نگاهی به آثار ضبط شده جناب میرزا حسینقلی (II)

ضبط دوم پاریس ۱۹۰۷ میلادی و ۱۲۸۶ شمسی
هامبارسوم تاجر مسیحی روسی الاصل (پدر لورتا هنرپیشه سینما) با مشارکت و سرمایه گذاری جهت بدست آوردن امتیاز نمایندگی فروش صفحات گرامافون، پنج تن از هنرمندان را برای ضبط صفحه راهی پاریس می کند:
۱- جناب میرزا حسینقلی سرپرست گروه (۵۳ ساله نوازنده تار) ۲- سید احمد خان ساوه ای سارنگی (۵۵ ساله خواننده) ۳- باقرخان رامشگر (۳۴ ساله نوازنده کمانچه و داماد جناب میرزا حسینقلی) ۴- میرزا اسدالله خان انارکی (حدود ۶۵ ساله نوازنده تار و سنتور) و محمد باقر (معروف به باقرلبو براساس آنچه در عکسها مشاهده شده حدود ۳۲ ساله). در این سفر هنرمندان اولین قرارداد ضبط صفحات را در پاریس با دو کمپانی کابوس و عدن منعقد می نمایند، بر طبق مدارکی که در اداره اسناد ملی موجود است، قرار بود در بخش اول ۲۰۰ صفحه وارد شود ولی به دلیل آغاز جنگ های داخلی سه ساله دوره استبداد صغیر آنچه تا کنون مشاهده شده ۸ عدد صفحه یا ۱۶ روی صفحه می باشد که ۶ روی صفحه اثر تک نوازی از جناب میرزا حسینقلی است که به ترتیب همایون، نی داوود، مخالف چهارگاه، رهاب، ماهور و حصار ماهور می باشد و ۳ اثر در چهارگاه با آواز سید احمد خان ساوه ای، چهارگاه زابل و حصار مخالف و مغلوب و ۴ اثر کار ارکستری: ۱- رهاب ۲- بیداد ۳- ازن دره ۴- ماهور و ۲ اثر نیز با کمانچه باقرخان که گیلکی و تصنیف می باشد که با همراهی آواز سید احمد خان ساوه ای ضبط شده است.

چهارگاه، شماره کاتالوگ ۷۱۷۱۵۰ ۲۲
تار: میرزا حسینقلی، آواز: سید احمد خان ساوه ای، شعر از فانی:
رسید باد صبا مژده بهار امروز
ز توبه توبه کنم هزار بار امروز
ز نکهت گل سوری اعتدال هوا
چون به آینه ماند به کوی یار امروز
در این اثر همگی با هم و خیلی هماهنگ به خواندن و نواختن تصنیف پرداخته اند.

ضبط سوم، ۱۲۹۱ شمسی در تهران
در این سال پایان دوره استبداد صغیر است و گرامافون به عنوان اولین رسانه صوتی آرام آرام در میان مردم جا باز می کند؛ این واقعه مقارن است با خارج شدن موسیقی از انحصار دربار و رواج یافتن تصانیف عارف قزوینی در میان مردم و همچنین اولین ضبط های موسیقی از صدای سه بانوی پیشگام: افتخار خانم، امجد خانم و زری خانم است. اهداف کمپانی صفحه پر کنی و رویکرد آن بیشتر انتشار تصانیف عارف قزوینی بوده دو سوم آثار ضبط شده به صدای بانوان اختصاص دارد.

سید احمدخان به دلیل شکایت از هامبارسوم و وجود قانون کاپیتولاسیون، عملا از گردونه ضبط خارج شده و خوانندگانی چون محمدخان (پدر حسینقلی طاطایی نوازنده ویولن) و جناب دماوندی با تار جناب میرزا حسینقلی به ضبط آثار می پردازند. در این سری ۱۳ اثر از جناب میرزا حسینقلی به ضبط می رسد که اولین آن اصفهان با آواز جناب دماوندی است و مجموعا ۶ اثر با صدای ایشان به ضبط می رسد: اصفهان، دشتی، قطار، افشاری، ابوعطا و شوشتری و نیز دو اثر در ماهور و تصنیف بیات ترک با آواز محمد خان بلبل به ضبط می رساند و ۵ اثر تک نوازی نیز از تار جناب میرزا حسینقلی شامل: ۱- پیش در آمد ماهور ۲- سه گاه ۳- زابل و حصار ۴- مخالف ۵- صفحه معروف شور.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

ریتم و ترادیسی (XVI)

طیف نگاره ها با تقسیم یک صدا به بخش های کوچکی از زمان به نامِ پنجره و سپس اِعمال FFT به هر پنجره ایجاد می شود. تمامی FFTها پهلو-به- پهلویِ هم قرار می گیرند؛ مقادیر بزرگ با رنگ تیره نشان داده می شود، مقادیر کوچک کم رنگ تر ند.

گفت و گو با جان کیج (II)

اینگونه بوده است اما من فکر می کنم که ما داریم آنرا تغییر می دهیم. با وجود پیش صحنه و جایگاه تماشاچیان که به گونه ای طراحی شده است که همه آنها به یک سو نگاه می کنند – هرچند گفته می شود که آن هایی که در انتهای سمت راست و چپ نشسته اند جایشان بد است و آنهایی که در وسط نشسته اند جایشان خوب است – فرض بر این است که همه تماشاچیان اگر به یک سو نگاه کنند صحنه را می بینند.

از روزهای گذشته…

قاسمی: در زمان ۶ ماه ۱۷ قطعه در آوردیم!

قاسمی: در زمان ۶ ماه ۱۷ قطعه در آوردیم!

ما تست گروهی نگرفتیم و گفتیم همه بیایند! نزدیک ۱۰۰ نفر بودند، بعد از ۶ ماه در دو مرحله آموزش و دو سری امتحان، (سه روز در هفته می آمند) حدود ۴۵ نفر را انتخاب کردیم برای اعضای گروه.
ایران در کشاکش موسیقی (IV)

ایران در کشاکش موسیقی (IV)

موسیقی واپسگرایان دارای یک لحن و یک بیان بوده و در آن تکرار و یکنواختی، آنهم سرا پا ناله، حزن، اندوه و یاس آلودگی و مهمتر از همه بیان تسلیم گرایانه دیده می شود. درست است موسیقی بازتابی از سیر تحولات تاریخی هر ملتی است و کشور ما در طی تاریخ همواره مورد تخت و تاز بیگانگان قرار گرفته اما این امر به تنهایی نمی تواند دلیل یاس آلودگی کل موسیقی ما باشد.
رابطه ساختارهارمونیک صدا و خوش صدایی

رابطه ساختارهارمونیک صدا و خوش صدایی

یکی از مهمترین مسایل در موسیقی و سایکوآکوستیک، تحقیق پیرامون خوش صدایی و بد صدایی است. تاکنون نظرات مختلفی در این مورد ابراز گشته است اما طبق نظر ویلیام ا.ستاریس (William A. Sethares) رابطه منطقی بین ساختار هارمونیک صدا و خوش صدایی در یک قطعه موسیقایی، در یک گام خاص وجود دارد.
امینی: باید مانند سینما در موسیقی هم شورای تهیه کنندگان داشته باشیم

امینی: باید مانند سینما در موسیقی هم شورای تهیه کنندگان داشته باشیم

در این گنجینه، وقتی ما وارد شدیم دیدیم که حجم انبوهی از کار است، به خاطر همین ما آمدیم یک پروسه چند منظوره طراحی کردیم و گفتیم یک کتاب از زندگینامه مجید وفادار باید انتشار پیدا کند که پوراندخت وفادار برادرزاده مجید وفادار که در دفتر حمید وفادار بوده به ما کمک‌های خیلی زیادی که کرد، از او تشکر می‌کنم. از شهرزاد وفادار دختر خود مجید وفادار که در این پروسه واقعا به ما کمک کردند و آثار را در اختیار ما گذاشتند و یک حرکت فرهنگی بزرگ شکل گرفت؛ کتابی تحت عنوان «خنیاگر آسمانی» که مراحل مجوزهاش دارد تمام می‌شود و برای نشر آماده می‌شود که متعاقبا رونمایی می‌شود.
موریس راول، اسطوره امپرسیونیست (II)

موریس راول، اسطوره امپرسیونیست (II)

اگرچه راول در تحصیلات آکادمیک خود آنچنان موفق نبود و به “بی توجه در تحصیل” معروف بود با اینحال همه می دانستند او بسیار با استعداد و توانا است. در سال ۱۸۹۳ راول چندین آهنگ ساخت و توسط پدرش به پیانیست اریک ساتی معرفی شد؛ شخصی که شخصیت متمایزش و موسیقی غیر ارتدوکسی اش بسیار با نفوذ بود. راول در سن بیست سالگی خود مستقل، با فهم و کمالات، کمی گوشه گیر و کمی شوخ طبع بود.
گفتگو با حسین علیشاپور (IV)

گفتگو با حسین علیشاپور (IV)

چنین اتفاقی تا حد زیادی در مورد ساز، مثلا سبک های سه تار و تار نوازی رخ داده. به طور مثال تاری که استاد علیزاده می نوازد با تاری که میرزاعبدلله می نوازد بسیار تفاوت دارد. اما این اتفاق در مورد آواز چندان رخ نداده.‌ در مورد آواز خیلی ها هستند که ردیف را شناخته اند و از آن عبور کرده اند. منتهی ما در هیچ حوزه ای از موسیقی ایرانی شخصیت کاریزماتیکی مثل آقای شجریان نداریم.
سیستم فیثاغورثی و اعتدال مساوی (V)

سیستم فیثاغورثی و اعتدال مساوی (V)

با توجه به نقص سیستم فیثاغورثی ٬ برای انجام مدولاسیون به تمام کلیدها در طول تاریخ راههای مختلفی طی شد که اعتدال مساوی Equal temperament یکی از آنها است. در سیستم ۱۲ قسمتی مساوی (۱۲-Equal divisions of octave) یا ۱۲-EDO که همان گام ۱۲ نیم پرده مساوی و نوعی اعتدال مساوی است تمام پنجمها یکسان و مساوی ۷۰۰ سنت می باشند. از طرفی مجموع فواصل در چرخه ۱۲ درجه ای پنجمها ۸۴۰۰ سنت =۱۲*۷۰۰ است.
جوزف تال (II)

جوزف تال (II)

تال از طریق کامپیوتر موفق شد برای چندین ساز قطعاتی کوتاه بسازد، سومین زندگی نامه خود را نیز از این طریق نوشت و نیز نظریه آنالیز آینده موسیقی را تکمیل کرد. سمفونیهای کامل وی در آلبومی با برچسب آلمانی CPO عرضه شد. سبک تال به گذشته اروپایی وی وفادار مانده است. وی تحت تاثیر تمایلات غالب موسیقی اسرائیل دهه های ۴۰ و ۵۰ قرار نگرفته است که به طور وسیعی تحت تاثیر موسیقی فولکلور یهودی و قدیمی اسرائیلی و سنتی خاورمیانه ای بوده است.
سخنرانی صداقت کیش در نقد نغمه  (I)

سخنرانی صداقت کیش در نقد نغمه (I)

مطلبی که پیش رو دارید، متن کامل سخنرانی آروین صداقت کیش در جلسه نقد نغمه، ویژه آلبوم سیمرغ به آهنگسازی حمید متبسم و آواز همایون شجریان است.
سلطانی: لاخنمان تلاش میکند، مواد صوتی را از قید مفهوم رها کند

سلطانی: لاخنمان تلاش میکند، مواد صوتی را از قید مفهوم رها کند

هلموت لاخنمان، مواد را وسایل می نامد. معتقد است که مواد موسیقایی، همان مجموعه ای است که از قبل شکل گرفته و از کیفیت ها و ساختار های صوتی، زمانی و تمامی منابع صوتی ساخته شده و از سوی جامعه مورد پذیرش قرار گرفته است. لاخنمان در بعضی مواقع این مواد و وسایل را «دم و دستگاهِ زیبایی شناسی» می نامد.