چاهیان: هدفم رسیدن به زبان آهنگسازی با هویت موسیقی ایرانی است

مژگان چاهیان
مژگان چاهیان
نوشته ای که پیش رو دارید گفت و گویی است با مژگان چاهیان آهنگساز، پژوهشگر موسیقی نواحی و مدرس آواز ایرانی. این گفتگو در برنامه نیستان در شبکه فرهنگ انجام شده است.
درباره خودتان بگویید، چطور شد با موسیقی آشنا شدید و در محضر چه استادانی موسیقی را فرا گرفتید؟

شروع موسیقی در زندگی من به دوران کودکی ام بر می گردد که به واسطه شغل پدر و مادرم که مدرس موسیقی و سرود آموزش و پرورش هستند با آواز آشنا شدم و از دوران کودکی موسیقی و آواز را آغاز کردم و بعد از چند سال، فراگیری ردیف آوازی را تحت نظارت سرکار خانم ناهید دایی جواد شروع کرده و ادامه دادم و بعد از مدتی سنتور را به عنوان ساز تخصصی انتخاب کردم و تحت نظارت جناب آقای مسعود رضائی نژاد فراگیری این ساز را آغاز کردم.

سپس وارد هنرستان موسیقی شده و موفق شدم رتبه اول نوازندگی سنتور را در جشنواره هنرستان های موسیقی کشور کسب کنم. بعد از گذراندن این دوره، وارد مقطع کارشناسی نوازندگی موسیقی ایرانی در دانشگاه هنر تهران شدم که در آن مقطع استاد سنتورم جناب آقای سعید ثابت بودند و البته به فراگیری آواز ایرانی نزد سرکار خانم پریسا نیز همچنان ادامه دادم.

در این دوره علاوه بر فعالیت های جدی و پیگیری هایم در زمینه سنتور و آواز ایرانی، فراگیری سلفژ، هارمونی و کنترپوان را تحت نظارت جناب آقای امیر اسلامی آموزش دیده و ادامه دادم.

در آن دوره علاوه بر اجراهایی که در دانشکده موسیقی دانشگاه هنر تهران داشتم، در اپرای حافظ به کارگردانی جناب آقای بهروز غریب پور و آهنگسازی جناب آقای بهزاد عبدی و بخش نسلی دیگر جشنواره موسیقی فجر همکاری داشتم و همچنین در آلبوم «دورها آوایی ست» به خوانندگی جناب آقای محمد معتمدی و آلبوم «روایت» که هر دو آن ها با آهنگسازی جناب آقای مهدی تیموری هستند همکاری کردم. اخیرا هم در آلبوم «گُریز» به آهنگسازی و خوانندگی جناب آقای حسین مهرانی همکاری داشته ام.

در مقطع کارشناسی نوازندگی موسیقی ایرانی موفق شدم که رتبه اول را کسب کنم و به همین دلیل بدون کنکور وارد مقطع کارشناسی ارشد آهنگسازی در دانشگاه هنر تهران شدم.

آهنگسازی و دروس مربوط به آن را تحت نظارت اساتید گرانقدر: جناب آقای محمدرضا تفضلی، جناب آقای تقی ضرابی، جناب آقای امیر اسلامی، جناب آقای دکتر امین هنرمند، جناب آقای کارن کیهانی، جناب آقای حمیدرضا دیبازر، جناب آقای شریف لطفی و جناب آقای اتابک الیاسی فرا گرفته ام و خارج از محیط دانشگاه در دوره های آهنگسازی تحت نظارت پروفسور اسرائیلیان و مهدی حسینی شرکت کرده ام.

از چه زمانی به آهنگسازی علاقه پیدا کردید و چگونه وارد این رشته شده اید، البته با آن که تخصص اصلی شما موسیقی ایرانی بوده است؟
آهنگسازی از دوران کارشناسی دغدغه من بوده و در آن مقطع علاوه بر این که در بخش پایان نامه عملی قطعاتی را برای ساز سنتور آهنگسازی کرده بودم، در بخش پایان نامه نظری هم دو اثر از جناب آقای حسین دهلوی را تحت نظارت استاد راهنمای محترم جناب آقای امیر اسلامی تجزیه و تحلیل کردم و در آن زمان هم هدف بنده دستیابی به راهکارها و تئوری هایی برای آهنگسازی و ارکستراسیون قطعات ایرانی بود و قصد داشتم تا با استفاده از تجزیه و تحلیل آن دو اثر که تنها برای سازهای ایرانی هم تنظیم شده بوده اند تا حدودی با استفاده از قوانین موسیقی کلاسیک در بخش های فرم، ارکستراسیون، هارمونی و کنترپوان، روش های آهنگسازی ایرانی را بررسی کنم اما هدف اصلی ام از آهنگسازی این است (که البته امیدوارم که بتوانم) در آثارم هویت و زبان موسیقی ایران را نشان داده و روح موسیقایی را در آثارم زنده نگه دارم.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

جان کیج و ذن بودیسم (III)

او به زودی خود را مستغرق میان دنیای سریالیسم شوئنبرگ و نئوکلاسیسیسم «استراوینسکی» پیدا کرد و عمیق ترین تآثیرات را از کلاس های آهنگسازی «هنری کاول» پذیرفت. در ۱۹۳۴ به بهترین شاگرد کلاس شوئنبرگ بدل شد. یک بار شوئنبرگ در باره ی او گفت: او برای من نه تنها بهترین شاگردِ آهنگسازی که افتخارِ کشفِ یک نبوغ است.

میکس و مستر به زبان ساده تحت برنامه کیوبیس (V)

دینامیک در موسیقی های قدیمی بیشتر است و در موسیقی امروز محدودتر. دینامیک کار نهایی عملی است که مهندس مستر انجام می دهد.

از روزهای گذشته…

متبسم:هنر باید در لحظه تاثیرگذار باشد

متبسم:هنر باید در لحظه تاثیرگذار باشد

استفاده از ساز سیتار در این مجموعه به چه منظور بود؟ آیا با افزوده شدن یک ساز غیر ایرانی در ساز بندی، این اثر جزو آثار تلفیقی ایرانی-هندی به شمار می‌آید؟ آیا فکر نمی‌کنید ورود ناگهانی این ساز، به حال و هوای ایرانی این اثر و همچنین چهارچوب موسیقی ایرانی لطمه وارد می‌کند؟ چرا که مجموعه‌ی “به نام گل سرخ” در غالب موسیقی دستگاهی ایران عرضه شده و ساز سیتار جزو ساز‌های اصیل هندوستان به شمار می‌رود. همچنین لطفا بفرمایید ساز سیتار در چه گوشه‌ای نواخته و آیا برای این ساز هم نت نوشته‌شده بود یا نوازنده به صورت آزاد بر اساس حس و حال خود نواخته است؟
در باب متافیزیک موسیقی (IX)

در باب متافیزیک موسیقی (IX)

یک رشته آکورد کنسونانت، همچون کرختی ناشی از برآورده شدن امیال، ملال آور و خسته کننده و پوچ می شود. از این رو گرچه دیسونانس ها ناراحت کننده اند و تاثیری تقریبا دردناک دارند، با این حالب باید به کار روند، اما تنها برای آنکه دوباره و با آمادگی مناسب در کنسونانس ها حل شوند. در حقیقت، در سرتاسر موسیقی تنها دو آکورد اصلی وجود دارد، یعنی آکورد دیسونانت هفتم و تریاد هارمونیک و تمامی آکوردهای موجود را می توان به این دو آکورد برگرداند.
رسول صادقی: نی جدید هم جای کار زیادی دارد

رسول صادقی: نی جدید هم جای کار زیادی دارد

محدودیت اصلی و آزار دهنده نی، در ادامه سوراخ لا خلاصه شده، نغمه سی روی بدنه اصلی نی است و می شود آنرا در صدای بم قوی ایجاد کرد، جناب دکتر عمومی صدای سی را با افزایش طول نی (که حالا این افزایش زیاد مهم نیست، ایراد هم نیست) از پایین ایجاد کرده اند، به نوعی صدای سی بم که در قبل از دو اوج قرار گرفته، صدای سی بم نرم خواهد داد، چون نوع دمش ما در رجیستر دوم نی متفاوت است و آن حالت بم قوی را ندارد و هم اینکه همزمان صداهای سی بمل و سی در این طرح با محدودیت مواجه است ولی در عوض از همین سی می شود به عنوان سی بم یعنی بم ترین نت استفاده کرد که مطمئنا کارساز است ولی در کل باید همه این کلیدهای بالا و پایین را در حد توانمان برای تکمیل محدودیتهای نی بکار ببریم و همه اینها باید باشند، چون تا جایی که آزمایشات امروز من نشان داده است، الگوی سوراخ ها در نی هفت بند، یک الگوی کامل و بی نقصی است، بنابراین سوراخها و گره های نی را نمی شود تغییر داد یا بهتر بگویم، تجربه اینطور نشان داده که دستکاری داشته های اصلی نی، نه تنها بهترش نمی کند بلکه کار را خرابتر هم می کند!
به مناسبت ۷ مهر تولد حسین دهلوی (I)

به مناسبت ۷ مهر تولد حسین دهلوی (I)

نام دقیق وی “امیر حسین دهلوی پور” است و نام کامل پدر وی “معزالدین امام ” بوده است. پدر، خود شاگرد مستقیم علی اکبر خان شهنازی (نوازنده شهیر تار) بود که دوره ای را هم در کلاسهای کلنل علی نقی وزیری شرکت کرد. لذا هم با نوازندگی تار آشنایی داشت و هم با نوازندگی ویولون. وی در آن زمان، کلاس آموزش موسیقی در خانه خود دایر کرده بود که خود به امر تدریس اشتغال داشت. وی در آن زمان جزو معدود معلمان موسیقی ایرانی بود که تعلیم ساز را با شیوه جدید (استفاده از خط نت) آموزش می داد. دهلوی از ۱۱ سالگی زیر نظر پدر دوره اول ویولون ایرانی (برای چپ کوک) را آموزش دید و در حدود ۱۷ سالگی برای تکمیل آموخته های خود، وارد کلاس استاد ابوالحسن خان صبا شد. اما دهلوی دوره های پیشرفته نوازندگی ویولون را چه در نزد صبا و چه افراد دیگر در آن زمان ادامه نداد.
نه زن، نه گریه

نه زن، نه گریه

بدون شک یکی از موفق ترین کارهای باب مارلی در طول زندگی هنری اش، ترانه No Woman No Cry است که یاد آور خاطرات باب در زمانی است که در “Trench Town” در همسایگی “Kisgston” پایتخت جامائیکا زندگی می کرده است.
کلاف سردرگم (IV)

کلاف سردرگم (IV)

جشنواره‌های متعدد استانی با موضوعات مختلف و گستره‌های گوناگون را نیز نباید از نظر دور داشت هر چند که به دلیل جریان مرکزگرای موجود در جامعه‌ی ایران، آن‌ها هم مانند همتایان تهرانی‌شان بودند با همان سردرگمی و گرفتاری‌هایی که شرح داده شد. از جمله‌ی این جشنواره‌ها به برگزاری جشنواره موسیقی استانی و شب‌های موسیقی ایران در شیراز، جشنواره‌ی موسیقی نواحی در کرمان اشاره کرد.
لیلا رمضان در جشنواره «سه گاه»

لیلا رمضان در جشنواره «سه گاه»

لیلا رمضان در جشنواره «سه گاه» پنسیلوانیا با اجرای آثار آهنگسازان ایرانی و ترک شرکت می کند. در این فستیوال که با حمایت دانشگاه کارنگی ملون آمریکا (Carnegie Mellon University) و مرکز موسیقی ایرانیان (CFIM) برگزار می شود غیر از لیلی رمضان هنرمندان دیگری از کشور ایران به اجرای برنامه می پردازند که شامل: داریوش ثقفی (Dariush Saghafi)، جهانگیر محمدی (Jahangir Mohammadi)، خسرو سلطانی (Khosrow Soltani) و کیان سلطانی (Kian Soltani) می شوند.
اگر نمی توانی مشهورترین باشی، بدنام ترین باش

اگر نمی توانی مشهورترین باشی، بدنام ترین باش

بدون شک فیلم شیکاگو (Chicago) به کارگردانی Rob Marshall بهترین فیلم موزیکالی است که در دهه اخیر ساخته شده است، فیلمی سراسر موسیقی ارکسترال، موسیقی با کلام و حتی مملو از کلام موسیقایی. فیلمی که با بازی زیبای هنرمندانی چون ریچارد گیر (Richard Gere) در نقش یک وکلیل، کاترینا زتا جونز (Catherine Zeta-Jones) در نقش یک خواننده معروف Jazz و رنی زلوگر (Renée Zellweger) در نقش یک خواننده معمولی کر، به روی صحنه آمد و پس از سالها جای خالی فیلم های موفق موزیکال در سینما را پر کرد.
گزارشی از سخنرانی آروین صداقت کیش در سمینار «موسیقی و امر دراماتیک» (I)

گزارشی از سخنرانی آروین صداقت کیش در سمینار «موسیقی و امر دراماتیک» (I)

سمینار «موسیقی و امر دراماتیک» با سخنرانی آروین صداقت‌کیش، منتقد و پژوهشگر موسیقی یکی از نشست‌هایی بود که روز دوشنبه نهم اردیبهشت توسط انجمن موسیقی خانه تئاتر و در قالب شانزدهمین هفته بزرگداشت تئاتر در تالار مشاهیر مجموعه تئاتر شهر برگزار شد.
از هم پاشیده شدن گروه کول

از هم پاشیده شدن گروه کول

در طی سالهای ۴۷ و ۴۸ تغییراتی در گروه و زندگی خصوصی نات کول (Nat Cole) به وقوع پیوست. اسکار مور گیتاریست و جانی میلر نوازنده بیس به فاصله چند ماه پس از ده سال گروه را ترک کردند. اروینگ اشبی (Irving Ashby) و جو کامفرت (Joe Comfort) جایگزین آنها شدند.