چاهیان: هدفم رسیدن به زبان آهنگسازی با هویت موسیقی ایرانی است

مژگان چاهیان
مژگان چاهیان
نوشته ای که پیش رو دارید گفت و گویی است با مژگان چاهیان آهنگساز، پژوهشگر موسیقی نواحی و مدرس آواز ایرانی. این گفتگو در برنامه نیستان در شبکه فرهنگ انجام شده است.
درباره خودتان بگویید، چطور شد با موسیقی آشنا شدید و در محضر چه استادانی موسیقی را فرا گرفتید؟

شروع موسیقی در زندگی من به دوران کودکی ام بر می گردد که به واسطه شغل پدر و مادرم که مدرس موسیقی و سرود آموزش و پرورش هستند با آواز آشنا شدم و از دوران کودکی موسیقی و آواز را آغاز کردم و بعد از چند سال، فراگیری ردیف آوازی را تحت نظارت سرکار خانم ناهید دایی جواد شروع کرده و ادامه دادم و بعد از مدتی سنتور را به عنوان ساز تخصصی انتخاب کردم و تحت نظارت جناب آقای مسعود رضائی نژاد فراگیری این ساز را آغاز کردم.

سپس وارد هنرستان موسیقی شده و موفق شدم رتبه اول نوازندگی سنتور را در جشنواره هنرستان های موسیقی کشور کسب کنم. بعد از گذراندن این دوره، وارد مقطع کارشناسی نوازندگی موسیقی ایرانی در دانشگاه هنر تهران شدم که در آن مقطع استاد سنتورم جناب آقای سعید ثابت بودند و البته به فراگیری آواز ایرانی نزد سرکار خانم پریسا نیز همچنان ادامه دادم.

در این دوره علاوه بر فعالیت های جدی و پیگیری هایم در زمینه سنتور و آواز ایرانی، فراگیری سلفژ، هارمونی و کنترپوان را تحت نظارت جناب آقای امیر اسلامی آموزش دیده و ادامه دادم.

در آن دوره علاوه بر اجراهایی که در دانشکده موسیقی دانشگاه هنر تهران داشتم، در اپرای حافظ به کارگردانی جناب آقای بهروز غریب پور و آهنگسازی جناب آقای بهزاد عبدی و بخش نسلی دیگر جشنواره موسیقی فجر همکاری داشتم و همچنین در آلبوم «دورها آوایی ست» به خوانندگی جناب آقای محمد معتمدی و آلبوم «روایت» که هر دو آن ها با آهنگسازی جناب آقای مهدی تیموری هستند همکاری کردم. اخیرا هم در آلبوم «گُریز» به آهنگسازی و خوانندگی جناب آقای حسین مهرانی همکاری داشته ام.

در مقطع کارشناسی نوازندگی موسیقی ایرانی موفق شدم که رتبه اول را کسب کنم و به همین دلیل بدون کنکور وارد مقطع کارشناسی ارشد آهنگسازی در دانشگاه هنر تهران شدم.

آهنگسازی و دروس مربوط به آن را تحت نظارت اساتید گرانقدر: جناب آقای محمدرضا تفضلی، جناب آقای تقی ضرابی، جناب آقای امیر اسلامی، جناب آقای دکتر امین هنرمند، جناب آقای کارن کیهانی، جناب آقای حمیدرضا دیبازر، جناب آقای شریف لطفی و جناب آقای اتابک الیاسی فرا گرفته ام و خارج از محیط دانشگاه در دوره های آهنگسازی تحت نظارت پروفسور اسرائیلیان و مهدی حسینی شرکت کرده ام.

از چه زمانی به آهنگسازی علاقه پیدا کردید و چگونه وارد این رشته شده اید، البته با آن که تخصص اصلی شما موسیقی ایرانی بوده است؟
آهنگسازی از دوران کارشناسی دغدغه من بوده و در آن مقطع علاوه بر این که در بخش پایان نامه عملی قطعاتی را برای ساز سنتور آهنگسازی کرده بودم، در بخش پایان نامه نظری هم دو اثر از جناب آقای حسین دهلوی را تحت نظارت استاد راهنمای محترم جناب آقای امیر اسلامی تجزیه و تحلیل کردم و در آن زمان هم هدف بنده دستیابی به راهکارها و تئوری هایی برای آهنگسازی و ارکستراسیون قطعات ایرانی بود و قصد داشتم تا با استفاده از تجزیه و تحلیل آن دو اثر که تنها برای سازهای ایرانی هم تنظیم شده بوده اند تا حدودی با استفاده از قوانین موسیقی کلاسیک در بخش های فرم، ارکستراسیون، هارمونی و کنترپوان، روش های آهنگسازی ایرانی را بررسی کنم اما هدف اصلی ام از آهنگسازی این است (که البته امیدوارم که بتوانم) در آثارم هویت و زبان موسیقی ایران را نشان داده و روح موسیقایی را در آثارم زنده نگه دارم.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

جایگاه علم و هنر در روند جهانی شدن (XIV)

استفاده سیاسی از هنر به مثابه یک وسیله در شوروی سابق باعث افت شدید ظهور آثار جاودان در این کشور شد و به همین نحو استفاده همچون یک وسیله از هنر در امریکا و غرب توسط اقتصاد، آن را به اندازه یک وسیله تبلیغی برای حضور یک کالا ساقط کرد و با گرایش به ابزارگرایی در هنر دیگر اثری جاندار چون آثار آلن پو و نظیر آن در امریکا خلق نمی شوند.

پیروزی قهرمان نامراد

هیچ مبالغه ای درکار نخواهد بود اگر بگوییم که تاریخ موسیقی کشورما، به قبل و بعد از علی نقی وزیری تقسیم می شود، تاریخی که عملا هنوز نوشته نشده است. تاریخی که از گسستگی های فراوان دوره های تاریک و خالی از هرگونه اطلاع و دوره های پربار و کم سند و کم استناد، انباشته شده است.

از روزهای گذشته…

نقد تاریخ نگاری موسیقی ایرانی (XV)

نقد تاریخ نگاری موسیقی ایرانی (XV)

در این جهان متمدن و به هم پیوسته تا قرن ۱۵ میلادی اساس فلسفه و علم، اساس هنر و زیباشناسی و از جمله موسیقی، و سه مذهب بزرگ و به هم پیوسته یهودی، مسیحی و اسلام بوجود آمده و استقرار یافته اند. مشکل از آنجا شروع می شود که این جهان متمدن با سابقه چند هزار ساله، تا به امروز تداوم نمی یابد. جهان چند هزار ساله فقط در زمان نسبتا کوتاه دو قرن (قرن های ۱۶ و ۱۷ میلادی) به کلی دگرگون می شود.
تأملی بر آموزش گیتار کلاسیک در ایران (III)

تأملی بر آموزش گیتار کلاسیک در ایران (III)

در بیشتر آموزشگاه‌های موسیقی تأکیدی بر یادگیری تئوری موسیقی پیش یا حین دوره‌ی نوازندگی نمی‌شود و اگر هم، چنین دوره‌هایی اجرا شود چندان بر ذائقه و درک موسیقایی هنرجو راهگشا نمی‌افتد (به این دلیل که ضرورت آن به‌درستی برای هنرجو و خانواده‌ها تشریح نمی‌شود و از روش‌های مناسب هرگروه سنی بهره برده نمی‌شود و هدف را بر ساختن یک شنونده‌ی خوب موسیقی قرار نمی‌دهند). از آنجا که جلسات هفتگی سی‌دقیقه‌ای فرصت کافی برای آشنا‌کردن هنرجو با موسیقی و نه صرفاً نوازندگی در اختیار مدرس قرار نمی‌دهند، دوره‌ی آموزش گیتار به آموزش یک یا دو کتاب مقدماتی و چند ترانه‌ خلاصه می‌شود.
مغالطات ایرانی – اتنوموزیکولوژی (III)

مغالطات ایرانی – اتنوموزیکولوژی (III)

فریدون فرزانه، خطاب به سازندۀ عمیق ترین نغمه های تاریخ موسیقی ایران می نویسد: «موسیقی شما نه جنبۀ علمی دارد نه جنبهء هنری و نه جنبهء ملی حال از شما می‏خواهم بپرسم این سازهایی غربی در ارکستر شما چکار دارد؟» و جالب اینجاست کسی که خود تمام آثارش را برای سازهای غربی تنظیم کرده از خالقی (که ارکستر غربی را به طور کامل ملی می دید و با نگاهی مستقل و ایرانی، صدایی ایرانی از این ارکستر درمی آورد) بعد از زدن برچسب غیرعلمی، غیر هنری و غیر ملی بودن به آثارش می گوید، ساز غربی در ارکستر شما چه می کند!
۷th Chords

۷th Chords

یک نوازنده Jazz بندرت یک آکورد سه تایی ساده را در کارهای خود استفاده می کند. حد اقل کاری که او می تواند انجام دهد هفت کردن آکورد است. حال باتوجه به حال و هوای موسیقی می تواند از فاصله هفتم بزرگ یا کوچک استفاده کند.
جایگاه موسیقی در عهد ساسانیان (I)

جایگاه موسیقی در عهد ساسانیان (I)

ساسانیان آخرین و هفتمین سلسله ای است که قبل از اسلام در ایران به حکومت رسید. این سلسله توسط اردشیر پایه گذاری شد؛ چون جد آنان ساسان نام داشت، سلسله ی خود را ساسانیان نام گذاری کردند. دوره ی ساسانیان را دوره ی اوج و اعتلای فرهنگ و هنر و ایرانی می دانند.
پیکاپ گیتار

پیکاپ گیتار

همانطور که می دانید وظیفه پیکاپ (Pickup) گیتار تبدیل ارتعاشات سیمهای ساز به سیگنالهای الکتریکی متناسب با شدت و فرکانس این ارتعاشات است. ایده اصلی و نحوه کار یک پیکاپ مغناطیسی معمولی گیتار به یک هسته مغناطیسی و سیم پیچی که دور آن پیچیده شده است باز می گردد.
در باب متافیزیک موسیقی (VII)

در باب متافیزیک موسیقی (VII)

لطیفه گستاخانه ای که در سی سال اخیر بارها نقل شده، یعنی اینکه معماری موسیقی منجمد است، صرفا نتیجه احساس این شباهت است. رد این لطیفه را می توان تا گوته دنبال کرد چون، براساس گفتگوهای اکرمان، جلد دوم، صفحه ۸۸، گوته گفته است: “میان اوراق ام برگه ای پیدا کردم که بر رویش نوشته بودم معماری موسیقی منجمد است و حقیقتا حرف بی ربطی هم نیست؛ حال و هوایی که معماری به وجود می آورد شبیه تاثیر موسیقی است.”
صبا از زبان سپنتا (IV)

صبا از زبان سپنتا (IV)

قطعهء «به زندان» ساخته صبا، در شوشتری از نوای آزادی‌خواه در بندی اقتباس شده است. از دیگر قطعات ایشان‌ می‌توان اینها را برشمرد: رقص چوبی، قاسم آبادی و زنگ شتر با دوبل کوردهای مطبوع آن. استاد به‌ نوازندگی جمعی و ارکستر با موازین صحیح آن‌ رغبت خاص داشت. نت‌ نویسی او دقیق و در شناخت اوزان مهارتی خاص داشت، هم او بود که‌ وجود میزان لنگ ماتنه ۵/۸ یا ۷/۸ را در موسیقی‌ ایرانی تشخیص داد.
A Whiter shade of Pale

A Whiter shade of Pale

موسیقی با نوای روحانی و حزن انگیز ارگ شروع می شود که روی تم قطعه معروفی از باخ به نام “Air on G String” از سوئیت شماره ۳ در D ما‍‍ژور ساخته شده است. زمانی که این هنگ برای اولین بار از رادیو پخش شد، شبیه به هیچ یک از آهنگهای پخش شده تا آن زمان نبود. این قطعه که به واقع اولین آهنگ ساخته و تنظیم شده توسط گروه Procol Harum بود طی مدت کوتاهی تبدیل به یکی از پر فروش ترین قطعات آن زمان شد و ۶ میلیون نسخه از آن در سراسر جهان فروش رفت و معروفترین قطعه در مراسم عروسی شد.
اِدیت پیاف، گنجشککِ آواز فرانسه (III)

اِدیت پیاف، گنجشککِ آواز فرانسه (III)

ماه مارس سال ۱۹۳۷، ادیت پیاف حرفه ی موزیک هال را در آب ثِ پاریس آغاز کرد و خیلی زود به ستاره ی بسیار بزرگ آواز فرانسه تبدیل شد و مورد ستایش مردم قرار گرفت و همه ی آوازهایش از طریق رادیو پخش شد. در همین دوره بود که او با دَنیل بونِل (Danielle Bonel) آشنا شد. او منشی و شخص مورد اعتماد پیاف در تمام طولِ زندگیِ حرفه ایش شد.