نگاهی به آثار ضبط شده جناب میرزا حسینقلی (II)

ضبط دوم پاریس ۱۹۰۷ میلادی و ۱۲۸۶ شمسی
هامبارسوم تاجر مسیحی روسی الاصل (پدر لورتا هنرپیشه سینما) با مشارکت و سرمایه گذاری جهت بدست آوردن امتیاز نمایندگی فروش صفحات گرامافون، پنج تن از هنرمندان را برای ضبط صفحه راهی پاریس می کند:
۱- جناب میرزا حسینقلی سرپرست گروه (۵۳ ساله نوازنده تار) ۲- سید احمد خان ساوه ای سارنگی (۵۵ ساله خواننده) ۳- باقرخان رامشگر (۳۴ ساله نوازنده کمانچه و داماد جناب میرزا حسینقلی) ۴- میرزا اسدالله خان انارکی (حدود ۶۵ ساله نوازنده تار و سنتور) و محمد باقر (معروف به باقرلبو براساس آنچه در عکسها مشاهده شده حدود ۳۲ ساله). در این سفر هنرمندان اولین قرارداد ضبط صفحات را در پاریس با دو کمپانی کابوس و عدن منعقد می نمایند، بر طبق مدارکی که در اداره اسناد ملی موجود است، قرار بود در بخش اول ۲۰۰ صفحه وارد شود ولی به دلیل آغاز جنگ های داخلی سه ساله دوره استبداد صغیر آنچه تا کنون مشاهده شده ۸ عدد صفحه یا ۱۶ روی صفحه می باشد که ۶ روی صفحه اثر تک نوازی از جناب میرزا حسینقلی است که به ترتیب همایون، نی داوود، مخالف چهارگاه، رهاب، ماهور و حصار ماهور می باشد و ۳ اثر در چهارگاه با آواز سید احمد خان ساوه ای، چهارگاه زابل و حصار مخالف و مغلوب و ۴ اثر کار ارکستری: ۱- رهاب ۲- بیداد ۳- ازن دره ۴- ماهور و ۲ اثر نیز با کمانچه باقرخان که گیلکی و تصنیف می باشد که با همراهی آواز سید احمد خان ساوه ای ضبط شده است.

چهارگاه، شماره کاتالوگ ۷۱۷۱۵۰ ۲۲
تار: میرزا حسینقلی، آواز: سید احمد خان ساوه ای، شعر از فانی:
رسید باد صبا مژده بهار امروز
ز توبه توبه کنم هزار بار امروز
ز نکهت گل سوری اعتدال هوا
چون به آینه ماند به کوی یار امروز
در این اثر همگی با هم و خیلی هماهنگ به خواندن و نواختن تصنیف پرداخته اند.

ضبط سوم، ۱۲۹۱ شمسی در تهران
در این سال پایان دوره استبداد صغیر است و گرامافون به عنوان اولین رسانه صوتی آرام آرام در میان مردم جا باز می کند؛ این واقعه مقارن است با خارج شدن موسیقی از انحصار دربار و رواج یافتن تصانیف عارف قزوینی در میان مردم و همچنین اولین ضبط های موسیقی از صدای سه بانوی پیشگام: افتخار خانم، امجد خانم و زری خانم است. اهداف کمپانی صفحه پر کنی و رویکرد آن بیشتر انتشار تصانیف عارف قزوینی بوده دو سوم آثار ضبط شده به صدای بانوان اختصاص دارد.

سید احمدخان به دلیل شکایت از هامبارسوم و وجود قانون کاپیتولاسیون، عملا از گردونه ضبط خارج شده و خوانندگانی چون محمدخان (پدر حسینقلی طاطایی نوازنده ویولن) و جناب دماوندی با تار جناب میرزا حسینقلی به ضبط آثار می پردازند. در این سری ۱۳ اثر از جناب میرزا حسینقلی به ضبط می رسد که اولین آن اصفهان با آواز جناب دماوندی است و مجموعا ۶ اثر با صدای ایشان به ضبط می رسد: اصفهان، دشتی، قطار، افشاری، ابوعطا و شوشتری و نیز دو اثر در ماهور و تصنیف بیات ترک با آواز محمد خان بلبل به ضبط می رساند و ۵ اثر تک نوازی نیز از تار جناب میرزا حسینقلی شامل: ۱- پیش در آمد ماهور ۲- سه گاه ۳- زابل و حصار ۴- مخالف ۵- صفحه معروف شور.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر آلبوم «موسیقی نو در ایران (۲)»

آنگاه که یک مجموعه‌ی دنباله‌دار «موسیقی نو در ایران» نام می‌گیرد و از پس شماره‌ی نخستش شماره‌ی دومی نیز می‌آید، انتظاری را در پس خود برمی‌انگیزد. آن انتظار از جنس توصیف است یا تبیین. بدین معنا که شاکله‌ی «موسیقی نوی واقعا موجود» همچون یک بیانیه دست‌کم از خلال فرایندهای شناسایی/گزیدن و اعتباربخشی پدیدآورنده‌ی آن برابر ما بایستد.

پرتی ینده، الماس جدید اپرا (II)

پرتی ینده ۶ مارس ۱۹۸۵ در آفریقای جنوبی متولد می شود در حالی که هنوز نظام سیاسی آپارتاید در این کشور برقرار است. او در محله سیاه پوست نشین به نام تَندوکوخانیا (Thandukukhanya) در شهر پیِت رِتیف (Piet Retief) بزرگ می شود. او در نوجوانی از طریق تبلیغ هواپیمایی بریتانیا که دوتایی برای گل ها (Duo des fleurs ) اثر لئو دلیب (Léo Delibes) را به تصویر می کشد با اپرا آشنا می شود. در سن شانزده سالگی در یک کنکور آواز برنده می شود و از این طریق به مصاحبه ای در کالج موسیقی آفریقای جنوبی وابسته به دانشگاه کیپ (Cap) راه می یابد.

از روزهای گذشته…

کنترباس (III)

کنترباس (III)

درامز و باس از مهمترین سازهایی هستند که پس از سولیست در موسیقی Jazz ایفای نقش می کنند. استفاده از یک ساز با صدای باس در موسیقی Jazz به سالهای ۱۸۹۰ باز می گردد، هر چند در اوایل این دوران از توبا (Tuba) یا نوع خاصی از ساکسیفون با صدای باس برای این بخش از موسیقی استفاده می شد.
گفتگوی هارمونیک پانزده ساله شد

گفتگوی هارمونیک پانزده ساله شد

گفتگوی هارمونیک جشن پانزدهمین سال فعالیت خود را برگزار کرد. در سال گذشته گروه برنامه نویسان سایت، طرح های جدیدی را مورد ارزیابی قرار دادند ولی با وجود تمام تلاش ها برای افتتاح سایت جدید در روز تولد سایت، کار برنامه نویسی به پایان نرسید، در نتیجه سعی داریم تا در آینده ای نزدیک از طرح جدید سایت رونمایی کنیم.
گفتگو با زوکرمن (III)

گفتگو با زوکرمن (III)

برای خود زوکرمن هم جالب است که علیرغم سابقه تحصیلی لکه دارش، امروز آدم سخت گیری شده که از شاگردانش می خواهد که بسیار منظم باشند و آنها نیز اینگونه اند. «چند سال پیش یکی از معلم هایم، خانم نرینس، را دیدم. او ناگهان در یکی از کنسرت ها ظاهر شد و از من پرسید: من را به خاطر می آوری؟ گفتم: اوه خدای من! خانم نرینس! او گفت: می بینم که بدون کمک من به جای خیلی خوبی رسیده ای».
اشتوکهاوزن، عقل گرا و عارف (III)

اشتوکهاوزن، عقل گرا و عارف (III)

رویکرد اشتوکهاوزن مانند ستاره شناسی بطلیموسی، شدیدا با امور انتزاعیِ ایده آل پیوند خورده بود و در نتیجه، این رویکرد، نمی توانست بدون اینکه صدمه ببیند با دنیای واقعی درگیر شود. همچنین وقتی شنونده به موسیقی او گوش می دهد باید پیوسته از خود دفاع کند که این مسئله در نتیجه گیری حکایت شفر مجسم شده است: «او به چسباندن نوار ها مشغول شد و با خوشحالی نزد ما برگشت. ما هم گفتیم خب حالا بیایید به این اثر گوش دهیم و نوار را به عقب برگردادندیم و تنها چیزی که شنیدیم صدای سوووت بود. این بود مطالعه اشتوکهاوزن بر روی صدا: نوعی سووووت! البته او از نتیجه کار بسیار خرسند بود…»
سیمون راتل، رهبر فعلی ارکستر فیلارمونیک برلین (I)

سیمون راتل، رهبر فعلی ارکستر فیلارمونیک برلین (I)

سیمون راتل ( (Simon Rattle متولد لیورپول، تحصیلات خود را در Liverpool College آغاز کرد. او پیانو و ویولون را آموخت ولی اولین کار او با نواختن آلات ضربی در ارکستر آغاز شد. در سال ۱۹۷۱ واردRoyal Academy of Music لندن شد. از جمله استادان مشهور او می توان از John Carewe نام برد. در سال ۱۹۷۴ فارغ التحصیل شد و در همان سال برنده جایزه مسابقه رهبری ارکستر John Player شد.
گفت و شنودی درباره سازهای ابداعی (VIII)

گفت و شنودی درباره سازهای ابداعی (VIII)

گفتید: «اگر بخواهید نظر بنده را بدانید، من مطمئن هستم که در آینده نسلهای بعدی این تعصب جاهلانه را که در تمام ارکان جامعه ی ما از دین تا موسیقی رخنه کرده کنار خواهند زد و سازهای ما هم مثل افکار و رفتار و کردار و منش و تفکرمان پیشرفت خواهند کرد» این ادبیات ناپسند است؛ در مورد خودم نمی گویم، با هر کسی که بحث می کنید لطفا از این ادبیات استفاده نکنید. شما اگر طرف مقابلتان را جاهل می دانید نباید با او وارد بحث شوید. البته می دانم منظور شما کلی بوده و بنده را با این عنوان خطاب نکردید ولی توجه داشته باشید که الان روی سخن شما با من است و احتمالا همفکران بنده.
بررسی تحول ساختارهای موسیقی ایرانی در صد سال اخیر (I)

بررسی تحول ساختارهای موسیقی ایرانی در صد سال اخیر (I)

هر صدای موسیقی به لحاظ زیر و بمی، رنگ صوتی و شدت و ضعف، دارای شخصیت ممتازی نسبت به سایر نت های یک آهنگ است و در خدمت یک ساختار بزرگتر به نام کل آن آهنگ است.این آهنگ خود در خدمت ساختار بزرگتری به نام آثار آهنگساز است و مجموعه ی آثار آهنگساز در خدمت ساختار بزرگتری به نام ژانر یا سبک موسیقی است.
گفتگو با آن سوفی موتر (III)

گفتگو با آن سوفی موتر (III)

گاهی حتی نت ها نیز متفاوتند. مشکل فقط تریل، تزیینات و دینامیک کار نیست بلکه جمله بندی را نیز باید در نظر گرفت. پس ما همه ابزار ها را در دست داریم اما نباید فکر کنیم که راه آسان را پیدا کرده ایم. منظورم از ابزار ها همچنین سی دی هایی است که عرضه شده اند. با کمک این سی دی ها می توانیم نتیجه کار موزیسین ها را که از کار گذشتگان نیز تأثیر گرفته اند دریابیم. یافتن دیدگاه خود در بررسی یک قطعه خیلی هیجان انگیز است، مخصوصا وقتی که ویژگی های سبک دوره ای که آثارش را بررسی می کنیم نیز در نظر داشته باشیم.
موسیقی کانتری (IV)

موسیقی کانتری (IV)

در سال ۱۹۷۷ خانم دالی پارتون (Dolly Parton) موسیقیدان برجسته سبک کانتری با آهنگ “اینجا باز هم تو” به عنوان بهترین آهنگ کانتری و در رده سوم بر روی بیلبورد بهترینهای پاپ آمریکا جای گرفت. همچنین کنی راجرز (Kenny Rogers) پس از موفقیت در پاپ، راک و موسیقی محلی با آهنگ “لوسیل” به موسیقی کانتری راه یافت و در رده پنجم بیلبورد بهترینهای پاپ آمریکا قرارگرفت. در حقیقت راجرز و پاترون هر دو این توانایی را داشتند که هم زمان هم در موسیقی کانتری و هم پاپ برترین باشند.

تادیوس کاهیل (Thaddeus Cahill (1867-1934

شنبه ۱۵ اسفند ۱۳۸۳ ۲۰ سال بعد از اختراع فونوگراف که دستگاهی برای ضبط صدا بود اولین دستگاه تولید صدای موسیقی اختراع شد. تادیوس کاهیل در سال ۱۸۹۷ میلادی بیانگر یک نقطه شروع در موسیقی الکترونیک می باشد.