فیلیکس مندلسون، نابغه هامبورگ (I)

فلیکس مندلسون (1809-1847)
فلیکس مندلسون (1809-1847)
جاکوب لودویگ فیلیکس مندلسون بارتولدی (Felix Mendelssohn-Bartholdy) آهنگساز یهودی در ۳ فوریه ۱۸۰۹ در هامبورگ متولد شد. فلیکس مندلسون، آهنگساز آلمانی در اوایل دوره رمانتیک زندگی می کرد. آثار وی شامل قطعاتی در فرمهای سمفونی، کنسرتو، قطعاتی برای پیانو و موسیقی مجلسی (chamber music) می باشد. بعد از مدت زمانی طولانی انزوا و به دست فراموشی سپرده شدن، مندلسون و آثارش بار دیگر به رسمیت شناخته شد. او فرزند آبراهام، بانکدار و شخصی که خود فرزند فیلسوف بزرگ یهودی؛ موسز مندلسون (Moses Mendelssohn) و لی سالمون (Lea Salomon) عضو گروه یهودی ایزاک (od the Itzig) بود.

آبراهام سعی در زنده کردن مذهب یهودی داشت؛ در ابتدا فرزندانش بدون هیچ گونه تربیت مذهبی بزرگ شدند و در سال ۱۸۱۶ در کلیسای لوترانز غسل تعمید داده شدند. آبراهام و همسرش تا سال ۱۸۲۲ غسل تعمید داده نشدند.

بارتولدی نامی بود که برادر مادربزرگ لی، جاکوب، آنرا پیشنهاد داده بود (شخصی که تسهیلات این نام را خریده بود و آنرا نام فامیل خود قرار داده بود) آبراهام برای نشان دادن آنکه این خلاف حکم سنتهای خانوادگی موسز است، بعدها سعی کرد آنرا در نامه ای به فیلیکس توضیح دهد که دیگر نباید از بارتولدی که نامی مسیحی است استفاده کند. با اینحال فیلیکس تا مدتها همان امضای بارتودلی مندلسون را حفظ کرده بود اما در نهایت حرف پدرش را برای نگه داشتن تنها نام فامیل مندلسون اجرا کرد.

خانواده مندلسون در سال ۱۸۱۲ به برلین نقل مکان کردند. خواهر وی فانی هنسل (Fanny Hensel) پیانیست شد، با آنکه آبراهام تصور می کرد استعداد موسیقی دخترش از فیلیکس بیشتر است ولی از مندلسون به عنوان یکی از بزرگترین نابغه های موسیقی آلمان پس از موتسارت یاد می شود!

زمانی که ۶ ساله بود از مادرش و در سن ۷ سالگی در پاریس از میری باگوت (Marie Baigot) نواختن پیانو را آموخت. از سال ۱۸۱۷ از کارل فردریچ زلتر (Carl Friedrich Zelter) در برلین آهنگسازی را آموخت. در سن ۹ سالگی اولین کنسرت خود را اجرا کرد و در سن ۱۳ سالگی کوارتتهای پیانو را نوشت و به چاپ رساند و به عنوان کودک آهنگساز توانایی شناخته شده بود.

زلتر، فیلیکس را به دوستان خود و نیز به گوته که در آن زمان میان سال بود معرفی کرد. بعدها فیلیکس از ایگناز موسچلز (Ignaz Moscheles) درس آهنگسازی آموخت و موسچلز اعتراف کرد که چیز زیادی برای آموختن به فلیکس نداشت و به همکار و دوست دائمی وی بدل شد. آهنگهای مندلسون، اغلب به وسیله ارکسترهای خصوصی در خانه اجرا می شد و اغلب حضار روشنفکران و نخبگان برلین بودند.

مندلسون در سنین ۱۲ تا ۱۴ سالگی، اولین مجموعه ۱۲ سمفونی خود را نوشت! آثار وی برای بیش از یک قرن بی اهمیت شناخته شد اما در عصر معاصر بارها ضبط و در کنسرتها شنیده شد. در سن ۱۵ سالگی اولین سمفونی خود را برای اجرای یک ارکستر کامل نوشت. در سن ۱۶ سالگی “هشتگانه زهی در E ماژور” را تنظیم کرد، اولین اثری که تسلط کامل و نبوغ او را نشان داد و به همراه قطعه ای برای “رویاهای نیمه شب تابستان” اثر شکسپیر که یک سال بعد آن را تنظیم کرد، بهترین آثار اولیه وی شناخته شده اند.

در سال ۱۸۴۲ قطعه ای بسیار سریع را برای اپرا نوشت، اثری معروف به نام عروسی کاماچو (Die Hochzeit des Camacho) که او در سال ۱۸۲۷ اولین اجرای اپرای خودش را دید. در سال ۱۸۲۹ مندلسون برای پنجمین بار به انگلستان سفر کرد، جایی که موسچلس (Moscheles) پیش از آن در آنجا ساکن بود. فیلیکس در انگلستان موفقیت فراوانی به دست آورد و اولین سمفونی خود را رهبری کرد. در آنجا با ملکه ویکتوریا و همسر موسیقی دوستش پرنس آلبرت که هر دو مشتاقان موسیقی مندلسون بودند، دیداری داشت.

audio file بشنوید قسمتی از پیانو تریو اثر مندلسون را

در طی ده دفعه سفر خود به انگلستان دو آهنگ از مشهورترین آثار خود را با الهام از آنجا نوشت: غار فینگل و سمفونی اسکاتلندی (سمفونی شماره ۳). قطعه الیاس در ۲۶ آگوست ۱۸۴۶ در برمنگام برای اولین بار اجرا شد. ارکستر لپزیگ در سال ۱۸۳۵ او را به عنوان رهبر اصلی منسوب کرد و این برای مندلسون بسیار حائز اهمیت بود که خود را به عنوان یک آلمانی واقعی احساس کرد و آرزو داشت تا نقش مهمی را در سرنوشت موسیقی کشورش ایفا کند.

مندلسون در سال ۱۸۴۳ کنسرواتوار لپزیگ را پایه گذاری کرد، جایی که موفق شد موسچلس را قانع کند تا در کنسرواتوار به وی بپیوندد. دوره زندگی مندلسون متعارف بود. ازدواجش با سیسیل ژرنآد (Cécile Jeanrenaud) در مارچ ۱۸۳۷ بسیار موفق بود و آنان پنج فرزند داشتند. وی همچنین نقاش فوق العاده ای در آبرنگ بود و مکاتبات فراوانش او را به نویسنده ای شوخ طبع هم در زبان آلمانی هم انگلیسی، بدل ساخته بود.

audio file بشنوید قسمتی از موومان اول کنسرتو ویولون مندلسون را با اجرای فرانچسکاتی

مندلسون در اواخر عمرش در شرایط سلامتی بحرانی بود. کار زیاد و شرایط روحی نامناسبی که بعد از مرگ خواهرش فانی درسال ۱۸۴۷ به او وارد شد، توان و نیروی این هنرمند بزرگ را ربود. فیلیکس مندرسون در همان سال پس از چندین سکته در شهر لپزیگ در ۴ نوامبر ۱۸۴۷ از دنیا رفت و در برلین در قبرستان ترینتی، این نابغه بزرگ به خاک سپرده شد.

bach-cantatas.com

یک دیدگاه

  • ارسال شده در شهریور ۴, ۱۳۸۸ در ۲:۳۲ ب.ظ

    az ertebat mendelsohn ba baqie mosanefine romantiqe begid

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر کتاب «موسیقی ایرانی در شعر سایه»

«سایه» در دوره‌ای از موسیقی ایران تأثیرگذار بوده است. این تأثیرگذاری می‌تواند موضوع مقاله‌ای تحلیلی-انتقادی باشد. چنین پژوهش‌هایی نه تنها در مورد سایه بلکه در مورد دیگر هم‌دوره‌هایش نیز باید صورت گیرد (که به هر دلیل هنوز انجام نشده). سایه با موسیقی دستگاهی نیز در حد یک موسیقی‌دوستِ بسیار پیگیر که معاشرت‌هایی با اهالی این موسیقی داشته، آشنایی‌هایی دارد. از مجموع صحبت‌های او در منابع مختلف چنین برمی‌آید که این آشنایی، علمی و چندان عمیق نیست و بالطبع شامل داده‌هایی درست و غلط از دیده‌ها و شنیده‌هاست (مانند بیگجه‌خانی را شاگرد درویش‌خان دانستن! و موارد دیگر). واژگانِ موسیقایی نیز در شعرِ او فراوان‌اند.

نظر من، نظر شما، نظر او

خیلی پیش می‌آید که در واکنش به یک نقد بشنویم؛ «این نظر نویسنده است». آیا تا به‌حال دقیقاً فکر کرده‌ایم که چنین جمله‌ای یعنی چه؟ کسی که این جمله را می‌گوید درواقع دارد اعتبار حکم‌های درون نقد را زیر سؤال می‌برد. می‌گوید آنها از جنس «نظر شخصی» هستند. اولین مفهومی که از نظر شخصی به ذهنمان می‌آید چیزی است مثل این جمله «قورمه‌سبزی خیلی خوب است». این «نظر» گوینده است درباره‌ی یک غذا. آنجا «شخصی» بودنش معلوم می‌شود که یک نفر دیگر پیدا می‌شود و درست برعکسش را می‌گوید و ما هم راهی پیدا نمی‌کنیم که بگوییم کدام درست گفته. فقط می‌توانیم بگوییم با اولی موافقیم یا با دومی. یعنی وابسته به «شخص» گوینده یا شنونده است.

از روزهای گذشته…

توضیحی درباره آوانگاری ابجد در موسیقی قدیم ایران

توضیحی درباره آوانگاری ابجد در موسیقی قدیم ایران

نگارنده بنا به ضرورت و اهمیت رسالت احترام به شعور مخاطب فهیم واجب می داند به تصحیح اشتباهی در یکی از مقالات خود با نام «آوانگاری ابجد در موسیقی قدیم ایران» بپردازد که در فروردین ماه سال جاری در ژورنال محترم گفتگوی هارمونیک منتشر گردید.
نوربخش: آموزش را امری انعطاف پذیر میدانم

نوربخش: آموزش را امری انعطاف پذیر میدانم

به نظر من برای رسیدن به موفقیت در زمینه آموزش نوازندگی ویولون و یا هر ساز دیگری ما نیازمند به یک نوع نگاه انسانی به این مسئله هستیم؛ هر فرد مجموعه ای است از یک سری قابلیتها و استعدادها و توانایی ها و در عین حال کاستی ها و ضعفها و مشکلات. طبیعی است، وقتی که فردی در سیستم آموزشی خاصی مشغول میشود، استادش باید در همان ابتدا با دقت مسائل آن فرد را مورد بررسی قرار داده و توانایی ها و ضعفهای آن فرد را از همان مراحل ابتدایی آموزش شروع به شناختن کند تا بفهمد این فرد چه نوع توانایی ها و چه نوع مشکلاتی دارد. هر فردی توانایی ها و مشکلاتش با افراد دیگر متفاوت است و هر فرد یک نمونه خاص است و در زمینه آموزش نمیشود ما بیاییم و همه افراد را مثل هم ببینیم.
نی هفت بند و شیو های نوازندگی آن (II)

نی هفت بند و شیو های نوازندگی آن (II)

همانطور که در مقاله قبل گفته شد، نوازندگی نی هفت بند به دو روش به اصطلاح “دندانی” و “لبی” صورت میگیرد. حال به توضیح تفصیلی هر یک از این دو روش و ویژگیهای آنها می پردازیم.
حسین دهلوی، هنرمند کمال گرا (I)

حسین دهلوی، هنرمند کمال گرا (I)

در سال ۱۳۰۶ مصادف با تحولات شدید فرهنگی و سیاسی در ایران متولد شد. پدرش معلم تار و ویولون (به سبک ایرانی) و از شاگردان خوب علی اکبرخان شهنازی بود. ابتدا با تار شروع کرد ولی به دلیل کوچک بودن جثه اش به ناچار ویولون در دست گرفت و دیری نپایید که به شاگردان ابوالحسن صبا پیوست. شکل گیری شخصیت حسین دهلوی در واقع در این دو محیط او را شخصیت اسطوره ای موسیقی ما کرده است.
یادداشتی بر آلبوم «نواخته‌های نورعلی برومند»

یادداشتی بر آلبوم «نواخته‌های نورعلی برومند»

سه خاطره نورعلی برومند را نه در مقام یک نوازنده بلکه آموزگار ردیف می‌شناسیم. کمتر نوازنده‌ی تار و سه‌تاریست که گذرش به اجرای برومند از ردیف میرزاعبدالله نیافتاده باشد. محتوای اجرای او از حیث روایت بااهمیت است اما در عملِ نوازندگی، نه تنها راهی برنگشوده بلکه تأثیر مخربی بر هنرجویان دارد؛ به ویژه اگر با…
ادامهٔ مطلب »
آرتور توسکانینی، نابغه رهبری (I)

آرتور توسکانینی، نابغه رهبری (I)

آرتور توسکانینی یکی از برجسته ترن موسیقیدانان قرن نوزدهم و بیستم می باشد. وی برای سرسختی درخشانش، کمال خستگی ناپذیرش، گوشی حساس نسبت به جزئیات و طنین در ارکستر و حافظه تصویری قوی شهرت دارد. توسکانینی به خصوص برای تفسیر صحیح و اجراهای فوق العاده اش از آثار وردی، بتهوون، برامس و واگنر سرآمد است. به عنوان رهبر ارکستر سمفونی NBC نام وی در پخشهای تلویزیونی و رادیویی و بسیاری از ضبطهای اپرا و سمفونی مشهور است.
واریاسیون روی ii-V-I، قسمت دوم

واریاسیون روی ii-V-I، قسمت دوم

در ادامه مطلب تئوری قبل راجع به واریاسیون های مختلف روی توالی آکورد ii-V-I در اینجا به چند مورد رایج دیگر اشاره می کنیم.
موسیقی بلوز (II)

موسیقی بلوز (II)

بلوز از شاخص ترین فرمهای هنری موسیقی غرب به شمار می رود که بر سایر سبکهای موسیقی و به خصوص موسیقی راک تاثیرات عمیقی داشته است. به همین جهت شناخت دقیق تر بلوز و تامل در ریشه های تاریخی آن امری ضروری به نظر می رسد.
زنگار؛ فصلنامه اى براى تحلیل و نقد موسیقى

زنگار؛ فصلنامه اى براى تحلیل و نقد موسیقى

فصلنامه موسیقی زنگار که نخستین شماره اش در ۳۱ خردادماه ۱۳۹۵ شمسی منتشر شد، نخستین و تنها نشریه رسمی منتشر شده در استان فارس در حوزه موسیقی است. این نشریه برای تحلیل و نقد موسیقی هر سه ماه یک بار منتشر میشود و پخش سراسرى دارد. اولین شماره آن با ۱۲۰ صفحه در قطع خشتی و تیراژ ۱۰۰۰ جلدی، با قیمت ۱۵ هزارتومان از طریق کتابفروشی های معتبر موسیقی در دسترس علاقمندان قرار گرفته است.
فخرالدینی: نتیجه یازده سال زحمت من را از بین بردند

فخرالدینی: نتیجه یازده سال زحمت من را از بین بردند

به نظر من اصلا ایرادی ندارد و کارهای خاطره انگیز هم به نوبه خودش زیبا بود. تکرار کارها به این دلیل بود که خواست مردم این طور است. همچنین نسل جوان هم باید این خاطره‌ها را بشناسند؛ البته کارهای جدید هم اجرا می‌شد. وقتی مردم می‌خواهند که قطعه “ای ‌ایران” را اجرا کنیم و بارها آخر کنسرت فریاد میزنند، “ای ‌ایران” ما هم به احترام مردم، اجرا می‌کنیم؛ به طور کلی نقل ارکستر ملی نقل ملانصرالدین و پسرش بود و هر کاری که می‌کردیم، یک حرف و حدیثی پیش می‌آمد.