چاهیان: هدفم رسیدن به زبان آهنگسازی با هویت موسیقی ایرانی است

مژگان چاهیان
مژگان چاهیان
نوشته ای که پیش رو دارید گفت و گویی است با مژگان چاهیان آهنگساز، پژوهشگر موسیقی نواحی و مدرس آواز ایرانی. این گفتگو در برنامه نیستان در شبکه فرهنگ انجام شده است.
درباره خودتان بگویید، چطور شد با موسیقی آشنا شدید و در محضر چه استادانی موسیقی را فرا گرفتید؟

شروع موسیقی در زندگی من به دوران کودکی ام بر می گردد که به واسطه شغل پدر و مادرم که مدرس موسیقی و سرود آموزش و پرورش هستند با آواز آشنا شدم و از دوران کودکی موسیقی و آواز را آغاز کردم و بعد از چند سال، فراگیری ردیف آوازی را تحت نظارت سرکار خانم ناهید دایی جواد شروع کرده و ادامه دادم و بعد از مدتی سنتور را به عنوان ساز تخصصی انتخاب کردم و تحت نظارت جناب آقای مسعود رضائی نژاد فراگیری این ساز را آغاز کردم.

سپس وارد هنرستان موسیقی شده و موفق شدم رتبه اول نوازندگی سنتور را در جشنواره هنرستان های موسیقی کشور کسب کنم. بعد از گذراندن این دوره، وارد مقطع کارشناسی نوازندگی موسیقی ایرانی در دانشگاه هنر تهران شدم که در آن مقطع استاد سنتورم جناب آقای سعید ثابت بودند و البته به فراگیری آواز ایرانی نزد سرکار خانم پریسا نیز همچنان ادامه دادم.

در این دوره علاوه بر فعالیت های جدی و پیگیری هایم در زمینه سنتور و آواز ایرانی، فراگیری سلفژ، هارمونی و کنترپوان را تحت نظارت جناب آقای امیر اسلامی آموزش دیده و ادامه دادم.

در آن دوره علاوه بر اجراهایی که در دانشکده موسیقی دانشگاه هنر تهران داشتم، در اپرای حافظ به کارگردانی جناب آقای بهروز غریب پور و آهنگسازی جناب آقای بهزاد عبدی و بخش نسلی دیگر جشنواره موسیقی فجر همکاری داشتم و همچنین در آلبوم «دورها آوایی ست» به خوانندگی جناب آقای محمد معتمدی و آلبوم «روایت» که هر دو آن ها با آهنگسازی جناب آقای مهدی تیموری هستند همکاری کردم. اخیرا هم در آلبوم «گُریز» به آهنگسازی و خوانندگی جناب آقای حسین مهرانی همکاری داشته ام.

در مقطع کارشناسی نوازندگی موسیقی ایرانی موفق شدم که رتبه اول را کسب کنم و به همین دلیل بدون کنکور وارد مقطع کارشناسی ارشد آهنگسازی در دانشگاه هنر تهران شدم.

آهنگسازی و دروس مربوط به آن را تحت نظارت اساتید گرانقدر: جناب آقای محمدرضا تفضلی، جناب آقای تقی ضرابی، جناب آقای امیر اسلامی، جناب آقای دکتر امین هنرمند، جناب آقای کارن کیهانی، جناب آقای حمیدرضا دیبازر، جناب آقای شریف لطفی و جناب آقای اتابک الیاسی فرا گرفته ام و خارج از محیط دانشگاه در دوره های آهنگسازی تحت نظارت پروفسور اسرائیلیان و مهدی حسینی شرکت کرده ام.

از چه زمانی به آهنگسازی علاقه پیدا کردید و چگونه وارد این رشته شده اید، البته با آن که تخصص اصلی شما موسیقی ایرانی بوده است؟
آهنگسازی از دوران کارشناسی دغدغه من بوده و در آن مقطع علاوه بر این که در بخش پایان نامه عملی قطعاتی را برای ساز سنتور آهنگسازی کرده بودم، در بخش پایان نامه نظری هم دو اثر از جناب آقای حسین دهلوی را تحت نظارت استاد راهنمای محترم جناب آقای امیر اسلامی تجزیه و تحلیل کردم و در آن زمان هم هدف بنده دستیابی به راهکارها و تئوری هایی برای آهنگسازی و ارکستراسیون قطعات ایرانی بود و قصد داشتم تا با استفاده از تجزیه و تحلیل آن دو اثر که تنها برای سازهای ایرانی هم تنظیم شده بوده اند تا حدودی با استفاده از قوانین موسیقی کلاسیک در بخش های فرم، ارکستراسیون، هارمونی و کنترپوان، روش های آهنگسازی ایرانی را بررسی کنم اما هدف اصلی ام از آهنگسازی این است (که البته امیدوارم که بتوانم) در آثارم هویت و زبان موسیقی ایران را نشان داده و روح موسیقایی را در آثارم زنده نگه دارم.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

ریتم و ترادیسی (IX)

با این حال، حتی مفیدتر از فهرست های رویدادها، تجسم داده های MIDI به صورت پیانو-رُل مطابق شکل ۱۲ است. در این نوع ارائه، محور عمودی نشان گر شماره های نت MIDI است (مانند F2=53) و نت های متناظرِ شستی های پیانو به صورت گرافیکی بر هر دو طرف شکل نشان داده شده اند. زمان در طول محور افقی حرکت می کند، و با ضرب ها و میزان ها مشخص شده است. هنگام نمایش سازهای کوبه ای، هر سطرْ متناظر با یک ساز متفاوت (به جای یک نت متفاوت) است. برای مثال، در مشخصات کلی MIDI برای طبل، سطر متناظر با C1 طبل بزرگ با شماره ی نت MIDI برابر ۳۶ است، D1=38 طبل کوچک است و ۴۲=۱♯F و ۴۴=۱♯G و ۴۶=۱♯A انواع مختلف سِنج پایی هستند. این موارد در شکل همراه با شماره ی نت MIDI متناظرْ برچسب گذاری شده اند.

همه حق اظهارنظر دارند

با این جمله لابد بارها برخورد کرده‌ایم. وقتی از آن استفاده می‌کنیم که کسی به نظر کس دیگری اعتراض کرده باشد. مثلاً وقتی‌که کسی بگوید «این چه مطلب بیراهی است که فلانی نوشته». جمله‌ی لیبرال‌منشانه‌ای است که این روزها طرفدارهایش از گذشته هم خیلی خیلی بیشتر شده و به‌سختی ممکن است بتوانیم با آن مخالفت کنیم.

از روزهای گذشته…

مروری بر «کنسرت گوتلیب والیش»

مروری بر «کنسرت گوتلیب والیش»

روزگاری ایران رسیتال نوازندگان پیانوی بزرگی را به خود می‌دید. اجرای نام‌های افسانه‌ای سده‌ی بیستم همچون «آرتور روبنشتاین» ناممکن نمی‌نمود. این جهانی دیگر بود و موسیقی کلاسیک غربی حمایت دولتی داشت و … . امروز اما دستِ تنها و درعین‌حال توانای جامعه‌ی مدنی در کار است تا به نیروی خویش برنامه‌ای مانند رسیتال «گوتلیب والیش»، نوازنده‌ای از همان تبار (گرچه هنوز کم‌تر افسانه‌ای) را برای بار چندم ممکن کند و این حتا پیش از خود موسیقی جلب توجه می‌کند اگر دیده‌ی تیزبینی باشد.
فراخوان مقالات سیمف ۱۳۹۶

فراخوان مقالات سیمف ۱۳۹۶

انجمن اسیمس و موسسه فرهنگى هنرى شهر آفتاب در آذرماه سمیناری را در شیراز برگزار می‌کنند. علاقه‌مندان می‌توانند مقالات خود را حول محورهای پیشنهادی زیر یا موضوعاتی غیر از آن‌ها در رابطه با موسیقی معاصر ارسال نمایند:
موسیقی پست مدرن (III)

موسیقی پست مدرن (III)

در اواخر سال‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰، تعدادی از سبک‌ها، تحت تاثیر موسیقی پاپ قرار گرفتند و شرایط پست مدرن شروع به شکل‌گیری و سبک‌های موجود شروع به ترکیب عناصر پست مدرن کردند. موسیقی عوامانه، «جاز»، «ریتم اند بلوز» و «راک اند رول» اولیه، نه تنها به‌وسیله‌ی تکنولوژی جدید بلکه به‌طور اساسی توسط شیوه‌ی متفاوتی از فن‌‌آوری ضبط شروع به شکل‌گیری کردند. به‌جای تلاش برای نیل به یک صدای سه بعدی شفاف به پیروی از تجارب حاصل از کنسرت، آواها در ضبط به طور فزاینده‌ای مورد توجه واقع شد و باقی اصوات، به صورت دیواری پشت تراک اصلی قرار گرفتند.
طبقه‌بندی سازها (V)

طبقه‌بندی سازها (V)

از نظام ماهیلون تا نظام ایجاد شده توسط قوم‌موسیقی‌شناسان آلمانی به نام‌های «اریش فون هورن باستل» (۱۹۳۵-۱۸۷۷) و «کورت زاکس» (۱۹۵۹-۱۸۸۱) که شهرت‌شان را از طریق پژوهش در تاریخ موسیقی‌ای که به اروپا منحصر نمی‌شد، کسب کرده بودند، فاصله‌ی اندکی بود. در ۱۹۱۴ آن‌ها «Systemik der Musikinstrumente» را منتشر کردند، تنها طبقه بندی‌ای که امروزه هنوز، اگر چه با قدری بازبینی، در مقیاسی وسیع به کار می‌رود.
زندگی کرد، سختی کشید و …

زندگی کرد، سختی کشید و …

تحلیلگران موسیقی در رابطه با شوبرت می گویند “زندگی کرد، سختی کشید و مرد”. ظاهرآ او آنقدر در زندگی درگیر گرفتاری و رنج بود که طعم خوشبختی را هرگز نچشید و شاید هیچوقت خود متوجه رنج و محنتی که می کشید نبود.
موسیقی نزد ایرانیان در ۱۸۸۵ میلادی (I)

موسیقی نزد ایرانیان در ۱۸۸۵ میلادی (I)

مقاله ای که پیش رو دارید، نوشته ویکتور . آدوی بل است در باره وضعیت موسیقی ایران در سال ۱۸۸۵ میلادی که توسط حسینعلی ملاح به فارسی ترجمه شده و در سال ۱۳۵۳ در مجله «هنر و مردم» به انتشار رسیده که امروز اولین شماره آن را می خوانید.
کج بشینیم، راستشو بگیم  (IV)

کج بشینیم، راستشو بگیم (IV)

گروهی نیز به شدت علاقمندند بیوک آقا را ضمیمه‌ی تذکر الاولیا کنند و آوارگی‌ها و بی‌خانمانی‌های او را، شوریدگی شبلی‌وار درویشی وارسته و واصل تعبیر کنند. شیدای عارفی که تمام کلمات به ظاهر ساده و گاه نامفهومش در عالم معنا و معرفت سرچشمه داشت و چشم معنابینی می‌بایست تا اندر احوالات ظاهری چونان سرگشته‌ای، نشانه‌های سرور و سرمستی از سرکشیدن شراب حقیقت ببیند. وجود چنین پنداشتهایی نیز، از عشق و علاقه‌ی ریشه‌دار ما به اسطوره‌سازی‌ها و تقدس بخشیدن‌ها دور نیست. مگر نه این است که در دو دهه‌ی پایانی زندگی بیوک‌آقا، با رسیدگی‌ها و توجه هرچه بیشتر مردم و هنردوستان، حال جسمی و روحی او اندکی بهتر ‌شده بود؟ پس بر چه اساسی و به استناد چه نشانه‌هایی می‌توان ثابت کرد که بیوک‌آقا خود، آگاهانه این نوع زندگی فلاکت‌بار و دردآلود را انتخاب کرده ‌بود؟
بلبل سرگشته (II)

بلبل سرگشته (II)

مجموع آثار ضبط شده با این کمپانی ۵۰ روی صفحه یا ۲۵ عدد صفحه می باشد. اولین اثر ضبط شده از صدای قمر در مایه بیات اصفهان یا تار مرتضی خان نی داود است که روی صفحه نوشته شده بیات اصفهان ۱ و ۲ به شماره کاتولوگ ۵ و ۲۱۳۴۳۴-V تار مرتضی نی داود. شعر از سعدی:
بی احترامی به موسیقی (II)

بی احترامی به موسیقی (II)

تنها به آنهایی اهمیت می دادم که به خاطر کارم باید چندین بار گوش می کردم. حتی با گستاخی تمام از آلبوم هایی که فکر می کردم دشوارترند روی بر می گرداندم. تعداد آهنگ های پیشنهادی هم که سر به فلک کشیده بود و نهایتا به گوش دادن به ریدیوهد (Radiohead) ختم می شد. وقتی که از جشنواره موسیقی SXSW که در تگزاس برگزار شد بازگشتم احساس می کردم که دچار اُوردوزِ موسیقی پاپ شده ام.
گریت فول دد (II)

گریت فول دد (II)

نیاز مالی شدید گروه باعث شد تا نهایتآ دعوت هواداران خود را پذیرفته نسبت به ضبط اولین آلبوم زنده خود اقدام کنند. نتیجه کار آلبوم سال ۱۹۶۹ تحت عنوان Live/Dead بود. گارسیا در این آلبوم حدود ۲۳ دقیقه نسخه اجرایی خود از Dark Star را قرار داد، برای بسیاری از طرفداران این گروه، Dark Star شیرازه اصلی تفکر و هنر گروه بود.