چاهیان: هدفم رسیدن به زبان آهنگسازی با هویت موسیقی ایرانی است

مژگان چاهیان
مژگان چاهیان
نوشته ای که پیش رو دارید گفت و گویی است با مژگان چاهیان آهنگساز، پژوهشگر موسیقی نواحی و مدرس آواز ایرانی. این گفتگو در برنامه نیستان در شبکه فرهنگ انجام شده است.
درباره خودتان بگویید، چطور شد با موسیقی آشنا شدید و در محضر چه استادانی موسیقی را فرا گرفتید؟

شروع موسیقی در زندگی من به دوران کودکی ام بر می گردد که به واسطه شغل پدر و مادرم که مدرس موسیقی و سرود آموزش و پرورش هستند با آواز آشنا شدم و از دوران کودکی موسیقی و آواز را آغاز کردم و بعد از چند سال، فراگیری ردیف آوازی را تحت نظارت سرکار خانم ناهید دایی جواد شروع کرده و ادامه دادم و بعد از مدتی سنتور را به عنوان ساز تخصصی انتخاب کردم و تحت نظارت جناب آقای مسعود رضائی نژاد فراگیری این ساز را آغاز کردم.

سپس وارد هنرستان موسیقی شده و موفق شدم رتبه اول نوازندگی سنتور را در جشنواره هنرستان های موسیقی کشور کسب کنم. بعد از گذراندن این دوره، وارد مقطع کارشناسی نوازندگی موسیقی ایرانی در دانشگاه هنر تهران شدم که در آن مقطع استاد سنتورم جناب آقای سعید ثابت بودند و البته به فراگیری آواز ایرانی نزد سرکار خانم پریسا نیز همچنان ادامه دادم.

در این دوره علاوه بر فعالیت های جدی و پیگیری هایم در زمینه سنتور و آواز ایرانی، فراگیری سلفژ، هارمونی و کنترپوان را تحت نظارت جناب آقای امیر اسلامی آموزش دیده و ادامه دادم.

در آن دوره علاوه بر اجراهایی که در دانشکده موسیقی دانشگاه هنر تهران داشتم، در اپرای حافظ به کارگردانی جناب آقای بهروز غریب پور و آهنگسازی جناب آقای بهزاد عبدی و بخش نسلی دیگر جشنواره موسیقی فجر همکاری داشتم و همچنین در آلبوم «دورها آوایی ست» به خوانندگی جناب آقای محمد معتمدی و آلبوم «روایت» که هر دو آن ها با آهنگسازی جناب آقای مهدی تیموری هستند همکاری کردم. اخیرا هم در آلبوم «گُریز» به آهنگسازی و خوانندگی جناب آقای حسین مهرانی همکاری داشته ام.

در مقطع کارشناسی نوازندگی موسیقی ایرانی موفق شدم که رتبه اول را کسب کنم و به همین دلیل بدون کنکور وارد مقطع کارشناسی ارشد آهنگسازی در دانشگاه هنر تهران شدم.

آهنگسازی و دروس مربوط به آن را تحت نظارت اساتید گرانقدر: جناب آقای محمدرضا تفضلی، جناب آقای تقی ضرابی، جناب آقای امیر اسلامی، جناب آقای دکتر امین هنرمند، جناب آقای کارن کیهانی، جناب آقای حمیدرضا دیبازر، جناب آقای شریف لطفی و جناب آقای اتابک الیاسی فرا گرفته ام و خارج از محیط دانشگاه در دوره های آهنگسازی تحت نظارت پروفسور اسرائیلیان و مهدی حسینی شرکت کرده ام.

از چه زمانی به آهنگسازی علاقه پیدا کردید و چگونه وارد این رشته شده اید، البته با آن که تخصص اصلی شما موسیقی ایرانی بوده است؟
آهنگسازی از دوران کارشناسی دغدغه من بوده و در آن مقطع علاوه بر این که در بخش پایان نامه عملی قطعاتی را برای ساز سنتور آهنگسازی کرده بودم، در بخش پایان نامه نظری هم دو اثر از جناب آقای حسین دهلوی را تحت نظارت استاد راهنمای محترم جناب آقای امیر اسلامی تجزیه و تحلیل کردم و در آن زمان هم هدف بنده دستیابی به راهکارها و تئوری هایی برای آهنگسازی و ارکستراسیون قطعات ایرانی بود و قصد داشتم تا با استفاده از تجزیه و تحلیل آن دو اثر که تنها برای سازهای ایرانی هم تنظیم شده بوده اند تا حدودی با استفاده از قوانین موسیقی کلاسیک در بخش های فرم، ارکستراسیون، هارمونی و کنترپوان، روش های آهنگسازی ایرانی را بررسی کنم اما هدف اصلی ام از آهنگسازی این است (که البته امیدوارم که بتوانم) در آثارم هویت و زبان موسیقی ایران را نشان داده و روح موسیقایی را در آثارم زنده نگه دارم.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر آلبوم «سالنامه»

سالنامه در میان آثار فیاض، بیش از همه در مسیرِ «در گذر» است. علاوه بر مشابهت در فرایند آهنگسازی و نوعِ کنار هم نشاندنِ و برخورد با مواد و مصالح موسیقی، حضور صریحِ برخی نقش‌­مایه­‌های «در گذر»، مدگردی­‌های متنوع، استفاده از نوازندگانِ گروه در مقامِ خواننده و ساختار کلی مجموعه، این همانندی را پررنگ­‌تر می­‌کند.

آرنولد شونبرگ و آهنگسازی ددکافونیک (III)

آنچه شونبرگ دنبالش می گشت، همان بود که باخ می جست: دست یافتن به وحدت کامل در یک ترکیب موسیقی. شونبرگ احساس می کرد که این روش نوین مبتنی بر ادراک کامل و جامع فضای موسیقی است. ولی به هر حال موسیقی نوشته می شد، با تمام شیوه ها، و شونبرگ اصرار داشت شنونده و آهنگساز هر دو باید شیوه ها را فراموش کنند، و موسیقی را به عنوان موسیقی بشنوند و قضاوت کنند. گفته است: «اغلب درست نمی توانم توضیح دهم: کار من ساختن موسیقی ۱۲ صدایی است نه ساختن موسیقی ۱۲ صدایی.»

از روزهای گذشته…

چکیدۀ درس‌گفتارهای مبانی اتنوموزیکولوژی، جلسه نهم (II)

چکیدۀ درس‌گفتارهای مبانی اتنوموزیکولوژی، جلسه نهم (II)

در ترکیب فرهنگ‌ها دو نوع فرایند از نظر تئوریک قابل دسته بندی است که به آن‌ها اصطلاحاً ظرف سالاد و دیگ حلیم گفته می‌شود. در شرایط اول خصوصیات دو فرهنگ با هم به گونه‌ای مخلوط می‌شوند که هنوز اجزای اولیه هریک از جنبه‌های فرهنگی به وضوح در ترکیب حاصله قابل روئیت است. در شرایط دوم که به آن در این‌جا اصطلاحاً دیگ حلیم گفته شد، جنبه‌های فرهنگی آن‌چنان در هم ادغام می‌شوند که عناصر اولیه در ترکیب حاصله دیگر قابل بازشناسی نیست. شکل زیر این دو فرایند را به وضوح نمایش می‌دهد:
بررسی اجمالی آثار شادروان <br />روح الله خالقی (قسمت سوم)

بررسی اجمالی آثار شادروان
روح الله خالقی (قسمت سوم)

رنگ و بوی آثار خالقی را حتی در آهنگهای کوچک و گمنام او نیز میتوان بخوبی دریافت. ترکیبی از نواهای متنوع و زیبا در این اثر بازگو کننده ذوق و شیوه کلی آهنگسازی خالقی و نمونه ای بارز از شادابی و طراوت دوران نخست کار هنری اوست. این آهنگ جزء نادر آثاری است، که بر ترانه ای از موید ثابتی (متولد ۱۲۸۱) ساخته شده، ترانه سرائی که بر آثار محجوبی و لطف الله مجد نیز ترانه هایی سروده است. متن ترانه و نت آهنگ آن در کتاب تصنیفهای استاد بنان آمده است.
شاهنامه فرودسی و موسیقی

شاهنامه فرودسی و موسیقی

شاهنامه فردوسی (Book of Kings) مجموعه ارزشمندی است که علاوه بر ادبیات فارسی می تواند در سایر زمینه ها بعنوان مرجع مورد استفاده قرا گیرد، یکی از این زمینه ها موسیقی می باشد. از زاویه های متفاوتی در محدوده موسیقی می توان شاهنامه فردوسی را کالبد شکافی کرد که شاید جالبترین آنها استخراج ادوات موسیقی و کاربرد آنها در زمان حیات فردوسی بوده است.
یوسفی: جای خالی تفکر را در موزیسین ها میبینم

یوسفی: جای خالی تفکر را در موزیسین ها میبینم

چهار سال پیش خبری مبنی بر چاپ سالشمار موسیقی زنان توسط نیکو یوسفی در خبرگزاری ها قرار گرفت ولی به دلایل مختلفی این اتفاق به تاخیر افتاد تا اینکه قرار شد، اطلاعاتی مربوط به موسیقی زنان در سایتی خصوصی به مدیریت نیکو یوسفی به انتشار برسد. با او به گفتگو نشسته ایم درباره شکل جدید این پروژه و فعالیتش.
اجرای هنرجویان موسیقی ایرانی بر صحنه آمستردام

اجرای هنرجویان موسیقی ایرانی بر صحنه آمستردام

یکی از هنرمندان فعال در عرصه‌ی موسیقی ایرانی در هلند حمید ‌متبسم‌ است. تک‌نواز تار و سه‌تار که البته سال‌ها در آلمان ساکن بود، ولی مدتی است که مقیم هلند شده است. حمید متبسم در کنار برنامه‌های اجرایی متعدد خود در زمینه‌‌ی آموزش هم فعالیت‌های زیادی دارد و سیزدهم دسامبر، تعداد زیادی از هنرجویانش در مرکز فرهنگی «خریفیون» وابسته به دانشگاه آزاد آمستردام، کنسرتی اجرا می‌کنند. به همین بهانه با حمید متبسم گفت‌ و گو کردم. ابتدا از پیشینه‌ی برگزاری چنین برنامه‌هایی پرسیدم.
سال‌ها بدون وقفه کار و همکاری با سولیست‌های برجسته‌ی دنیا (II)

سال‌ها بدون وقفه کار و همکاری با سولیست‌های برجسته‌ی دنیا (II)

آمدن من به ایران از جمله تصمیم‌های عجیب و غریبی بود که گاهی من انجام می‌دهم! من همه‌ی فعالیت بین‌المللی‌ام را برای یک سزون یا یک سالِ کاری به‌کل تعطیل کردم که البته مدیر برنامه‌هایم و خیلی‌های دیگر از این کار من بسیار ناراحت شدند، ولی تصمیمم این بود که بیایم ایران و بمانم و برای همین با خانواده و بار و اساس زیادی وارد ایران شدم تا در کشور بمانم. ولی کسی خبردار نبود که من تمام کارهایم را کنار گذاشته‌ام و در این یک سال بیکار خواهم بود، به‌جز چند برنامه‌ای که گذاشته بودم تا در کنار کنسرت‌های ایرانم انجام بدهم.<
«عاشق می­‌شویم» رونمایی می شود

«عاشق می­‌شویم» رونمایی می شود

«عاشق می­‌شویم» مجموعه‌ای عاشقانه است متشکل از ۱۱ ترَک، که از این میان ۴ ترَک، ۴ تصنیف این آلبوم را تشکیل می‌دهند. «عاشق»، «معشوق»، «آتش دل» و «عاشق مشو» نام این تصنیف­‌هاست که اشعار آنها به ترتیب از غلامرضا سلیمانی، ضیاءالدین ناظم­‌پور، پژمان بختیاری و رضا ثابتی است. دو تصنیف اول به طور کامل متعلق به پیمان سلطانی است و در ساخت دو تصنیف «آتش دل» و «عاشق مشو» از دو ملودی قدیمی استفاده شده است و بر روی آنها آهنگسازی و تنظیم مجدد صورت گرفته است. ملودی اولیه «آتش دل» متعلق به مرتضی نی‌­داوود است و محمود ذوالفنون هم صاحب ملودی دوم «عاشق مشو» است.
نگاهی به حاشیه کنسرت علی رهبری

نگاهی به حاشیه کنسرت علی رهبری

۲۴ خرداد ارکستر سمفونیک تهران پس از ۳۰ سال با چوب علی رهبری شروع به نواختن کرد. اگرچه ارکستر قدرت ارکستر های اروپایی را نداشت، ولی نشانه هایی از تمرین منظم زیر نظر رهبری کارکشته در نواختن ارکستر مشخص بود.
بررسی تطبیقی سه نغمه‌نگاری مختلف ردیف میرزا عبدالله برای سنتور (IX)

بررسی تطبیقی سه نغمه‌نگاری مختلف ردیف میرزا عبدالله برای سنتور (IX)

با وجودی که هر سه از انواع مختلف دراب به عنوان تزیین استفاده کرده‌اند صداهای تشکیل دهنده یکسان نیست (نمونه‌ی ۱۸). در این مورد خاص به نظر می‌رسد که تفاوتی که در نوشته‌ی بهجت با دو نوشته‌ی دیگر موجود است حاصل سلیقه‌ی او در تنظیم برای سنتور بوده باشد، چرا که اجرای این نوع از دراب با تار چندان مرسوم نیست و با توجه به این‌که منبع اصلی وی به گفته‌ی خودش نواخته‌های برومند بوده، محتمل‌ترین حالت این است که دخالت سلیقه‌ی او را بپذیریم.
سان را و فلسفه کیهانی (V)

سان را و فلسفه کیهانی (V)

بلاونتِ افسرده در ژانویه ۱۹۴۳ از زندان آلاباما در واکر کانتی، جاسپر نامه ای به United States Marshals Service نوشت که در آن از ضعف عصبی ناشی از فشارهای زندان، تمایل به خودکشی و ترس مدام خودا ز مورد تجاوز قرار گرفتن نوشته بود. سرانجام با مورد او موافقت شد و در ژانویه ۱۹۴۳ تا پنسیلوانیا اسکورت شد.