لیدین

پیش از آغاز سخن قطعه ای را که به منظور آموزش همین موضوع ساخته شده است را audio file بشنوید و همراه آن نت موسیقی اش را مطالعه کنید.

موضوع بحث امروز مد لیدین است. برای ساختن لیدین کافی است که درجه چهارم گام ماژور را دیز کنیم:

از آنجا که فاصله چهار افزوده در این مد کاراکتر اصلی آن را نمایان می سازد، می توانیم با افزودن درجات یک و پنج به آن به آکورد ویژه این مد (۱) یعنی آکورد لیدین دست پیدا کنیم. چنانچه سوم آکورد را نیز به آن اضافه کنیم به آکورد زیر می رسیم که بسیار مورد علاقه سرگئی پروکفیف آهنگساز شهیر روسی بود.

لیدین یکی از پرکاربردترین مدهای کلیسایی در موسیقی امروز است؛ شاید به دلیل نقش و اهمیتی که در موسیقی فیلم و مخصوصا فیلم های هالیوودی (۲) داراست. این نقش به دلیل کاراکتر ویژه این مد است که می تواند هم فضاهای رویایی خیال انگیز خلق کند و هم شوخ و سرزنده.

audio file نمونه صوتی یک

کاراکتر لیدین آنچنان در موسیقی فیلم هالیوودی جا افتاده که هنگامی که دو قطعه زیر که اولی متعلق است به موسورسکی آهنگساز قرن نوزدهمی روس و دومی کاری از امین هنرمند که برای سریال آشپزباشی ساخته شده را می شنویم گویی با موسیقی یک فیلم هالیوودی سر و کار داریم.
audio file نمونه صوتی دو

audio file نمونه صوتی سه

جدا از هالیوود لیدین در سبک های دیگر موسیقی نیز نفوذ دارد. به قطعات زیر گوش کنید و ببینید که چگونه این مد منجر به خلق یک فضای رویایی شده:

audio file نمونه صوتی چهار

audio file نمونه صوتی پنج

audio file نمونه صوتی شش

حال بپردازیم به قطعه ای که در ابتدای مقاله معرفی شد؛ در مورد کاربرد لیدین در موسیقی هالیوودی در آینده قطعه ای جداگانه که به همین منظور ساخته شده را بررسی خواهیم کرد. در این قطعه لیدین را در قالب موسیقی نیوایج مورد توجه قرار می دهیم.

از آنجایی که در این موسیقی فضای موسیقی نیوایج را به کاربرده ایم، می توانیم فواصل هفتم بزرگ و نهم را نیز به آکورد لیدین که در موردش صحبت شد اضافه نماییم و به آکورد زیر می رسیم که در شروع قطعه مورد استفاده قرار گرفته و در میزان های بعدی با تونیک های دیگر تکرار شده:

به سادگی درمی یابیم که در این آکورد تمام نت های مد به جز “لا” یعنی درجه ششم مد وجود دارند.

اصلی ترین نکته ای که در هنگام استفاده از لیدین باید مورد توجه قرار دهیم این است که این مد به سادگی در گام ماژوری که از آن نشات گرفته – و یا در مینور نسبی آن- حل می شود.

audio file نمونه صوتی هفت

به همین دلیل برای هارمونیزه کردن آن تا حد امکان از آکورد تونیک در میزان های متعدد استفاده می شود. متداول ترین حرکت هارمونی در یک تونالیته بین آکورد پایه مد و آکورد مینور نسبی گام ماژوری است که لیدین بر اساس آن ساخته شده است. در اینجا می شود “C, Em” حتی در این هنگام هم یک رفت و برگشت بین “C Lydian” و “E Minor” احساس می شود. (“C Lydian” در نظر گرفته شده است.)

در مقابل این خصوصیت که می تواند نقطه ضعفی برای لیدین باشد، یک خصوصیت بسیار خوب می توان برایش ذکر کرد و آن جابجایی آسان نت تونیک و انتقال مد است. این خصوصیت این امکان را به وجود می آورد که جملات ملودیکی بسازیم که از نت های دو (و یا تعداد بیشتری) لیدین با تونیک مختلف استفاده می کنند.

پی نوشت
۱- در بین مدها فریژین نیز آکورد مخصوص به خود دارد که به همان نام (آکورد فریژین) مشهور است.
۲- شاید اصطلاح دقیق تر برای موسیقی هالیوودی موسیقی رسانه های آمریکایی باشد!
*توضیح ضروری: در نت قطعه هنگامی که تونیک گام تغییر می کند در قسمت میانی آن میزان نام گام جدید ذکر شده است.

یک دیدگاه

  • بابک
    ارسال شده در فروردین ۲۴, ۱۳۹۷ در ۱۱:۴۶ ق.ظ

    با سپاس
    من فکر میکنم تمام این مسائل رو میشه خیلی ساده تر از این هم بیان کرد…

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

تحقیقی درباره باربد؛ موسیقیدان دوره ساسانی (VII)

نخچیرگان به مجموع الحان سی گانه ی باربد شامل می شد. باربد آفریننده ترانه های نوروزی نیز به شمار می رود. از این ترانه ها می توان به فرخ روز، سروستان، ارغنون، لبینا اشاره کرد. آثار باربد را موسیقیدانان قرون بعدی چون شعبه، جنس، آوازه، و شاخه های مهم مقام ها توضیح و توصیف کرده اند، عبدالقادر مراغه ای در مقاصد الالحان ماهیت تاریخی و موسیقی لحن و آثار باربد را خاطرنشان نموده و آن را زمینه دوره اول تشکیل مقام ها شمرده است.

گزارشی از سخنرانی آروین صداقت کیش در سمینار «موسیقی و امر دراماتیک» (IV)

صداقت‌کیش ادامه داد: در امر دراماتیک اما این گونه نیست و درون و بیرون با هم یکی می‌شوند. اگر اجازه دهید مثالی در مورد امر هنری بزنم. کسانی که تئاتر بازی می‌کنند رابطه‌شان با متن نمایشی درونی است. یعنی نمی‌توانیم این رابطه را به درونی و بیرونی تقسیم کنیم و بگوییم این شخصیت واقعا وجود دارد و آن شخصیت فقط روی صحنه وجود دارد، همه‌شان وجود دارند. بنابراین این نظام باید با یکدیگر یکی و ادغام شده باشد. اگر به موضوع دادن پول به فروشنده به عنوان یک کنش برگردم، نمی‌توانیم بگوییم الان بیرون این نظام ارتباطی هستیم و نظام داخلی آن با نظام بیرونی‌اش متفاوت است. اگر کسی هم از بیرون به این رویداد نگاه کند فقط در حال نگاه کردن به یک کنش است و مانند موضوع داستان نیست که نتواند داخل آن شود، او هم می‌تواند وارد این کنش شود و مرزی ندارد.

از روزهای گذشته…

رکود بازار فروش کمپانی موسیقی وارنر

رکود بازار فروش کمپانی موسیقی وارنر

کمپانی موسیقی وارنر (Warner) که ضبط آلبوم های هنرمندان و گروههایی بزرگی را بر عهده دارد، هفته گذشته اعلام نمود که به دلیل انتشار آلبوم های محدود و در نتیجه فروش اندک، چه در بازار داخلی و چه در بازار اروپایی، سود چهار ماهه اول سال مالی جدید شرکتش در مقایسه با سال گذشته، ۷۴ درصد افت داشته است. سهم بازار این کمپانی نیز حدود ۶ درصد کاهش یافته است.
گفت و شنودی درباره سازهای ابداعی (XVIII)

گفت و شنودی درباره سازهای ابداعی (XVIII)

یک نکته اخلاقی را در جدال کلامی یادآور می شوم، یکی اینکه “قضاوت موردی” در مورد اشخاص حقیقی یک نقد را غیر قابل استناد میکند.
تونی روستیر، پدیده درام

تونی روستیر، پدیده درام

تونی روستیر (Tony Royster, Jr) تنها بیست و سه سال دارد اما با دیدن مهارت وی در درام نوازی، او را بسیار با تجربه تر از سن و سالش نشان میتوان مشاهده نمود. بدون تردید تونی روستیر یکی از نوازندگان بسیار برجسته در دنیای نوازندگی درام و جزو نوابغ این ساز است. او در سن ۳ سالگی شروع به نوازندگی درام نمود و تنها زمانی که ۱۱ ساله بود در مسابقات Drum-Off competition در هالیوود مقام نخست را از آن خود نمود!
بررسی تطبیقی سه نغمه‌نگاری مختلف ردیف میرزا عبدالله برای سنتور (I)

بررسی تطبیقی سه نغمه‌نگاری مختلف ردیف میرزا عبدالله برای سنتور (I)

از لحاظ تبارشناسی آموزشی احد بهجت را همان‌طور که در مقدمه‌ی کتاب ردیف میرزا عبدالله می‌خوانیم؛ «موسیقی را به صورت جدی از سال ۱۳۴۰ نزد دکتر داریوش ثقفی – از شاگردان ارزنده‌ی ابولحسن صبا– آغاز کرد» (بهجت ۱۳۷۹: ۵)، باید غیر مستقیم مرتبط با مکتب آموزشی صبا دانست. در پیشگفتار همان اثر منبع او برای نغمه‌نگاری ردیف میرزا عبدالله چنین ذکر شده است: «منبع اصلی در نت نویسی و تنظیم ردیف حاضر، اجرای برومند بوده است.
نمایشگاه آثار سازسازی منوچهر قربانپور برگزار می‌شود

نمایشگاه آثار سازسازی منوچهر قربانپور برگزار می‌شود

نمایشگاهی از سازهای منوچهر قربانپور در محل سالن ساختمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری واقع در تقاطع یادگار امام و خیابان آزادی از روز شنبه ۲۶ الی ۳۰ مهرماه ۹۳ ، همه روزه از ساعت ۱۰ الی ۱۶ برگزار خواهد شد. آثار این هنرمندِ سازساز، شامل ۱۴ دستگاه تار، سه تار و تنبور خواهد بود.
کاظم داوودیان و موسیقی ایرانی با ارکستر سمفونیک

کاظم داوودیان و موسیقی ایرانی با ارکستر سمفونیک

بیشتر ما موسیقی های سمفونیکی که در دهه ۶۰ و ۷۰ شمسی از تلویزیون بر روی برنامه هایی با موضوعات، خود کفایی و استقلال بر روی تصاویری از مزرعه ها، بندرگاه ها و پالایشگاه ها به نمایش در می آمد را به خاطر داریم. موسیقی هایی که ریتم و مایه های موسیقی ملی در آنها موج میزد؛ القای ریتم از سوی ویولنسل ها و کنترباس ها به همراه تیمپانی و گاهی همراهی سازهای ایرانی.
پری ثمر (II)

پری ثمر (II)

کار من منحصر به اجرای برنامه در مونیخ نیست، بلکه خواننده رسمی اپرای فرانکفورت هستم و در هر سال باید ۵۱ برنامه در فرانکفورت اجرا نمایم! از طرف دیگر از ماه مارس امسال قرارداد چهار ماهه‏ای با اپرای ملی وین دارم و در این مدت باید ۱۴ برنامه در شهر مزبور اجرا کنم. شاید برای خوانندگان مجله وزین کاوه جالب باشد که فقط از قسمتی از برنامه‏هائی که من از هشتم تا بیستم ماه مارس امسال اجرا می‏کنم، اطلاع حاصل کنند:
منبری: همکاری با ارکستر مضرابی از افتخاراتم است

منبری: همکاری با ارکستر مضرابی از افتخاراتم است

دوست داشتم و کاملاً علمی و جدی کار می کردم. خیلی اساسی و بنیادی با هنرجوها کار می کردم. فقط اهل کار می ماندند و خیل شاگردها بعد چند ماه می رفتند. از طرفی هم گذران زندگی هم بود و ازدواج هم کرده بودم.
نگاهی به جشنواره موسیقی محله

نگاهی به جشنواره موسیقی محله

روز جمعه ۱۸/۶/۸۴ اختتامیه اولین دوره جشنواره موسیقی محله بود. این جشنواره زیر نظر سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران با هدف یافتن استعدادهای جوان در تمام مناطق تهران برگزار شد. نحوه شرکت در این جشنواره بدین صورت بود که گروه های کر، سرود، کلاسیک و پاپ فرهنگسراهای مناطق مختلف تهران پس از اعلام آمادگی و تکمیل فرم و ارائه نمونه کار در دو مرحله به رقابت می پرداختند. مرحله اول به صورت منطقه ای بود و گروه های هر منطقه در فرهنگسرای مربوط به منطقه خود اجرای برنامه می کردند.
وداع با موسیقی آوانگارد (II)

وداع با موسیقی آوانگارد (II)

قدرت محدود شنیداری انسان و عدم تشخیص پیچیدگی های زیاد توسط گوش، حتی در گوشهای تعلیم دیده؛ این بخش خود شامل دو مشکل می شود: الف) عدم تشخیص یک اثر پیچیده و استادانه از یک اثر بی هدف و شلوغ و نهایتا آماده شدن فضا برای اهداف سودجویانه آهنگسازان کم ذوق، برای فریب شنوندگان. (۳)