لیدین

پیش از آغاز سخن قطعه ای را که به منظور آموزش همین موضوع ساخته شده است را audio file بشنوید و همراه آن نت موسیقی اش را مطالعه کنید.

موضوع بحث امروز مد لیدین است. برای ساختن لیدین کافی است که درجه چهارم گام ماژور را دیز کنیم:

از آنجا که فاصله چهار افزوده در این مد کاراکتر اصلی آن را نمایان می سازد، می توانیم با افزودن درجات یک و پنج به آن به آکورد ویژه این مد (۱) یعنی آکورد لیدین دست پیدا کنیم. چنانچه سوم آکورد را نیز به آن اضافه کنیم به آکورد زیر می رسیم که بسیار مورد علاقه سرگئی پروکفیف آهنگساز شهیر روسی بود.

لیدین یکی از پرکاربردترین مدهای کلیسایی در موسیقی امروز است؛ شاید به دلیل نقش و اهمیتی که در موسیقی فیلم و مخصوصا فیلم های هالیوودی (۲) داراست. این نقش به دلیل کاراکتر ویژه این مد است که می تواند هم فضاهای رویایی خیال انگیز خلق کند و هم شوخ و سرزنده.

audio file نمونه صوتی یک

کاراکتر لیدین آنچنان در موسیقی فیلم هالیوودی جا افتاده که هنگامی که دو قطعه زیر که اولی متعلق است به موسورسکی آهنگساز قرن نوزدهمی روس و دومی کاری از امین هنرمند که برای سریال آشپزباشی ساخته شده را می شنویم گویی با موسیقی یک فیلم هالیوودی سر و کار داریم.
audio file نمونه صوتی دو

audio file نمونه صوتی سه

جدا از هالیوود لیدین در سبک های دیگر موسیقی نیز نفوذ دارد. به قطعات زیر گوش کنید و ببینید که چگونه این مد منجر به خلق یک فضای رویایی شده:

audio file نمونه صوتی چهار

audio file نمونه صوتی پنج

audio file نمونه صوتی شش

حال بپردازیم به قطعه ای که در ابتدای مقاله معرفی شد؛ در مورد کاربرد لیدین در موسیقی هالیوودی در آینده قطعه ای جداگانه که به همین منظور ساخته شده را بررسی خواهیم کرد. در این قطعه لیدین را در قالب موسیقی نیوایج مورد توجه قرار می دهیم.

از آنجایی که در این موسیقی فضای موسیقی نیوایج را به کاربرده ایم، می توانیم فواصل هفتم بزرگ و نهم را نیز به آکورد لیدین که در موردش صحبت شد اضافه نماییم و به آکورد زیر می رسیم که در شروع قطعه مورد استفاده قرار گرفته و در میزان های بعدی با تونیک های دیگر تکرار شده:

به سادگی درمی یابیم که در این آکورد تمام نت های مد به جز “لا” یعنی درجه ششم مد وجود دارند.

اصلی ترین نکته ای که در هنگام استفاده از لیدین باید مورد توجه قرار دهیم این است که این مد به سادگی در گام ماژوری که از آن نشات گرفته – و یا در مینور نسبی آن- حل می شود.

audio file نمونه صوتی هفت

به همین دلیل برای هارمونیزه کردن آن تا حد امکان از آکورد تونیک در میزان های متعدد استفاده می شود. متداول ترین حرکت هارمونی در یک تونالیته بین آکورد پایه مد و آکورد مینور نسبی گام ماژوری است که لیدین بر اساس آن ساخته شده است. در اینجا می شود “C, Em” حتی در این هنگام هم یک رفت و برگشت بین “C Lydian” و “E Minor” احساس می شود. (“C Lydian” در نظر گرفته شده است.)

در مقابل این خصوصیت که می تواند نقطه ضعفی برای لیدین باشد، یک خصوصیت بسیار خوب می توان برایش ذکر کرد و آن جابجایی آسان نت تونیک و انتقال مد است. این خصوصیت این امکان را به وجود می آورد که جملات ملودیکی بسازیم که از نت های دو (و یا تعداد بیشتری) لیدین با تونیک مختلف استفاده می کنند.

پی نوشت
۱- در بین مدها فریژین نیز آکورد مخصوص به خود دارد که به همان نام (آکورد فریژین) مشهور است.
۲- شاید اصطلاح دقیق تر برای موسیقی هالیوودی موسیقی رسانه های آمریکایی باشد!
*توضیح ضروری: در نت قطعه هنگامی که تونیک گام تغییر می کند در قسمت میانی آن میزان نام گام جدید ذکر شده است.

یک دیدگاه

  • بابک
    ارسال شده در فروردین ۲۴, ۱۳۹۷ در ۱۱:۴۶ ق.ظ

    با سپاس
    من فکر میکنم تمام این مسائل رو میشه خیلی ساده تر از این هم بیان کرد…

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

میرهادی: نسل جدید آماده تر هستند

ارکستر زهی باربد به رهبری کیوان میرهادی و سرپرستی محمد هادی مجیدی در سومین دوره جشنواره بین المللی موسیقی معاصر تهران در تاریخ سوم اردیبهشت ماه ۹۷ ساعت ۱۸ در تالار رودکی به روی صحنه رفت. در این اجرا یک قطعه از کیوان میرهادی برای با نام کنسرتو تنبور اجرا شد. امروز گفتگوی ما را با کیوان میرهادی درباره این کنسرت می خوانید:

دسته بندی و زمان بندی: ادراک متر (II)

فرض اولیه برای تحقیق در میکروریتم این است که ما ریتم ها را آنگونه که در فرم نت نویسی استاندارد نوشته می شوند نمی توانیم اجرا کنیم. به علاوه، انحراف از مقادیر ریاضی ساده و دقیق نت نویسی به دو دسته تقسیم می شود، اولا اختلافات تصادفی که به دلیل نقص نوازنده یا نقص ساز است و اختلافات سیستماتیک که از لحاظ نوع یا حس ریتمیک حائز اهمیت هستند. در چنین تحقیقی، ممکن است به سطوح ریتمیک مختلفی اشاره شود.

از روزهای گذشته…

از نقد علمی تا نقد هنری (II)

از نقد علمی تا نقد هنری (II)

بنظر میرسد اولین و مهم ترین شرط برای ورود به حوزه زاینده هنر ظهور، انسان مستقل و متکی به خود است. انسانی که بتواند برای خود محدوده ای آزاد و عقلانی از طریق قدرت خود بیافریند، محدوده ای که دارای ارزشهای نسبی اخلاقی است. در شرایط فعلی قلمرو نسبی اخلاقی که علی القاعده باید در جهان بیرونی نسبی تلقی شود در ما معکوس شده است.
اختتامیه سومین جشنواره سایتها و وبلاگهای موسیقی برگزار می شود

اختتامیه سومین جشنواره سایتها و وبلاگهای موسیقی برگزار می شود

مراسم اختتامیه سومین جشنواره سایت ها و وبلاگهای موسیقی روز پنجشنبه، بیست و دوم اسفند ماه ۱۳۹۲ ساعت ۱۹ در فرهنگسرای ارسباران برگزار می شود. در این نشست برگزیدگان شاخه های مختلف سومین دوره جشنواره معرفی می گردند و جوایزی نیز به رسم یادبود به آنها اهدا می گردد. از دیگر برنامه های اختتامیه جشنواره می توان به اجرای آثاری توسط دو گروه موسیقی نیز اشاره نمود.
المر برنشتین، آهنگساز بزرگ فیلم

المر برنشتین، آهنگساز بزرگ فیلم

المر برنشتین آهنگساز فیلم هایی مانند ده فرمان، فرار بزرگ، روح، هفت زن، The age of Innocence، Bulletproof، Wild Wild West، Far From Heaven و … بسیاری فیلم های دیگر روز گذشته در سن ۸۲ سالگی در بستر بیماری در گذشت.
گزارشی از رونمایی «لحظه های بی زمان» در شهر کتاب فرشته

گزارشی از رونمایی «لحظه های بی زمان» در شهر کتاب فرشته

پنجشنبه بیستم آذر، شهر کتاب فرشته برگزار کننده رونمایی آلبوم «لحظه های بی زمان» با آهنگسازی‌، روزبه تابنده و رهبری پروفسور منوچهر صهبایی بود. «لحظه های بی زمان» به تازگی توسط موسسه فرهنگی و هنری «شهر آفتاب» شیراز منتشر شده است و توسط پخش «جوان» در فروشگاه های آثار صوتی و تصویری در اختیار علاقمندان قرار گرفته است.
«موسیقاب» (III)

«موسیقاب» (III)

در اینجا مقصود از واژه‌ی اکسپرسیونیسم، نه یک سبک ویژه‌ی هنری مربوط به دهه‌ی نخست میلادی در غرب، بلکه انگاره‌ ای کلی در تاریخ هنر است. با چنین نگاهی، اکسپرسیونیسم در حکم یک نگرش کلی در زیبایی‌شناسی، مفهومی گسترده پیدا می‌کند و لازم است این واژه را در هنر امروز، از یک جنبش هنر مدرن در قرن بیستم متمایز بدانیم. بنابراین اگرچه این نوع بیان، روزگاری به منزله ی یک سبک غالب، تئوریزه و تدوین شد اما به عنوان رویکردی کلی، همواره می‌تواند در اندیشه‌ی هنری مطرح شود؛ رویکردی که با ساختارهایی گسسته و اپیزودیک در پی فرانمایی است.
از گربه ها گفتید از شیرها هم بگوئید (II)

از گربه ها گفتید از شیرها هم بگوئید (II)

برای دست یابی به تعریفی دقیق تر از موسیقی های زیر زمینی در جهانِ حاضر باید چیستیِ این نوع موسیقی را در کشورهایی جستجو کرد که در آن هنرمندان با وجود اینکه محدودیتی به نام اخذ مجوز ندارند، با این حال موسیقی های زیر زمینی در آنها به شدت رواج دارند.
یادداشتی بر موسیقی فیلم آرایش غلیظ (II)

یادداشتی بر موسیقی فیلم آرایش غلیظ (II)

تلقی دنیا به عنوان دهکده ی جهانی مرزهای سرزمینهای مختلف را از بین برده تا رویدادهای تاریخی، فرهنگی، هنری و حتی سیاسی یک جامعه در کمتر از چشم به هم زدنی به سایر مناطق جغرافیایی انتقال پیدا کند چنان که در گذشته این نقل و انتقال به این سرعت امکان پذیر نبود. وقتی پای را از سنت فراتر می گذاریم به نوآوری می رسیم که همان بدعت است و موافقان و مخالفان خود را دارد. به نظر من که بدون شک نظر جامعی هم نیست به طور کل بدعت در سنت در دو زمان اتفاق می افتد: ۱- وقتی که سنت یک جامعه بر اثر گذشت زمان دچار رکود می شود و ظرفیت های بالقوه ی سنت شکوفا نمی شود و جامعه عامل اصلی ارضا نشدن ذائقه اش را سنت می داند ۲- وقتی تمام ظرفیت های بالقوه ی سنت شکوفا و شناخته شده و رویدادی به نام بدعت اتفاق می افتد که در آگاهی کامل است.
آلبوم عکس به همراه موسیقی از مراسم تجلیل استاد دهلوی

آلبوم عکس به همراه موسیقی از مراسم تجلیل استاد دهلوی

مراسم بزرگداشت استاد دهلوی در تاریخ ۲۵ مرداد ۱۳۸۳ در خانه هنرمندان در تهران برگزار شد. در این مراسم هنرمندان و اساتید موسیقی ایران از جمله سرکار خانم قاجار، سوسن دهلوی (اصلانی)، وزیری تبار و آقایان هوشنگ ظریف، منوچهر صهبایی، محمد سریر، امین الله شهمیری، داوود گنجه ای، رشیدی، پور حسینی و … شرکت داشتند.
تحول در موسیقی ایرانی از قاجار تا کنون (II)

تحول در موسیقی ایرانی از قاجار تا کنون (II)

کمانچه این ساز که یکی از قدیمی ترین سازهای ایرانی محسوب می شود و اولین نشانه های وجود آن مربوط به سال ۹۵۰ میلادی است، دارای سه سیم ابریشمی بوده که از پایان دوره قاجار به تقلید از ویولون، چهار سیمه شده است. جنس سیم های کمانچه نیز مانند ویولون شده است ولی اکثرا نیم پرده پایین تر از کوک کنسرتی (لا ۴۰۰۹) کوک می شود.
چشمه ای جوشیده از اعماق (I)

چشمه ای جوشیده از اعماق (I)

چهرۀ مذهبی موسیقی قرن بیستم، در یازده سپتامبر ۱۹۳۵ در کشوری چشم به جهان گشود که امروزه یکی از بی دین ترین مردمان جهان را دارد؛ کشوری که در آزادی های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی و نیز در شاخصهای توسعه انسانی، امروزه بالاترین رده های جهانی را به خود اختصاص داده است: استونی