال شده در بهمن ۹, ۱۳۸۹ در ۱۰:۰۱ ب.ظ

    با عرض سلام و خسته نباشید

    بسیار بسیار بسیار برای خودم و جامعه جهانی موسیقی متاسفم که در چنین گمراهی عظیمی فرو رفته .افرادی که مارا به این اگاهی رساندند خود مسوول این خیانت عظیم جهانی هستند . به عنوان یک نکته و نه بیشتر و فقط به واسطه ی اگاهی بخشی بسیار بسیار بسیار کوتاه و اجمالی (که در اینده ای نه چندان دور به تفصیل راجع به ان خواهم نوشت و حتما شما دوستان عزیز و تمامی علاقمندان به موسیقی و مخصوصا این ساز بی نظیر رامطلع خواهم کرد) می گویم :

    بسیار غم انگیز بود خواندن این مطالب و مخصوصا این جمله که :
    اجراهای جهانی سگویا از سال ۱۹۲۸ در نیویورک شروع شد. بسیاری از آهنگسازان بزرگ معاصرتا قبل از این اجرا، هیچ قطعه ای را برای گیتار ننوشته بودند و اولین آهنگساز معاصر بزرگی که برای این ساز قطعه نوشت فدریکو مورنو توروبا هم وطن سگویا بود.

    زیرا باورنکردنیست بهترین اهنگساز گیتار نه تنها مورد کم توجهی بلکه مورد فراموشی کامل قرار گیرد . به عنوان وظیفه باید یاد اور شوم که:

    آگوستین باریوس منگوره Agustin Barrios Mangore

    بدون شک بزرگترین و بهترین آهنگساز و نوازنده ی تکرار نشدنی و بدون شک و بدون شک و بدون شک پدر گیتار می باشد.او در سالهای ۱۸۸۵-۱۹۴۴ بیش از ۳۰۰ قطعه ی بی نظیر و باورنکردنی نوشت که به جرات فقط یکی از ان ها کافی بود تا او را پدر گیتار بنامند.

    و جالب است بدانید یکی از مهمترین عوامل ناشناخته بودن این نابغه ی موسیقی و گیتار آقای اندرس سگویاست (که در این بحث وقت کافی برای بیان علت این گفته وجود ندارد) و به گفته ی گیتاریست مشهور معاصر جان ویلیمز : “باریوس” شوپن گیتار و بدون شک برگترین اهنگساز و نوازنده ی گیتار است. جان ویلیامز بهترین شاگرد سگویا ، سگویا را نوازنده ای محدود میداند چه رسد به پدر گیتار بودن.
    من فعالیت های سگویا را تحسین میکنم اما خیانت او نابخشونی است و در مقابل وجود کسی مانند “اگوستین باریوس” نامیدن او به عنوان پدر گیتار خیانت بزرگیست .

    جان ویلیامز و چندی دیگر از نوازندگان بزرگ جهان اثاری را از این اهنگساز و نوازنده بزرگ اجرا کرده اند .اثاری مانند la cathedral که تا ابد ماندگار است

    دیگر بس است!

    به امید خدا در اینده ای نه چندان دور مفصلا بزرگترین نابغه ی ناشناخته را در حد توان خودم خواهم شتاساند.

  • سایه
    ارسال شده در اسفند ۷, ۱۳۸۹ در ۳:۳۷ ب.ظ

    آقای محمد مهدی اثباتی عزیز!
    بهتر نیست قبل از بحث بر سر سگوویا و باریوس منگوره کمی درباره ی ادبیات نقد مطالعاتمون رو گسترده تر کنیم؟ متاسفانه ادبیات زننده شما حتی رغبت خواندن کامل نظرتون رو هم از من گرفت. اگر منظور شما از خیانت و گمراهی عظیم جهانی، نامیدن سگوویا به عنوان پدر گیتار کلاسیک است شما رو تشویق می کنم که بدون تعصب به داوری بپردازید.(البته اگر خود را در مقام داوری می بینید.)
    با تشکر

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

یادآوری های پیرامون بررسی سه شیوه هنر تک نوازی
در موسیقی ایرانی، پژوهش مجید کیانی (IV)

در این مورد که غزلهای حافظ همان اشعار خواجوی کرمانی هستند اما با اندکی تغییر چیزی نمی گویم چرا که عاقلان دانند. اما خود پژوهشگر هم در چند سطر بعد در مورد «تغییر اندک» شک کرده و چرخشی جدید به «پژوهش» داده است: «حافظ تنها یک کلمه را “تغییر” نداده بلکه با جایگزین کردن آن توسط “واژه مناسب” اساس آن اشعار را در بافت، ساخت، شکل، موسیقی متن، تصویرسازی، عاطفه، تخیل و خلاصه محتوی، دگرگون کرده و شاهکاری بی نظیر آفریده است» (2) (ص 56).

منتشری: میراث آوازی ما را باید جوانان حفظ کنند

مساله دیگری که به یاد آوردم – و اتفاقا در رادیو نیز گفتم – این است که یک غزل از مولانا یافتم که اسم اکثر گوشه های آوازی ما در آن غزل وجود دارد. من در رادیو گفتم که مولانا که انسان کوچکی نبوده است پس این مطلب ارزش موسیقی ما را می رساند که…
ادامهٔ مطلب »

از روزهای گذشته…

گزارشی از کنسرت مسعود زین الدین و آرش لطفی در اصفهان

گزارشی از کنسرت مسعود زین الدین و آرش لطفی در اصفهان

در تاریخ 6 و 7 مرداد در تالار محمود فرشچیانِ شهر اصفهان، کنسرت موسیقی دستگاهی با نوازندگی تار مسعود زین الدین و همراهی تمبک آرش لطفی برگذار شد. برنامه در دو قسمت سه گاه و بیات ترک ترتیب داده شده بود، در قسمت اول در دستگاه سه گاه، قطعات آوازی و نیزضربی در ریتمهای سنگین و لنگ اجرا شد.
کاربرد نظریه آشوب در آهنگسازی (VII)

کاربرد نظریه آشوب در آهنگسازی (VII)

زمانی که سیستم در حالت رفتار آشوبی است به طور شگفت‌آوری در حالتی محدود اما بسیار پیچیده باقی می‌ماند (ممکن است به سادگی محدود بودن حالت‌های ممکن برای سیستم برای مشاهده‌گر عادی قابل تشخیص نباشد). یک نمونه از طرح‌های تهیه شده از چنین حالتی مربوط به مسئله‌ی تغییر فاز فضای سه بعدی است که به نام پروانه شهرت دارد (Lorenz 188).
دو مضراب چپ (قسمت پنجم)

دو مضراب چپ (قسمت پنجم)

دیدیم که در چهارمضراب ابوعطا ساخته حبیب سماعی، چگونه مضراب چپ به اجرای زینت ها و ریزه کاری ها می پردازد. شکل تعمیم یافته همین نوع مضراب بعدها با فرمی مدون در سایر آثار حبیب سماعی مشاهده می شود که آن ها هم مانند پایه چهارمضراب شور که قبلاً ذکر شد، الهام بخش بسیاری از بزرگان از جمله ابوالحسن صبا می شود.
موسیقی وزیری (II)

موسیقی وزیری (II)

من از «کارمن» و «فوست» و سایر قطعات اروپائی که احیانا وزیری‏ در ارکستر شبهای پذیرائی خود میگذارد، بدم می آید، برای اینکه گوشم عادت‏ به این سنخ آوازها ندارد. چندان شیفته قطعاتی که خودش ساخته و در میان مردم مشهور به «موسیقی اروپائی» است نیز نیستم. بعضی از آنها حقیقتا قشنگ و جذّاب و دلرباست و بعضی دیگر در سامعه من مطلوب و دلپسند نیست و این هم تقصیر استادی و مهارت وزیری نیست، بلکه نقص در گوش ماست‏ که به آهنگ‏های مخصوصی عادت کرده است زیرا علینقی خان معتقد نیست که‏ موسیقی ایران منحصر به همان آوازهائی که تاکنون پیدا شده و سامعه‏ ما بدآنها مأنوس شده است باشد، بلکه میخواهد مثل دامنه افق نامحدود و مانند موسیقی اروپا، نامحصور بوده و به عقیده او زمینه موسیقی ایران‏ برای اینکار حاضرتر است.
گفتگو با گیل شاهام (II)

گفتگو با گیل شاهام (II)

من خیلی خوش شانس بودم که تونستم خودمو آماده کنم؛ انگار همه چیز دست به دست هم داده بود که این اتفاق بیفتد. من یک سال قبل با ارکستر سمفونیک لندن، بر روی کنسرتوD-Major پروکوفیف کار میکردم. وقتی پرلمن برنامشو لغو کرد، من تقریبا مطمئن بودم آنها قبل از من 500 ویولونیست دیگر را نیز امتحان کرده بودند. من شانس آوردم که هیچ کدام از آنها نتونست این کار را انجام بده.
پیترو ماسکانی (IV)

پیترو ماسکانی (IV)

ماسکاگنی درباره حقوق دو کفش کوچک چوبی (Il due zocco letti) لوئیس دو لارمه مشاجره ای داشت که الهام بخش او و پوچینی بود. ماسکاگنی این موضوع را برای Lodoletta نگه داشت که این اپرا در 30 آوریل 1917 برای نخستین بار در رم اجرا شد. اجرای این اپرا در لیورنو در 28 جولای بود که بینیامینو گیگلی نقش فلامن را به عهده داشت.
موسیقی‌شناسی‌ای که نمی‌شناسیم (V)

موسیقی‌شناسی‌ای که نمی‌شناسیم (V)

اگر تنها ایرادِ پنهان کردن یا آشکار نکردن سهوی رابطه با یک متن دیگر شبهه‌ی عدم صداقت علمی بود فقط یک نگرانی در ذهن شکل می‌گرفت آن هم همگانی شدن این الگوی تالیف کتاب بود، اما متاسفانه این تنها ایراد نیست. نمونه‌هایی در کتاب وجود دارند که نشان می‌دهد در فرآیند تاثیر گرفتن از یک متن مرجع دیگر، دقت علمی و انتقال مطلب هم دچار اشکالاتی شده است و بدون در نظر گرفتن دل‌مشغولیرعایت اخلاق انتقال مطلب علمی،خود متن‌ها هم معایبی دارند:
یک آلبوم پیانوی سولو

یک آلبوم پیانوی سولو

آلبوم “آخرین لبخند تو” با آهنگسازی بهداد بهرامی و نوازندگی پیانوی رضا تاجبخش به صورت آلبوم mp3 در سایت آی تیونز منتشر شد. این آلبوم دربردارنده 12 قطعه تکنوازی پیانو در سبکهای لایت کلاسیک و جز است. نیما قهرمانی، منقد موسیقی، در مقاله ای به بررسی این اثر پرداخته که در ادامه می خوانید:
مستر کلاس گیتار لیلی افشار

مستر کلاس گیتار لیلی افشار

مستر کلاس گیتار دکتر لیلی افشار در روز های 25 و 26 شهریور در آموزشگاه موسیقی پارت برگزار می شود. شرکت کنندگان در دو گروه فعال (نوازندگانی که قطعه اجرا می کنند) و غیر فعال (علاقمندانی که در کلاس حضور دارند و بیننده هستند) می توانند حضور یابند. همه افراد میتوانند در طی دو روز از تمامی ساعات کلاس استفاده نمایند. افراد فعال میبایست از اثر مورد اجرا سه نسخه تهیه نمایند و بهمراه خود داشته باشند.
«خُرده‌روایت‌های صوتی» (I)

«خُرده‌روایت‌های صوتی» (I)

بیش از نیم قرن از ظهور موسیقی اوانگارد گذشته است. در طول دهه‌های گذشته موسیقیدانان بسیاری در گوشه و کنار جهان و از جمله در ایران آثار بیشماری در این نوع از موسیقی خلق کرده‌ اند. مقالات و نوشته‌های فراوانی نیز در شرح و بسط این آثار نوشته ‌شده‌اند. اما به رغم تثبیت جایگاه این نوع از آثار موسیقی، نیک می دانیم چه در بین شنوندگان عام و چه در بین جامعه‌ی موسیقیدانان، شمار افرادیکه با بیان دلایل مختلف، این گونه آثار را فاقد ارزش موسیقایی و هنری می‌دانند اندک نیستند.