یادی از باقرخان رامشگر (II)

باقرخان رامشگر (1254 – 1328)
باقرخان رامشگر (1254 – 1328)
ضبط اول از کمانچه باقرخان – تهران ۱۲۸۴ شمسی
باقر خان در این صفحه در سن سی سالگی است. اولین اثر ضبط شده از کمانچه باقرخان در مایه بیات ترک است به شماره کاتولک ۱۶۰۱۰؛ روی دوم صفحه نیز باقی بیات ترک همراه با رنگ است. اما اولین اثر خود با آواز را با صدای علی خان نایب السلطنه را در صفحه ای با شماره کاتولک ۱۲۶۶۵-۳ به ضبط می رساند.

در این صفحه تصنیف «ای نفس خرم باد صبا» با رنگ باقرخان اجرا شده است. باقرخان با کمانچه خود به همراه علی خان نایب السلطنه ۳ اثر را به ضبط می رساند سپس با آواز آقا غفار پنج اثر را به ضبط می کند. همچنین با آواز سید احمدخان ساوه ای سارنگی چهار اثر را در همایون به ضبط می رساند. باقر خان در سال ۱۳۸۴ شمسی در ضبط اول در تهران چهارده اثر را با کمانچه خود به ضبط می رساند.

ضبط پاریس ۱۲۸۶ شمسی
به پیشنهاد هامبارسون که به دنبال امتیاز نمایندگی فروش صفحات گرامافون در ایران بود، با سرمایه گذاری و شراکت هنرمندان موسیقی و بستن اولین قرارداد ضبط صفحه با کمپانی، تیم پنج نفره ای به سرپرستی جناب میرزا حسینقلی شکل گرفت. اعضای این تیم عبارت بودند از جناب میرزا حسینقلی نوازنده تار ۵۰ ساله، میرزا اسدالله خان حدود ۶۰ ساله نوازنده تار و سنتور، میرزا سید احمدخان خواننده ۵۳ ساله، باقر خان نوازنده کمانچه ۳۲ ساله و محمدباقر نوازنده ضرب حدود ۳۲ ساله معروف به باقر لبو.

متاسفانه به دلیل آغاز جنگ های داخلی مربوط به استبداد صغیر که سه سال بطول انجامید، این صفحات به ایران نمی رسد و آنچه تا کنون مشاهده شده تنها ۸ عدد صفحه گرامافون است که بوسیله خود هنرمندان به ایران آورده شده در دوره اخیر محقق ارجمند جناب محمدرضا شرایلی، سفری به پاریس داشته و تعدادی فایل را به ضبط رسانده که باقیمانده صفحات پاریس است و تعدادشان انگشت شمار است و هنوز به صورت رسمی مشخصات این آثار اعلام نشده و این پژوهشگر همچنان به دنبال باقی صفحات می باشند اما آنچه تا کنون مشاهده شده است، همان ۸ عدد صفحه است که باقر خان در ۵ اثر آن نواخته است که سه اثر آنرا اعضای گروه با هم می نوازند و می خوانند.

در صفحه ای با شماره کاتولک ۱۹۰۲ از کمپانی گلبوس، باقرخان با آواز سیداحمد خان اشعاری از باباطاهر را در گوشه گیلکی اجرا می کند:
نسیمی کزین آن کاکل آید
مرا خوشتر ز بوی سنبل آید
چو شب گیرم خیالت را در آغوش
سحر از بسترم بوی گل آید

مجموع آثار ضبط پاریس با کمانچه باقرخان ۵ روی صفحه می باشد.

ضبط لندن ۱۲۸۸ شمسی
یک تیم ۸ نفره به سرپرستی درویش خان ۳۷ ساله نوازنده تار، میرزا اسداله خان حدود ۶۰ ساله نوازنده تار و سنتور، باقرخان ۳۴ ساله نوازنده کمانچه، سیدحسین طاهرزاده ۲۷ ساله خواننده، رضاقلی نوروزی (نظمیه – شام بیاتی) خواننده حدود ۳۵ ساله، اکبرخان فلوتی ۳۰ ساله (که برادر حسین خان هنگ آفرین نوازنده ویولن ۳۲ ساله است)، حبیب الله مشیرهمایون شهردار ۲۷ ساله نوازنده پیانو، در لندن به ضبط صفحاتی مبادرت می نمایند و آثار نفیسی را از خود به یادگار می گذارند.

اولین اثر باقرخان در لندن به شماره کاتولک ۱۲۰۵۸-۷ با آواز رضا قلی خان نوروزی که در گوشه راک است و شامل تصنیف راک و رنگ راک، تصنیف همایون، تصنیف گیلکی، تصنیف بلبلی و تصنیف راک عبدالله است. باقرخان با رضا قلی خان مجموعاً ۸ اثر به ضبط می رساند.

همچنین باقرخان با آواز سیدحسین طاهرزاده آثاری ضبط می کند که اولین اثر با آواز طاهرزاده در گوشه رهاب به شماره کاتولوک ۱۲۱۰۹-۷ و سپس شوشتری – منصوری، همایون است. باقرخان مجموعاً پنج اثر را با آواز طاهرزاده به ضبط می رساند.

در صفحه ای با شماره کاتولک ۱۲۰۱۹-۷، در آواز دشتی، باقرخان به سیدحسین طاهرزاده با کمانچه جواب آواز می دهد و طاهرزاده شعری از فروغی بسطامی و باباطاهر را می خواند:
دل در اندیشه آن زلف گره گیر افتاد
عاقلان مژده که دیوانه به زنجیر افتاد

خدا را ساربان آهسته میران
که من و امانده این قافله هستم

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

شهرام صارمی از مدیریت اجرایی جشنواره موسیقی فجر استعفا کرد

در پی استعفای اعتراض آمیز علی ترابی، شهرام صارمی مدیر اجرایی سی و پنجمین جشنواره موسیقی فجر، یک روز پس انتصاب مدیر جدید دفتر موسیقی وزارت ارشاد با انتشار نامه‌ای سرگشاده از سمت خود استعفا کرد.

مروری بر آلبوم «سالنامه»

سالنامه در میان آثار فیاض، بیش از همه در مسیرِ «در گذر» است. علاوه بر مشابهت در فرایند آهنگسازی و نوعِ کنار هم نشاندنِ و برخورد با مواد و مصالح موسیقی، حضور صریحِ برخی نقش‌­مایه­‌های «در گذر»، مدگردی­‌های متنوع، استفاده از نوازندگانِ گروه در مقامِ خواننده و ساختار کلی مجموعه، این همانندی را پررنگ­‌تر می­‌کند.

از روزهای گذشته…

روش سوزوکی (قسمت پنجاه و هفتم)

روش سوزوکی (قسمت پنجاه و هفتم)

این کودکان استعداد شاعرانه شان را هرگز از دست نخواهند داد و معلمان دبستانشان برای من تعریف می‌کنند که آنها برای نقاشی‌های کوچولوشان‌ هایکو های کوچکی می‌نویسند: به این گونه من یک استنباطی به شما می‌دهم که در کنار تدریس ویولن ما چه کارهایی با این کودکان انجام می‌دهیم، برای اینکه این کودکان را شکوفا کنیم در ادامه مایل هستم که کمی ‌درباره چگونگی تمرین‌های ویولون را به اطلاعتان برسانم.
نشست خبری جشنواره وبلاگها و سایتهای موسیقی ایران برگزار شد

نشست خبری جشنواره وبلاگها و سایتهای موسیقی ایران برگزار شد

صبح امروز،‌ نشست خبری جشنواره وبلاگها و سایتهای موسیقی ایران در آمفی تئاتر انجمن صنفی روزنامه نگاران برگزار شد. در این برنامه که با حضور هیات داوران این جشنواره اجرا شد، فراخوان جشنواره و انگیزه و اهداف این مسابقه توسط دست اندرکاران این جشنواره اعلام شد.
سلطانی: مردم عادی درک و فهم موسیقی جدی را ندارند

سلطانی: مردم عادی درک و فهم موسیقی جدی را ندارند

از زمانی که یاد گرفتم دور و برم را به تنهایی نگاه کنم، دوره ی مجله آدینه بود و دنیای سخن و این چیزها که من و امثال من هم با افتخار می خریدیم و پُز روشنفکری می دادیم و سعی می کردیم خودمان را به جلوی صف بکشانیم، ولی آن جلو همیشه پیکر تعدادی از روشنفکران روی هم انباشته شده بود، عین گلادیاتورها پس از مبارزه، مردم از دیدن این صحنه ها، این که یک عده به هم فحش می دهند و یقه ی هم دیگر را می-گیرند ـ تا بالاخره یکی از آن ها از گود بیرون رود ـ اظهار خوشحالی می کردند و لذت می بردند(البته هنوز هم این رویه ادامه دارد). از آن زمان تا حالا هرچه جلوتر می آیم می بینم که این رویه ساحتِ نظامِ روشنفکری است. میدانی است پُر از زور و خون و هر کس می خواهد به زور سایه ی معاصرین و نسل بعدی را مطابق استیل و معیارهای خودش در بیاورد.
شرایط خلق یک ایده (II)

شرایط خلق یک ایده (II)

هنگامی که در تاریکی های ذهن سیر می کنیم چه محصولی پدید می آید و گاهی که در تلاطم اندیشه به این سو و آن سو پراکنده می شویم در کدام موقعیت عینی حضور می یابیم. مسیر گذر از تجربه و علم به امتداد کدام عملکرد و چه کیفیتی سرانجام می گیرد و گاه و بی گاه که در نفس اختیار تصوراتمان به خیال صحت و سلامت پیش بینی هایمان به سر می بریم، چه می کنیم و چه می آفرینیم؟ محصول این خلق چیست؟ محصول این اختیار و امکان چیست؟
پنجره ای موسیقی شناسانه به موسیقی آوانگارد (IV)

پنجره ای موسیقی شناسانه به موسیقی آوانگارد (IV)

یافتن دلیل این رویکرد همگانی نویسندگان و تفاوتی که با دیگر متن‌ها وجود دارد چندان ساده نیست زیرا عوامل تبدیل شدن قطعات و اشخاص به مرجع، بسیار پیچیده‌ هستند. اما در تحلیل اولیه چند دلیل به ذهن می‌رسد. نخست این که شاید پای نوعی اغراق ملی‌گرایانه‌ی شورویایی در میان بوده و در حقیقت موسیقی‌شناسان به نفع همکاران آهنگسازشان جهت‌گیری کرده باشند. دوم که درست عکس این است، شاید تاریخ موسیقی آوانگارد که تاکنون می‌شناخته‌ایم بیش از اندازه غرب‌محور (اروپای غربی و آمریکای شمالی) بوده است خواه به دلیل آن که نویسندگان در بیشتر سال‌های قرن بیستم دسترسی اندکی به آثار شوروی‌ها داشتند و درنتیجه این آثار در یک فرآیند ته‌نشینی طولانی مدت در کتاب‌های موسیقی‌شناسی جایگاهی نیافته‌اند و خواه به این علت که نوعی خودبینی و خودمحوری در کار منتقدان و موسیقی‌شناسان وجود داشته است.
فواصل و گام فیثاغورثی

فواصل و گام فیثاغورثی

به طور کلی گام مجموعه ای است از اصوات که فواصل موسیقایی آنها در اکثر اوقات بین ۲ عدد ۱ و ۲ قرار می گیرد. عدد ۱ که اولین درجه گام است پایگی نام داشته و عدد ۲ اکتاو آن است که قاعدتا گام با آن بسته می شود. فرکانس اکتاو ۲ برابر پایگی است :
ارکستر سمفونیک ترنتو

ارکستر سمفونیک ترنتو

ارکستر سمفونیک ترنتو (Toronto Symphony Orchestra) در سال ۱۹۲۲ شروع به فعالیت کرد، ترنتوکانونی فرهنگی است که بیش از سه چهارم قرن فعالیت داشته؛ ارکستر سمفونیک ترنتو یا TSO مشهورترین ارکستر سمفونیک کانادا است. TSO هر ساله بیش از ۱۲۵ کنسرت در تالار روی توماسن (Roy Thomson Hall) کانادا به روی صحنه می برند، در عین حال حضور بین المللی آن نیز بسیار چشمگیر است. از موفقیت های بزرگ آن تور فلوریدا در ژانویه ۱۹۹۹ بود که آن اجراها ضبط شد و در فروشگاههای موسیقی دنیا به فروش می رود.
حضور بانوان در جامعه ی موسیقی ایران (I)

حضور بانوان در جامعه ی موسیقی ایران (I)

بیش از صد سال است که جامعه شناسان، حضور بانوان در زمینه های مختلف اجتماعی را در جوامع، معیاری برای رشد اجتماعی آن جامعه می دانند و با داشتن آمارهای مختلف، حضور بانوان را در عرصه های مختلف اجتماعی تحلیل می کنند. متاسفانه در کشور ما این آمار و ارقام کمتر در دسترس محققان بوده است و گاهی اصلا آمار گیری خاصی در این زمینه انجام نشده است.
تنش و آرامش در موسیقی

تنش و آرامش در موسیقی

هنگام بررسی موسیقی جز (Jazz)، روشهای بداهه نوازی یا آهنگسازی با اصطلاح تنش و آرامش (Tension & Release) بسیار برخورد می کنیم. سعی داریم در این نوشته بصورت خلاصه به آن بپردازیم.
صداسازی در آواز (II)

صداسازی در آواز (II)

هدف از این نوشتار، ارائه الگویی کامل و بی نقص از صداسازی نمی باشد؛ زیرا چنین الگویی معمولا برای هر کس تجسم متفاوتی دارد و با توجه به اینکه در اینجا بیشتر سعی بر این بوده که روی جنبه های ذهنی و انتزاعی تمرکز شود بالطبع توصیف آن هم می تواند تا حد زیادی مبتنی بر سلیقه شخصی باشد.