بررسی برخی ویژگی های ساختاری آثار پرویز مشکاتیان (XV)

پرویز مشکاتیان
پرویز مشکاتیان
تاثیرپذیری از آثار قدما و بازسازی و تنظیم جدید این قطعات برای سنتور یا گروه سازهای ایرانی
همانطور که اشاره شد در لابلای آثار متعدد پرویز مشکاتیان به قطعاتی بر می خوریم که یا بر اساس آثار هنرمندان صاحب سبک و صاحب شیوۀ قدیم ساخته شده و یا همان آثار با تنظیمی جدید و امروزی ارائه شده اند. هنرمندانی چون: ابوالحسن صبا، علی نقی وزیری، حبیب سماعی، علی اکبرخان شهنازی، درویش خان، سعید هرمزی، یوسف فروتن، نورعلی برومند، فرامرز پایور و…

به نمونه های کوتاهی از آثار برگرفته از قطعات بزرگان موسیقی معاصر ایران، تنظیم شده توسط پرویز مشکاتیان توجه کنید:
چهارمضراب ماهور ساخته شده بر اساس قطعه چهارمضرابی از حبیب سماعی

audio file چهارمضراب ماهور ساخته شده بر اساس قطعه چهارمضرابی از حبیب سماعی

چهارمضراب دلکش ساخته شده بر اساس آثاری از ابوالحسن صبا و درویش خان

audio file چهارمضراب دلکش ساخته شده بر اساس آثاری از ابوالحسن صبا و درویش خان

چهارمضراب شور ساخته شده بر اساس آثاری از حبیب سماعی و فرامرز پایور

audio file چهارمضراب شور ساخته شده بر اساس آثاری از حبیب سماعی و فرامرز پایور

سرانداز ساخته شده برای سنتور بر اساس چهارمضرابی از استاد سعید هرمزی درآواز بیات ترک که با سه تار اجرا شده بود.

سرانداز ساخته شده برای سنتور بر اساس چهارمضرابی از استاد سعید هرمزی درآواز بیات ترک که با سه تار اجرا شده بود.
audio file نمونه صوتی

audio file نمونه صوتی

چهارمضراب نهفت ساخته شده بر اساس آثاری از استادان ابوالحسن صبا و سعید هرمزی.

audio file چهارمضراب نهفت ساخته شده بر اساس آثاری از استادان ابوالحسن صبا و سعید هرمزی.

جنگ و صلح اثر علی اکبرخان شهنازی در دستگاه سه گاه تنظیم شده برای سنتور – همچنین اجرا با گروه عارف

audio file جنگ و صلح اثر علی اکبرخان شهنازی در دستگاه سه گاه تنظیم شده برای سنتور – همچنین اجرا با گروه عارف

دخترک ژولیده اثر علی نقی وزیری در دستگاه چهارگاه تنظیم شده برای گروه عارف

audio file دخترک ژولیده اثر علی نقی وزیری در دستگاه چهارگاه تنظیم شده برای گروه عارف

بهره مندی از الگوی ساختاری پیش درآمد و ساخت آثار متعدد تحت این عنوان
در بررسی آثار پرویز مشکاتیان به تعداد زیادی اثر تحت عنوان پیش درآمد بر می خوریم که بسیاری از آنها از لحاظ ساختار و ترکیب وزن های متفاوت و جمله بندی های متنوع، در نوع خود کم مانند محسوب می شود. یکی از این قطعات، «در غم» است که پیش درآمدی است در دستگاه سه گاه که در سوگ عبدالله دوامی، ردیف دان و مدرس آواز ساخته و پرداخت شده است. این قطعه دارای وزنی بسیار آرام است و صورت شش ضربی ساده طراحی و ساخته شده است. جملات آن از فضای درآمد سه گاه آغاز شده و به گوشه هایی مانند نغمه، زابل، مخالف، مغلوب و مویه اشاره می شود.
قسمتی از درغم پیش درآمد سه گاه

audio file قسمتی از درغم پیش درآمد سه گاه

سروناز، پیش درآمدی است که در آواز بیات ترک ساخته شده و این قطعه نیز به مانند «در غم» در فضایی آرام و موقر طراحی و ساخته شده و وزن آن به مانند «در غم»، شش ضربی ساده است. در این قطعه نیز به گوشه های متعددی از آواز بیات ترک اشاره شده و جملات بر اساس ساختار جملۀ آغازین در گوشه های مختلف آواز بیات ترک بسط و گسترش می یابند.

سروناز (پیش درآمد بیات ترک)

audio file سروناز (پیش درآمد بیات ترک)

نغمه، پیش درآمدی است در دستگاه شور که کاملا بر اساس دو گوشۀ نغمۀ اول و نغمۀ دوم در دستگاه شور طراحی و ساخته شده است. پایه و جملات آن دارای وزن متفاوت هستند به نحوی که پایه به صورت شش ضربی ساده و جملات با وزن دو ضربی ساده ساخته و طراحی شده اند. این قطعه سرعت بیشتری نسبت به دو قطعۀ پیشین داشته و تند تر اجرا می شود.
نغمه

audio file نغمه

گلنوش، این قطعه پیش درآمدی است در آواز افشاری به مانند «در غم» و «سروناز»؛ وزن شش ضربی ساده داشته و مثل همان قطعات حالتی آرام و موقر دارد. در این قطعه نیز به گوشه های مختلف آواز افشاری اشاره می شود و بر جملات آن بسط و گسترشی است بر اساس جملۀ آغازین که در درجات و فواصل مختلف با حالات متفاوت اجرا می شوند.
گلنوش (پیش درآمد افشاری)

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

گزارشی از سخنرانی آروین صداقت کیش در سمینار «موسیقی و امر دراماتیک» (IV)

صداقت‌کیش ادامه داد: در امر دراماتیک اما این گونه نیست و درون و بیرون با هم یکی می‌شوند. اگر اجازه دهید مثالی در مورد امر هنری بزنم. کسانی که تئاتر بازی می‌کنند رابطه‌شان با متن نمایشی درونی است. یعنی نمی‌توانیم این رابطه را به درونی و بیرونی تقسیم کنیم و بگوییم این شخصیت واقعا وجود دارد و آن شخصیت فقط روی صحنه وجود دارد، همه‌شان وجود دارند. بنابراین این نظام باید با یکدیگر یکی و ادغام شده باشد. اگر به موضوع دادن پول به فروشنده به عنوان یک کنش برگردم، نمی‌توانیم بگوییم الان بیرون این نظام ارتباطی هستیم و نظام داخلی آن با نظام بیرونی‌اش متفاوت است. اگر کسی هم از بیرون به این رویداد نگاه کند فقط در حال نگاه کردن به یک کنش است و مانند موضوع داستان نیست که نتواند داخل آن شود، او هم می‌تواند وارد این کنش شود و مرزی ندارد.

شهرام صارمی از مدیریت اجرایی جشنواره موسیقی فجر استعفا کرد

در پی استعفای اعتراض آمیز علی ترابی، شهرام صارمی مدیر اجرایی سی و پنجمین جشنواره موسیقی فجر، یک روز پس انتصاب مدیر جدید دفتر موسیقی وزارت ارشاد با انتشار نامه‌ای سرگشاده از سمت خود استعفا کرد.

از روزهای گذشته…

خود آموختگی و خلاقیت (II)

خود آموختگی و خلاقیت (II)

در مورد آثار هنری جاودان، آن جرقه ای که در انتهای خیال ظاهر میشود، منجر به ظهور این آثار می گردد. داستان این غمزه را نیز میتوان بدین صورت تلقی کرد که اثر هر چه بیشتر در اعماق خیال شکل گیرد، تمامی مدعیان تاج و تخت آن رشته را به اعجاب وا میدارد و آنها را به شاگردانی کوچک در برابر فرد خلاق تقلیل می دهد. بطوریکه میتوان این اثر را از صدها زاویه نگریست و افق های نوینی را در آن کشف کرد.
موسیقی برنامه ای

موسیقی برنامه ای

به دو قسمت ابتدایی از موومانهای اول و دوم یکی از کار های بتهوون بنام Pastoral گوش کنید، این کار کاملا” با کارهای صرفا” موسیقی مانند Fur Elise از همین آهنگساز تفات عمده دارد. هنگام گوش دادن خوب دقت کنید، کاملا” شبیه به آن است که موسیقی در حال توصیف واقعیتی میباشد.
جشنواره «جوایز موسیقی آمریکا»

جشنواره «جوایز موسیقی آمریکا»

جوایز موسیقی آمریکا (AMA) یک جشنواره سالانه است که موسیقیدانان برتر آمریکایی را معرفی می کند. بنیانگذار این جشنواره دیک کلارک (Dick Clark) مجری مشهور آمریکایی و یکی از مروجین اصلی موسیقی راک اند رول بود؛ دیک کلارک به مدت ۳۳ سال تهیه‌کننده و مجری برنامه‌ی «دسته‌ی موسیقی آمریکا» در فاصله سال‌های ۱۹۵۶ تا سال ۱۹۸۹ بوده و در طی بیش از سه دهه میزبان بیشتر خوانندگان مشهور آمریکایی بود. جشنواره «جوایز موسیقی آمریکا» در سال ۱۹۷۳ برای ABC ایجاد شده و آرای آن کاملا بر اساس رای مردمی محاسبه می شود و هیات داورانی در کار نیست.
سیاره ای بنام ونجلیس

سیاره ای بنام ونجلیس

او در سال ۱۹۸۰ موسیقی دو تئاتر را ساخت. “الکترا” به کارگردانی Michael Cacoyannis در یونان و “مده آ” ساخته Nuria Esper در اسپانیا. ایرنه پاپاس بانوی بازیگر یونانی در هردو اجرا نقش اول را داشت و به دنبال آشنایی با ونجلیس ساخت موسیقی دو نمایشنامه از مدرسه هنری خود را به او سپرد، هکیوبا و زنان تروا که سال ۲۰۰۱ در والنسیا و ۲۰۰۳ در رم اجرا شد.
اصول نوازندگی ویولن (XIII)

اصول نوازندگی ویولن (XIII)

در راهکار پیشنهادی نگارنده، متناظر با هر یک از چهار سیم ویولن یک زاویه متفاوت میان امتداد بازوی راست و بدن نوازنده ایجاد می گردد که میزان این زاویه به گونه ای است که در سیم اول (می) هر چند بازو کمترین میزان زاویه را با بدن داراست، به بدن تکیه نکرده و در سیم چهارم(سل) شانه و بازو در یک امتداد قرار می گیرند.
چاهیان: دغدغه ثبت و حفظ میراث موسیقی نواحی ایران را دارم

چاهیان: دغدغه ثبت و حفظ میراث موسیقی نواحی ایران را دارم

بله، بعد از ارائه پایان نامه کارشناسی ارشد آهنگسازی ام در تیر ماه ۹۵، در مهر ماه همان سال به سخنرانی در نشست تخصصی موسیقی شمال خراسان در فرهنگستان هنر تهران دعوت شدم.
صنعت موسیقی در تلاش برای حفظ آینده

صنعت موسیقی در تلاش برای حفظ آینده

در سال ۲۰۰۶ در آمد حاصله از فروش آنلاین موسیقی از طریق تلفن های موبایل، بیش از دو میلیارد دلار بوده که در مقایسه با سال ۲۰۰۵، دو برابر شده است. طبق گزارش منتشر شده توسط IFPI (سازمانی که ثبت رکوردهای سراسر دنیا را عهده دار است) متاسفانه این رقم قادر نیست کمبودهای بوجود آمده در بازار فروش سی دی را جبران نماید.
رسیتال گیتار حسین درست پور برگزار می شود

رسیتال گیتار حسین درست پور برگزار می شود

در تاریخ سوم و چهارم بهمن ماه در خانه هنرمندان، رسیتالی توسط حسین درست پور تک نواز گیتار کلاسیک اجرا می گردد. درباره این کنسرت پیمان شیرعلی توضیحاتی به سایت ارسال کرده است که در ادامه می خوانید.
تاخیر در اجرای کنسرتهای استونز

تاخیر در اجرای کنسرتهای استونز

ستاره های افسانه ای موسیقی راک گروه رولینگ استونز برنامه اجراهای زنده خود در کشورهای اسپانیا، بلژیک، روسیه، فرانسه و ایتالیا را تغییر می دهند. قرار است تور “A Bigger Bang” در جولای از سر گرفته شود.
صادقی: از کودکی به صدای نوری علاقه پیدا کردم

صادقی: از کودکی به صدای نوری علاقه پیدا کردم

نوشته که پیش رو دارید گفتگویی است با محمدرضا صادقی خواننده آواز کلاسیک و از اعضای سابق کر ارکستر سفونیک تهران، این گفتگو در برنامه نیستان در شبکه فرهنگ انجام شده است. لازم به ذکر است که این مصاحبه در ابتدای سال منتشر شده و امروز متن پیاده شده آن را می خوانید.