رهبری: ناکسوس «نوحه خوان» را منتشر می کند

انتشارات ناکسوس در ماه جولای امسال اثری از علی رهبری با عنوان «نوحه خوان» را منتشر می کند. با وجود اینکه علی رهبری از جوانی آثار موفقی را در ژانر موسیقی کلاسیک و ارکسترال تصنیف کرده است و بیش از ۲۰۰ سی دیِ رهبری ارکستر با انتشارات ناکسوس دارد، تا امروز هیچ اثر آهنگسازی شده از او توسط انتشارات ناکسوس منتشر نشده است. درباره این اتفاق جدید امروز با این آهنگساز و رهبر کهنه کار گفتگو می کنیم:

با خبر شدم در حال حاضر مشغول ضبط نوحه خوان برای ویولون و ارکستر سمفونیک هستید لطفاً در مورد این قطعه و تاریخچه آن صحبت کنید و بفرمایید که آیا تغییراتی در این قطعه داده اید یا شبیه به همان ورژن ای است که اکنون در بازار ایران وجود دارد؟
«نوحه خوان» را ما ضبط کرده ایم و فعلا این اثر در اختیار شرکت ناکسوس است. در ماه جولای این اثر منتشر خواهد شد و در بازار جهانی قابل دسترس خواهد بود. نسب به ورژن قبلی حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد تغییر کرده است و طولانی تر و دراماتیک تر شده است. ساخت این اثر بر می گردد به وقتی که من ۲۰ سال داشتم و آن زمان هم ویولن می زدم و می توانستم این قطعه را بزنم؛ با بیژن خادم میثاق که یکی از بهترین ویولنیست های ایرانی بود این قطعه را امتحان می کردیم. بیژن خادم میثاق سالها کنسرت مایستر ارکستر تونکونستلر (Tonkünstler Orchestra) در وین بود و برای اولین بار همین ارکستر هم این اثر را اجرا کرد که انتشارات بتهوون صفحه این اثر را در ایران منتشر کرد. این قطعه را من آن زمان با این امید نوشتم که روزی وارد رپرتوار کنسرتو ویولن های جهانی بشود و به همین خاطر علاقه داشتم که این اثر خصوصیت های منحصر به فردی داشته باشد، مثلا در این اثر آرپژ که در کنسرتو ویولن ها مرسوم است وجود ندارد و به جای آن سبک ویولن نوازی و تکنیک های ویولن نوازی ابوالحسن صبا و تحریر های آن به کار گرفته شده است. به نظر من این قطعه را در همه جای دنیا می شود اجرا کرد و سبک آن بر گرفته از موسیقی دستگاهی ایرانی است.

برای انتشار پارتیتور این اثر چه انتشاراتی را در نظر گرفته اید؟
نت نویسی جدید را با برنامه سیبلیوس انجام داده ایم ولی برای انتشار نت این اثر هنوز برنامه ای ندارم. بعدا راجع به این موضوع هم فکر خواهیم کرد.

چطور تاکنون هیچ اثری از آهنگسازی شما با انتشارات معتبر ناکسوس به انتشار نرسیده است؟
من بیش از ۲۵۰ سی دی در بازار بین المللی دارم و همه می پرسند چرا قطعات خودت را منتشر نمی کنی؟ من چند بار گفته ام، وقتی موفقیت من به بالاترین سطح رسید و مرتب مشغول رهبری ارکستر بودم با خودم گفتم کار درستی نیست که قطعات خودم را اجرا کنم. ناکسوس که جای خود دارد، من مدت زیادی مدیر «کُخ اینترنشنال» بودم و با هر ارکستری که دوست داشتم می توانستم کارهایم را رهبری و ضبط کنم، فرقی نمی کرد که کدام ارکستر باشد. ولی همیشه قطعات آهنگسازان دیگر را اجرا کردم و وقتی مدیر بودم دوست نداشتم قطعات خودم را اجرا یا ضبط کنم. به جز مالاگا که خودشان اصرار کردند که قطعه ای برای دهمین سال تاسیس ارکستر بسازم و اجرا کنم. به طور کلی اعتقاد دارم نباید یک مدیر یا رهبر ارکستر، کارهای خودش را اجرا کند و این کار یک فساد به تمام معنا محسوب می شود. در حال حاضر هم هیچ اثر آهنگسازی شده ای از من در انتشارات ناکسوس نیست و تمام قطعات آثار آهنگسازان کلاسیک و مخصوصا آهنگسازان کشور بلژیک هستند و از ماه جولای اولین اثر آهنگسازی شده من منتشر خواهد شد.

شما در ایران آثار آهنگسازان مختلفی را برای ناکسوس ضبط کردید، سرنوشت این آثار چه شد؟
متاسفانه ما قطعاتی که از ۱۲ آهنگساز ایرانی ضبط کردیم تا در انتشارات ناکسوس منتشر کنیم و برای ایران افتخاری می شد که این آثار در بازار جهانی منتشر شود، به آرامی وارد بایگانی بنیاد رودکی شد و هیچ کاری برای آن نکردند… خدا می داند که چرا ما اینطوری هستیم!

آیا برای دیگر آثارتان هم برنامه ضبط دارید؟
ماه سپتامبر آینده ادامه اثر «مادرم ایران» که با ارکستر آنتالیا و صدای آقای محمد معتمدی ضبط شده است و منتشر می شود. بعد از این هم مشغول کار روی آثار قبلی ام هستم و انشالله به مرور همه آنها منتشر خواهند شد.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

پنج دوره ضبط قاجاریه و نقش هنرمندان استان مرکزی (I)

قرن نوزدهم ظهـور فنـاوری جدیـد تمـدن بشـری اسـت تلگـراف، تلفـن، عکاسـی، سـینما، لامـپ الکتریـک و بسـیاری از اختراعـات دیگـر حاصـل ایـن قـرن اسـت که مهمتـرین ایـن اختراعات ضبط و پخش صوت بود که تحول بزرگی را در ماندگار بودن صدا ایجاد کرد. نخسـتین اختـراع تومـاس آلـوا ادیسـون دسـتگاه ضـبط و پخـش صـدا بـر روی ورق قلـع بـود که در سـال ۱۸۷۸ مـیلادی انجـام داد؛ چنـد سـال بعـد دسـتگاه فنـوگراف را اختـراع و تولیـد کرد. در فنـوگراف ضـبط و پخـش بـه روی اسـتوانه هـای مـومی انجـام مـی شـد که پیشـرفت خـوبی در کیفیـت صـدا بـود.

مروری بر آلبوم «عشیران»

عشیران سومین محصول ایده‌های موسیقایی زوج کردمافی-کاظمی (پس از آلبوم‌های «بداهه‌سازی» و «بزمِ دُور») در طول حدود ده سال گذشته است؛ سه اثری که در دور کردنِ «گفتمان احیا» از چندرگگی کامیاب‌تر از تجربه‌های دیگر بوده‌اند چرا که هم از اجرا و نواختن، و از عمل موسیقایی برآمده‌اند و هم وصل‌های جاندارتری به موسیقیِ دستگاهی داشته‌اند.

از روزهای گذشته…

آتوم اگویان فیلم واگنر را میسازد

آتوم اگویان فیلم واگنر را میسازد

آتوم اگویان Atom Egoyan، فیلمسازی که برای ساختن فیلمهایی جشنواره ای، درباره لایه های تاریک رفتارهای انسانی شهرت دارد، این بار به ساختن یک اپرای بزرگ پرداخته است.
جک برایمر، سلطان انگلیسی کلارینت (II)

جک برایمر، سلطان انگلیسی کلارینت (II)

یک روز برایمر ساعت ۴ مدرسه را ترک کرد تا به دعوت بیچام به منزل او در سن جانز وود برود. بیچام از او پرسید: «چه چیزی را بنوازیم پسرم؟» در نتیجه این گزینش، برایمر به یکی از اعضای بخش سازهای بادی ارکستری تبدیل شد که قرار بود اجرای تروجان ِ برلیوز (Berlioz) آن از تلوزیون پخش شود. این گروه سازهای بادی، موسیقی بی نظیری را اجرا کرد که کیفیت فوق العاده ای داشت. یکبار هم طی اجرا بیچام بر روی سکو و استرائوس بین تماشاچیان شاهد اجرای آهنگ “دون جوئان” خود بود.
تاریخچه سازهای الکترونیک (III)

تاریخچه سازهای الکترونیک (III)

اواخر دهه ۱۹۷۰ و اوایل دهه ۱۹۸۰ کمپانی Fender-Rhodes با تولید پیانو های الکتریکی وارد پا به عرصه گذاشت. Harold Rhodes از دهه ۶۰ میلادی ساخت و تولید پیانوهای الکتریکی را شروع کرده بود و یک مدل ۷۳ نتی را در همان دهه وارد بازار کرده بود.
گفت و گو با جان کیج (XII)

گفت و گو با جان کیج (XII)

به جز یک ذهن با کیفیت، مثلا یک نفس فوق العاده. آن را می توانست در گریزارد دید. او سعی می کرد متواضع بماند تا خودخواهیش معلوم نشود. اما کاملا معلوم بود که او تا جایی که می توانست گیر افتاده و می خواست که بهترین چیزی که ممکن بود، برایش اتفاق بیفتد. او پیش خود فکر کرده بود که کار خوب و خلاقانه ای انجام داده است که ترجیح داده به جلای اینکه اثری را در برادوی اجرا کند هملت را اجرا کرده است. این اخلاق ریاکارانه غیر قابل تحمل است. من از این حرف ها زدم، خیلی داغ کرده بودم، معمولا خوشم نمی آید علیه چیزی حرف بزنم اما از من خواسته شده بود که این کار را بکنم. وقتی نمی توانستیم درباره هپنینگز بحث کنیم چون آن ها نه اطلاعاتی داشتند و نه علاقه ای و فکر نمی کردند که به اندازه هملت جدی است و می پنداشتند که از دیگران برتر بوده اند، من هم پرسیدم که «خب، نظرتان راجع به تلوزیون چیست؟» آنها به تلوزیون هم علاقه ای نداشتند. این درحالی هست که آنها در دنیای الکترونیکی زندگی می کنند که تلوزیون بسیار مرتبط تر از تئاتر مشروع (legitimate theatre) است.
رحمت الله بدیعی: می گویند ذوحیاتین هستی!

رحمت الله بدیعی: می گویند ذوحیاتین هستی!

در سال ۱۳۸۷ تصمیم داشتم با هنرمند با ارزش و یگانه موسیقی ایرانی، رحمت الله بدیعی مصاحبه ای داشته باشم. از طریق فرید دهدزی با همنواز و دوست قدیمی ایشان هوشنگ ظریف تلفن ایشان را به دست آوردیم و مصاحبه ای را ترتیب دادیم. به این سبب که هیچ نمونه ضبط شده ای از نوازندگی ایشان در سبک غربی وجود نداشت، در آن زمان قرار شده بود قطعاتی را بنوازند و ضبط کنند که به دلیل مشکلات جسمی شان این امکان فراهم نشد. حدود یکسال بعد بدون اجازه نگارنده، این مصاحبه با اشکالاتی موسیقایی و تایپی در یکی از مجلات منتشر شد. امروز نسخه اصلاح شده این مصاحبه در سایت به انتشار می رسد.
ال سیستما، مدلی موسیقی و اجتماعی متولد ونزوئلا (V)

ال سیستما، مدلی موسیقی و اجتماعی متولد ونزوئلا (V)

شیوه رهبری بی پیرایه دیِگو مَتوز برخلاف شیوه پرشور و حرارت دودامِل است. او با ژست ها و اشاراتش به موزیسین ها اعتماد و معنا می بخشد. دیِگو می گوید: ” رسالت من آفرینش هیجان در مخاطب است، حضور او نیز به همین دلیل است. هر رهبری فرصت انتقال بینشِ خاصِ خود را به مخاطبانش دارد”.
گزارشی از نشست پایگاه های مجازی موسیقی کلاسیک ایران (II)

گزارشی از نشست پایگاه های مجازی موسیقی کلاسیک ایران (II)

آروین صداقت‌ کیش در ادامه افزود: تمام این مشکلات را به چیزی احساسی که در اینترنت داریم نسبت می‌دهم؛ که در سایه بودن یا در تاریکی بودن است. در آن لحظه‌ای که من ایرانی در فضای راحت [خانه] پشت دستگاهم نشسته‌ام، شرایط از نظر روانشناختی به من می‌گوید، همه کار می توانم بکنم! من در خانه ی خودم وقتی تنها هستم، ممکن است هر کار دور از شأن [اجتماعی] هم بکنم. این همان احساس را به من القا می‌کند؛ من در اتاقم پشت کامپیوترم نشسته‌ام و احساس می‌کنم که هر کاری بخواهم می توانم بکنم و می کنم. از آن لحظه به بعد به قول آقای مختاباد دیگر «غول از شیشه بیرون آمده» و ما هم نمی‌دانیم چه‌طور آن را به شیشه برگردانیم.
ارکستر – قسمت چهارم

ارکستر – قسمت چهارم

ارکسترهای پرجمعیت به همراه دسته های بزرگ و هماهنگ نوازندگان و رهبر ارکستر اغلب تداعی کننده موسیقی کلاسیک است که طرفداران خاص خودش را داشته که برای دوستداران موسیقی همواره مورد احترام و تحسین بوده است ؛اما این ارکسترهای بزرگ چه مشخصه هایی دارند؟ چه سازهایی در آنها استفاده میشود؟واقعا هر ساز مکانی مخصوص به خودش دارد؟ چند نوازنده دارند؟ چه کسی اولین بار برای این دسته ها آهنگ نوشت و تاریخچه این کارها در کجاست؟وازاین دسته سوالاتی که در ذهن دوستداران موسیقی وجود دارد ولی متاسفانه منابع فارسی در این حیطه کمتر وارد شده اند،در این مجال سعی داریم شما را بیشتر با این مبحث آشنا کنیم.
جرج سل، رهبر با استعداد مجار (I)

جرج سل، رهبر با استعداد مجار (I)

جرج سل (George Szell) رهبر و آهنگساز متولد مجارستان، بزرگ شده اتریش و بعدها شهروند رسمی آمریکا، از مشهورتری هنرمندان معاصر مجارستان بود. وی بیشتر برای دوره طولانی و موفقیت آمیزش به عنوان مدیر موسیقی ارکستر کلولاند و ضبطهایی که از آثار کلاسیک استاندارد موسیقی جهانی به همراه این ارکستر و دیگر ارکسترها از خود به جای گذاشته، نامش در تاریخ موسیقی ثبت شده است. جرج سل در سال ۱۹۴۶ برای رهبری ارکستری قابل احترام اما کوچک که در آن زمان در تلاش برای احیای دوباره پس از جدایی موسیقیدانان آن و لطمه های وارده از جنگ جهانی دوم بود، به کلولاند آمد.
وضعیت موسیقی ایران قبل از ورود اعراب (IX)

وضعیت موسیقی ایران قبل از ورود اعراب (IX)

بزرگ ترین فیلسوف این دوران است که در همه ی علوم سرآمد بود. او را بزرگترین دانشمند قرون وسطی جهان اسلام نامیده اند. او مفسر آثار ارسطو بود و به گفته ی خودش سماع طبیعی ارسطو را چهل بار خوانده است. حتی نسخه ای از کتاب النفس ارسطو یافت شده که در آن فارابی با خط خودش نوشته که این کتاب را صد مرتبه خوانده است. ارسطو را معلم اول و فارابی را معلم دوم یا معلم ثانی می نامند. فارابی درباره ی پرده های عود و گام تنبور خراسانی تحقیقات گسترده ای را انجام داده است چنان که دکتر مهدی برکشلی می گوید، پرده بندی تنبور خراسانی برابر گام فیثاغورث است.