جاكوب لودویگ فیلیكس مندلسون بارتولدی (Felix Mendelssohn-Bartholdy) آهنگساز یهودی در 3 فوریه 1809 در هامبورگ متولد شد. فلیكس مندلسون، آهنگساز آلمانی در اوایل دوره رمانتیك زندگی می كرد. آثار وی شامل قطعاتی در فرمهای سمفونی، كنسرتو، قطعاتی برای پیانو و موسیقی مجلسی (chamber music) می باشد. بعد از مدت زمانی طولانی انزوا و به دست فراموشی سپرده شدن، مندلسون و آثارش بار دیگر به رسمیت شناخته شد. او فرزند آبراهام، بانكدار و شخصی كه خود فرزند فیلسوف بزرگ یهودی؛ موسز مندلسون (Moses Mendelssohn) و لی سالمون (Lea Salomon) عضو گروه یهودی ایزاك (od the Itzig) بود.

آبراهام سعی در زنده كردن مذهب یهودی داشت؛ در ابتدا فرزندانش بدون هیچ گونه تربیت مذهبی بزرگ شدند و در سال 1816 در كلیسای لوترانز غسل تعمید داده شدند. آبراهام و همسرش تا سال 1822 غسل تعمید داده نشدند.

بارتولدی نامی بود كه برادر مادربزرگ لی، جاكوب، آنرا پیشنهاد داده بود (شخصی كه تسهیلات این نام را خریده بود و آنرا نام فامیل خود قرار داده بود) آبراهام برای نشان دادن آنكه این خلاف حكم سنتهای خانوادگی موسز است، بعدها سعی كرد آنرا در نامه ای به فیلیكس توضیح دهد كه دیگر نباید از بارتولدی كه نامی مسیحی است استفاده كند. با اینحال فیلیكس تا مدتها همان امضای بارتودلی مندلسون را حفظ كرده بود اما در نهایت حرف پدرش را برای نگه داشتن تنها نام فامیل مندلسون اجرا كرد.

خانواده مندلسون در سال 1812 به برلین نقل مكان كردند. خواهر وی فانی هنسل (Fanny Hensel) پیانیست شد، با آنكه آبراهام تصور می كرد استعداد موسیقی دخترش از فیلیكس بیشتر است ولی از مندلسون به عنوان یكی از بزرگترین نابغه های موسیقی آلمان پس از موتسارت یاد می شود!

زمانی كه 6 ساله بود از مادرش و در سن 7 سالگی در پاریس از میری باگوت (Marie Baigot) نواختن پیانو را آموخت. از سال 1817 از كارل فردریچ زلتر (Carl Friedrich Zelter) در برلین آهنگسازی را آموخت. در سن 9 سالگی اولین كنسرت خود را اجرا كرد و در سن 13 سالگی كوارتتهای پیانو را نوشت و به چاپ رساند و به عنوان كودك آهنگساز توانایی شناخته شده بود.

زلتر، فیلیكس را به دوستان خود و نیز به گوته كه در آن زمان میان سال بود معرفی كرد. بعدها فیلیكس از ایگناز موسچلز (Ignaz Moscheles) درس آهنگسازی آموخت و موسچلز اعتراف كرد كه چیز زیادی برای آموختن به فلیكس نداشت و به همكار و دوست دائمی وی بدل شد. آهنگهای مندلسون، اغلب به وسیله اركسترهای خصوصی در خانه اجرا می شد و اغلب حضار روشنفكران و نخبگان برلین بودند.

مندلسون در سنین 12 تا 14 سالگی، اولین مجموعه 12 سمفونی خود را نوشت! آثار وی برای بیش از یك قرن بی اهمیت شناخته شد اما در عصر معاصر بارها ضبط و در كنسرتها شنیده شد. در سن 15 سالگی اولین سمفونی خود را برای اجرای یك اركستر كامل نوشت. در سن 16 سالگی "هشتگانه زهی در E ماژور" را تنظیم كرد، اولین اثری كه تسلط كامل و نبوغ او را نشان داد و به همراه قطعه ای برای "رویاهای نیمه شب تابستان" اثر شكسپیر كه یك سال بعد آن را تنظیم كرد، بهترین آثار اولیه وی شناخته شده اند.

در سال 1842 قطعه ای بسیار سریع را برای اپرا نوشت، اثری معروف به نام عروسی كاماچو (Die Hochzeit des Camacho) كه او در سال 1827 اولین اجرای اپرای خودش را دید. در سال 1829 مندلسون برای پنجمین بار به انگلستان سفر كرد، جایی كه موسچلس (Moscheles) پیش از آن در آنجا ساكن بود. فیلیكس در انگلستان موفقیت فراوانی به دست آورد و اولین سمفونی خود را رهبری كرد. در آنجا با ملكه ویكتوریا و همسر موسیقی دوستش پرنس آلبرت كه هر دو مشتاقان موسیقی مندلسون بودند، دیداری داشت.

بشنوید قسمتی از پیانو تریو اثر مندلسون را

در طی ده دفعه سفر خود به انگلستان دو آهنگ از مشهورترین آثار خود را با الهام از آنجا نوشت: غار فینگل و سمفونی اسكاتلندی (سمفونی شماره 3). قطعه الیاس در 26 آگوست 1846 در برمنگام برای اولین بار اجرا شد. اركستر لپزیگ در سال 1835 او را به عنوان رهبر اصلی منسوب كرد و این برای مندلسون بسیار حائز اهمیت بود كه خود را به عنوان یك آلمانی واقعی احساس كرد و آرزو داشت تا نقش مهمی را در سرنوشت موسیقی كشورش ایفا كند.

مندلسون در سال 1843 كنسرواتوار لپزیگ را پایه گذاری كرد، جایی كه موفق شد موسچلس را قانع كند تا در كنسرواتوار به وی بپیوندد. دوره زندگی مندلسون متعارف بود. ازدواجش با سیسیل ژرنآد (Cécile Jeanrenaud) در مارچ 1837 بسیار موفق بود و آنان پنج فرزند داشتند. وی همچنین نقاش فوق العاده ای در آبرنگ بود و مكاتبات فراوانش او را به نویسنده ای شوخ طبع هم در زبان آلمانی هم انگلیسی، بدل ساخته بود.

بشنوید قسمتی از موومان اول کنسرتو ویولون مندلسون را با اجرای فرانچسکاتی

مندلسون در اواخر عمرش در شرایط سلامتی بحرانی بود. كار زیاد و شرایط روحی نامناسبی كه بعد از مرگ خواهرش فانی درسال 1847 به او وارد شد، توان و نیروی این هنرمند بزرگ را ربود. فیلیكس مندرسون در همان سال پس از چندین سكته در شهر لپزیگ در 4 نوامبر 1847 از دنیا رفت و در برلین در قبرستان ترینتی، این نابغه بزرگ به خاك سپرده شد.

bach-cantatas.com