به بهانه انتشار کتاب «فرم موسیقی»

نوشته ای که پیش رو دارید توسط رضا شایگان درباره کتاب «فرم موسیقی» تهیه شده است. این کتاب ترجمه مسعود ابراهیمی است که پیشتر از وی آثاری چون: تئوری کمپوزسیون معاصر، بیایید آهنگ بسازیم-پودوالا، تمرین های هارمونی با پیانو، هارمونی – دوبووسکی و…، فرم – ای. و. اسپاسبین، پلی فونی-گریگوریف و مبانی آهنگسازی-مسنر از زبان روسی ترجمه شده است. از مسعود ابراهیمی دو کتاب نیز به نامهای: «نگاه» و «قطعاتی برای پیانو» منتشر شده است.

انتشار دومین کتاب فُرم از مکتب موسیقایی روسیه از اتفاقات خوشایند ِ آذر ماه، در حوزه موسیقی بود. کتاب “فرم در موسیقی” اثر تاتیانا سورنونا کورگیان با ترجمه مسعود ابراهیمی مترجم پُرکارِ آثار تخصصی موسیقایی در ۷۶۸ صفحه و با شمارگان ۵۰۰ نسخه توسط انتشارات نای و نی در ویترین نشر موسیقایی جای گرفت.

اولین نکته که نظر مخاطب را به خود معطوف می دارد، چاپ پاکیزه و مطلوب کتاب با کاغذ سبک و آسان خوان است. به نظر می رسد ناشر محترم حقوقِ علاقمندان و مخاطبین کتاب و نهایتا رضایت مشتری را مد نظر قرار داده که خود، رخدادی است خجسته، در حوزه نشر آثار موسیقایی.

این کتاب، مرجعی معتبر در حوزه فرم موسیقایی و حاوی مهمترین نکات کتاب های فُرم منتشره قبلی در اروپا و روسیه است. نگاه ویِژه به فرم در موسیقی قرن بیست نشان از روزآمدی کتاب دارد و از ویژگی های مهم آن به شمار می آید.

تمرینهای گوناگون و متنوع، کتاب را از حوزه تئوریک به میدان کاربرد آورده است. مولف در سرآغاز، کتاب را اینگونه توصیف می نماید: “فُرم در موسیقی” پژوهشی است در راستای سنت های کلاسیک فرم در کمپوزیسیون موسیقایی قرن های هفدهم تا بیستم که با تکالیفش به عنوان یک کتاب درسی در دوره فرم موسیقی موسسات آموزش تخصصی موسیقی کاربرد خواهد داشت و هدف غایی آن تربیت موزیکولوگ برای دوره های تخصصی است.

کتاب مشتمل بر سه قسمت و در هجده فصل تدوین شده است. در قسمت اول فرم های کلاسیک و رومانتیک، در قسمت دوم فرم ها در موسیقی قرن هفدهم و نیمه اول قرن هجدهم و قسمت سوم فرم ها در موسیقی قرن بیستم مطرح می شود.

در پایان هر قسمت نیز فهرستی از منابع برای موضوعات مربوطه ارایه شده است. در پی هر مبحث نیز تکالیف متنوعی آمده که علاوه بر جنبه تحلیلی، عملی نیز هستند، یعنی تمرینهایی برای تصنیف گونه های مختلف فرم برای بداهه نوازی روی پیانو. در انتهای کتاب نیز ضمیمه مفصلی آمده که حاوی نت آثار موسیقایی در فرم های گوناگون است که در متن کتاب به آنها اشاره شده است.

مولف کتاب در پی تحقق اهداف ذیل است:
۱- جمع بندی دستاوردهای ارزشمند آموزش فرم کلاسیک در سالهای گذشته.
۲- رفع کمبود های فراوان باقیمانده در تئوری فرم های کلاسیک و رومانتیک.
۳- توصیف گسترده فرم در موسیقی قرن هفدهم و نیمه اول قرن هجدهم.
۴- تبیین خطوط اساسی فرم در موسیقی قرن بیست.
***
سبدِ موسیقایی آثار ترجمه ای ابراهیمی که حاصل یک دهه از عمر اوست روز بروز پربارتر می شود و تقریبا تمامی دروس تخصصی موسیقی در مقطع آموزش عالی را در بر گرفته است. این درخت می رود که به بار بنشیند. در این میانه اما، جای خالی متدی مستدل، مستمر و مستحکم برای آموزش موسیقی در سطوح مقدماتی، ابتدایی و متوسطه بشدت احساس می شود. اینک زمان پرداختن به ریشه هاست. امید که ابراهیمی با همت عالی که دارد، با ترجمه دیگر منابع موسیقایی، فرآیند آموزش موسیقی را از کودکستان تا دانشگاه تکمیل نماید.

یک دیدگاه

  • سیامک احمدپور
    ارسال شده در بهمن ۱, ۱۳۹۶ در ۱۱:۰۶ ب.ظ

    جامع ترین کتابیست که درباره فرم به زبان فارسی ترجمه شده! در یک کلام فوق العادست

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

نگاهی به غلبه موسیقی پاپ بر موسیقی کلاسیک در کنسرت «ارکستر سازهای ملیِ» جدید

به یاد می آورم پس از اولین کنسرت ارکستر سمفونیک تهران با عنوان جدید «ارکستر سمفونیک ملی ایران»، غوغایی در جامعه موسیقی به پا شده بود و طرفداران طرح علی رهبری (که تعطیلی ارکستر ملی و ادغام آن با ارکستر سمفونیک تهران و تغییر نام این ارکستر بود) و فرهاد فخرالدینی (که خواستار تشکیل ارکستری مجزا از ارکستر سمفونیک تهران به مانند سالهای گذشته با عنوان ارکستر ملی بود) در مقابل هم صف کشی کرده بودند؛ در نهایت برنده این بحث رهبر سابق ارکستر ملی فرهاد فخرالدینی بود و به سرعت طی برگزاری جلسه ای، ارکستر ملی تقریبا با همان ترتیب سابق شکل گرفت البته با این تفاوت که قرار شد با دعوت از رهبران میهمان، وضعیت تک بعدی ارکستر ملی که به شدت تحت تاثیر موسیقی سبک ارکسترال ایرانی بود تعدیل یابد. *

پویان آزاده: قصد ضبط «چهارگاه برای پیانو و ارکستر» را دارم

در اولین روز برگزاری جشنواره موسیقی فجر، ارکستر ملی به رهبری فریدون شهبازیان، اثری از حسین دهلوی را به روی صحنه برد که بر اساس قطعه ای از جواد معروفی ساخته شده بود. این قطعه که برای یک پیانو و ارکستر با نام «چهارگاه برای پیانو و ارکستر» تنظیم شده بود، با تکنوازی پیانوی پویان آزاده به اجرا رسید. به همین بهانه امروز با پویان آزاده گفتگویی کرده ایم که می خوانید:

از روزهای گذشته…

آروو پارت

آروو پارت

یازدهم سپتامبر ۱۹۳۵ در شهر کوچکی بنام پاید (Paide) در نزدیکی پایتخت کشور استونی (Estonia) بدنیا آمد. ۱۹۴۴ سالی بود که استونی شاهد اشغال، توسط نیروهای اتحاد جماهیر شوروی بود. حضور نیروهای اشغالگر در این کشور برای مدت ۵۰ سال ادامه یافت و یقینا” تاثیر بسیاری روی زندگی و موسیقی او گذاشت.
من صدا هستم (I)

من صدا هستم (I)

در مباحث زیبایی شناسی موسیقی معمولا سوال هایی مطرح است که پاسخ گویی دقیق و صریح به آنها نه میسر و نه الزاما بایسته است. یکی از مهمترین این سوالها جستجو در باره ی اصالت موسیقی است. اصالت صدا، اصالت ریتم و حتی اصالت انسان به عنوان مجری اثر هنری و شاید ده ها پاسخ دیگر که به این سوال داده شده است هر کدام از دیدگاه خود دلایلی را ارائه می دهند که هیچیک را نمی توان به طور قطع قبول یا انکار نمود.
هلن گریمود (I)

هلن گریمود (I)

هلن گریمود (Hélène Grimaud) پیانیست شهیر فرانسوی ، در ۷ نوامبر ۱۹۶۹ در آکسی، شهری در جنوب فرانسه، به دنیا آمد. او زیر نظر ژاکلین کورتین (Jacqueline Courtin) در کنسرواتوار و پس از آن با پیه ره باربیتز (Pierre Barbizet) در مارسی تحصیل کرد. در سن ۱۳ سالگی در کنسرواتوار پاریس پذیرفته شد، همان جایی که جایزه پیانوی سال ۱۹۸۵ را دریافت کرد! در ماه جولای بلافاصله بعد از فارغ التحصیلی، سونات شماره ۲ سرگی راخمانیوف (Sergei Rachmaninov) را ضبط کرد و در سال ۱۹۸۶ اتودهای تابلئوکس (Etudes-Tableaux) را ضبط کرد.
کنسرت مارک نافلر در دبی

کنسرت مارک نافلر در دبی

نوازنده افسانه ای و صاحب سبک گیتار، مردی که یکی از بهترین آلبوم های راک در تاریخ موسیقی را ارائه کرد در حال اجاری تور کنسرت در گوشه کنار دنیا می باشد و قرار است بزودی در پنج شنبه همین هفته یعنی سوم مارچ در مدیا سیتی دبی (Media City, Dubai) اجرای کنسرت داشته باشد.
درباره تازه ترین اثر گروه نور

درباره تازه ترین اثر گروه نور

گروه نور با آلبوم «آلبا» به جست وجوى ریشه هاى کهن موسیقى برخاسته اند. جست وجویى که واکنش انسان معاصر به گم شدن ریشه ها در دوره مدرن و فرامدرن است.
پاسخ دوم به نقد حافظ ناظری و شهرام ناظری

پاسخ دوم به نقد حافظ ناظری و شهرام ناظری

ماهها از آخرین پاسخ آقای امین موسوی به جوابیه میگذرد و در این مدت اتفاقات مختلفی باعث شد، انتشار این مطلب به تاخیر بی افتد، از چیستی این اتفاقات اکثرا بی اطلاع نیستیم ولی قسمتی هم از این تاخیر به خاطر جمع آوری فایل های لازم برای این مطلب بود، نوشته های مطلب حاضر تقریبا یک هفته پس از جوابیه حاضر شده بود… امیدوارم این سؤال و جوابها بتواند نقشی هرچند کوچک در اعتلای فرهنگ موسیقی ایران زمین داشته باشد.
اولین دوره دوسالانه آهنگسازی احمد پژمان برگزار می شود

اولین دوره دوسالانه آهنگسازی احمد پژمان برگزار می شود

مرکز موسیقی “نغمه سازخانه طهران” در ادامه برگزاری مستر کلاس های خود، اولین دوره دوسالانه آهنگسازی احمد پژمان را برگزار می کند؛ متن فراخوان این مسابقه به این شرح است:
دو خبر موسیقی

دو خبر موسیقی

پس از موفقیت شوریده، کار گروه دستان و پریسا و انتخاب این اثر بعنوان بهترین موسیقی سال ۲۰۰۳ از طرف وزارت فرهنگ فرانسه، گروه دستان این بار با اثر تازه خود” گل بهشت” در آمریکای شمالی در راه است.
صهبایی: من به موسیقی سمفونیک ایرانی علاقمندم

صهبایی: من به موسیقی سمفونیک ایرانی علاقمندم

بدنبال تهیه مطالب “آخرین پرچمدار” ، “باید به مردم کار باکیفیت ارائه کرد” و قسمت سوم مصاحبه،در این مطلب قسمت چهارم و پایانی مصاحبه با منوچهر صهبایی موسیقیدان معاصر را میخوانید. همچنین به اطلاع می رساند که سایت شخصی منوچهر صهبایی به آدرس www.sahbai.com راه اندازی شده است.
اعجاز پاگانینی (II)

اعجاز پاگانینی (II)

این باورکردنی‌ترین اتّهامی بود که می‌توانستند به او بزنند، زیرا تا آن زمان هیچ «انسان»ی آنگونه ویولن ننواخته بود! چنین شایعه‌ای در آن عصر کم از ترور فیزیکی نداشت و نیکولو را مجبور به ترک سرزمین مادری و مهاجرت به وین می‌کند. در آنجا با شوبرت آشنا می‌شود و مورد حمایت او قرار می‌گیرد و پس از چندی آوازه‌اش ابتدا پاریس و لندن و پس از چندی تقریباً تمامی شهرهای مهم اروپا را تسخیر می‌کند.