چاهیان: هدفم رسیدن به زبان آهنگسازی با هویت موسیقی ایرانی است

مژگان چاهیان
مژگان چاهیان
نوشته ای که پیش رو دارید گفت و گویی است با مژگان چاهیان آهنگساز، پژوهشگر موسیقی نواحی و مدرس آواز ایرانی. این گفتگو در برنامه نیستان در شبکه فرهنگ انجام شده است.
درباره خودتان بگویید، چطور شد با موسیقی آشنا شدید و در محضر چه استادانی موسیقی را فرا گرفتید؟

شروع موسیقی در زندگی من به دوران کودکی ام بر می گردد که به واسطه شغل پدر و مادرم که مدرس موسیقی و سرود آموزش و پرورش هستند با آواز آشنا شدم و از دوران کودکی موسیقی و آواز را آغاز کردم و بعد از چند سال، فراگیری ردیف آوازی را تحت نظارت سرکار خانم ناهید دایی جواد شروع کرده و ادامه دادم و بعد از مدتی سنتور را به عنوان ساز تخصصی انتخاب کردم و تحت نظارت جناب آقای مسعود رضائی نژاد فراگیری این ساز را آغاز کردم.

سپس وارد هنرستان موسیقی شده و موفق شدم رتبه اول نوازندگی سنتور را در جشنواره هنرستان های موسیقی کشور کسب کنم. بعد از گذراندن این دوره، وارد مقطع کارشناسی نوازندگی موسیقی ایرانی در دانشگاه هنر تهران شدم که در آن مقطع استاد سنتورم جناب آقای سعید ثابت بودند و البته به فراگیری آواز ایرانی نزد سرکار خانم پریسا نیز همچنان ادامه دادم.

در این دوره علاوه بر فعالیت های جدی و پیگیری هایم در زمینه سنتور و آواز ایرانی، فراگیری سلفژ، هارمونی و کنترپوان را تحت نظارت جناب آقای امیر اسلامی آموزش دیده و ادامه دادم.

در آن دوره علاوه بر اجراهایی که در دانشکده موسیقی دانشگاه هنر تهران داشتم، در اپرای حافظ به کارگردانی جناب آقای بهروز غریب پور و آهنگسازی جناب آقای بهزاد عبدی و بخش نسلی دیگر جشنواره موسیقی فجر همکاری داشتم و همچنین در آلبوم «دورها آوایی ست» به خوانندگی جناب آقای محمد معتمدی و آلبوم «روایت» که هر دو آن ها با آهنگسازی جناب آقای مهدی تیموری هستند همکاری کردم. اخیرا هم در آلبوم «گُریز» به آهنگسازی و خوانندگی جناب آقای حسین مهرانی همکاری داشته ام.

در مقطع کارشناسی نوازندگی موسیقی ایرانی موفق شدم که رتبه اول را کسب کنم و به همین دلیل بدون کنکور وارد مقطع کارشناسی ارشد آهنگسازی در دانشگاه هنر تهران شدم.

آهنگسازی و دروس مربوط به آن را تحت نظارت اساتید گرانقدر: جناب آقای محمدرضا تفضلی، جناب آقای تقی ضرابی، جناب آقای امیر اسلامی، جناب آقای دکتر امین هنرمند، جناب آقای کارن کیهانی، جناب آقای حمیدرضا دیبازر، جناب آقای شریف لطفی و جناب آقای اتابک الیاسی فرا گرفته ام و خارج از محیط دانشگاه در دوره های آهنگسازی تحت نظارت پروفسور اسرائیلیان و مهدی حسینی شرکت کرده ام.

از چه زمانی به آهنگسازی علاقه پیدا کردید و چگونه وارد این رشته شده اید، البته با آن که تخصص اصلی شما موسیقی ایرانی بوده است؟
آهنگسازی از دوران کارشناسی دغدغه من بوده و در آن مقطع علاوه بر این که در بخش پایان نامه عملی قطعاتی را برای ساز سنتور آهنگسازی کرده بودم، در بخش پایان نامه نظری هم دو اثر از جناب آقای حسین دهلوی را تحت نظارت استاد راهنمای محترم جناب آقای امیر اسلامی تجزیه و تحلیل کردم و در آن زمان هم هدف بنده دستیابی به راهکارها و تئوری هایی برای آهنگسازی و ارکستراسیون قطعات ایرانی بود و قصد داشتم تا با استفاده از تجزیه و تحلیل آن دو اثر که تنها برای سازهای ایرانی هم تنظیم شده بوده اند تا حدودی با استفاده از قوانین موسیقی کلاسیک در بخش های فرم، ارکستراسیون، هارمونی و کنترپوان، روش های آهنگسازی ایرانی را بررسی کنم اما هدف اصلی ام از آهنگسازی این است (که البته امیدوارم که بتوانم) در آثارم هویت و زبان موسیقی ایران را نشان داده و روح موسیقایی را در آثارم زنده نگه دارم.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

آلبوم «انگاره‌ها»؛ به‌آهنگ‌سازی و نوازندگیِ مهران بدخشان منتشر شد

این اثر که نخستین آلبوم مهران بدخشان به‌عنوان آهنگ‌ساز و نوازنده است؛ شامل مجموعه‌ای از قطعات پیانوییِ آهنگ‌ساز است که تحتِ عناوین پرلود در می‌بمل مینور، واریاسیون‌ بر روی تمی عاشقانه، شش‌قطعه کوتاه برای پیانو، دو قطعه تغزلی، امپرومتو و سونات پیانو شماره ۱ (در دو موومان) عرضه شده‌است.

تاریخ مختصر موسیقی ایران، پیش از اسلام تا صفویه (IV)

در این دوره وضعیت موسیقیدانان بسیار بهتر شد. خسرو پرویز بزم ها و مجالس بسیاری داشت. در حجاری طاق بستان در کرمانشاه یک شکار به تصویر کشیده شده که تعداد زیادی چنگ، موسیقار، دف های چهارگوش، شیپور، نی، سازهای کوبه ای و یک نفر در حال دست زدن را نشان می دهد. چنگ های مثلث و افقی در این دوره بسیار رایج بوده است.

از روزهای گذشته…

ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (XVI)

ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (XVI)

هرچند، ایده ی ساختن قطعه ای بر اساس زندگانی حواریون در ذهن او باقی ماند تا اینکه در فستیوال سال ۱۹۰۳ او دوباره به موضوع دلخواه خود بازگشت. وی در ابتدا یک اوراتوریو در سه قسمت تدارک دیده بود که شامل خیانت یهودا، نفی کردن پطرس و به عروج رفتـن عیسی مسیح بود. بیماری دوباره به سراغ او آمد و بدین ترتیب او تنها به قسمت عروج روحانی مسیح پرداخته و آن را “سلطنت” نام نهاد. مدت ها بعد، او قسمت سومی به نام “قضاوت آخر” به این اوراتوریو اضافه کرد اما هیچگاه این قطعه را به پایان نرساند.
جوایز هیلاری هان (I)

جوایز هیلاری هان (I)

هیلاری هان، برنده جایزه گرمی در سن ۲۸ سالگی، یکی از اصلی ترین هنرمندان در کنسرتهای بین المللی است. به دلیل کمال هوش و احساسات او، در مجله تایمز در سال به عنوان “بهترین موزیسن کلاسیک جوان آمریکایی” نامیده شد و همراه با ارکسترهای بزرگ دنیا بطور مرتب در اروپا، آسیا و شمال آمریکا حاضر می شود.
رسول صادقی: نی جدید هم جای کار زیادی دارد

رسول صادقی: نی جدید هم جای کار زیادی دارد

محدودیت اصلی و آزار دهنده نی، در ادامه سوراخ لا خلاصه شده، نغمه سی روی بدنه اصلی نی است و می شود آنرا در صدای بم قوی ایجاد کرد، جناب دکتر عمومی صدای سی را با افزایش طول نی (که حالا این افزایش زیاد مهم نیست، ایراد هم نیست) از پایین ایجاد کرده اند، به نوعی صدای سی بم که در قبل از دو اوج قرار گرفته، صدای سی بم نرم خواهد داد، چون نوع دمش ما در رجیستر دوم نی متفاوت است و آن حالت بم قوی را ندارد و هم اینکه همزمان صداهای سی بمل و سی در این طرح با محدودیت مواجه است ولی در عوض از همین سی می شود به عنوان سی بم یعنی بم ترین نت استفاده کرد که مطمئنا کارساز است ولی در کل باید همه این کلیدهای بالا و پایین را در حد توانمان برای تکمیل محدودیتهای نی بکار ببریم و همه اینها باید باشند، چون تا جایی که آزمایشات امروز من نشان داده است، الگوی سوراخ ها در نی هفت بند، یک الگوی کامل و بی نقصی است، بنابراین سوراخها و گره های نی را نمی شود تغییر داد یا بهتر بگویم، تجربه اینطور نشان داده که دستکاری داشته های اصلی نی، نه تنها بهترش نمی کند بلکه کار را خرابتر هم می کند!
گفتگو با سارا چانگ (IV)

گفتگو با سارا چانگ (IV)

در باره سیبلیوس بسیار مطالعه کرده ام، بعضی ها می گویند که او همیشه چهره تاریک و تلخی داشته است، چون هیچ گاه لبخند نمی زده. من این تجربه بسیار جالب را زمانی که ۱۳ ساله بوده ام داشتم، من به فنلاند رفتم، در اوج زمستان و هوا به شدت سرد بود، برف فراوانی بود، به آنولا رفتم جایی که خانه سیبلیوس در آنجا بود. جایی کاملا دورافتاده بود، فقط جنگل و برف، درخت و دریاچه، بسیار زیبا اما ساکت و خلوت و بسیار در آرامش. من فکر کردم خب اینجا همانجایی است که او آهنگهایش را می سازد، سمفونیهای فوق العاده اش و کنسرتو ویولون … اینجا جایی است که شاهکارهای او متولد می شوند.
در باب متافیزیک موسیقی (X)

در باب متافیزیک موسیقی (X)

موسیقی رونوشت اراده یا خواست است. در حالی که سایر هنرها، رونوشت ایده ها هستند. همچنان که خود جهان، عینیت بی واسطه و رونوشتی از کل اراده است، موسیقی نیز رونوشتی از اراده است. در نتیجه، موسیقی مطلقا چون دیگر هنرها، رونوشت ایده ها نیست؛ بلکه رونوشت خود اراده است که ایده ها عینیت آن هستند. موسیقی با دور زدن از کنار این ایده ها، رونوشتی مستقیم از اراده یا خواست است؛ همچنان که خود جهان چنین است. اراده یکبار خود را به صورت مجموعه ای از پدیده های خاص در یک کل بزرگ (جهان) و بار دیگر به صورت موسیقی نشان داده است. موسیقی نماد خواست ماهیت شئ در ذات خویش است و در این وجه هنری، آوای دنیای پنهان به گوش می رسد. موسیقی بدون واسطه ایده ها، به بیان چیزهایی می پردازد که ما هرگز آنها را در سایه ایده ها و مفاهیم درک نخواهیم کرد. اگر بتوانیم آنچه موسیقی بیان می کند را بفهمیم، به فلسفه راستین پی خواهیم برد.
سیری در تاریخ موسیقی و خنیاگری ساسانیان (X)

سیری در تاریخ موسیقی و خنیاگری ساسانیان (X)

در دوران ساسانیان موسیقی نظامی به دلایل ایجاد خوف و هراس در دل دشمن و تقویت روحیه و نشان دادن دلیری و بی‌باکی سربازان که تقریباً بدون سلاح به جنگ و مبارزه می‌پرداختند از اهمیت خاصی برخوردار بوده است. فرماندهان سپاه فرمان‌های خود را توسط اصوات موسیقی رزم به سربازان می‌رساندند، به‌طوری‌که نوای هر ساز مفهوم خاصی داشت، مثلاً شیپور معنای حمله و یا طبل بیانگر تعقیب بود.
ریتم و ترادیسی (I)

ریتم و ترادیسی (I)

ریتم و ترادیسی دو روشِ فهم نظم های زمانی در جهان پیرامونِ ما را در تباین با هم قرا می دهد: فهم مستقیم به-واسطه ی قوه ی ادراک، و فهم غیر مستقیم به واسطه ی تجزیه و تحلیل. «ریتم» به دستگاه ادراکی ای که امکان مشاهده و دریافتِ بی دردِسرِ پدیده های ریتمیک را در اختیار افراد قرار می دهد گریز می زند، درحالیکه «ترادیسی» ابزارهای ریاضی ای را که برای کشف نظم ها و مطالعه ی الگوها مورد استفاده قرار می گیرد پیشِ روی می گذارد.
کلاسهای محسن الهامیان در فرهنگسرای ارسباران

کلاسهای محسن الهامیان در فرهنگسرای ارسباران

دوره های جدید آهنگسازی محسن الهامیان در اواخر پاییز در فرهنگسرای ارسباران شروع خواهد شد و علاقمندان میتوانند با مراجعه به فرهنگسرای ارسباران ثبت نام را انجام داده و در صورت نیاز، بصورت حضوری و یا تماس با واحد موسیقی فرهنگسرا، سوالات خویش را در این زمینه مطرح سازند.
گفتگو با ند رورم (IV)

گفتگو با ند رورم (IV)

امشب به کنسرت میلتون بابیت (Milton Babbitt) می روم. او ۹۰ ساله است و امروز تولد اوست. الیوت کارتر (Elliott Carter) این روزها اجراهای بیشماری دارد. او خداست، نه برای من اما برای بسیاری از مردم اینچنین است. برای کسانی که tone row می نویسند که تونال ننویسند. بنابراین هر شنونده ای در هر سنی حتی اگر هیچ آشنای با موسیقی نداشته باشد نقطه اوجی را در یک اثر می شنود.
هماهنگی گیتار و پیانو در گروه های کوچک Jazz (قسمت اول)

هماهنگی گیتار و پیانو در گروه های کوچک Jazz (قسمت اول)

اگر کار گروهی موسیقی کرده باشید میدانید اولین چیزی که نشان میدهد یک گروه هماهنگ کار میکنند یا نه این است که سازهای مختلف هنگام نواختن در دست و پای یکدیگر نروند و همه آنها به اجرای یکنواخت یک قطعه نپردازند. برای این کاملآ اشتباه است که هم پیانو باس بزند و هم گیتار بیس یا هم پیانو آکورد بگیرد و هم گیتار و …